dinsdag 19 augustus 2014

Homeros: De Odysseia


Large Cover ImageDe "Odysseia" is samen met de "Ilias" (ook van Homerus), het oudste boek uit de Europese letterkunde. Het is niet alleen het oudste boek, maar het is ook nog eens prachtig geschreven.

Voor iedereen die op school de Klassieke talen heeft gehad zal het verhaal min of meer bekend zijn. Na een oorlog om Troje die 10 jaar duurde wisten de Grieken dankzij een list van Odysseus (inderdaad het Paard van Troje) die oorlog te winnen en Troje te verwoesten. De andere helden zijn allang gesneuveld of weer thuisgekomen, maar alleen Odysseus zwerft nog steeds rond, ziek van verlangen naar zijn thuisland en vooral naar zijn vrouw Penelopeia en zijn zoon Telemachos die hij als zuigeling achterliet.

De "Odysseia" vertelt over de avonturen van Odysseus , de man van de duizend listen en van zijn achtergebleven vrouw en zoon, die een troep trouwlustige vrijers moeten onderhouden. Sommigen van de verhalen zijn echte klassiekers geworden, zoals het verhaal van de cycloop die door Odysseus van zijn ene oog wordt beroofd, de Sirenen die met hun mooie gezang vele schipbreuken veroorzaken en het monster Scylla en de rots Charybdes.

De vertaling van Imme Dros is prachtig. In het boek komen een aantal zinsneden meermalen voor. Enkele van de meest in het oog springende zijn:
- Telemachos die bijzonder diep nadacht
- Athene met de zeegroene ogen
- Poseidon, de aardschokker
- De rozenvingerige Eoos
- Menelaos van de vervaarlijke strijdkreet
- De godgelijke Odysseus

Inmiddels heb ik begrepen dat deze zinsneden epitheta ornans heten en ook dat Menelaos van de vervaarlijke strijdkreet spottend was bedoeld, hij was helemaal niet zo dapper. Met dank aan een vriend die classicus is.
Het is ongelooflijk dat een van de eerste boeken ooit geschreven nog steeds zo veel mensen weet te boeien.  

  

4 opmerkingen:

  1. Ik heb toevallig dit boek weer op mijn lijstje gezet om te herlezen. Ja wat een sublieme vertaling is dit. Ik ben 'm ooit kwijtgeraakt en heb meteen weer een nieuwe gekocht. Het is natuurlijk ook nog een werk met enorm veel invloed op de literatuur die daarna kwam.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hoi Joke, ik ben het helemaal eens met je opmerking dat dit een sublieme vertaling is van Imme Dros. Je kunt wel twisten over de vraag waar een goede vertaling aan moet voldoen. Volgens mij moet hij voldoen aan twee eisen. Ten eerste moet hij in het Nederlands goed leesbaar zijn. Het best lijkt mij een vertaling die zo soepel is geschreven dat je niet eens in de gaten hebt dat je een vertaling leest. Ten tweede moet hij tekstgetrouw zijn. Volgens een vriend van mij die classicus is (dezelfde die mij wees op de epitheta en de vervaarlijke strijdkreet van Menelaos) laat Imme Dros hier en daar wel een steek vallen. Ook klopt het metrum niet altijd helemaal. Voor mij als leek geeft dat niet, veel belangrijker is dat deze vertaling zo aangenaam is om (vooral hardop!) te lezen. Groetjes, Erik

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ik heb het voor het eerst gelezen in het Engels, vertaald door T.E. Lawrence. Daarna in het Nederlands in de vertaling van M.A. Schwartz (Salamander uitgave). Over die laatste ben ik ook zeer te spreken, de "grofkluitige Grieken" staan me na 19 jaar nog steeds bij

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Hoi Koen, er zijn meerdere vertalingen van de Odyssee verschenen. Misschien dat ik die van Schwartz ook nog eens ga proberen. Het grote voordeel van de vertaling van Imme Dros is dat hij zeer prettig leest. Groetjes, Erik

    BeantwoordenVerwijderen