10: De psychiatrische patiënt en zijn zelfverzorging

Met de zelfverzorging van de meeste psychiatrische patiënten is het niet best gesteld. Ze dragen kapotte kleren met vlekken, ze hebben ongewassen lang haar, enorme verwilderde baarden en ze dragen een geurkegel met zich mee, meestal bestaande uit een combinatie van oud zweet, een verschraalde dranklucht en een rooklucht. Is dit een cliché, of is dit de trieste waarheid? Ik vrees dat het het laatste is. We zullen zien hoe het ermee zit in mijn omgeving.

Zelf heb ik de nodige moeite met mijn zelfverzorging. Tijdens dagtherapie, die ik 9 maanden heb gevolgd van oktober 1990 tot juli 1991 is het continu een van mijn doelen geweest om iedere dag te douchen in plaats van 2 keer per week. Geen wonder dat mijn huisgenoten op de studentenflat waar ik woonde er regelmatig over klaagden dat ik stonk.
Later werd dat (iets) beter. Omdat het nu eenmaal sociaal onacceptabel is om te stinken ga ik nu minimaal om de dag onder de douche, scheer ik me meestal om de dag en trek ik altijd schoon ondergoed en schone sokken aan. Natuurlijk let ik hier extra op als ik een afspraak heb met een vrouw of als ik ergens ga logeren. Kortom, het probleem is enigszins onder controle.

Mijn vader was na het uitbreken van zijn ziekte veranderd van een ijdel iemand die er altijd oplette hoe hij eruit zag tot iemand zonder enig gevoel voor decorum. Zijn kleren zaten vol vieze vlekken, en zijn haar en met name zijn baard waren enorm verwilderd. Op de een of andere manier is mij nooit zo opgevallen dat hij stonk, maar dat kan ook gekomen zijn door de enorme rooklucht die altijd in zijn woning hing. Met name een kort broekje dat hij zomers droeg, dat ooit wit was geweest, maar nu vol vieze vlekken zat was berucht. Zoals een vriend van mij en mijn vader zei: "Dat vieze korte broekje kennen wij hier allemaal". Triest dieptepunt van mijn vader was dat hij aan het eind van zijn leven toen hij voor mij de deur opendeed toen ik hem op kwam zoeken op zijn flat gekleed was in slechts een luierbroekje. Bij mijn zus en mijn broer deed hij ook de deur open met alleen een luier aan..

Hoe zit het met mijn vrienden?
Gijs heeft zich op een bijeenkomst van Ypsilon (vereniging van familieleden van psychotische mensen) ooit beroemd gemaakt met zijn opmerking "Ik ga me douchen als mijn haar vettig begint te worden". Over hoe vaak dat precies was, wilde hij zich niet uitlaten. Ik hoorde later van Gijs dat zijn opmerking als grap bedoeld was. Overigens ziet hij er verder altijd netjes uit.
Wim droeg vaak kleren met vlekken en rook om het zo maar te zeggen niet heel erg fris. Op zijn werk kreeg hij er bijna dagelijks commentaar over. Wim is iemand die met twee maten mat: hij vond het niet erg als hij zelf stonk, maar als hij een leuke vrouw tegenkwam vond hij het natuurlijk wel prettig als die lekker rook. Gelukkig gaat het nu beter met hem. Hij doucht en scheert zich nu dagelijks en trekt ook dagelijks een schoon overhemd aan. Wij, zijn vrienden en zijn collega's hebben nu geen klachten meer.
Over Tom, Ruben en Bernard valt niets bijzonders te melden, ze zien er netjes uit en ruiken fris.

Lees verder in deel 11.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.