woensdag 8 april 2020

Dvd: Satyajit Ray: Aparajito

Aparajito (India, 1956): 106 minuten: Zwart-wit: Regisseur Satyajit Ray

Aparajito Poster"Aparajito" is het vervolg op "Pather Panchali", de debuutfilm van Satyajit Ray.

In "Pather Panchali" hebben we gezien hoe een gezinnetje in een klein dorpje in Bengalen de eindjes aan elkaar knoopte. De dochter Durga is overleden.

Nu zijn vader, moeder en zoontje Apu naar de grote stad vertrokken, naar Benares (tegenwoordig Varanasi geheten), dat aan de rivier de Ganges ligt. De Ganges is voor de Indiërs een heilige rivier. In de stad zie je gewoon op straat een koe rondslenteren, ook al zoiets typisch Indiaas. Een arme man heeft 400 rupees gespaard, nog 100 en dan kan hij zich een bruid van een goede familie veroorloven.

De vader verdient hun dagelijkse kost met het uitvoeren van gebeden. Hij wordt ziek en komt te overlijden. Apu vraagt aan zijn moeder of hij naar school mag, is heel ijverig en wordt de tweede van zijn klas. Hij krijgt van zijn leraar boeken te lezen over wetenschap, techniek en reizen om zich te ontwikkelen. Op het schoolplein loopt ook weer een koe rond.

Aan het eind van de film gaat Apu in Calcutta studeren, hij heeft wat geld bij zich dat zijn moeder heeft gespaard en kan werken bij een drukkerij om zijn studie te betalen. Zijn moeder heeft haar leven opgeofferd voor hem en komt te overlijden.

"Aparajito" is opnieuw een prachtige film, al vind ik dit tweede deel iets minder indrukwekkend dan zijn debuut. Mooie beelden van het leven in een grote Indiase stad en de relatie tussen de moeder en Apu wordt heel mooi weergegeven.

Op IMDB krijgt "Aparajito" van een kleine 10.300 mensen een waardering van 8,3.

   


Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

dinsdag 7 april 2020

Robert Hofman: De beste films aller tijden

Robert Hofman: Beste films aller tijden : de speelfilms die iedereen gezien moet hebben (Nederland, 1993): 397 blz: Uitgeverij Luitingh-Sijthoff

De meeste filmgidsen die ik ken hebben twee grote nadelen. Het eerste nadeel is dat deze gidsen in het Engels geschreven zijn en dat er over het algemeen veel te weinig aandacht is voor niet-Engelstalige films. Het tweede grote nadeel is dat er veel te veel films worden beschreven, ook diegenen die absoluut niet van belang zijn, waardoor deze gidsen weinig handzaam zijn.

Het handzame boekje "Beste films aller tijden" is een gunstige uitzondering. 
 
Tot halverwege de jaren 90 kwam er af en toe een nieuwe editie uit van de "Speelfilmencyclopedie". Hierin stonden talloze speelfilms van over de hele wereld beschreven, zowel de goede als de slechte.

In de "Beste films aller tijden" is een selectie gemaakt uit de "Speelfilmencyclopedie" waarin alleen die films worden besproken met een waardering van 3,5 of 4 sterren. Het resultaat is een boekje waarin zo'n 2000 films worden besproken.

Er worden in dit boekje, naast de bekende Hollywoodklassiekers, ook veel films uit de niet-Engelstalige wereld besproken. Ik zag bijvoorbeeld voorbijkomen een aantal films van Ingmar Bergman, Kenji Mizoguchi en Satyajit Ray (op het moment mijn drie favoriete regisseurs), animatiefilms uit de Sovjet Unie en uit de Japanse Toei-studio's. Poppenfilms uit Tsjechoslowakije, een Hongaarse documentaire over het leven van mijnwerkers en een aantal films van Youssef Chahine, de grondlegger van de Arabische cinema worden besproken.

Ook is het erg leuk om te kijken welke Nederlandse en Belgische films de selectie hebben gehaald.
 
Van de films die ik ken klopt de waardering meestal wel ongeveer. Zodoende staan vrijwel alle films die echt de moeite waard zijn erin (de 2 belangrijkste films die ik mis zijn "Heimat", de 15 uur durende filmserie van Edgar Reitz en "The Music Box" met Laurel & Hardy).

Het boekje is daarmee een zeer handig naslagwerkje, dat ook in de tijd van online filmrecensies zoals die van IMDB.com zijn nut nog bewijst. Jammer is wel dat het boekje al 27 jaar oud is. Een nieuwe editie zou zeer welkom zijn, ik wil daar de nieuwprijs graag voor betalen!
 
  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Pather Panchali

Pather Panchali (Song of the Little Road) (India, 1955): 122 minuten: Zwartwit: Regisseur Satyajit Ray

Pather Panchali Poster"Pather Panchali" is de debuutfilm van Satyajit Ray waarmee hij in een klap wereldberoemd werd.

Gebaseerd op een Bengaalse roman vertelt de film het verhaal van een gezin bestaande uit vader, moeder, hun dochter Dunya en hun zoon Apu die in een klein dorpje in Bengalen leven.

De film is een prachtige weergave van hoe een doorsnee Indiaas gezin in een klein dorpje op het platteland leeft. Het verhaal is heel simpel: het gezin wordt gedurende een langere tijd gevolgd. Er zijn dramatische gebeurtenissen, maar ook vrolijke gebeurtenissen zoals het langskomen van de verkoper van snoepgoed en het optreden van een stel muzikanten.

De film is voor hedendaagse begrippen erg traag, maar ik vond het een genot om hem weer eens (voor de 5e of 6e keer!) te zien. De vriend met wie ik hem de vorige keer zag, vond de film ook erg mooi. Een paar andere vrienden met wie ik eerder deze film zag vonden hem slaapverwekkend. Het is ook maar waar je van houdt.

Als etnografisch document is deze film onovertroffen. Satyajit Ray hoort tot het selecte rijtje regisseurs van wie ik iedere film wil zien. De sitarmuziek van de film is gemaakt door Ravi Shankar en een waar genot voor het oor.

"Pather Panchali" is de film waaraan de naam van Satyajit Ray voor altijd verbonden zal zijn. Waarschijnlijk is er in de hele filmgeschiedenis geen indrukwekkender debuutfilm gemaakt. Toch heeft Satyajit Ray na "Pather Panchali" nog 36 andere films gemaakt, waarvan ik er 21 in huis heb, die volgens mij allen of zeer goed of absolute meesterwerken zijn.
 
Op IMDB krijgt "Pather Panchali" van 20.500 mensen een absolute topwaardering van 8,6!

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

maandag 6 april 2020

Satyajit Ray

Satyajit Ray. Wie? zullen jullie zeggen. Ik vermoed dat verreweg de meeste Nederlanders nog nooit van deze man hebben gehoord. Toch wordt Satyajit Ray door filmcritici en filmliefhebbers van over de hele wereld, beschouwd als een van de belangrijkste regisseurs ooit.

Satyajit Ray, was geboren in Calcutta in 1921 en stierf ook daar in 1992, op 70-jarige leeftijd. Tussen 1955 (Pather Panchali, song of the little road) en 1992 (Agantuk, the stranger) heeft hij in totaal 37 films gemaakt, waarvan ik er inmiddels 22 in huis heb en heb gezien. Zelf beschouw ik het oeuvre van Ray, als een van de meest interessante oeuvres van een filmmaker dat ik ken.

Ray wordt in de eerste plaats geroemd als filmmaker, maar hij was op meerdere terreinen zeer begaafd. Hij was een van bekendste Bengaalse schrijvers en voor de meeste van zijn films schreef hij zelf het script. Hij redigeerde een tijdschrift voor kinderen waarbij hij alles deed: hij schreef de teksten, maakte de illustraties en maakte zelfs de kruiswoordpuzzels.

Ook was hij een zeer begaafd componist. Voor zijn eerste films liet hij de muziek componeren door bekende musici als Ravi Shankar en Uptad Vilayat Khan. Hij was niet heel erg tevreden over die samenwerking en bedacht dat hij het zelf beter kon. Voor het overgrote deel van zijn films componeerde hij zelf de muziek. Wie de muziek van zijn latere films beluistert, moet hem gelijk geven, hij kon het zelf inderdaad beter.

Hij was opgeleid voor grafisch vormgever. De illustraties die hij heeft gemaakt voor boekomslagen worden wereldwijd geroemd. Ook bemoeide hij zich met het ontwerpen van decors en kostuums.

Voor een wereldberoemde artiest, had hij weinig pretenties. Hij woonde samen met zijn vrouw en zijn enige zoon in een gehuurde flat in Calcutta en leefde vrij eenvoudig. Omdat hij spaarzaam met zijn middelen omging kon hij vrij goedkoop films maken, zonder enige concessies te doen aan zijn artistieke vrijheid. Al met al heeft dit een groot aantal prachtige films opgeleverd.

Ik heb vorig jaar, twee biografieën gelezen over Ray. De eerste die ik las was van Andrew Robinson, die de definitieve biografie schreef. Robinson schrijft onderhoudend, maar in een vrij moeilijk Engels. Hij bespreekt iedere film die Ray gemaakt heeft uitgebreid en heeft het kort over zijn leven en zijn andere activiteiten.

De tweede biografie over Ray die ik las, was van Marie Seton. Zij was een familievriend van Ray's familie en heeft veel met hem opgetrokken. De biografie van Marie Seton was de eerste (Robinson heeft veel aan haar ontleend) en haar biografie is in eenvoudiger Engels opgeschreven en leest daardoor veel makkelijker weg. Haar besprekingen van de films van Ray zijn dan weer wat minder diepgravend dan die van Robinson.

Beide biografieën zijn zeer de moeite waard, en ieder zal zijn eigen voorkeur hebben.

Satyajit Ray is niet een filmmaker die je op een of twee films moet beoordelen. Het is iemand van wie je een aantal films gezien moet hebben om de omvang van zijn genialiteit te beseffen. Het helpt ook erg als je geïnteresseerd bent in vreemde culturen, in dit geval de Indiase cultuur. Waarschijnlijk is er geen andere regisseur te bedenken die zijn eigen cultuur zo alomvattend in beeld heeft gebracht. Ik denk ook dat het zo is, dat je als je een film van Ray goed vindt, je ze waarschijnlijk allemaal goed vindt, en dat als je een film vindt tegenvallen, je ze waarschijnlijk allemaal vindt tegenvallen.

Ik wil de komende tijd de 22 films bespreken die ik in mijn bezit heb van deze geniale regisseur. Ik ben benieuwd of er onder de lezers van mijn blog mensen zijn die een of meerdere films van Ray hebben gezien.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

zondag 5 april 2020

Picaret (tekst) & Tardi (tekeningen): Polonius

Picaret (tekst) & Tardi (tekeningen): Polonius (Frankrijk, 1977): 44 blz: Vertaald door Studio van Wulften (1979): Uitgeverij Yendor BV

PoloniusDe Franse tekenaar Jacques Tardi is zonder meer mijn favoriete striptekenaar en ook één van mijn favoriete kunstenaars uit de 20e en 21e eeuw.

Vrijwel altijd illustreerde Tardi teksten van anderen. Helaas halen de meeste van die teksten de hoge kwaliteit van de tekeningen van Tardi bij lange na niet. Meestal is het zo dat Tardi illustraties maakte bij een of ander onbenullige detective of politieromannetje, zodat je te maken krijgt met een op zich oninteressante tekst die dan wel weer bijzonder mooi is geïllustreerd.

Voor "Polonius" geldt hetzelfde. Het verhaal speelt zich af in een denkbeeldige stad Ru, waarin enerzijds een heleboel gevangenen slavenarbeid verrichten in de mijnen en anderzijds een aantal anderen zich te buiten gaan aan de meest liederlijke uitspattingen. De tekeningen van Tardi laten weinig aan de verbeelding over.

Ik heb het boek geleend van een vriend. Deze vriend had het boek pas na 10 jaar zoeken gevonden. Het is dus een zeldzaam boek, maar dat het zeldzaam is wil nog niet zeggen dat het ook een goed boek is. Ik heb een aantal veel betere boeken met tekeningen van Tardi gelezen.

  

Tekeningen 4 sterren
Tekst 2 sterren

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Nawoord bij de films van Kenji Mizoguchi

Kenji Mizoguchi was een Japanse regisseur die leefde van 1898 tot 1956. Zijn eerste films regisseerde hij in 1923, nog in het tijdperk van de stomme film. Hij heeft in totaal iets meer dan 100 films geregisseerd, waarvan er een aantal verloren zijn gegaan. Ik heb in maart alle 12 films van hem gezien die ik in mijn bezit heb.

****- Osaka Elegy (1936, 1.900, 7,2)
****- Sisters of the Gion (1936, 2.300, 7,5)
*****- The Story of the last Chrysanthemums (1939, 3.000, 7,9)
*****- Utamaro and his Five Women (1946, 1.100, 7,1)
*****- Oyu-Sama (1951, 1.250, 7,5)
*****- Ugetsu Monogatari (1953, 19.000, 8,3)
*****- Gion Bayashi (1953, 1.600, 7,6)
*****- Sansho Dayu (1954, 13.000, 8,4)
****- Uwasa No Onna (1954, 900, 7,5)
*****- Chikamatsu Monogatari (1954, 3.200, 8,0)
****- Yokihi (1955, 1.500, 7,2)
****- Akasen Chitai (1956, 3.400, 7,9)

Opvallend is dat tussen de 12 films die ik van Mizoguchi heb gezien, maar liefst 4 films zitten die spelen in de wereld van de Geisha's. Van deze 4 vind ik "Gion Bayashi" zonder meer de beste. Van de 12 films van Mizoguchi heb ik er 7 met 5 sterren gewaardeerd en 5 met 4 sterren.

De laatste 8 films van Mizoguchi zaten in een box met het late werk van Mizoguchi. In deze box zitten mijn 5 favoriete films van Mizoguchi en ik beschouw deze box als de mooiste box met films die ik ken.

Van alle films van Mizoguchi is "The Crucified Lovers" zonder meer mijn favoriete film. Mizoguchi was zelf niet helemaal tevreden over deze film, maar ik merk daar als kijker weinig van. De andere 4 films die ik allen ongeveer even hoog waardeer zijn: "Oyu-Sama", "Ugetsu Monogatari", "Gion Bayashi" en "Sansho Dayu". Ik denk dat "Ugetsu Monogatari" en "Sansho Dayu" op IMDB ongeveer de waardering krijgen die ze verdienen, maar ik vind "Oyu-Sama" en "Gion Bayashi" net zulke goede films, waarvan ik dus ook vind dat die op IMDB een flink stuk ondergewaardeerd zijn.

De kwaliteit van Mizoguchi als regisseur lijkt mij onbetwistbaar. Als je van mooie films houdt en zeker als je van films houdt uit niet westerse landen, dan moet je toch minstens een film van Mizoguchi gezien hebben.

Voor mij is Kenji Mizoguchi samen met Ingmar Bergman en Satyajit Ray, wiens films ik binnenkort ga bespreken, één van de drie allergrootste regisseurs uit de filmgeschiedenis.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

zaterdag 4 april 2020

Dvd: Kenji Mizoguchi: Akasen Chitai

Akasen Chitai (Red Light District) (Japan, 1956): 86 min: Zwart-wit: Regisseur Kenji Mizoguchi

Akasen chitai PosterIn "Akasen Chitai" wordt het leven gevolgd van 5 vrouwen die in een bordeel werken en wonen.

Het is geen sjieke bedoening dat bordeel en 4 van de 5 vrouwen kunnen nauwelijks genoeg verdienen om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. Alleen Yasumi, de jongste en knapste van het stel weet door een zakelijke opstelling en goed te sparen aan de wereld van dit bordeel te ontsnappen.

Voor zover ik dit kan beoordelen (ik ben zeker geen kenner van het bordeelwezen) geeft deze film een redelijk waarheidsgetrouw beeld. Ik vind "Akasen Chitai" een van de mindere films onder de latere werken van Mizoguchi.

"Akasen Chitai" is de laatste film die Kenji Mizoguchi gemaakt heeft.


Op IMDB krijgt "Akasen Chitai" van iets meer dan 3.400 mensen een waardering van 7,9.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.