Gerrit Jan Zwier: Een lichte angst: Beschouwingen over reizen en reisboeken (Nederland, 1995): 204 blz: Uitgeverij de Prom
"Een lichte angst" is het derde boek van Gerrit Jan Zwier dat ik de afgelopen week herlas. In "Een lichte angst" staan, als ik goed heb geteld, 63 besprekingen van Nederlandstalige reisboeken, de meeste uit de periode 1985-1995, maar ook enkele "oudjes" die in die periode zijn heruitgegeven. Ik heb veel van de besproken boeken gelezen, maar daarvan hebben alleen de boeken van Lieve Joris en Carolijn Visser en "Diep in Arabië" van Marcel Kurpershoek de lijst met mijn favoriete reisverhalen gehaald.
Zoals ik in mijn twee vorige stukjes al heb geschreven vind ik Gerrit Jan Zwier inhoudelijk erg sterk, maar stilistisch beduidend minder. Dat laatste zorgt ervoor dat ik zijn eigen reisverhalen niet ga lezen.
Citaten:
- In Nederland spreekt het vanzelf dat een slechte roman altijd meer aandacht krijgt dan een goed reisboek, heeft Nooteboom eens gezegd.
- Brokken memoreert het feit dat veel primatologen vrouwen zijn, maar hij vergeet erbij te vermelden dat die allemaal door de beroemde Leakey naar de jungle werden gestuurd. Deze vorser, die in Kenya de ene voorouder van de mens na de andere ontdekte, was namelijk van oordeel dat vrouwen hun ogen beter de kost geven dan mannen, en dat zij onder moeilijke omstandigheden ook taaier en vasthoudender zijn.
- Van Dis verkeert eigenlijk voortdurend in een ongemakkelijke positie. Enerzijds kan de cultuur van de Afrikaners, zoals de Boeren zichzelf noemen, hem gestolen worden ("Drie auto's, een huis met twintig kamers voor drie kinderen en twee vrouwen, een paar kilo vlees naar binnen stouwen en de hele dag over schapen lullen en 's avonds naar de stomste televisie kijken in een huis vol prullen"), maar anderzijds voelt hij zich evenmin een witte Bantoe, die ernaar smacht het zwarte erfgoed te omhelzen.
-
Dan realiseert van Dullemen zich opeens, in een prachtig beeld, hoe de
Afrikanen over al die blanke toeristen moeten denken: "Als een kudde
roze spaarvarkens die je goed moet schudden omdat er veel geld in zit."
-
Hoe beziet een Thai een Europeaan of Amerikaan? Als schepsels van een
andere planeet, schrijft Hauser, als "forse, harige wezens, met
eerlijke, zij het ruwe manieren, veel geld en een grote lul".
Over de voormalige Sovjet-Unie:
-
"Vroeger kon je alles kopen en mocht je niets zeggen," zegt een vrouw
die in een goudwasserij werkt, "nu mag je alles zeggen en kun je niets
kopen."
Cees Nooteboom in Spanje:
-
Tussen de bedrijven door eet hij een hapje in de plaatselijke herberg.
Ook daar heeft de tijd stilgestaan: "Laag, donker, zwijnsbouten, zwarte
bloedworsten met rijst erin, stukken spek, konijnen, donkere, dikke wijn
uit aardewerken kruiken, grote broden uit een andere eeuw."
- Snojink, net de veertig voorbij, en geestelijk gevormd in de jaren zestig, voelde zich in Nederland even slecht op zijn gemak als een pissebed in de zon.
- Een feministe in Saoedi-Arabië ... dat zou even misplaatst zijn als een ijsbeer op de evenaar, als een alpinist in Friesland, als een haai in een korenveld. Een feministe zou op het Arabisch schiereiland hysterisch worden van woede en frustratie.
Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.