Ryszard Kapuściński: De dood van de ambassadeur

Ryszard Kapuściński: De dood van de ambassadeur (Polen, 1975): 93 blz: Vertaald door Ewa van den Bergen-Makala (2015): Uitgeverij Querido

 

 

Ik dacht dat ik de afgelopen zomer alle boeken had besproken van de Poolse wereldreiziger en journalist Ryszard Kapuściński, die in het Nederlands zijn vertaald. Afgelopen week kreeg ik van een vriend het dunne boekje "De dood van de ambassadeur" dat in het kort vertelt over de politieke geschiedenis van Guatemala van 1858 tot 1970.

 

Die politieke geschiedenis is niet iets waar het land trots op kan zijn. De ene dictatuur volgde de andere op, een groot deel van het meest vruchtbare land werd afgestaan aan the United Fruit Company, een groot Amerikaans bedrijf en met de mensenrechten was het zeer slecht gesteld.

 

Ryszard Kapuściński vertelt deze geschiedenis beknopt en zeer inzichtgevend. "De dood van een ambassadeur" is daarbij een kleine toegift bij een prachtig oeuvre!

 

Citaten:

- Degenen die over geschiedenis schrijven besteden te veel aandacht aan opzienbarende momenten en onderzoeken in onvoldoende mate de perioden van stilte. Zij missen de feilloze intuïtie van de moeder wanneer ze hoort dat het in de kamer van haar kind plotseling stil is geworden.

 

- De stilte stelt haar regels en eisen. De stilte vereist dat concentratiekampen op afgelegen locaties worden gebouwd. De stilte vereist een enorm politieapparaat en een leger verklikkers. De stilte vereist dat de vijanden van de stilte plotseling en spoorloos verdwijnen. De stilte zou graag willen dat haar rust door geen enkele stem werd verstoord: noch geklaag, noch protest, noch verontwaardiging. Daar waar zo'n stem te horen is, slaat de stilte met alle macht toe en herstelt de oorspronkelijke toestand, dat wil zeggen de toestand van stilte.

 

- Vandaag de dag heeft men het vaak over de strijd tegen lawaai, de strijd tegen de stilte is echter belangrijker. Bij de strijd tegen lawaai is rust voor de zenuwen in het geding, bij de strijd tegen de stilte het menselijk leven. Iemand die veel lawaai maakt wordt door niemand vrijgepleit of verdedigd, daarentegen wordt degene die in zijn land de stilte oplegt, beschermd door een apparaat van repressie. Dat maakt de strijd tegen de stilte zo moeilijk.

 

- Ubico ging er prat op dat hij op Napoleon Bonaparte leek. De generaal bezigde graag allerhande wijze spreuken. "Het volk moet worden uitgehongerd. Een hongerige natie strijdt tegen de honger en heeft geen tijd om tegen de regering te strijden," placht hij te zeggen.

 

- ...: volgens de agrarische gegevens over 1950 lag 71,5 procent van het land van de grootgrondbezitters altijd braak, bij United Fruit was dat 92 procent. Tegelijkertijd was in datzelfde jaar 57 procent van de boeren landloos en de rest had "amper genoeg grond om een graf te graven", zoals Eduardo Galeano het verwoordt.

 

- Alle macht is in handen van het leger. Guatemala wordt geregeerd door een kolonelskliek, de generaalsrang werd tijdens de revolutie opgeheven. Een op de dertig soldaten is kolonel. De hoogste macht in Guatemala ligt bij de ambassade van de Verenigde Staten, vervolgens bij de kolonelsraad. De regering komt op de derde plaats.

 

- "De militairen beschouwen als communist eenieder die anders denkt dan zij en zelfs degene die überhaupt denkt."

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Frank van Rijn: Een duizend meter hoge kerstboom

Frank van Rijn: Een duizend meter hoge kerstboom: Mexico, Guatemala en Belize (Nederland, 2022): 232 blz: Uitgeverij Elmar

 

 

"Een duizend meter hoge kerstboom" beschrijft een fietstocht die Frank van Rijn van december 2015 tot februari 2016 maakte door Centraal-Amerika: Mexico, Guatemala en Belize, waarbij hij vooral geïnteresseerd was in de overblijfselen van de Maya-cultuur. 

Voor Franks doen was het een kort tochtje van slechts 3 maanden en nog geen 4.500 km. Met dit boek erbij heb ik alle 17 boeken van Frank van Rijn op mijn blog besproken. Het is leuk om alle stukjes achter elkaar te lezen en dan vooral de citaten die tezamen een uitstekend beeld geven van wat Frank al die jaren heeft gedaan.

Ik vind "Een duizend meter hoge kerstboom" een gemiddeld boek van Frank van Rijn. Zijn boeken zijn in de eerste plaats leuk voor mensen die zelf ook een grote fietstocht hebben gemaakt.

 

Citaten:

- Maar eigenlijk onderstreepte die afdaling zijn dreigende schuin omhoog gestoken onderarm-verhaal, want elke afdaling maakt het gemiddelde stijgingspercentage van de rest groter, oftewel in klare taal: hoe meer je daalt op een traject, waarop je een bepaald hoogteverschil moet overwinnen, hoe zwaarder je daarvoor verderop moet boeten.

- Een feest moest hier uiteraard groots en vooral met enorm veel megabels gevierd worden. En natuurlijk gold de gulden regel, die op veel plaatsen in de wereld geldt: een gezellige sfeer wordt alleen dan opgeroepen, als de luidsprekers zoveel lawaai produceren dat je beslist niet meer met elkaar kunt praten. Dat hoefde ook niet, want wat mensen bij dat soort gelegenheden tegen elkaar zeggen is toch volledig voorspelbaar en in ieder geval totaal onbelangrijk. Vuurpijlen, rotjes en ander knalwerk maakten de vreugde compleet.

- Om dergelijke onaangename bezoeken te voorkomen luidde een van mijn ongeschreven regels: "Zet je tent nooit zo dat die vanaf de weg of een zijpad te zien is". En een andere, ook niet onbelangrijke regel: "Zet de tent pas op, als de duisternis reeds grotendeels is gevallen". En dan had ik nog een derde regel, die ik slechts bij hoge uitzondering wilde overtreden: "Rijd nooit in het donker". Dat natuurlijk in de eerste plaats door het autoverkeer, maar ook in verband met eventuele wilde dieren, die dan actief worden en niet te vergeten wilde mensen, die dan ook actief kunnen worden en soms door de duisternis het verschil tussen het mijn en het dijn niet goed kunnen onderscheiden.

 

- ... want dan zou ik in conflict komen met weer een andere regel van mijzelf: "Op fietsreis fiets je alles, behalve als het echt niet anders kan".

 

- ... Ik hoopte echter dat ik de goede dingen deed. Wat ik me nog wel goed herinnerde van het vak Veiligheid was dat ik bij een mondelinge overhoring een nul scoorde. De docent gaf uit luiheid alleen maar nullen of tienen. Een nul als je zijn enige vraag verkeerd beantwoordde en een tien als je het goede antwoord gaf. Gewoon één mondelinge vraag per student per kwartaal. Daarmee was hij snel klaar en had hij geen gedoe met nakijken van proefwerkjes.

- Bij de souvenirmarkt keek ik mijn ogen weer uit naar alle aardige aandenkens, die je er kon kopen: tassen, kleedjes, leren riemen, fluiten, kleding, wandbordjes en nog veel meer leuke spulletjes die je bij thuiskomst in een kast opbergt om ze vijfentwintig jaar later bij een grote opruiming voor het eerst weer tevoorschijn te halen en dan meteen naar de kringloopwinkel te brengen, zodat anderen er ook plezier aan kunnen beleven.

   

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.