Riad Sattouf: De Arabier van de toekomst: Deel 6

Riad Sattouf: De Arabier van de toekomst: Deel 6: Een jeugd in het Midden-Oosten (1994-2011) (Frankrijk, 2022): 176 blz: Vertaald door Toon Dohmen (2023): Uitgeverij de Geus

 

In het zesde en laatste deel van zijn geweldige serie Graphic Novels "De Arabier van de toekomst" vertelt Riad Sattouf over zijn leven vanaf zijn 16e jaar op de middelbare school tot aan zijn 33e als hij een gevestigde striptekenaar is. De ondertitel "Een jeugd in het Midden-Oosten", klopt niet voor dit deel, het verhaal speelt zich geheel af in Frankrijk. Lees ook de recensie van collega-blogger Teunis.

Aan het begin van dit zesde deel introduceert Riad zichzelf aldus:

- Ik heet Riad. In 1994 was ik zestien en een halve psychopaat.

Vindt zichzelf lelijk en afstotelijk

Draagt twee T-shirts over elkaar om gespierder te lijken

Graatmager

Nog altijd te korte broeken

Smoezelige Adidas

Ogen half dicht, gluiperige blik

Richt zijn geestelijke vermogens enkel op het bedenken van onmogelijke seksuele fantasieën

Weet zeker dat de hele wereld hem verafschuwt, terwijl feitelijk niemand weet dat hij bestaat

Riad heeft als ambitie om een striptekenaar te worden. Hij meldt zich aan bij een prestigieuze opleiding tot animator en wordt daar tot zijn eigen verbazing aangenomen. Hij verveelt zich bij het maken van animaties in de stijl van Lucky Luke of de Smurfen, maar de docent zegt tegen hem dat zijn tekeningen op zijn best matig zijn en dat hij nog veel moet leren.

Om van zijn angsten af te komen gaat Riad in psychotherapie. Bij iedere psychotherapeut is het eerste consult gratis om rustig een keuze te kunnen maken. Met psychotherapeute nummer 3 gaat Riad in zee. 

Riad probeert om onder zijn dienstplicht uit te komen, wat hem lukt. Het tweede deel van het boek gaat vooral over de ontwikkeling van Riad als striptekenaar en vind ik wat minder interessant. 

Een lang citaat over de dienstplicht:

- In de middagpauze gingen Franpin en ik ook wel langs bij boekhandels in de buurt. We spraken vaak over wat ons het meeste angst aanjoeg: DE DIENSTPLICHT.

 "De keuring duurt drie dagen, ze wegen je als 'n dier, en als ze dan zeggen dat je geschikt bent, ben je de sigaar. Als je boft, krijg je uitstel om te studeren ..."

De dienstplicht duurde destijds tien maanden en was verplicht voor alle Franse jongemannen. 

 "Mijn vader heeft er een trauma aan overgehouden, hij had lang haar en ze hebben hem onder dwang kaalgeschoren."

Franpin droeg zijn angsten op me over.

 "Een rocker als hij moesten ze niet en ze hebben hem wekenlang opgesloten ..."

Bij militairen had ik mij altijd Tom Cruise in "Top Gun" voorgesteld, dieper had ik er nooit over nagedacht.

 "Joh, die militairen zijn allemaal gestoord, het is hun werk om mensen af te maken, mooi niet dat ik het leger in ga! Spichtige lui als wij, die beulen ze af. Zie jij jezelf al 40 km. marcheren? In dienst blijft er niets over van je dromen. Jij wil tekenaar worden? Dat kan pas nadat je het leger in bent geweest, en je komt er zo getraumatiseerd uit dat je helemaal geen zin meer hebt om nog te tekenen."

Er bestonden maar twee ontsnappingsroutes.

 "Je kunt als gewetensbezwaarde dienstweigeren. Dan moet je twee jaar lang voor nop zwoegen bij een of andere sociale instelling. Dan hoef je niet in dienst."

 "Ja, lang hè ... Of je moet tijdens die drie dagen S5 zien te krijgen. Dat is eigenlijk het beste ..."

 "Wat is S5?"

 "Dan vinden ze je een "psychopaat", iemand met psychische problemen ... Dan ben je ongeschikt, mag je zo naar huis ... Maar het is bloedlink ... Ik kende 'n jongen die drie dagen lang de leipste dingen heeft gedaan en tijdens de tests de leipste antwoorden heeft opgeschreven ..."

 "Klinkt op zich niet slecht."

 "Ja, hij kreeg S5, maar ze hebben hem meteen doorgestuurd naar een gesticht. Hij was helemaal niet gek, toch hebben ze hem zes maanden vastgehouden ... Toen hij weer naar buiten mocht, was-ie wél kierewiet. En dan heb je nog luitjes die zeggen dat ze flikkers zijn om niet in dienst te hoeven, dat schijnt vroeger te hebben gewerkt ... Maar tegenwoordig voeren ze je gelijk af naar een kazerne waar alleen maar flikkers zitten en ze elkaar de hele dag bespringen, dus daar kun je maar beter mee oppassen. Onze enige kans is dat Chirac wordt gekozen. Die wil de dienstplicht afschaffen ..." 

 "Echt waar?"

 "CHIRAC, RED ONS!"

Waardering voor de hele serie: *****

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Marjane Satrapi: Persepolis

Marjane Satrapi: Persepolis (Iran, 2001-2005): 346 blz: Vertaald door Toon Dohmen (2005): Uitgeverij Atlas

 

 

Marji is een klein meisje dat door haar ouders vrij is opgevoed. Onder het bewind van de Sjah werd de bevolking van Iran onderdrukt. De vreugde was dan ook groot toen de islamitische revolutie uitbrak. Deze vreugde zou van korte duur zijn. Al gauw was het regime van de ayatollahs nog repressiever dan dat van de Sjah. Bovendien brak er in 1980 een oorlog uit met Irak die 8 jaar zou duren en 1 miljoen slachtoffers zou maken.

Marji is zoals gezegd vrij opgevoed en moet niets hebben van alle onderdrukkende maatregelen zoals het verplicht dragen van een sluier. Ze komt keer op keer in conflict met de autoriteiten waarbij ze iedere keer door haar ouders gered wordt.

Na een paar jaar besluiten haar ouders dat Marji beter naar het buitenland kan gaan, het wordt Oostenrijk. In Oostenrijk aardt Marjani niet echt, maar wel krijgt ze haar eerste liefde. Na 4 jaar, inmiddels 18 geworden komt ze terug in Iran en pakt haar leven daar zo goed als mogelijk weer op. Ze ontmoet Reza met wie ze trouwt en waar ze een paar jaar later weer van scheidt.

"Persepolis" is een prachtig getekende autobiografische graphic novel waarin Satrapi vertelt over haar leven in Iran onder het bewind van Khomeini en over haar verblijf in Oostenrijk. Het verhaal belicht heel goed hoe het is om als vrouw te leven in Iran. Als je iets wilt weten over het leven in Iran, dan is dit zonder meer het boek om mee te beginnen. Een topper!
 

Citaten:

- Voor mijn ouders was de strijd voorbij, maar voor ons ...

 "Mijn vader zegt dat de vader van Ramine bij de Savak zat. Hij heeft duizenden mensen vermoord!"

 "Duizenden?"

 "In naam van die duizenden doden zullen we Ramine een lesje leren. Ik heb een idee ..."

 Mijn idee was om in navolging van de Amerikanen spijkers tussen onze vingers te klemmen en zo Ramine aan te vallen.

 "Ramine! Ramine! Kom te voorschijn! We malen je fijn!"

 Maar temidden van deze euforie dook mijn moeder op.

 "En kinderen, wat spelen jullie?"

 "Marji heeft spijkers gevonden!!!"

 "We gaan  Ramine afstraffen!"

 "Zijn vader heeft duizenden gedood!"

 "Ah, dus jij wilt Ramine afstraffen? Kom dan maar met mij mee, ik heb een betere oplossing ..."

 "O ja? Wat dan?"

 "Waar heb je die spijkers vandaan?"

 "Eh, uit papa's gereedschapskist!"

 "Wat zeg je ervan als ik je eens bij je oren aan de muur zou vastspijkeren?"

- De juffrouw vroeg ons een opstel over de oorlog te schrijven.

 "Het is een erg lastig onderwerp, maar het gaat ons allemaal aan. Denk er goed over na."

 Maar ik hoefde niet lang na te denken. Ik wist precies wat ik ervan vond.

 "Weet jij wat je moet schrijven?"

 "O, ja hoor ..."

 Ik schreef vier pagina's waarin ik de oorlog historisch benaderde: "De overeenkomsten tussen de Arabische invasie en de oorlog tussen Iran en Irak." Ik was erg trots op mezelf.

 "... Deze oorlog is dezelfde als die 1400 jaar geleden plaatsvond ..."

 De juf leek daarentegen niet erg onder de indruk.

 "Niet slecht. Goed. Pardisse Entezami, jouw beurt."

 ... Pardisse had het mooiste opstel geschreven. Het was een brief aan haar vader, waarin zij hem beloofde goed te zorgen voor haar moeder en haar broertje.

- Overal op de muren schilderden ze oorlogszuchtige leuzen. Eentje bleef me in het bijzonder bij, vanwege zijn bloederige beeldspraak. Hij luidde: "Sterven als martelaar pompt vers bloed in de aderen van de samenleving."

- Julie en ik praatten veel voor het slapen gaan. 

 "Ik vind je moeder echt sympathiek."

 "Ze kan anders heel onredelijk zijn als ze wil."

 "Maar zij vindt jou ook aardig. Dankzij jou zit ze mij minder op mijn nek. Ze denkt dat je een goede invloed hebt op mij."

 "Wat voor goede invloed?"

 "Die van de ingetogen, onschuldige, pure maagd die haar huiswerk maakt. Ik ben anders, ik neuk al vijf jaar. Ik heb al met achttien kerels geslapen: Fabrice, Olivier, Laurent, Luc, Jean-Marc, nog een Laurent, Sebastien ..."

 Ik was geschokt. Bij ons werd zelfs een vaste relatie voor het huwelijk stilgehouden.

 

- Het deed me denken aan de dag, acht jaar eerder, toen ik bij mijn vader in de auto zat. 

 "Papa, wat betekent kloten?"

 "Wat? Testikels, bedoel je! Het geslacht van de man bestaat uit twee ballen en een penis. Die ballen heten testikels."

 "Ballen? Je bedoelt zoals deze hier?"

 Voor een rood stoplicht antwoordde mijn vader me heel serieus.

 "Nee, meer zoiets. Het zijn geen tennisballen, eerder pingpongballetjes."

 

- En niet alleen aan die hoofddoek moest ik wennen. Het was ook de omgeving: de gedenking van martelaren op fresco's van twintig meter hoog met slogans als: "Martelaren vormen het hart van de geschiedenis" of "Ooit hoop ik zelf een martelaar te kunnen zijn" en "Martelaren leven voor altijd voort".

 Vooral na vier jaar in Oostenrijk, waar op de muren hooguit "De beste worstjes voor twintig schilling" te lezen valt, leek de weg naar gewenning me erg lang.

 

- Daarna had ik een afspraak met mijn jeugdvriendin Farnaz.

 "Het enige wat ons als stel misschien nog had kunnen redden, was dit project. Nu dat in duigen ligt, denk ik dat we zullen gaan scheiden."

 "Ik zie het verband niet tussen het attractiepark en jullie huwelijk!"

 "Toch is dat er wel! Zolang we samenwonen is dit de eerste keer dat we ons samen ergens voor hebben ingezet. Dat heeft ons dichter bij elkaar gebracht."

 "Houd je nog van hem?"

 "Dat weet ik niet."

 "Luister, een jaar geleden heeft mijn zus haar man verlaten ... Sinds het moment dat ze als gescheiden vrouw bekendstond, lieten de slager, de banketbakker, de bakker, de groenteman, de straathandelaar in sigaretten, ja, zelfs de bedelaars haar duidelijk blijken dat ze wel met haar naar bed wilden. Vanuit het gezichtspunt van de mannen is enerzijds hun pik onweerstaanbaar en ben je anderzijds als gescheiden vrouw geen maagd meer, waardoor je geen enkele reden meer hebt hen af te wijzen. Daar twijfelen ze geen moment aan!!! ... Dus, als je van je leven geen hel wilt maken, blijf bij je man! Ik weet dat je familie ruimdenkend is, maar alle anderen zullen je meteen veroordelen."

 

         

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

3: La vie d'Adèle

 La vie d'Adèle (Frankrijk, 2013): 180 minuten: Regisseur Abdellatif Kechiche

Eerder had ik van Abdellatif Ketiche zijn prachtige film "La graine et le mulet" gezien over een Algerijnse man die op een scheepswerf in Marseille werkt, ontslagen wordt en dan als droom heeft om een couscous en vis restaurant te beginnen. Deze film heb ik nooit in de bioscoop gezien, maar wel een keer of vier op dvd.

Toen in 2013 de nieuwste film "La vie d'Adèle" van Kechiche uitkwam wilde ik hem perse in de bioscoop zien. Ik vond het een prachtige film en heb hem inmiddels een keer of zeven gezien. Voor mij is het de beste film van de laatste 20 jaar.

De film, die gebaseerd is op het boek "Blauw is een warme kleur" van Julie Maroh, gaat over het leven van Adèle. In het begin van de film is ze 16 jaar oud en zit ze op de middelbare school, waar ze lessen literatuur volgt. Ze houdt erg van lezen en wordt gevolgd in de klas. Vriendinnen van haar wijzen haar op een jongen die volgens hen wel interesse heeft in haar. Ze maken een afspraak, gaan naar de bioscoop en bedrijven de liefde. Van haar kant uit lijkt het of er iets mist. Ze heeft het nog niet zo goed in de gaten, maar al snel wordt duidelijk dat ze niet op mannen maar op vrouwen valt. Ze gaat een keer met een vriend naar een homobar en ontmoet daar de oudere Emma, die een blauw kapsel heeft. Emma studeert aan de academie voor schone kunsten en zit in haar vierde jaar. Al snel krijgen ze een relatie. Verder wordt in de film het verloop van hun relatie gevolgd met een paar vrij heftige vrijscene's, bezoeken aan wederzijdse ouders, en Adèles werk als kleuterjuf.

Ik vind het een fantastische film met een heel mooie hoofdrolspeelster (het oog wil ook wat) die ook nog eens geweldig acteert. Eigenlijk heb je geen moment het gevoel dat je naar een film zit te kijken, maar meer het idee dat je naar een stuk uit het leven van de hoofdrolspeelster kijkt. De film is vrij traag, waar ik wel van houd. Hij duurt 170 minuten en in de film is er aandacht voor belangrijke dingen uit het leven zoals lekker eten, muziek en seks. Warm aanbevolen!

Op IMDB krijgt "La vie d'Adèle" van een kleine 120.000 mensen een waardering van 7,8.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 
 

29: Boyhood

Boyhood: Regisseur Richard Linklater (Verenigde Staten, 2014): 158 minuten

"Boyhood" is een film over de groei tot volwassenheid van Mason, een jongen die gevolgd wordt van zijn 6e tot en met zijn 18e verjaardag.

Om de film zo realistisch mogelijk te maken heeft Richard Linklater ervoor gekozen om de film gedurende 12 jaar met tussenpozen op te nemen zodat je ook letterlijk de mensen ouder ziet worden. De 4 hoofdpersonen van de film: Mason, zijn 2 jaar oudere zus Samantha en hun ouders worden in de hele film gespeeld door dezelfde acteurs. Verder zijn er natuurlijk een groot aantal bijrollen voor mensen die korte of langere tijd deel uitmaken van de omgeving.

De ouders van Mason zijn gescheiden. De moeder heeft het financiëel moeilijk en is erg zorgzaam voor de kinderen. Na een tijdje komt de vader in beeld: Mason senior die met een grote auto de kinderen op komt halen voor een uitstapje.

Zo'n beetje alles in het leven van Mason wordt gefilmd: dat hij zijn huiswerk niet heeft ingeleverd op school, spelen met de computer, een kampeertochtje met de vader, een ongelukkig uitgevallen haarknipbeurt, een bezoekje aan een honkbalwedstrijd, een bezoekje aan een bowlingbaan, aan de dierentuin, tot aan een gesprek met pa over voorbehoedsmiddelen en zijn eerste vriendinnetje.

Ik leefde helemaal mee met de hoofdpersonen en vind de film erg authentiek overkomen. Voor alle duidelijkheid, dit is geen documentaire maar een speelfilm. Zonder meer een van de beste films van de afgelopen 5 jaar!

Op IMDB krijgt "Boyhood" van bijna 310.000 mensen een waardering van 7,9.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.
 

49: Yusuf-trilogie

Yusuf-trilogie (Turkije, 2007-2010): 293 minuten: Regisseur Semih Kaplanoglu

Egg (Turkije, 2007): 93 minuten: Regisseur Semih Kaplanoglu

Egg is het eerste deel van de Yusuf-trilogie van de Turkse regisseur Kaplanoglu.

Yusuf, een dichter die al een tijdje niets gepubliceerd heeft wordt voor de begrafenis van zijn moeder naar het dorp waar hij is opgegroeid geroepen.

Daar ontvangt Ayla hem, de kleindochter van een oom. De moeder van Yusuf heeft beloofd om een ram te offeren en Ayla vraagt Yusuf om dat te doen.

In de film gebeurt niet veel, er wordt een maaltijd geconsumeerd, Yusuf gaat naar het badhuis, ze rijden wat rond in de auto en de ram wordt geslacht.

Het rustige tempo van de film en de mooie beelden maken de film zeer aangenaam om naar te kijken ook al is er zo goed als geen dialoog en ontbreekt begeleidende muziek. Voor wie hier van houdt!

Op IMDB krijgt "Egg" van een kleine 4.400 mensen een waardering van slechts 6,6.

  

Nadat ik "Egg" bekeken had, ben ik doorgegaan met de volgende 2 delen van de Yusuf-trilogie: "Milk" en "Honey" .

In "Milk" (2008) is Yusuf ongeveer 18 jaar oud en een aankomend dichter die net zijn eerste gedichten in een tijdschrift heeft gepubliceerd. Met een motor met zijspan brengt hij melk rond in de omgeving. Evenals in "Egg" gebeurt er niet veel in de film, wel opnieuw een prachtig beeld van het leven in een Turks dorp.

 

Op IMDB krijgt "Milk" van 2.600 mensen een waardering van 6,7.






"Honey" (2010) is het laatste deel van de trilogie. Hierin is Yusuf een zesjarig jongetje dat bij zijn ouders woont. Zijn vader verzamelt honing in het bos en krijgt een ongeluk. Het jongetje dat Yusuf speelt doet dat geweldig, zelden heb ik zo'n mooie rol gespeeld door een klein kind gezien.

 

Op IMDB krijgt "Honey" van 6.200 mensen een waardering van 7,2.







Bij de dvd's van de Yusuf-trilogie zit een making of van 90 minuten. In deze documentaire krijg je een eersteklas college over de filmkunst, hoe deze film tot stand is gekomen. Deze documentaire moet je beslist zien als je enigszins geïnteresseerd bent in het proces van een film maken!
Je moet je door de lage waarderingen op IMDB beslist niet laten weerhouden om deze films (en dan met name "Honey") te bekijken. Als je net als ik van dit soort trage films houdt, dan valt er bijzonder veel van te genieten. Films voor de echte liefhebbers dus.


   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.
 

Dvd: Persepolis

Persepolis (Frankrijk, 2007): 91 minuten: Regisseurs: Vincent Paronnaud en Marjane Satrapi

Nadat ik de graphic novel "Persepolis" had gelezen wilde ik ook de animatiefilm zien die naar het boek is gemaakt.

De film is een zeer nauwkeurig gedane omzetting van het medium strip naar het medium film. Bijna net zo goed, al was het boek er natuurlijk het eerst.

In de making of die bij de dvd zit is vooral aandacht voor de geluidseffecten. Marjane Satrapi is een enthousiaste vrouw die bij de voorbereidingen voor de film overal aanwezig is.

De vraag of je nu de film moet zien of het boek moet lezen kan ik niet eenduidig beantwoorden. Ik zou zeggen probeer een van beiden en als het bevalt kijk dan ook de andere.