vrijdag 3 april 2015

J.M. Coetzee: Jongensjaren, Portret van een jongeman, Zomertijd

JongensjarenJ.M. Coetzee: Jongensjaren (Zuid-Afrika, 1997): 160 blz: Vertaald door Peter Bergsma (1997): Uitgeverij Ambo: Oorspronkelijk uitgever Secker & Warburg





Portret van een jongeman  J.M. Coetzee: Portret van een jongeman (Zuid-Afrika, 2002): 208 blz: Vertaald door Peter Bergsma (2002): Uitgeverij Cossee: Oorspronkelijk uitgever Secker & Warburg







ZomertijdJ.M. Coetzee: Zomertijd (Zuid-Afrika, 2009): 297 blz: Vertaald door Peter Bergsma (2009): Uitgeverij Cossee









Normaal gesproken lees ik, als ik een boek van een auteur gelezen heb, geen ander werk meer van hem of haar tenzij ik zeer enthousiast was over het eerste boek dat ik las. Van Coetzee had ik al "In ongenade" gelezen, dat ik goed vond vond, maar ook weer niet heel erg, en "Wachten op de barbaren", waarvan ik me niets meer kan herinneren. Toen kwamen de zeer enthousiaste recensies van Anna en Koen en vond ik dat ik deze 3 autobiografische romans moest lezen. Ik ben erg blij dat ik deze 3 boeken heb gelezen. Voor een gedegen bespreking van deze boeken zie de recensies van Anna en Koen, ik wil het hier bij een paar losse opmerkingen houden. Alledrie de romans zijn geschreven in de derde persoon enkelvoud, de hij-vorm waardoor het lijkt alsof het leven van John Coetzee wordt beschreven door een buitenstaander.

"Jongensjaren" gaat over de jeugd van de schrijver die zich afspeelt in de provincie in Zuid-Afrika. John vind het maar raar dat de kleurlingen en de zwarten een ander soort mensen lijkt te zijn, ook al beseft hij dat tegen vele van hen hij lichamelijk niet is opgewassen. Hij voelt zich benauwd onder de liefde van zijn moeder, wiens liefde hij immers nooit terug kan betalen. Van zijn vader moet hij niet veel hebben, hoewel hij sommige dingen van zijn vader bewondert.

In "Portret van een jongeman" is Coetzee gevlucht naar Londen, waar hij een baan vindt als computerprogrammeur. Hij droomt van een groots en meeslepend leven als dichter en een indrukwekkend liefdesleven. Af en toe heeft hij een tijdje een vriendinnetje, maar veel stelt het allemaal niet voor.

In "Zomertijd" wordt het literaire spel het verst doorgevoerd. De schrijver is zogenaamd een Engelse schrijver die het leven wil onderzoeken van de beroemde schrijver Coetzee. Hij concentreert zich op de jaren 1972-1977 toen Coetzee in Zuid-Afrika woonde bij zijn vader en interviewt een aantal personen die Coetzee in die tijd hebben gekend. Grappig is dat Coetzee zichzelf onderuit haalt in deze interviews: als minnaar stelde hij niet veel voor en dat hij bijzonder was als schrijver wist ook niemand.

Mijn bespreking is een beetje onbeholpen, maar deze 3 boeken vond ik geweldig, voor mij behoren ze alledrie tot de allerbeste romans van de 20e en 21e eeuw. Coetzee slaagt erin om met relatief weinig woorden een heel overtuigend beeld te schetsen van een schrijversleven. Vergelijk dat met Karl Ove Knausgard, die wel heel veel tekst nodig heeft en best een goede redacteur had kunnen gebruiken. Ik weet wel dat ik duidelijk de voorkeur geef aan de boeken van Coetzee!

 

5 opmerkingen:

  1. Leuk om te lezen Erik :-) De laatste moet ik nog lezen maar dat zal niet al te lang duren, ik ben ook gevallen voor Coetzee. Mooi drieluik zo!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hoi Koen, het gebeurt me niet zo vaak dat ik pas in tweede instantie erg enthousiast wordt van een schrijver. Voorbeelden die ik me zo gauw kan bedenken zijn Carolijn Visser en James Clavell met "Shogun". Het komt denk ik ook doordat ik vaak begin met het bekendste werk van een schrijver. Als een debuut uitkomt lees ik het ook zelden meteen, de schrijver moet zich voor mij eerst maar eens bewijzen met wat ander werk en dan kan 10 jaar na dato dat debuut ook nog wel. Groetjes, Erik

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ook ik vind Coetzee zonder meer beter dan Knaus. Ze zijn allebei nietsontziend eerlijk over zichzelf, maar Coetzee is veel scherper, subtieler, complexer en indrukwekkender, en geeft nooit de indruk van een exhibitionist die om aandacht verlegen zit, iets waar ik heel stiekem Knaus toch een heel klein beetje van verdenk (al hoe interessant ik zijn boeken vind).

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Hoi Anna, grappig dat wij allebei min of meer hetzelfde denken over de verdiensten van Coetzee versus Knausgard. Ik ben het helemaal eens met je opmerkingen inclusief dat ik Knausgard ook een beetje verdenk van exhibitionisme in ruil voor aandacht. Ik heb nu "Dagboek van een slecht jaar" van Coetzee gereserveerd bij de bibliotheek. Groetjes, Erik

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Diary of a Bad Year heb ik al geruime tijd in de kast staan. Hoop er over niet al te lange tijd aan toe te komen en ben benieuwd wat jij er van vindt.

      Verwijderen