zondag 31 mei 2015

Lof aan de vertalers

Niet iedereen zal er bij stil staan, maar de meeste boeken die in het Nederlands gepubliceerd worden zijn vertaald uit een andere taal, waarschijnlijk voor meer dan de helft uit het Engels. Ik wil vandaag even stil staan bij een aantal voortreffelijke vertalers die Nederland kent. Wie alle genoemde vertalers en boeken leest die ik ga noemen heeft daarmee meteen een aardige selectie te pakken van de wereldliteratuur. Ik noem de vertalers per taalgebied en op alfabetische volgorde:

Arabisch:
Richard van Leeuwen heeft de verhalen van Duizend-en-een-nacht en de Caïrotrilogie "Tussen twee paleizen", "Paleis van verlangen" en "De suikersteeg" van Naghieb Mahfouz vertaald.

Duits:
Zowel Godfried Bomans als Jeroen Brouwers hebben "De avonturen van Baron von Münchhausen" vertaald.
W. Hansen heeft een uitgebreide selectie uit de dagboeken van Viktor Klemperer "Tot het bittere einde" en "Tussen de wal en het schip" vertaald.

Engels:
Peter Bergsma heeft de autobiografische trilogie "Jongensjaren", "Portret van een jongeman" en "Zomertijd" van J.M. Coetzee vertaald.
Gerard van Buuren heeft de manga "Boeddha" van de Japanner Osamu Tezuka uit het Engels vertaald.
Tinke Davids heeft "Woestijnen van Arabië" van Wilfred Thesiger vertaald.
Jessica Durlacher heeft Maus van Art Spiegelman vertaald
Christien Jonkheer en Babet Mossel hebben "De geschikte jongen" van Vikram Seth vertaald.
Gerrit Komrij heeft een aantal werken van Shakespeare vertaald. Jan Jonk is bezig met alles van Shakespeare te vertalen, is hiermee naar het schijnt klaar, maar publikatie laat nog even op zich wachten.
Nicolaas Matsier heeft "Alice in Wonderland" en "Achter de spiegel" van Lewis Carroll vertaald.
Ruud Rook heeft "Het Maleise eilandenrijk" van Alfred Russell Wallace vertaald.
Paul Syriër heeft een selectie van "Herfsttij en verval van het Romeinse Rijk" van Edward Gibbon vertaald.

Frans:
Thérèse Cornips heeft de gehele "Op zoek naar de verloren tijd" van Marcel Proust vertaald. Jelle Noorman heeft Proust vertaald voor de strip van Stéphane Heuet.
Toon Dohmen heeft "Persepolis" van Marjane Satrapi vertaald.
Frank de Graaf en Hans van Pinxteren hebben onafhankelijk van elkaar allebei de complete "Essays" van Michel de Montaigne vertaald.
Frits van der Heijde heeft alle avonturen van Asterix de Galliër van Goscinny en Uderzo vertaald.
Theo Kars heeft de complete "Memoires" van Giacomo Casanova vertaald.
Marijke Koekoek heeft 5 delen met de avonturen van "De kleine Nicolaas" vertaald.
E.Y. Kummer heeft "Reis naar het einde van de nacht" van Louis Ferdinand Celine vertaald.
Arend Jan van Oudheusden heeft "Persepolis" van Guy Delisle vertaald

Grieks:
Hein van Dolen heeft "Het verslag van mijn onderzoek" van Herodotus vertaald.
Imme Dros heeft "De Odysseia" van Homerus vertaald.
Hans Warren en Mario Molegraaf hebben samen het complete werk van Plato vertaald.

Italiaans:
Anthonie Kee heeft "De tijgerkat" van Guiseppe Tomasi di Lampedusa vertaald.

Japans:
Jos Vos heeft "Het verhaal van Genji" van Murasaki Shikibu vertaald.
Jacques Westerhoven heeft "Stille sneeuwval" van Junichori Tanazaki vertaald.

Noors:
Marianne Molenaar heeft de eerste 5 delen van "Mijn strijd" van Karl Ove Knausgard vertaald en is van plan om ook het 6e en laatste deel te vertalen.

Portugees:
August Willemsen heeft "De binnenlanden" van Euclides da Cunha vertaald

Russisch:
Tom Eekman, Aai Prins en Anne Stoffel hebben met zijn drieën de complete verhalen van Anton Tsjechow vertaald.
Wim Hartog heeft de memoires van Paustovski vertaald.
Arthur Langeveld heeft "De broers Karamazov" van Fjodor Dostojewski vertaald.
Marja Wiebes en Yolanda Bloemen hebben gezamenlijk "Oorlog en vrede" van Leo Tolstoj en ook "Berichten uit Kolyma" van Varlam Sjalamov vertaald.
Marja Wiebes heeft met Margriet Berg de verhalen van Ivan Boenin vertaald.

Spaans:
Adri Boon heeft "Fortunata en Jacintha" van Benito Pérez Galdos vertaald.
Barber van der Pol heeft de "Don Quichote" van Miguel Saavedra de Cervantes vertaald.

Al de genoemde boeken hebben 2 dingen gemeen: het zijn prachtige boeken en ze zijn prachtig vertaald. Als alle vertalingen zo goed zouden zijn als deze genoemde dan zou er haast geen enkele reden meer zijn om de boeken nog in de originele taal te lezen, behalve natuurlijk voor taalpuristen.

2 opmerkingen:

  1. Goed dat je hier de aandacht op vestigt. Een goede vertaling doet je vergeten dat je een vertaling leest! Maar een slechte vertaling kan mij behoorlijk irriteren. Daarom noem ik ook altijd de vertaler als ik blog over een vertaald boek, plus een kort oordeel (voor zover je dat kunt beoordelen als je het origineel niet kunt lezen).

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hoi Barbara, heel goed dat ook jij de vertaler(s) van een boek vermeldt. Een uitstekende of een middelmatige of slechte vertaling maken een wereld van verschil. Je kan een vertaling op 2 dingen beoordelen: is hij tekstgetrouw en is hij in prettig lezend Nederlands opgeschreven. Het eerste kun je als leek niet beoordelen, daar zijn specialisten voor nodig, maar het tweede kan iedereen zelf beoordelen. Ik denk eigenlijk dat een goede vertaling alleen mogelijk is naar je moedertaal. Een voorbeeld van een slechte vertaling vind ik die van (ik zal de naam van de vertaalster niet noemen) "De man zonder eigenschappen" van Robert Musil. Dit boek dat als een van de grote literaire romans uit de 20e eeuw wordt beschouwd is werkelijk beroerd vertaald. Jammer, want voor mij is mijn Duits niet goed genoeg om een literaire roman van deze kwaliteiten en omvang te lezen. In principe vermeld ik in ieder berichtje dat ik schrijf over een vertaald boek iets over de kwaliteit van de vertaling, dat kan in een woord. Groetjes, Erik

      Verwijderen