In 1980 werd de 13-delige documentaire serie "Cosmos" uitgezonden, waarbij Carl Sagan ons een inkijkje geeft in het heelal, hoe het eruit ziet, hoe het ontstaan is en de wetenschappelijke ontdekkingen bespreekt die tot deze kennis hebben geleid."Cosmos" is zonder meer een prachtige serie, en gezien het grote aantal nieuwe ontdekkingen van de afgelopen 40 jaar, verrassend weinig verouderd. Sagan presenteert het verhaal deels, door gezeten in een enorm futuristisch ruimteschip beelden van het heelal aan ons voorbij te laten gaan.
Sagan is een innemende presentator met een grote persoonlijke charme. Hij is op zijn best als hij wetenschappelijke ontdekkingen uitlegt aan een groot publiek, bijvoorbeeld de manier waarop de Griek Erastothenes in 300 voor Christus de omtrek van de Aarde mat.
Dat zat zo:
Erastothenes was een wetenschapper en bibliothecaris van de vermaarde bibliotheek van Alexandrië. Hij las ergens dat iemand vermeld had dat op 21 juni een put ergens in Zuid Egypte tot op de bodem verlicht werd. Erastothenes ging zelf kijken bij deze put op 21 juni en constateerde dat die waarneming klopte. Hij wist uit een eerdere meting dat een obelisk in Alexandrië op dezelfde datum een schaduw van ongeveer 7 graden had (ongeveer 1/50e deel van een cirkel). Dit kon alleen als de Aarde bolvormig zou zijn. Erastothenes gaf iemand de opdracht om de afstand tussen de put en de obelisk in Alexandrië te meten. Die man telde zijn voetstappen en kwam uit op een afstand van 800 kilometer. Zo berekende Erastothenes als afstand voor de omtrek van de Aarde 40.000 kilometer, dat er slechts een paar procenten naast zit. Een prachtig staaltje van toegepaste wetenschap!
Sagan komt meer met dergelijke prachtige voorbeelden. Twee van de stokpaardjes van Sagan zijn: de mogelijkheid tot het maken van ruimtereizen en het eventuele bestaan van buitenaards leven. Hij doet over beide zaken enige uitspraken, maar in de tussenliggende jaren zijn we niet veel verder opgeschoten hierin.
Tien jaar na het uitkomen van de serie werden een aantal nawoorden toegevoegd over de ontwikkelingen tussen 1980 en 1990. Helaas stierf Carl Sagan, veel te jong, in 1995. Sagan was een groot popularisator van de wetenschap.
Vrij algemeen wordt "Cosmos" als een van de beste wetenschappelijke documentaires ooit beschouwd, en hij wordt op IMDB door bijna 31.000 mensen gewaardeerd met een 9,3 en staat daarmee op plaats 11 van de hoogst gewaardeerde televisieseries! Ik kan het hier alleen maar mee eens zijn.
