Posts tonen met het label Islam. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Islam. Alle posts tonen

dinsdag 9 juli 2024

Abbas: Allah O Akbar

Abbas: Allah O Akbar: A Journey Through Militant Islam (Iran, 1994): 315 blz: Uitgeverij Phaidon
 

 
De Iraanse Magnum-fotograaf Abbas heeft tussen eind 1986 en 1993, zeven jaar lang rondgereisd in een groot deel van de islamitische wereld om onderzoek te doen naar de militante stromingen in de moslimlanden.
 
Abbas heeft hierbij gekozen voor een journalistieke aanpak waarbij de foto's en de teksten elkaar versterken. De foto's geven voornamelijk een beeld van het alledaagse leven. Er staan flink wat prachtige zwart-wit foto's in "Allah O Akbar", maar zeker niet iedere foto in het boek is even indrukwekkend.
 
Maar wat het boek echt bijzonder maakt, is de hoge kwaliteit van de teksten van Abbas. Ik schreef het al vaak, in de meeste kunst- en fotoboeken is de kwaliteit van de teksten ver ondermaats. In "Allah O Akbar" zijn de teksten vrij kort, maar zeer informatief en zeer inzichtgevend.
 
Ik heb meerdere interessante boeken over de moslimwereld gelezen, bijvoorbeeld: "De grote beschavingsoorlog" van Robert Fisk, "Onder de gelovigen" en "Meer dan geloof" van V.S. Naipaul en "De koranroute" van Rudi Rotthier. Ik vind dit boek van Abbas met zijn combinatie van prachtige foto's en inzichtgevende teksten indrukwekkender dan elk van die boeken.
 
Kortom, "Allah O Akbar" is een fotoboek dat ik niet alleen iedere fotoliefhebber, maar ook iedereen die geïnteresseerd is in de moslimwereld zou willen aanraden!
 
Voor een idee van de foto's van Abbas, klik hier.
 
Citaten:
Egypte:
- What is left other than Islam and its political vision? The prevailing Islam is backward-looking, entrenched in the dogma of the past. No religious leader or politician would dare advocate birth control openly to at least halt Egypt's descent into poverty. Modern intellectuals are prisoners of dogma and traditions created for a nomadic or semi-nomadic society, whose population was decimated by war and disease.

Algerije:
- Ali Belhadj is the closed face of the FIS. He rouses the militants with simple slogans. His qotbahs, the sermons which precede Friday prayer, declare: "Islam has no use for democracy. To develop the economy, figures are irrelevant. Faith is enough."

Afghanistan:
- I had been mistaken in 1989 in Peshawar, when I had bet another journalist who was very pro-mujahideen that the  first measure they would introduce on capturing Kabul would be to make women wear the hijab. That was the second measure.

Centraal Azië:
- " ... A great writer cannot content himself with the local language. He must write in a great language, and here that language is Russian."

- There is no sign of the usual symptoms of Islamist revival: bearded men and veiled women.

China:
- In Beijing, I was out of my depth. I could not decipher the Chinese "no": did it mean "maybe" if it was said with a smile? Did their "yes" mean "no way" if it was accompanied by an embarrassed laugh? In Sinkiang, a part of central Asia steeped in Turkish Muslim culture, I felt at home. Here, I understood everything.

Indonesië:
- Islam has always evoked for me the dusty grey tones of the high plateaux, the ochre of the sand dunes and scorched steppes, relieved by the occasional  green of an oasis. A desert religion of blue skies and sweeping winds. In Indonesia, I discover a religion of water, forests and of coconut palms, interwoven with the smooth geometry of the terraced paddy fields. Islam is grafted on to ancient Buddhist, Hindu and, above all, pagan beliefs.

Over Ibn Batuta:
- Before I left Paris, a friend advised me to take the Travels of Ibn Batuta, that great fourteenth-century voyager who had travelled to the Islamic lands several centuries before me. I immersed myself in his account, deligthing in the prospect of discovering a fellow traveller who would have had the same experiences, noted the same differences, condemned the same extremism and known the same solitude. How wrong I was! Ibn Batuta was no more than a traveller in search of proof to support his convictions as to the greatness of Islam. He was only interested in the Muslims, despising anybody else as kafirs - infidels, unbelievers. He was also a zealous qazi who had a man whipped for drinking wine ... eight years previously. He had people's hands cut off. A servile mind and a flatterer of the Princes whose hospitality he always accepted.
 And what are we to think of all those women whom he married on his travels, of those slaves who became his concubines? Happy times? Whereas I have nothing but my cameras, my notebook and la Soledad - mi compañera de siempre.

Maleisië:
- " ... When a woman needs treatment, they bring me a tuft of her hair which I examine before prescribing a treatment." I was suddenly reminded of the legend of Ibn Sina who took his female patients' pulse with a piece of string while they sat behind a curtain. One day, some tricksters tied the string to a cat and he prescribed a diet of mice.

India:
- At Delhi airport I already had a foretaste of the tragedy affecting Kashmir. A young woman in T-shirt and jeans was sitting calmly among her brothers. When the flight for Sinagar was announced, she covered herself from head to foot in the black hijab. Her eyes gradually lost their sparkle. Her look became vacant. The young woman was preparing herself emotionally to confront the fears and fanaticism of Kashmir, as the Iranians do in western airports, on their return trip.

Pakistan:
- The General then decided to cross the enemy lines by road - he had to be at his HQ by morning - and invited me to go with him. Were my films worth such a risk? I told myself that a General did not take as many risks as a lieutenant and agreed to go with him. What I did not know, and one look at his face the next morning revealed this, was that I was dealing with one of those firebrand Generals, a "mad General", the sort who leads his troops into battle himself. Since then, I have never accepted an invitation from anyone whose face I could not see in the dark.

Groot-Brittannië:
- At the end, one of the leaders of the march, the one who has been protesting most vociferously against Salman Rushdie's right to express his views, accosts me to ask, with a note of urgency in his voice implying that the whole world is hanging on his every word: "Can you write my views in your newspaper?" Access to democracy demanded as an automatic right by those who refuse it to others.
 
Marokko:
- I have hired a car, and can stop where and when I like, no longer dependent on the vagaries of the bus or the train. The price for this freedom is that my inner journey, which involves reading Morocco's many novelists, is now less intense. The best way to get to know a country or place is always through its novelists.

Israël:
- I am in Jerusalem as part of my reportage on Islam, and yet I have photographed only Jews since my arrival. It is hard to avoid the Wailing Wall and the daily spectacle it presents. Hassidim (orthodox Jews) dressed in black, unkempt-looking with their shaven heads and beards, are reminiscent of the fanatical Iranian mullahs. Aren't they all Ahl-al-Kitab, "People of the Book", an expression which the Muslims reserve for Christians and Jews to the exclusion of people from other religions?

Sarajewo:
- The women of Sarajevo do not wear the hijab, or very rarely. They are beautiful, haughty, and elegant, despite the constraints of the war. And yet it is not the women that remind me that Sarajevo is a European city, it is the dogs. In the cities of the Umma, the dogs are scrawny and usually strays. Here, they are groomed and well fed while human beings go hungry. At first I thought perhaps the people of Sarajevo were fattening the dogs for the food shortages to come. But I soon realize that the dogs are pets, pampered like children.

       

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

zondag 17 april 2022

Dvd: Acht kunstdocumentaires van de BBC

Kunstcollectie (Groot Brittannië, 2009-2016): 16 dvd's: Ongeveer 26 uur: Presentatoren: Alastair Sooke & Waldemar Januszczak
 
Kunstcollectie
 
Ik heb de afgelopen tien dagen gedeeltelijk doorgebracht met het bekijken van 8 prachtige kunstdocumentaires van de BBC. Mijn box heet "Kunstcollectie" en is bestemd voor de Nederlandse markt. Alle 8 de documentaires zijn Engelstalig en met Nederlandse ondertitels. Ik geef hier de Engelse titels van deze documentaires zodat liefhebbers makkelijk op het internet extra informatie kunnen zoeken. De titels zijn: "Treasures of Ancient Egypt", "Treasures of Ancient Greece", "Treasures of Ancient Rome", "The Dark Ages: An Age of Light", "Renaissance Unchained", "Baroque From St. Peter's to St. Paul's", "Rococo: Travel, Pleasure, Madness" en "The Impressionists".
 
De documentaires staan op 2 dvd's elk en bevatten drie of vier afleveringen van tussen de 50 en 60 minuten. De eerste 3 series worden gepresenteerd door de ongeveer 30-jarige Alastair Sooke en de overige 5 series worden gepresenteerd door de uit Polen afkomstige Waldemar Januszczak, ten tijde van de series tussen de 55 en 60 jaar oud.

In de eerste 3 series reist Alastair Sooke uitgebreid door Egypte, Griekenland en Italië en bezoekt hij een aantal grote Europese musea. In de laatste 5 series is Waldemar Januszack helemaal reislustig. Hij bezoekt talloze kerken, paleizen en musea verspreid over Europa en de Verenigde Staten.

Wat ik ook leuk vind is dat Januszczak stilstaat bij technische ontwikkelingen die de schilderkunst vooruit hebben gebracht zoals de uitvinding van de verftube in 1846 en die van de draagbare ezel zodat schilderen in de buitenlucht veel makkelijker werd. In de films met Alastair Sooke, spreekt hij met enkele kunstenaars die werken volgens aloude principes zodat men kan zien hoe sommige kunstwerken tot stand kwamen.
 
De besproken kunstwerken worden prachtig in beeld gebracht. Ik denk dat in veel gevallen het bekijken van deze dvd's de beste methode is om de kunstwerken te bekijken, vaak krijg je ze beter te zien dan als je ze ter plekke zou gaan bekijken. En om alle besproken kunstwerken ter plaatse te gaan bekijken heb je jaren nodig en een enorm budget.

Ik vind de presentatie van beide heren geweldig. De verteltoon is losjes, licht humoristisch en ze schuwen niet om hun eigen mening te geven. Met name Januszczak is het regelmatig oneens met de gevestigde kunstcritici en hij legt altijd netjes uit waarom hij het met ze oneens is.

Ik ben geen kunsthistoricus, dus ik kan moeilijk beoordelen in hoeverre de besproken kunst representatief is voor de kunstperiodes. Wel vind ik het 8 zeer onderhoudende documentaires die ik met heel veel plezier heb bekeken. Veel grote namen die ik al kende komen wel voorbij. 

Het is duidelijk dat deze documentaires gemaakt zijn voor een groot publiek. Misschien zijn ze wat oppervlakkig voor de echte liefhebbers, maar ik neem dat graag voor lief. Ook denk ik dat alle 8 de documentaires uitstekend lesmateriaal vormen voor de hogere klassen van de middelbare scholen. In twee woorden: warm aanbevolen!

    
 
Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.
 

dinsdag 14 december 2021

Marjane Satrapi: Persepolis

Marjane Satrapi: Persepolis (Iran, 2001-2005): 346 blz: Vertaald door Toon Dohmen (2005): Uitgeverij Atlas
 
Persepolis compleet
 
Marji is een klein meisje dat door haar ouders vrij is opgevoed. Onder het bewind van de Sjah werd de bevolking van Iran onderdrukt. De vreugde was dan ook groot toen de islamitische revolutie uitbrak. Deze vreugde zou van korte duur zijn. Al gauw was het regime van de ayatollahs nog repressiever dan dat van de Sjah. Bovendien brak er in 1980 een oorlog uit met Irak die 8 jaar zou duren en 1 miljoen slachtoffers zou maken.

Marji is zoals gezegd vrij opgevoed en moet niets hebben van alle onderdrukkende maatregelen zoals het verplicht dragen van een sluier. Ze komt keer op keer in conflict met de autoriteiten waarbij ze iedere keer door haar ouders gered wordt.

Na een paar jaar besluiten haar ouders dat Marji beter naar het buitenland kan gaan, het wordt Oostenrijk. In Oostenrijk aardt Marjani niet echt, maar wel krijgt ze haar eerste liefde. Na 4 jaar, inmiddels 18 geworden komt ze terug in Iran en pakt haar leven daar zo goed als mogelijk weer op. Ze ontmoet Reza met wie ze trouwt en waar ze een paar jaar later weer van scheidt.

"Persepolis" is een prachtig getekende autobiografische graphic novel waarin Satrapi vertelt over haar leven in Iran onder het bewind van Khomeini en over haar verblijf in Oostenrijk. Het verhaal belicht heel goed hoe het is om als vrouw te leven in Iran. Als je iets wilt weten over het leven in Iran, dan is dit zonder meer het boek om mee te beginnen. Een topper!
 
Citaten:
- Voor mijn ouders was de strijd voorbij, maar voor ons ...
 "Mijn vader zegt dat de vader van Ramine bij de Savak zat. Hij heeft duizenden mensen vermoord!"
 "Duizenden?"
 "In naam van die duizenden doden zullen we Ramine een lesje leren. Ik heb een idee ..."
 Mijn idee was om in navolging van de Amerikanen spijkers tussen onze vingers te klemmen en zo Ramine aan te vallen.
 "Ramine! Ramine! Kom te voorschijn! We malen je fijn!"
 Maar temidden van deze euforie dook mijn moeder op.
 "En kinderen, wat spelen jullie?"
 "Marji heeft spijkers gevonden!!!"
 "We gaan  Ramine afstraffen!"
 "Zijn vader heeft duizenden gedood!"
 "Ah, dus jij wilt Ramine afstraffen? Kom dan maar met mij mee, ik heb een betere oplossing ..."
 "O ja? Wat dan?"
 "Waar heb je die spijkers vandaan?"
 "Eh, uit papa's gereedschapskist!"
 "Wat zeg je ervan als ik je eens bij je oren aan de muur zou vastspijkeren?"

- De juffrouw vroeg ons een opstel over de oorlog te schrijven.
 "Het is een erg lastig onderwerp, maar het gaat ons allemaal aan. Denk er goed over na."
 Maar ik hoefde niet lang na te denken. Ik wist precies wat ik ervan vond.
 "Weet jij wat je moet schrijven?"
 "O, ja hoor ..."
 Ik schreef vier pagina's waarin ik de oorlog historisch benaderde: "De overeenkomsten tussen de Arabische invasie en de oorlog tussen Iran en Irak." Ik was erg trots op mezelf.
 "... Deze oorlog is dezelfde als die 1400 jaar geleden plaatsvond ..."
 De juf leek daarentegen niet erg onder de indruk.
 "Niet slecht. Goed. Pardisse Entezami, jouw beurt."
 ... Pardisse had het mooiste opstel geschreven. Het was een brief aan haar vader, waarin zij hem beloofde goed te zorgen voor haar moeder en haar broertje.

- Overal op de muren schilderden ze oorlogszuchtige leuzen. Eentje bleef me in het bijzonder bij, vanwege zijn bloederige beeldspraak. Hij luidde: "Sterven als martelaar pompt vers bloed in de aderen van de samenleving."

- Julie en ik praatten veel voor het slapen gaan. 
 "Ik vind je moeder echt sympathiek."
 "Ze kan anders heel onredelijk zijn als ze wil."
 "Maar zij vindt jou ook aardig. Dankzij jou zit ze mij minder op mijn nek. Ze denkt dat je een goede invloed hebt op mij."
 "Wat voor goede invloed?"
 "Die van de ingetogen, onschuldige, pure maagd die haar huiswerk maakt. Ik ben anders, ik neuk al vijf jaar. Ik heb al met achttien kerels geslapen: Fabrice, Olivier, Laurent, Luc, Jean-Marc, nog een Laurent, Sebastien ..."
 Ik was geschokt. Bij ons werd zelfs een vaste relatie voor het huwelijk stilgehouden.
 
- Het deed me denken aan de dag, acht jaar eerder, toen ik bij mijn vader in de auto zat. 
 "Papa, wat betekent kloten?"
 "Wat? Testikels, bedoel je! Het geslacht van de man bestaat uit twee ballen en een penis. Die ballen heten testikels."
 "Ballen? Je bedoelt zoals deze hier?"
 Voor een rood stoplicht antwoordde mijn vader me heel serieus.
 "Nee, meer zoiets. Het zijn geen tennisballen, eerder pingpongballetjes."
 
- En niet alleen aan die hoofddoek moest ik wennen. Het was ook de omgeving: de gedenking van martelaren op fresco's van twintig meter hoog met slogans als: "Martelaren vormen het hart van de geschiedenis" of "Ooit hoop ik zelf een martelaar te kunnen zijn" en "Martelaren leven voor altijd voort".
 Vooral na vier jaar in Oostenrijk, waar op de muren hooguit "De beste worstjes voor twintig schilling" te lezen valt, leek de weg naar gewenning me erg lang.
 
- Daarna had ik een afspraak met mijn jeugdvriendin Farnaz.
 "Het enige wat ons als stel misschien nog had kunnen redden, was dit project. Nu dat in duigen ligt, denk ik dat we zullen gaan scheiden."
 "Ik zie het verband niet tussen het attractiepark en jullie huwelijk!"
 "Toch is dat er wel! Zolang we samenwonen is dit de eerste keer dat we ons samen ergens voor hebben ingezet. Dat heeft ons dichter bij elkaar gebracht."
 "Houd je nog van hem?"
 "Dat weet ik niet."
 "Luister, een jaar geleden heeft mijn zus haar man verlaten ... Sinds het moment dat ze als gescheiden vrouw bekendstond, lieten de slager, de banketbakker, de bakker, de groenteman, de straathandelaar in sigaretten, ja, zelfs de bedelaars haar duidelijk blijken dat ze wel met haar naar bed wilden. Vanuit het gezichtspunt van de mannen is enerzijds hun pik onweerstaanbaar en ben je anderzijds als gescheiden vrouw geen maagd meer, waardoor je geen enkele reden meer hebt hen af te wijzen. Daar twijfelen ze geen moment aan!!! ... Dus, als je van je leven geen hel wilt maken, blijf bij je man! Ik weet dat je familie ruimdenkend is, maar alle anderen zullen je meteen veroordelen."
 
         

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.
 

vrijdag 13 augustus 2021

Abbas: In Whose Name?

Abbas: In Whose Name?: The Islamic World after 9/11 (Iran, 2009): 271 blz: Uitgeverij Thames & Hudson
 
In Whose Name?: The Islamic World After 9/11
 
Na zijn boek over militante stromingen binnen het christendom "Faces of Christianity", wilde de Iraanse Magnum-fotograaf Abbas een boek maken over het animisme. In een hotel ergens in Siberië zag hij op de televisie de aanslagen op het World Trade Center van 11 september 2001. Hij wijzigde zijn plannen en besteedde de volgende zeven jaar aan een fotografisch onderzoek naar de reacties op en de invloed van  11 september in de islamitische wereld.

Voor "In Whose Name?" reisde Abbas naar: Irak, Libanon, Iran, Afghanistan, Turkije, Israël, Palestina, Saoedi Arabië, de Arabische Emiraten, Jemen, Indonesië, Thailand, Kenia en Zanzibar. Evenals in zijn twee eerdere boeken die ik de afgelopen dagen heb gelezen en bekeken, combineert Abbas in "In Whose Name?" prachtige foto's met beknopte en zeer informatieve en inzichtgevende teksten. 

Citaten:
- Do we deserve the mullahs who govern us? Iranians are for ever denouncing the corruption of the regime; for instance, the fact that to be succesful in large business, you "have to have some beard" - be associated with a mullah, in other words. And that the religious institutions - which account for a significant proportion of the economy - exists outside all controls, being governed in ways that have more to do with the maffia than any modern form of management. We denounce them. But what do we actually do to change this rotten state of affairs?

- It happened every night. Six muezzins start wailing from the mosques that surround my hotel and I wake with a start at the sound of their harsh voices. In Yemen, the muezzins aren't simply happy to call the faithful to prayer as in other Muslim countries: this is more than that; this is a competition relayed by those blasted loudspeakers. The aim is to see who can intone the longest suras, then recite the dawn prayer - the entire prayer - as loudly as possible and follow it with yet more suras. What's behind this relentless outpouring? Is it meant to shame the non-believer? To shame the person who'd rather be asleep? Surely it's a kind of breaking and entering - but breaking into a person's most intimate space, his sleep and hence his dreams? I'm tempted to discuss it with one of the muezzins, to ask him if he realizes that his summons seem more likely noisy fascism than faith ... but what's the point? I know he'll say he's only obeying God's commands. And going to a different hotel wouldn't help: the old city is littered with mosques.

- I go back to visit a pondok, a Koranic boarding school, near Yala. The place is as wretched as it ever was. In complete contrast are the modern buildings housing a new training school for hafiz - those whose task it is to memorize the Koran. Here, some hundred or so young men are learning to recite the Koran phonetically, in Arabic, a language with which they are unfamiliar and which they will never speak, not even when they proceed to the next stage of their training and learn the meaning of the suras. This monumental exercise in futility has always amazed me: what's the point of a hafiz when a CD can do the job equally well? In an age of supercomputers, Internet communications, DNA testing and genetic engineering, what use is there - other than as an emotional prop - in a text that's been around for fourteen hundred years and that was originally intended as a step-by-step guide to living and surviving in the desert?

- If a man or a woman converts to Islam, that person is welcomed with open arms throughout the Muslim world. But if a Muslim converts to another religion it's lawful to cut off his head. Isn't that one more indication of the arrogance that makes it hard for other religions to accept Islam?

- I've been exploring religions, and particularly Islam, for almost thirty years, since the Iranian revolution which I began covering in 1978. My relationship with God has always been of a professional nature: it's not so much God who engrosses me as other people's perception of God and the unacceptable things they do in His name. Although I have never been on first name terms with God, or with any of His prophets, today I understand more clearly why others feel the need to be.

Net als zijn twee eerdere boeken is Abbas' "In Whose Name?" opnieuw een zeer indrukwekkend boek.

     

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.
 

donderdag 21 november 2019

Dvd: De weg naar Mekka

De weg naar Mekka (België, 2007): 450 minuten: Presentator Jan Leyers

Ik heb de afgelopen dagen geboeid zitten kijken naar de televisiedocumentaire "De weg naar Mekka", waarin de Belgische presentator Jan Leyers in 10 afleveringen verslag doet van zijn reis door de islamitische landen op weg naar zijn einddoel Mekka.

Laat ik het maar meteen zeggen, ik ben geschokt door wat ik zag. Ik dacht altijd dat de fundamentalistische islamieten maar een klein deel uitmaken van de islamieten. Deze documentaire lijkt erop te wijzen dat het fundamentalisme veel wijder verspreid is dan ik dacht. De documentaire is uit 2007, maar ik denk dat de situatie er sindsdien niet beter op geworden is.

Jan Leyers begint zijn reis in Andalusië, in Cordoba waar hij de beroemde moskee bezoekt waarin de christenen een lelijke kathedraal hebben gebouwd. Vanuit Cordoba reist Jan Leyers naar Marokko, waar hij onder andere Tanger, Casablanca (de enorme sultan Hassan moskee) en de oude stad Fez bezoekt. Hij stelt kritische vragen aan verschillende islamieten, variërend van gewone gelovigen tot imams. Veelal krijgt hij ontwijkende antwoorden maar de ondervraagden zeggen allemaal dat de islam een tolerante godsdienst is. Zo tolerant dat je in als gematigd bekend staande islamitische landen als Marokko, Algerije, Libië en Egypte vrij bent om van een ander geloof je te bekeren tot de islam. Het werkt natuurlijk niet andersom, als je je als islamiet wenst te bekeren tot een ander geloof dan staat je een lange en zware gevangenisstraf te wachten.

Ook opvallend is dat je in deze landen nergens (uitgezonderd bepaalde delen van Egypte) een kerk ziet. In Nederland en andere westerse landen worden in hoog tempo een groot aantal moskeeën gebouwd, maar de tolerantie die wij in het westen betrachten ten aanzien van de islam valt ver te zoeken bij de islamieten als het om christenen of, veel erger nog, mensen zonder geloof gaat.

Na zijn bezoeken aan Marokko, Algerije, Libië, Egypte en Jordanië komt Jan Leyers in Israël terecht. In Jeruzalem maakt hij een gebedsdienst mee van Amerikaanse gelovigen en vervolgens reist hij naar Palestina, waar hij Hebron bezoekt. Schokkend is dat in de Palestijnse stad Hebron zich midden in het centrum 400 joodse kolonisten hebben geïnstalleerd die permanent bewaakt worden door een Israëlische legermacht van 1500 soldaten. Nog veel schokkender vind ik dat een Palestijnse vrouw haar overleden man roemt die bij een zelfmoordaanslag 23 Israëlische burgers heeft gedood. Ze hoopt met hem in het paradijs verenigd te worden. Voor de Palestijnen is iedere Israëliër, soldaat of burger, een bezetter.

Opvallend genoeg spreekt Jan Leyers juist in de als streng islamitisch bekend staande landen Syrië en Iran de meest gematigde islamieten. In Iran wordt zelfs genetisch onderzoek gedaan.

Jan Leyers sluit zijn reis af in Saoedi Arabië. Het geplande einddoel was Mekka, maar zoals verwacht kan hij daar niet komen. Jan Leyers zegt het nog maar eens: "In het Vaticaan of in christelijke pelgrimsoorden zoals Lourdes is iedere islamiet die dat wil welkom, maar Mekka en Medina zijn streng verboden voor niet moslims". Het laatste gesprek dat Jan Leyers voert is met een Arabier die met een Amerikaanse vrouw is getrouwd. Zij leeft in materiële welstand, maar moet van haar man in een zwarte soepjurk lopen waarin zelfs de ogen bedekt zijn.

Ik had eerder een serie gezien met Jan Leyers als presentator: "De schaduw van het kruis", maar daar was ik niet zo van onder de indruk. In de tussentijd heeft hij veel bijgeleerd. Jan Leyers treedt de mensen die hij spreekt onbevangen en vriendelijk tegemoet, maar hij durft ook kritische vragen te stellen. Al met al denk ik dat ik "De weg naar Mekka", samen met de twee programma's van Jelle Brandt Corstius "Van Bihar tot Bangalore" en "Van Moskou tot Magadan", een van de mooiste reisprogramma's vind, die ik het afgelopen jaar heb gezien.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

dinsdag 13 januari 2015

Salman Rushdie: De duivelsverzen


De duivelsverzenIk las ooit in een Snoecks (editie 1991) dat het meest besproken boek van dat jaar door de meeste mensen niet gelezen was. Het boek waarom het ging "De duivelsverzen" belandde op de brandstapel en Rushdie werd door Khomeini veroordeeld tot de doodstraf omdat er beledigende opmerkingen over de profeet Mohammed en zijn godsdienst, de Islam, in zouden staan.

Ik heb het boek al een tijd in mijn bezit en kwam er eindelijk toe om het te lezen. Het boek begint spectaculair, de twee hoofdpersonen, de acteurs Djibriel Faristja en Saladin Chamcha, vallen op grote hoogte uit een neerstortend vliegtuig, overleven dit en worden vervolgens bewusteloos aan de Engelse kust gevonden. Het verhaal gaat al even bizar verder: Djibriel ontwikkelt een halo boven zijn hoofd en verbeeldt zich dat hij een aartsengel is en Saladin krijgt behaarde dijen, een staart en horentjes op zijn hoofd.

Het verhaal is min of meer als een realistische roman opgeschreven, het is alleen niet realistisch. Om enkele verdere voorbeelden te noemen er komt een vrouw in voor die zelfmoord pleegt en vervolgens zwevend op een tapijt zo'n meter boven de grond verschijnt. Ook wordt het verhaal verteld van een van de vrouwen van de profeet die de gelovigen oproept tot het maken van de pelgrimstocht waarbij het water van de zee voor hen zal splijten als eens de Rode Zee voor Mozes.

Een interessante vraag is natuurlijk waarom er destijds zoveel heisa om het boek was. Ik vermoed dat het aan de titel ligt. Mohammed ontving zijn openbaringen rechtstreeks van de aartsengel en die stond op een gegeven moment het aanbidden van meerdere goden naast Allah toe. In latere influisteringen vertelt de aartsengel dat de eerdere influisteringen van de duivel kwamen, vandaar de duivelsverzen. Mohammed komt in het boek voor als Mahoen en ontvangt zijn openbaringen steeds als het hem goed uitkomt. Een succesvol koopman die steeds handige adviezen krijgt van zijn aartsengel. Ergens in het boek komt een bordeel voor waarin de vrouwen om de klanten op te winden zich vernoemen naar de vrouwen in de omgeving van de profeet. Tamelijk onschuldig lijkt me.

Is de duivelsverzen nu een leuk boek om te lezen? Dat Rushdie goed kan schrijven bewijst hij in de eerste 100 blz. Daarna valt de vaart uit het verhaal en is het ondanks enkele geestige vondsten tamelijk langdradig. Een ander nadeel voor mij is dat ik weinig kennis heb van de achtergronden van de Islam en het leven in India. Al met al denk ik dat het een boek is geschreven voor een select groepje liefhebbers.

 

zondag 12 oktober 2014

Kader Abdolah: De boodschapper


Small Cover ImageUitgeverij de Geus heeft twee boeken van Kader Abdolah in een cassette uitgegeven: "De Koran" een vertaling en "De boodschapper", een vertelling.

In "De Koran" werkt het simpele taalgebruik van Abdolah tegen hem. Het lijkt alsof je een veredeld kleuterboek leest.

In "De boodschapper" werkt dat juist goed. Het boek is een vertelling van het leven van Mohammed zoals opgetekend door zijn kroniekschrijver.

Het verhaal leest prettig en Mohammed komt er in naar voren als veeleer een sluw politicus dan als religieus hervormer. De soera's die tot hem kwamen waren vooral gedicteerd door de politieke situatie van het moment.

De inhoud van "De boodschapper" is ongeveer vergelijkbaar met die van de biografie van Karen Armstrong, alleen is het veel beter geschreven.

Ik vind "De boodschapper" het beste boek dat ik tot dusver van Abdolah heb gelezen. Warm aanbevolen voor wie iets over het leven van Mohammed wil weten.              

 

woensdag 8 oktober 2014

Rudi Rotthier: De koranroute


Large Cover ImageVan Rudi Rotthier las ik eerder "Kinderen van de krokodil ***" zijn boek over de kinderarbeid in India.

In "De koranroute" maakt Rotthier een reis van 13 maanden, te beginnen in Marseille en vervolgens door: Tunesië, Algerije, Marokko, Mauretanië, Nigeria, Egypte, Syrië, Saoedi-Arabië, Israël/Palestina, Libanon, De Golfstaten, Iran, Bangladesh en als laatste Indonesië.

Hij maakte deze reis van december 2001 tot januari 2003. Rotthier is niet zozeer geïnteresseerd in de Islam als wel in de mensen die in Islamitische landen wonen.

Het boek is een erg onderhoudend verslag van de talloze ontmoetingen die hij heeft gehad. Jammer dat zijn stijl wat onbeholpen is en dat hij vaak hele rare woorden gebruikt.

Het beeld dat Rotthier van de verschillende landen schetst lijkt erg op wat ik al eerder heb gelezen (oa: Naipaul, Kaplan). Het boek is beduidend interessanter dan zijn eerdere boek.  

 

vrijdag 3 oktober 2014

Ibn Battoeta: De reis


De reisIbn Battoeta (1304-1368) wordt beschouwd als een van de grootste reizigers aller tijden.

Hij vertrok in 1325 uit Marokko om een pelgrimstocht naar Mekka te maken en bleef ruim 25 jaar weg en bezocht daarbij het grootste deel van de toenmalige Islamitische wereld, India, China, Spanje en Zwart-Afrika. Na thuiskomst heeft hij een verslag van zijn reis gedicteerd aan de schrijver Ibn Djoezajj.

Richard van Leeuwen heeft een keuze gemaakt uit het omvangrijk geschrift, deze uit het Arabisch vertaald en van uitgebreide aantekeningen voorzien.

De vertaling is goed maar de uitgekozen teksten zijn een tikkeltje saai. Er worden te veel namen genoemd en er is niet sprake van een samenhangend verhaal.

In het Engels is er een complete uitgave van de reizen van Ibn Battoeta verschenen verzorgd door H. Gibb. Hiervan heb ik het eerste deel (van vier) gelezen maar ook daar was ik niet van onder de indruk.