zondag 29 mei 2016

Michel Faber: Lelieblank, scharlaken rood

Michel Faber: Lelieblank, scharlaken rood (Groot Brittannië, 2002): 955 blz: Vertaald door Harm Damsma & Niek Miedema (2003): Uitgeverij Podium

Lelieblank scharlaken roodIk heb "Lelieblank en scharlaken rood" al eerder in het Engels gelezen. Destijds was ik erg onder de indruk. Nu bij herlezing ben ik nog meer onder de indruk van dit boek, het lezen van Engelstalige boeken gaat me goed af, maar de fijne nuances in een verhaal komen toch beter tot hun recht in het Nederlands.

"Lelieblank, scharlaken rood" speelt zich af in Londen rond 1875. Dit was een stad waar grote rijkdom hand in hand ging met verschrikkelijke armoede. Londen had destijds zo'n 6 miljoen inwoners waarvan er 200.000 prostituée waren.

Een van hen is Sugar een meisje van 19 jaar oud dat verlangt aan haar milieu te ontsnappen. Ze is bekend bij hoerenminnende Londenaars omdat ze alles doet wat mannen van haar verlangen.

William Rackwell is de tweede zoon van de schatrijke Henry Rackham, eigenaar van Rackham parfumerieën. Hij leidt een onbezorgd leven, heeft op zijn gemak kunnen studeren, woont in een enorm huis met bedienden en is getrouwd terwijl hij daarnaast naar de hoeren gaat. Henry is niet tevreden over William en vermindert zijn toelage steeds.

Dan komt William Sugar tegen, hij is doodmoe en valt gelijk in slaap met een volle blaas, die hij tijdens zijn slaap ledigt. In plaats van hem eruit te gooien wat de meeste andere hoeren zouden doen laat Sugar hem slapen, wast ze hem schoon als hij wakker is en bevredigt ze hem vakkundig. William is razend enthousiast, deze vrouw moet hij voor zichzelf hebben. Om Sugar te kunnen loskopen van Maison Castaway is een klein fortuin nodig en dat moet komen van een groot fortuin dus besluit hij om in de zaak van zijn vader waar hij tot dusver niet in geïnteresseerd was zijn vader op te volgen. Hij blijkt al gauw een handig zakenman.

Voor Sugar huurt hij een luxe optrekje. Sugar doet er alles aan om William tevreden te houden. Zo geeft ze hem behalve dat ze zijn minnares is advies over zaken en verderop in het boek wordt ze zelfs gouvernante van Sophie, de dochter van William. De vraag is natuurlijk of alles goed blijft gaan.

"Lelieblank, scharlaken rood" is een prachtig boek dat ook nog eens geweldig vertaald is. Vooral de stukken waarin het dialect van de lagere klassen vertaald is vond ik erg goed om te lezen.

Hier een fragment waarin Caroline, een collega van Sugar aan het woord is:
- Slette zoals ik, tja ... wij hebbe niet genoeg in huis om 'n gentleman te bekore, behalve dit' (ze klopt op de lakens) "en dat maar voor effetjes." Haar ogen loensen licht van genoegen wanneer ze zich realiseert dat ze een werkelijk spitse opmerking heeft gemaakt. "Dat is 't goeie woord d'r voor, hè Su: bekore, betovere. Als ik ze ken strikke met 'n stijve pik, benne ze in m'n macht. Dan klinkt m'n stem ze as meziek in de ore, dan loop ik in hun oge as 'n engel op 'n wollek, dan doen m'n tiete hun denke an d'r eige lieve min en kijke ze me diep in m'n oge assof ze d'r 't paredijs in kenne zien."

In het boek komen naast William en Sugar nog een aantal bijfiguren voor zoals:
- Agnes, de ziekelijke vrouw van William.
- Sophie, de dochter van William en Agnes.
- Henry: de godvruchtige broer van William.
- Mevrouw Emmeline Fox, de vriendin van Henry die voor een comité werkt dat prostituées weer in een gewone baan probeert te krijgen.
- Ashwell en Bodley: twee vrienden van William met wie hij regelmatig aan de zwier gaat.

En verder nog een aantal minder belangrijke personen. Ik kan het boek warm aanbevelen! Naar aanleiding van het boek is een televisieserie gemaakt die ik nu snel ga bekijken.

  

2 opmerkingen:

  1. Bij platte taal vind ik het ook handiger om de vertaling te lezen, dus bedankt voor deze bespreking!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hoi Barbara, vaak vind ik dialect slecht vertaald. Een voorbeeld is de vertaling van "Huckleberry Finn" van Mark Twain. Daar is een bestaand Engelstalig dialect omgezet in een soort steenkolenfries dat tenenkrommend is om te lezen. Gelukkig vind ik in "Lelieblank, scharlaken rood" de vertaling erg prettig om te lezen. Anna heeft 3 andere boeken van Michel Faber besproken, die lijken me ook alledrie erg de moeite waard. Dit boek vind ik samen met "De geschikte jongen" van Vikram Seth een van de twee mooiste uitt het Engels vertaalde romans die ik ken. Groetjes, Erik

    BeantwoordenVerwijderen