Humbert Humbert heeft in de gevangenis, terwijl hij zijn executie afwachtte, het verhaal geschreven van zijn obsessieve liefde voor een nimfijn, genaamd Lolita.Humbert is van Europese afkomst. Hij krijgt een erfenis van een Amerikaanse oom, op voorwaarde dat hij in Amerika komt wonen en zijn parfumzaak beheert. Als hij in een klein stadje een woning wilt huren, ontmoet hij Lolita en valt als een blok voor haar.
Er is een probleem, Charlotte, de moeder van Lolita. Als die door een ongeval komt te overlijden krijgt Humbert de voogdij over Lolita. Een jaar lang, van augustus 1947 tot augustus 1948, reizen Humbert en Lolita kriskras door Amerika, terwijl Humbert een relatie met het meisje heeft.
Dit is in het kort het verhaal van "Lolita". Hoewel de obsessieve relatie van Humbert met Lolita prachtig is beschreven lees je een boek van Nabokov natuurlijk niet in de eerste plaats vanwege het verhaal, maar toch vanwege de manier waarop het verteld wordt en het taalgebruik.
Om een indruk te geven van het boek en de taalvondsten van Nabokov (en van de vertaalvondsten van zijn vertaler Rien Verhoef) geef ik een groot aantal citaten:
- Lolita, mijn levenslicht, mijn lendevuur. Mijn zonde, mijn ziel. Lo-lie-ta: de tongpunt daalt drie treden het gehemelte af en tikt bij drie tegen de tanden. Lo. Lie. Ta. Ze was Lo, gewoon La, als ze met haar één meter vijftig 's ochtends met één sok aan stond. Ze was Lola in een lange broek. Ze was Dolly op school. Ze was Dolores als ze ergens haar naam onder zette. Maar in mijn armen was ze altijd Lolita.
- Nu wil ik de volgende gedachte opperen. Tussen de leeftijdsgrenzen negen en veertien komen jongedames voor die tegenover bepaalde behekste reizigers, twee of vele malen zo oud als zij, blijk geven van hun ware aard, die niet menselijk is maar nimfisch (ofwel demonisch); en ik stel voor die uitverkoren wezens aan te duiden als "nimfijnen".
- Ik liep nog steeds achter mevrouw Haze door de eetkamer toen er, daar voorbij, een plotselinge uitbarsting van groen kwam - "de piazza", galmde mijn gids, en daarna, zonder de geringste waarschuwing, zwol onder mijn hart een blauwe zeegolf aan en gluurde me van een mat in een plas van zon, halfnaakt, geknield, zich op haar knieën omkerend, over een donkere bril mijn Rivièra-liefde aan.
- Mijn knokkels lagen tegen de spijkerbroek van het kind. Ze was op blote voeten; de nagels vertoonden resten van kersrode lak en om haar grote teen zat een pleistertje; en,God, wat zou ik niet gegeven hebben om ogenblikkelijk die fijngebeende, langgeteende, aapachtige voeten te kussen!
- Charlotte was als een musicus die in het dagelijks leven een verfoeilijke proleet kan zijn, gespeend van tact en smaak; maar die met duivelse nauwkeurigheid van oordeel een valse noot hoort in muziek.
- Geen mens kan de volmaakte moord aanrichten; het toeval echter kan dat wel.
- Lo liet de hond in de steek zoals ze eens mij in de steek zou laten.
- Op dat moment begonnen onze uitvoerige reizen door heel Amerika. Boven elk ander soort toeristenonderkomen gaf ik al gauw de voorkeur aan het Functionele Motel - schone, nette, veilige plekjes, ideale gelegenheden voor slaap, ruzie, verzoening, onverzadelijke clandestiene liefde.
- En waar Lolita, à propos de rien, vroeg hoe lang het volgens mij nog zou duren dat we in muffe kamers woonden, vieze dingen met elkaar deden en ons nooit eens gedroegen als gewone mensen?
- Het idee dat ze tussen een Hamburger en een Humburger - onveranderlijk, met ijzeren precisie - vierkant voor die eerste koos.
- ... naar de gedachte dat ik met geduld en geluk haar uiteindelijk wellicht een nimfijn kon laten baren met mijn bloed in haar verfijnde aderen, een Lolita de Tweede, die acht à negen zou zijn omstreeks 1960, als ik nog dans la force de l'âge zou zijn; ja, de telescopie van mijn geest, of on-geest, was zelfs sterk genoeg om in de verte der tijd het beeld te ontwaren van een vieillard encore vert - of was het groene rot? - de excentrieke, tere, kwijlende Dr. Humbert, die op de allerlieflijkste Lolita de Derde de kunst van het opazijn uitoefende.
- ... maar omdat het me "verpletterend duidelijk" was dat alle soorten middelbare-schooljongens - van de transpirerende oelewapper die opgewonden raakt van "handje vasthouden", tot de zelfvoldane verkrachter met puisten en een opgevoerde auto - mijn wereldwijze jonge maîtresse evenzeer verveelden.
- In mijn schaakbijeenkomsten met Gaston zag ik het bord als een vierkante plas helder water met zeldzame schelpen en krijgslisten rozig zichtbaar op de gladde geruite bodem, die voor mijn verwarde tegenstander een en al slib en inktvistroebeling was.
- Ik zou een schurk zijn als ik zei, en de lezer een domoor als hij geloofde, dat de schok Lolita te verliezen me genas van mijn pederose.
- Háár kon ik niet vermoorden, natuurlijk, zoals sommigen hebben gedacht. Ik hield van haar, ziet u. Het was liefde op het eerste gezicht, op het laatste gezicht, op het altijd en eeuwige gezicht.
Ik heb "Lolita" twee keer eerder gelezen, ruim 20 jaar geleden. In 1998 las ik het in het Engels en het jaar daarop in dezelfde Nederlandse vertaling die ik nu gelezen heb. Destijds gaf ik "Lolita" de maximale waardering van toen nog 4 sterren. Bij deze herlezing ben ik toch iets minder enthousiast, vooral het tweede deel van het boek vind ik te lang uitgesponnen. Ik denk dat je "Lolita" het best in het Engels kunt lezen, maar over deze vertaling van Rien Verhoef ben ik erg enthousiast.
Van "Lolita" zijn 2 films gemaakt, door Stanley Kubrick en Adrian Lyne, die het in mijn ogen geen van beide halen bij het boek.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten