Carolijn Visser: De vader van Grace (Nederland, 2020): 96 blz: Uitgeverij AtlasContact
De Zeeuwse schrijfster Carolijn Visser had op de kleuterschool en op de lagere school een vriendinnetje: Grace Comijs. Dat was natuurlijk niet zo bijzonder, maar wel bijzonder was (we praten over het begin van de jaren 60) dat Grace een zwarte vader had, Adel Comijs. De voorouders van Adel kwamen uit Afrika en hadden dienst genomen in het KNIL, waardoor ze in Indonesië terecht waren gekomen.
Een
jaar of 15 geleden kwam Carolijn in haar woonplaats Amsterdam Grace
tegen. Ze praatten uitgebreid met elkaar en Grace vertelde dat ze
uitgebreid onderzoek had gedaan naar haar voorouders. Carolijn wist toen
al dat hier mogelijk een toekomstig boek in zat.
Carolijn
Visser werd gevraagd om het geschenk van de Week van het Zeeuwse Boek
in 2020 te verzorgen. Zij vond dat een hele eer en heeft een prachtig,
bescheiden boek geschreven. Al bij het aanvaarden van de opdracht wist
zij dat het boek over de vader van Grace zou gaan.
"De
vader van Grace" vertelt in het kort over de vriendschap tussen
Carolijn en Grace, maar het grootste deel van het boekje gaat over het
leven van Adel. De informatie uit het boek is voor het grootste deel
gehaald uit de brieven die Adel naar zijn verloofde, Nelleke (de moeder
van Grace) schreef die 20 jaar jonger was dan Adel.
Carolijn Visser is van huis uit schrijfster van reisverhalen. De laatste 10 jaar heeft zij zich steeds meer toegelegd op het schrijven van levensverhalen van anderen, met prachtige boeken als "Argentijnse avonden" en "Selma". "De vader van Grace" is als levensverhaal een waardige aanvulling op die boeken.
Ik kies ditmaal voor een lang citaat:
- Pas later, toen ze als lerares creatieve vakken was gaan werken op een vmbo-school in de buurt van Leiden, deed zich een incident voor. "Het was kort voor de zomervakantie. Ik had de leerlingen flink achter hun broek gezeten, ze moesten hun opdrachten met spoed afmaken en ik kan best streng zijn als het nodig is. Een deel van die leerlingen stuurde elkaar berichtjes via een groepsapp. "Wat vinden we van Comijs?" vroeg een van hen. "Laat die zwarte aap teruggaan naar het land waar ze vandaan komt," antwoordde
iemand en daarop volgden meer van dat soort
opmerkingen." Een leerling had de apps aan de directeur van de school
laten zien, die ze vervolgens aan Grace liet lezen. "De ouders werden
naar school geroepen. Die ontkenden dat hun kind zoiets gezegd zou
kunnen hebben." Maar het bewijs was er: de namen van de kinderen stonden
bij elke uitspraak vermeld. Collega-docenten werden erbij betrokken.
Sommigen vonden dat Grace aangifte moest doen bij de politie, zijzelf
was daarop tegen omdat de kwestie zich daardoor na de zomervakantie nog
zou voortslepen. De kinderen werden wel drie dagen geschorst en moesten
thuisblijven. "Ondertussen was de school verdeeld geraakt in twee
kampen, ook de leerlingen. De kinderen die de apps hadden verstuurd,
kregen bedreigingen." Het ging allemaal veel te ver, vond Grace, en ze
wilde niet de vakantie in gaan voordat deze zaak was afgesloten. In
overleg met de directeur gaf ze alle kinderen die beledigingen over haar hadden geappt, de opdracht een brief aan haar te schrijven waarin ze uitlegden waarom ze die uitspraken hadden gedaan en die persoonlijk aan haar te komen overhandigen. Daarna voerde ze een gesprek met ze onder vier ogen. "Sommige leerlingen begonnen te huilen toen ze tegenover me zaten. Anderen hadden cadeautjes voor me meegebracht. Uiteindelijk begrepen ze allemaal hoe fout het was wat ze hadden gedaan, hoe grievend zoiets kan zijn." Om te voorkomen dat de kwestie door de school bleef galmen, bezocht Grace elke klas. "Dit wordt de moeilijkste en de belangrijkste les die ik ooit zal geven en dit is de moeilijkste en belangrijkste les die jullie ooit zullen krijgen," kondigde ze aan. Vervolgens vertelde ze precies wat er was gebeurd en wat ze met de leerlingen in kwestie had besproken. "Ze hebben veel spijt en het is nu klaar," besloot Grace in elk lokaal. Daarna had ze in september zonder probleem de draad weer opgenomen.
De
reguliere boekenweekgeschenken vallen mij steevast tegen. Sinds "De
ortolaan", het boekenweekgeschenk van Maarten 't Hart uit 1984, heb ik
geen geschenk meer gelezen waar ik echt enthousiast over was: allemaal
zesjes of hier en daar een mager zeventje. Carolijn Visser heeft met "De
vader van Grace" een geweldig geschenk geschreven, waarvan ik denk dat
vele lezers na het lezen van dit boekje ook naar ander werk van haar
zullen grijpen. Kortom, ze heeft zowel de lezer als zichzelf een groot
plezier gedaan!
