Onno Blom: De conversationalist: Insulaire gesprekken met gentleman en ex-uitgever Theo Sontrop (Nederland, 2014): 69 blz: Uitgeverij de Arbeiderspers, serie Privé-domein
"De
conversationalist" is het verslag van een aantal gesprekken die Onno
Blom heeft gevoerd met Theo Sontrop, die uitgever was bij de
Arbeiderspers en voor een groot deel verantwoordelijk voor de beroemde
serie Privé-domein.
"De
conversationalist" is een bescheiden boekje, dat ik op mijn gemak
binnen een uur uitlas. Dat alleen al is ook wel eens lekker. Door zijn
bescheiden omvang maakt het misschien niet zo veel indruk, maar ook in
dit boek is Onno Blom, die de biograaf van Jan Wolkers is, erg
onderhoudend. Geen verplichte kost, maar zeker een prettig
tussendoortje.
Oscar Wilde:
- Ultimately the bond of all companionship is conversation.
- Poëzie? Een mussenveertje
in de Grand Canyon
laten vallen en dan op
de echo wachten.
-
Biesheuvel liet de brief lang liggen voor hij durfde te antwoorden. Hij
had ook eigenlijk willen debuteren bij Van Oorschot, vanwege het feit
dat zijn held Karel van het Reve er werd uitgegeven, alsmede de door hem
diep bewonderde Russische Bibliotheek. Maar Van Oorschot vond de
verhalen van Biesheuvel, "het achterneefje van Tsjechov", die Karel van
het Reve hem op een presenteerblaadje was komen brengen, "een
gereformeerd rommeltje".
- Anja, mijn ex-genootje - ik heb copyright op dat woord - ...
-
"De Arbeiderspest", zoals Sontrop De Arbeiderspers noemt én al noemde
toen hij er nog werkte, was toen hij daar aantrad "een uitgeverijtje van
niks".
- Bijzondere aandacht werd er besteed aan de uitvoering van de fameuze Privé-domeinreeks. In 1965 was de reeks bedacht door Johan Veeninga, de toenmalige, jong gestorven adjunct-directeur van De Arbeiderspers. De naam van de reeks was afgeleid van de Franse uitgever van het Journal particulier van Paul Léautaud, waarvan men delen wilde laten vertalen. Editions du Cap in Monte Carlo noemde zich "Domaine Privé". "Veeninga vond dat er een markt was voor een serie met een "sleutelgatkarakter" en dat die serie een chic jasje moest krijgen"
- Wat pas echt dom is, is pulp uitgeven en er níét mee verdienen.
-
De basis van het uitgeven, volgens Sontrop, is de combinatie van de
aanwinst van jong, hoogstaand talent, en de zorg voor de backlist.
-
Het kan zelfs zo zijn dat de zeperds ineens wél gaan lopen - dat
gebeurde bij mij destijds bij Brouwers en het overkwam De Bezige Bij
onlangs met de Verzamelde Rommel van Jan Siebelink. Na Knielen op een
bed violen gingen ook alle oude, onverkoopbare Siebeltjes ineens lopen.
Het is een godswonder.
- "Ik ben een volkomen vreemde studeerkamergek," vertelde hij eens aan Ischa Meijer, "die op een bepaald moment - omdat hij het liefste vers brood at van de beste kwaliteit met smakelijke verse kaas - een vaste werkkring heeft gekozen en die, nu hij eenmaal toch werkt, probeert dat zo goed mogelijk te doen."
- Als Carmiggelt niet op tijd zijn verzameling columns inleverde, dan had ik een gat in mijn begroting van tweeënhalve ton, want de oplage van die bundels was vijftigduizend exemplaren.
