Alexander Maitland: Wilfred Thesiger: The Life of the Great Explorer (Groot Brittannië, 2006): 464 blz: Uitgeverij HarperCollins
Vanaf 1964 was Alexander Maitland bevriend met Wilfred Thesiger. Hij werd door Thesiger aangewezen als zijn officiële biograaf, er is hier dus sprake van een geautoriseerde biografie. In 1994 verscheen de prachtige biografie van Thesiger door Michael Asher. Het is natuurlijk interessant om te kijken of deze nieuwe biografie iets toevoegt.
Wilfred Thesiger werd geboren in 1910 in Addis Abeba, de hoofdstad
van het toenmalige Abessinië, nu Ethiopië. Hij had drie jongere broers.
Zijn vader overleed toen Wilfred 9 jaar oud was. Wilfred woonde tussen
1920 en 1930 in Engeland waar hij naar Eton ging en vervolgens naar
Oxford waar hij geschiedenis studeerde. Zijn droom was altijd om jager
op groot wild te worden.
In
1930 werd hij door Ras Tafari (de latere keizer Haile Selassie)
uitgenodigd om zijn kroning bij te wonen. In 1933 maakte hij een
ontdekkingsreis in het land van de Danakils. Van 1933 tot 1939 zat hij
bij de koloniale dienst in Soedan waar zijn voornaamste bezigheden het
schieten van leeuwen (70 stuks) en het maken van tochten per kameel
waren.
Tijdens
de oorlog diende hij in Soedan, Ethiopië en Syrië. Van 1945 tot 1950
trok hij samen met de bedoeïenen op kamelen door Saoedi Arabië in
opdracht van de bestrijding van sprinkhanen. Het boek "Woestijnen van Arabië" dat hij over deze tochten schreef maakte hem wereldberoemd.
Van
1950 tot 1958 verbleef Thesiger een groot deel van het jaar in de
moerassen tussen de Eufraat en de Tigris in Irak. Hier schoot hij idioot
veel wilde zwijnen (meer dan 2.000) en hij voerde talloze
besnijdenissen uit. Tussendoor verbleef hij ieder jaar 2-3 maanden in
Engeland, en hij maakte vanaf 1954 tot 1969 ieder jaar een lange reis
met zijn moeder. Zomers was hij vaak te vind in de bergen van Iran en
Afghanistan.
Na
1958 kon hij Irak niet meer in. Hij bleef talloze reizen maken in de
bergen van Marokko, Iran en Afghanistan. Ook bezocht hij langdurig
Jemen. Uiteindelijk vestigde hij zich in Kenia waar hij te midden van
een aantal Samburu leefde.
Omdat twee van zijn beste vrienden in Kenia overleden, heeft Thesiger de laatste jaren van zijn leven doorgebracht in Engeland.
Voor
deze biografie voerde Maitland tal van gesprekken met Thesiger. Ook
liet hij Thesiger steeds lezen wat hij over hem geschreven had. Verder
had Maitland toegang tot het uitgebreide archief van Thesiger, met name
zijn dagboeken en de vele brieven aan zijn moeder.
Citaten:
- After the Second World War Thesiger acknowledged the mass rejection of these atavistic values, but he did not attempt to excuse his enthusiasm for hunting, or to deny the excitement it gave him: "Hunting dangerous game with a rifle was thrilling; whereas hunting with a camera could never have given the same excitement. After hours of tracking - when you fired the shot and killed a lion, or a buffalo, or an antilope with a really fine head - you felt a tremendous surge of satisfaction. The shot brought it all to its climax. I should never have felt this, if I'd taken a photograph of an animal instead of shooting it. And I'd have been left wondering whether the photograph had come out, and whether it was a good one."
- However impressive his surroundings might be, already Thesiger felt deeply conscious that it was people rather than places that most interested him. He wrote in My Kenya Days in 1994: "Ever since my time in Northern Darfur with Guy Moore, it has been people, not places, not hunting, not even exploration, that have mattered to me the most". And "my life ... has always been concerned with individuals rather than the community as a whole. But, for me, these individuals have to be part of their traditional setting."
- Thesiger's descriptions of his journeys, almost invariable, were distilled and refined, first appearing in diaries, then in letters to his mother, then as carefully composed articles or lectures, with meticulous footnotes, printed in the Journals of the Royal Geographical Society or the Society for Asian Affairs, finally in the books he wrote sometimes many years later.
- Thesiger always emphasised: "I'm in no sense academic. I'm far more interested in individuals than in tribes. Studying people like butterflies under a microscope doesn't appeal to me. Instead, I want to be accepted by them ... to share the lives they're leading."
Om terug te komen op de vraag aan het begin van dit stukje, ik vind beide boeken van vergelijkbare kwaliteit. Beide biografieën zijn zonder meer onderhoudend om te lezen, hoewel ik Asher de betere schrijver vind. Het boek van Asher is een stuk langer, terwijl Maitland wat completer van inhoud is.
In de biografie van Maitland vind ik iets meer informatie over de verhouding tussen Thesiger en zijn moeder en ook iets meer over het schrijfproces, alhoewel over allebei nog steeds wat weinig. Verder schrijft Maitland af en toe over de foto's van Thesiger, hoewel uit zijn teksten niet blijkt dat hij er veel verstand van heeft. De belangrijkste toegevoegde waarde van het boek van Maitland zijn de overzichtskaarten van de gebieden waarin Thesiger heeft rondgereisd.
Het
belangrijkste werk van en over Thesiger blijft natuurlijk "Arabian
Sands", mooi vertaald door Tinke Davids als "Woestijnen van Arabië". De
twee andere belangrijke boeken van Thesiger zijn "De Moeras-Arabieren",
ook vertaald door Tinke Davids en "A Vanished World",
een prachtig fotoboek. "The Life of my Choice" is ook onderhoudend,
maar in plaats daarvan zou ik één van beide biografieën lezen, maakt
niet uit welke van de twee. De andere boeken van Thesiger zijn
voornamelijk interessant vanwege de foto's die in die boeken staan.