Dave Eggers: De Cirkel

Dave Eggers: De Cirkel (Verenigde Staten, 2013): 445 blz: Vertaald door Gerda Baardman, Lidwien Biekmann, Brenda Mudde & Elles Tukker (2013): Uitgeverij Lebowski: Oorspronkelijke uitgevers: McSweeney's Books & Alfred A. Knopf

In de nabije toekomst is er in Californië één bedrijf dat vrijwel het gehele internet controleert: de Cirkel.

De Cirkel heeft vroegere giganten als Google, Facebook en Twitter opgeslokt en is nu zo'n beetje in zijn eentje verantwoordelijk voor al het internetverkeer. Al 4 jaar op rij is de Cirkel uitgekozen tot het meest begerenswaardige bedrijf om voor te werken, men staat in de rij om er binnen te komen. Dit alles is mogelijk geworden, doordat alles gestandaardiseerd is en men nog maar een account hoeft te hebben, waarmee al je internetverkeer plaatsvindt.

Mae Holland wordt dankzij haar vriendin Annie, tot haar grote vreugde aangenomen bij de Cirkel. Haar taak bestaat uit het beantwoorden van vragen van klanten op haar scherm. Naast haar computerscherm heeft ze nog drie andere schermen waarop ze moet netwerken, zowel met mensen binnen de cirkel als daarbuiten. Er wordt aan de lopende band non-informatie geproduceerd.

Mae heeft lang niet alles verteld aan de Cirkel. Zo gaat ze regelmatig in haar eentje kayakken. Bij de Cirkel vinden ze dat maar niets, en ze staan erop dat Mae al haar activiteiten deelt.

"De Cirkel" stelt zeer wezenlijke vragen over identiteit, privacy, democratie en mensenrechten. Dave Eggers legt het er nogal dik bovenop. Het zal nooit zover komen als in dit boek, maar de richting waarin het gaat is duidelijk beschreven. Omdat het boek zo weinig subtiel is, ben ik er niet zo van geschrokken.

De eerste ongeveer 30 bladzijden zijn in zeer houterig Nederlands vertaald. Ik vermoed dat dit bewust is gedaan, verderop in het boek is het Nederlands prima leesbaar. Al met al een onderhoudend boek, maar ik geloof niet dat ik sta te springen om nog meer van Dave Eggers te gaan lezen.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Salman Rushdie: De duivelsverzen

Salman Rushdie: De duivelsverzen (India, 1988): 499 blz: Vertaald door Marijke Emeis (1989): Uitgeverij Veen: Oorspronkelijk uitgever Viking

Ik las ooit in een Snoecks (editie 1991) dat het meest besproken boek van dat jaar door de meeste mensen niet gelezen was. Het boek waarom het ging "De duivelsverzen" belandde op de brandstapel en Rushdie werd door Khomeini veroordeeld tot de doodstraf omdat er beledigende opmerkingen over de profeet Mohammed en zijn godsdienst, de Islam, in zouden staan.

Ik heb het boek al een tijd in mijn bezit en kwam er eindelijk toe om het te lezen. Het boek begint spectaculair, de twee hoofdpersonen, de acteurs Djibriel Faristja en Saladin Chamcha, vallen op grote hoogte uit een neerstortend vliegtuig, overleven dit en worden vervolgens bewusteloos aan de Engelse kust gevonden. Het verhaal gaat al even bizar verder: Djibriel ontwikkelt een halo boven zijn hoofd en verbeeldt zich dat hij een aartsengel is en Saladin krijgt behaarde dijen, een staart en horentjes op zijn hoofd.

Het verhaal is min of meer als een realistische roman opgeschreven, het is alleen niet realistisch. Om enkele verdere voorbeelden te noemen er komt een vrouw in voor die zelfmoord pleegt en vervolgens zwevend op een tapijt zo'n meter boven de grond verschijnt. Ook wordt het verhaal verteld van een van de vrouwen van de profeet die de gelovigen oproept tot het maken van de pelgrimstocht waarbij het water van de zee voor hen zal splijten als eens de Rode Zee voor Mozes.

Een interessante vraag is natuurlijk waarom er destijds zoveel heisa om het boek was. Ik vermoed dat het aan de titel ligt. Mohammed ontving zijn openbaringen rechtstreeks van de aartsengel en die stond op een gegeven moment het aanbidden van meerdere goden naast Allah toe. In latere influisteringen vertelt de aartsengel dat de eerdere influisteringen van de duivel kwamen, vandaar de duivelsverzen. Mohammed komt in het boek voor als Mahoen en ontvangt zijn openbaringen steeds als het hem goed uitkomt. Een succesvol koopman die steeds handige adviezen krijgt van zijn aartsengel. Ergens in het boek komt een bordeel voor waarin de vrouwen om de klanten op te winden zich vernoemen naar de vrouwen in de omgeving van de profeet. Tamelijk onschuldig lijkt me.

Is de duivelsverzen nu een leuk boek om te lezen? Dat Rushdie goed kan schrijven bewijst hij in de eerste 100 blz. Daarna valt de vaart uit het verhaal en is het ondanks enkele geestige vondsten tamelijk langdradig. Een ander nadeel voor mij is dat ik weinig kennis heb van de achtergronden van de Islam en het leven in India. Al met al denk ik dat het een boek is geschreven voor een select groepje liefhebbers.

 

Jonathan Swift: De reizen van Gulliver

Jonatan Swift: De reizen van Gulliver (Engeland, 1726): 339 blz: Vertaald door Paul Syrier (2004): Uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep

"De reizen van Gulliver" heb ik al 2 keer eerder in het Engels gelezen, voor het eerst op de Middelbare school. Lemuel Gulliver beschrijft hierin 4 reizen die hij gemaakt heeft die hem in contact hebben gebracht met vreemde volkeren.

Tijdens zijn eerste reis lijdt Gulliver schipbreuk en zwemt naar land. Daar aangekomen loopt hij een stuk landinwaarts en valt in slaap. Als hij wakker wordt merkt hij dat hij is vastgebonden door dunne koorden. Hij is terechtgekomen in het land van de Lilliputters een volk van kleine mensen, een twaalfde van de hoogte, breedte en dikte van Gulliver. Hij beleeft daar allerlei avonturen waarbij in het voorbijgaan de spot wordt gedreven met de Engelse maatschappij uit die tijd.

Op zijn tweede reis komt Gulliver in Brobdingnag, het land van de reuzen, die nu precies 12 keer zo groot zijn als Gulliver. Hij wordt gehouden als een soort speeltje voor de koning, maar nadat hij een uitgebreide uiteenzetting heeft gehouden over hoe men in zijn geliefde Engeland oorlog voert komt de koning tot de volgende conclusie: ""Wat jezelf betreft, die het grootste deel van je leven hebt gereisd, ben ik zeer geneigd te hopen dat je je tot nu toe aan een groot aantal van de zonden van je land hebt weten te onttrekken. Maar te oordelen naar wat ik uit je eigen verhaal heb begrepen en de antwoorden die ik je met veel moeite heb ontwrongen en ontfutseld, kan ik slechts concluderen dat de overgrote meerderheid van je landgenoten het schadelijkste ras van klein weerzinwekkend ongedierte is dat ooit van de Natuur op het oppervlak van de aarde heeft mogen rondkruipen."

Tijdens zijn derde reis komt Gulliver in het land Laputa, het vliegend eiland. In het eiland bevindt zich een grote magnetische steen waardoor het eiland in de lucht blijft als het zich beweegt boven het onderliggende vasteland. Door de steen te kantelen kan de hoogte en de richting waarin het eiland zich beweegt worden vastgesteld. Op het eiland houden de mensen zich bezig met allerlei vormen van wetenschap, bijvoorbeeld hoe men uit komkommers zonlicht kan destilleren of hoe men uit menselijke uitwerpselen de oorspronkelijke voedingsmiddelen weer kan maken. Voor het maken van een eenvoudig kledingstuk voor Gulliver wordt een kwadrant, passer en kompas gebruikt, zodat het gemaakte kledingstuk nogal vormeloos is. Later tijdens zijn reis komt Gulliver de Struldbruggs tegen, mensen die niet dood gaan. Hij benijdt ze in eerste instantie, maar komt er later achter dat ze in plaats daarvan nogal beklagenswaardig zijn.

Tijdens zijn vierde reis komt Gulliver terecht in het land van de Houyhnhnms, de paarden die een soort van ideale maatschappij hebben. Ook komen hier de Yahoos voor, mensen die als dieren leven en met afschuw bekeken worden door de Houyhnhnms. In de jaren dat Gulliver hier woont is hij volmaakt gelukkig en hij is zeer verdrietig als hij uit dit land weg moet, terug naar huis.

Het verhaal eindigt ermee dat Gulliver terug in Engeland is bij zijn vrouw en kinderen, die hij weerzinwekkend vindt en dat hij 2 edele paarden aanschaft met wie hij het grootste deel van zijn tijd praat, hoewel ze veel minder ontwikkeld zijn dan zijn geliefde Houyhnhnms.

"De reizen van Gulliver" is een zeer onderhoudende roman, die je zowel als satire, als ideeënroman of als fantasie kunt lezen. Er is nogal wat kritiek op de destijdse samenleving in verwerkt, maar altijd op een zodanige manier dat het een genot is om te lezen. Ook wordt de spot gedreven met de wetenschap. De vertaling van Paul Syrier is zeer prettig leesbaar. Warm aanbevolen voor wie eens iets anders wil lezen!