Nan Goldin: The Ballad of Sexual Dependency

Nan Goldin: The Ballad of Sexual Dependency (Verenigde Staten, 1986): 148 blz: Uitgeverij Aperture

 

 

 

"The Ballad of Sexual Dependency" van de Amerikaanse fotografe Nan Goldin (geboren in 1953) is één van de beroemdste en meest besproken fotoboeken ooit.  

 

Sinds haar 18e houdt Nan Goldin twee dagboeken bij. Het eerste is een dagboek in woorden dat uitsluitend voor  haarzelf is bedoeld. En als tweede een dagboek in foto's, waarin ze mensen fotografeert uit haar eigen omgeving. Het is niet haar bedoeling om glamoureuze foto's te maken, maar om een zo realistisch mogelijk beeld te geven van de mensen met wie ze optrekt, inclusief haarzelf.

 

"The Ballad of Sexual Dependency" is geen mooi fotoboek. Bijna alle foto's zijn snapshots gemaakt met kunstlicht en lelijke kleuren en de compositie van de foto's oogt meestal volstrekt willekeurig.

 

Waarom is "The Ballad of Sexual Dependency" dan zo'n beroemd boek? Eerlijk gezegd zou ik het niet weten. Waarschijnlijk heeft het te maken met een leefstijl van seks, drugs en rock and roll, die eind jaren 70 heel gewoon was, en die grotendeels ophield te bestaan met het oprukken van Aids vanaf halverwege de jaren 80. Inmiddels zijn heel veel mensen die in "The Ballad of Sexual Dependency" zijn geportretteerd overleden aan Aids.

Voor een aantal foto's van Nan Goldin, klik hier.

 

   

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Bonjour Congo

Bonjour Congo (België, 2010): 7 uur: Kleur en zwart-wit: Gepresenteerd door Rudi Vranckx

 

 

 

"Bonjour Congo" is een geweldige documentaire van de BRT waarin verslag wordt gedaan van een reis van een half jaar die presentator Rudi Vranckx heeft gemaakt door een groot deel van Congo. 

 

Het land Congo en zijn bewoners hebben de Belgen geïnspireerd tot enkele van hun meest geslaagde projecten. David van Reijbroeck heeft een prachtig geschiedenisboek over Congo geschreven, Lieve Joris heeft met "Dans van de luipaard" het mooiste Nederlandstalige reisverhaal geschreven dat ik ken, Carl de Keyser heeft met zijn fotoboek over Congo één van de mooiste fotoboeken gemaakt die ik ken en "Bonjour Congo" is één van de mooiste reisdocumentaires die ik ken.

"Bonjour Congo" geeft een fascinerend en veelzijdig beeld van het land. Rudi Vranckx gaat werkelijk overal kijken. Hij bezoekt nonnen, stakende spoorwegarbeiders, de mijnen in Katanga, vissers op het uitgestrekte meer van Tanzania, gorilla's in het Virunga Nationaal Park, een nieuwe Messias in een afgelegen provincie en natuurlijk de hoofdstad Kinshasa. 

 

Ik vind "Bonjour Congo" één van de allermooiste reisdocumentaires die ik ken, die op gelijke hoogte staat met de bekende VPRO-documentaires.

 

Op IMDB is geen informatie te vinden over "Bonjour Congo".

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Dvd: Odna

Odna (Nederlandse titel: Alleen) (Rusland, 1931): 90 min: Zwart-wit: Regisseurs Grigori Kozintsev & Leonid Trauberg

 

 

 

In eerste instantie zou "Odna" uitgebracht worden als een stomme film waarvoor de Russische componist Dimitri Shostakovich de score had geschreven, die live uitgevoerd zou worden bij de filmvoorstellingen. Toen "Odna" in 1931 uitkwam werd er een geluidsfilm van gemaakt met muziek van Shostakovich en geluidseffecten, maar zonder gesproken dialogen.

 

Yelena, een alleenstaande vrouw, is lerares en droomt van een baan in Leningrad, de stad waar ze tot volle tevredenheid woont. Ze wordt echter tegen haar zin naar het verre Altaj-gebergte in Siberië gestuurd om daar les te gaan geven aan de kinderen. In de film volgen we Yelena en de moeite die ze doet om zich aan te passen aan een andere leefwijze.

 

Als film vind ik "Odna" de moeite waard, maar niet spectaculair met wel prachtige beelden van weidse landschappen. Wat de film werkelijk bijzonder maakt is de geweldige muziek van Shostakovich.

 

Op IMDB krijgt "Odna" van 267 mensen een waardering van 6,8.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Uit eten in Utrecht: Koreaans Sushirestaurant de Kimbap King

De Kimbap King is een klein restaurantje dat vooral geschikt is voor afhalen en dat gelegen is naast mijn favoriete restaurant Kolintang. Het zaakje bestaat al ruim een jaar en ik had nog nooit de aandrang gevoeld om er te gaan eten of te bestellen. Op de een of andere manier had ik geen hoge verwachtingen.

 

Afgelopen maandag had ik geen zin om te koken voor mezelf en een vriend en kwamen we terecht bij de Kimbap King. Ik ging voor de Pokebowl, een koud gerecht op basis van witte rijst, met stukjes komkommer en avocado, een beetje zeewier en wat verse tonijn. Erbij kreeg ik wat sojasaus en wasabi (mierikswortel) waar ik beide niet van houd en die ik dus niet heb gebruikt. 

 

Op zich smaakte de Pokebowl redelijk (7), maar ik vond het wel een fantasieloze maaltijd en duidelijk te weinig om te vullen (ik ben ook een grote eter). Daarna heb ik nog 8 stuks sushi gegeten, rijstrolletjes gevuld met verse zalm. Smaakte ook aardig (7), maar ik ben beter gewend.

 

En dan de prijs. Voor de 2 gerechten samen was ik 28,25 euro kwijt. Niet echt duur, maar gezien de kwaliteit ook niet echt goedkoop. Als het je gaat om een lekkere maaltijd en je niet per se sushi hoeft te eten, raad ik je van harte aan om een deur verder te lopen.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Dvd: The Swallows of Kabul

The Swallows of Kabul (Frankrijk, 2019): 81 min: Regisseurs Zabou Breitman & Eléa Gobbé-Mévellec

 

 

 

"The Swallows of Kabul" is een Franstalige animatiefilm die getekend is in een stijl die lijkt op die van schilderijen in aquarel. De animaties ogen verbluffend mooi. Misschien vind ik "The Swallows of Kabul" wel de mooist getekende animatiefilm die ik ooit heb gezien.

 

Het verhaal speelt zich af in Kaboel, de hoofdstad van Afghanistan, in 1998 toen de Taliban de macht hadden over het grootste deel van het land. De Taliban waren (en zijn) religieuze fanatici, met geen enkele respect voor de rechten van vrouwen. Vrouwen zijn er om mannen te dienen en te behagen, punt uit.  

 

In "The Swallows of Kabul" spelen twee echtparen de hoofdrol. Je hebt de gevangenisbewaarder Atiq die getrouwd is met Mussarat, die stervende is aan kanker. En je hebt Mohsen, een wat slap overkomende intellectueel die getrouwd is met de opstandige en knappe Zunaira.

 

"The Swallows of Kabul" komt zeker in mijn persoonlijke film top 100. Als je houdt van prachtig tekenwerk met een goed verhaal en je kunt tegen de weergave van deze vrouwonvriendelijke wereld, dan beveel ik deze film van harte aan!

 

Op IMDB krijgt "The Swallows of Kabul" van 2.900 mensen een waardering van 7,5.

 

Het enige minpuntje van de dvd van deze film is dat "The Making of" van deze film Frans gesproken is en niet ondertiteld. Ik kon er weinig van volgen, wel begrijp ik dat ze de animaties hebben gebaseerd op echte acteurs.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Blogpauze

Sinds mijn vorige blogpauze in januari heb ik al weer 94 stukjes gepubliceerd. Het is bij mij altijd een beetje hollen of stilstaan. Het belangrijkste wat ik in de tussentijd heb gepubliceerd zijn: 11 stukjes over de films van Mikio Naruse, die ik nu tot mijn favoriete filmregisseurs reken, een aantal nagekomen filmbesprekingen, een aantal besprekingen van fotoboeken, besprekingen van de drie autobiografische boeken van Maarten 't Hart in de serie Privé-domein, de bespreking van de serie "Casper en Hobbes" van Bill Watterson en de besprekingen van het verzamelde werk van F.B. Hotz en Maarten Biesheuvel.

 

Zoals wel vaker gezegd, heb ik over vrijwel alles geschreven waarover ik wilde schrijven. Er is nog een lijstje van 12 titels van mijn favoriete boeken die ik mogelijk nog ga herlezen en opnieuw bespreken. En dan wordt het een kwestie van het netjes afronden van mijn blog. Bij leven en welzijn word ik volgend jaar op 26 augustus 60 jaar oud en dat lijkt mij een mooi moment om een punt te zetten achter mijn blog. Maar ik zie wel. Wordt waarschijnlijk binnenkort vervolgd.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Een lijstje van (wereld)beroemde binnen- en buitenlandse schrijvers waar ik geen fan van ben

We hebben het altijd over onze favoriete schrijvers. Maar er zijn natuurlijk ook een heleboel schrijvers waar ik geen fan ben. Misschien zegt de lijst van niet-favoriete schrijvers wel net zo veel over mij als lezer als het lijstje met mijn favoriete schrijvers. Het mag duidelijk zijn dat de lijst van niet-favoriete schrijvers veruit de langste is van de twee.

 

Op alfabetische volgorde met: naam van de schrijver, taalgebied en belangrijkste werk(en):

Karen Armstrong (Engels, De geschiedenis van God) 

Ibn Battoeta (Arabisch, De reis) 

Andrej Bjely (Russisch, Petersburg) 

Louis Paul Boon (Nederlands, De Kapellekensbaan) 

Bordewijk (Nederlands, Karakter)

Jorge Luis Borges (Spaans, De Aleph) 

Emily Brontë (Engels, Wuthering Heights) 

Jeroen Brouwers (Nederlands, Geheime kamers) 

Robert Byron (Engels, The Road to Oxiana) 

Albert Camus (Frans, De pest) 

Elias Canetti (Duits, Autobiografie) 

Bruce Chatwin (Engels, In Patagonië)

Hugo Claus (Nederlands, Het verdriet van België) 

Dante (Italiaans, De Goddelijke Komedie) 

Fjodor Dostojewski (Russisch, De broers Karamazov) 

Umberto Eco (Italiaans, De naam van de roos) 

Willem Elsschot (Nederlands, Kaas) 

Erasmus (Latijn, Lof der zotheid) 

Jostein Gaarder (Noors, De wereld van Sofie) 

Ronald Giphart (Nederlands, Giph) 

Johann Wolfgang Goethe (Duits, Faust) 

William Golding (Engels, Heer der vliegen) 

Nikolaj Gogol (Russsisch, Dode zielen) 

Edmond en Jules de Goncourt (Frans, Dagboeken) 

Ivan Gontsjarov (Russisch, Oblomov) 

Günter Grass (Duits, De blikken trommel) 

Graham Greene (Engels, The Quiet American) 

Arnon Grunberg (Nederlands, Tirza) 

Hella Haasse (Nederlands, Oeroeg) 

Heinrich Harrer (Duits, Zeven jaar in Tibet) 

A.F.Th. van der Heijden (Nederlands, Advocaat van de hanen) 

Ernest Hemingway (Engels, The Old Man and the Sea)

Willem Frederik Hermans (Nederlands, De donkere kamer van Damocles) 

Alexander Herzen (Russisch, Feiten en gedachten) 

Thor Heyerdahl (Noors, De Kontiki expeditie) 

Etty Hillesum (Nederlands, Het verstoorde leven) 

Arthur Japin (Nederlands, Een schitterend gebrek) 

Lou de Jong (Nederlands, Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog) 

James Joyce (Engels, Ulysses)

Franz Kafka (Duits, Het proces) 

Gerrit Komrij (Nederlands, De buitenkant)

Gyorgy Konrad (Hongaars, Tuinfeest) 

Milan Kundera (Tsjechisch, De ondraaglijke lichtheid van het bestaan) 

Geert Mak (Nederlands, De eeuw van mijn vader) 

Harry Mulisch (Nederlands, De ontdekking van de hemel) 

Robert Musil (Duits, De man zonder eigenschappen) 

Vladimir Nabokov (Russisch/Engels: Lolita) 

Cees Nooteboom (Nederlands, De omweg naar Santiago) 

Plato (Oud-Grieks, Dialogen) 

Alexander Poesjkin (Russisch, Jevgeni Onegin) 

Gerard Reve (Nederlands, De avonden) 

Maarten van Rossum (Nederlands, De Verenigde Staten in de 20e eeuw) 

Salman Ruhsdie (Engels, Middernachtskinderen) 

José Saramago (Portugees, De stad der blinden) 

William Shakespeare (Engels, Hamlet, MacBeth, Romeo and Julia)

Murasaki Shikibu (Japans, Het verhaal van Genji) 

Jan Siebelink (Nederlands, Knielen op een bed violen) 

Laurence Sterne (Engels, Tristram  Shandy) 

Paul Theroux (Engels, De grote spoorwegcarrousel) 

Leon de Winter (Nederlands, Kaplan) 

Jan Wolkers (Nederlands, Turks fruit)

 

Het is maar een kleine selectie van de meest beroemde schrijvers waarvan ik geen fan ben. Van alle genoemde schrijvers op Robert Musil na, heb ik minstens één heel boek gelezen. Van Musil heb ik ongeveer 160 bladzijden gelezen van zijn "De man zonder eigenschappen", wat meer dan genoeg is om te weten dat het boek niets voor mij is. Deze lijst is ook geen waardeoordeel, uitsluitend een lijst met schrijvers waar ik geen fan van ben.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 

De stand van zaken bij het herlezen van mijn favoriete boeken

Het herlezen van favoriete boeken is altijd een belangrijk onderdeel van mijn leesprogramma geweest. Toen ik in 2014 begon met bloggen had ik als wens om al mijn favoriete boeken op mijn blog besproken te hebben met uitgebreide citaten. Omdat ik toentertijd al zoveel had gelezen, leek dit een onuitvoerbaar project. Ruim 3 jaar geleden heb ik een stukje geschreven over hoe het er toen voorstond met dat project. Zoals jullie kunnen lezen als je dit stukje aanklikt, ben ik inmiddels erg opgeschoten. Het lijkt erop dat ik dit project voor mijn 60e verjaardag af krijg.

 

De volgende 12 titels wil ik nog herlezen en opnieuw bespreken:

6Robert Fisk: De grote beschavingsoorlog: 1170 blz 30

Osama Tezuka: Boeddha: Delen 4-8: 2000 blz 15 11072025

Emmanuel Guibert: De fotograaf: 260 blz: 6 13072025

9René Goscinny & Albert Uderzo: Asterix: 24 albums 24

10Hergé: Kuifje: 23 albums 23

8C.S. Lewis & Pauline Baynes: Narnia: 6 delen stukje schrijven: 12

3Barbara Savage: Miles From Nowhere: 324: 6 25072025

2Heinz Helfgen: Ich Radle um die Welt: 493: 10 20072025

4Benito Perez Galdoz: Fortunata en Jacinta (Spanje, 1887): 1208 blz: Vertaald door Adri Boon (2000): 24

5Michel Faber: Lelieblank, scharlaken rood (Groot-Brittannië, 2002): 955 blz: Vertaald door Harm Damsma & Niek Miedema (2003): 19

7J.R.R. Tolkien: In de ban van de ring (Groot-Brittannië, 1954-1955): 1346 blz: Vertaald door Max Schuchart (1957): 27

1Hans Christiaan Andersen: Sprookjes en verhalen: 1098 blz nog 790 blz 16 08082025

 

De cijfers 1 tot 10 geven de volgorde weer waarin ik deze boeken denk te lezen. Het laatste cijfer bij iedere titel geeft het aantal dagen weer dat ik denk over het herlezen en bespreken te doen, meestal gebaseerd op 50 bladzijden per dag. In totaal kom ik uit op 212 dagen.

 

Als ik hiermee klaar ben dan ga ik misschien ook nog herlezen:

- Marcel Proust: Op zoek naar de verloren tijd: Deel 3-7

- Pramoedya Ananta Toer: Het Buru-kwartet: Deel 2-4

- J.J. Voskuil: Het Bureau: Deel 2-7

 

We zullen zien hoever ik kom.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Mario Marino: Children of the World

Mario Marino: Children of the World (Oostenrijk, 2022): 256 blz: Uitgeverij teNeues

 

 

 

De Oostenrijkse fotograaf Mario Marino heeft al veel fotoboeken gepubliceerd en staat vooral bekend als portretfotograaf. Voor zijn boek "Children of the World" heeft hij foto's uitgezocht uit zijn archief van kinderen in zwart-wit. Hij is op veel plekken geweest. Ik heb foto's gezien, gemaakt in: de Verenigde Staten, Cuba, Frankrijk, Mauretanië, Kenia, India, Nepal, Mongolië en vooral heel veel in Cambodja.

 

Veel fotografen doen het fotograferen van kinderen af als niet van belang. Daar ben ik het volstrekt mee oneens. De meeste kinderen zijn nog  erg spontaan en je kunt de meest onverwachte foto's van ze maken. Toen ik nog serieus fotografeerde en reisde, ongeveer van 1988 tot 1994 maakte ik veel foto's van kinderen, vooral in Turkije, Indonesië en Thailand waar overal kinderen te vinden waren op straat.

 

"Children of the World" is een mooi boek met een aantal prachtige foto's van kinderen. Het boek komt zonder meer op mijn lijstje met mijn favoriete fotoboeken. Wat ik wel jammer vind aan het boek, is dat de op zich schaarse bijschriften, zowel in het Duits als in het Engels vermeld staan. TeNeues is een Duitse uitgever en dan zijn bijschriften in het Duits logisch. De teksten zijn ook zo basaal dat iemand die twee jaar Duits gehad heeft op school, ze moeiteloos kan lezen. Los van dit minpuntje vind ik "Children of the World" een erg mooi boek.

 

Voor een paar foto's uit "Children of the World", klik hier.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Joakim Eskildsen: The Roma Journeys

Joakim Eskildsen: The Roma Journeys (Denemarken, 2007): 416 blz: Uitgeverij Steidl

 

 

 

De Deense fotograaf Joakim Eskildsen bezocht tussen 2000 en 2006, samen met zijn partner Cia Rinne, die de teksten schreef voor dit boek, in 7 landen een aantal gemeenschappen van Roma. In "The Roma Journeys" komen achtereenvolgens aan bod: reizen naar Hongarije, India, Griekenland, Roemenië, Frankrijk, Rusland en Finland. Bij ieder land heeft Cia Rinne een tekst geschreven waarin voornamelijk ingegaan wordt op de geschiedenis van de Roma in het land. Ik vind de teksten erg pittig om te lezen en niet veel van belang toevoegen. Vervolgens komen een aantal panoramafoto's in zwart-wit, die steeds over de volle twee bladzijden zijn afgedrukt en dan een aantal kleurenfoto's. In totaal staan in het boek ongeveer 240 foto's.

 

De Roma vormen een bevolkingsgroep waar we niet veel van af weten en die over het algemeen niet zo geliefd zijn bij de rest van de bevolking. Ze komen oorspronkelijk uit India van waaruit ze naar het westen zijn vertrokken. Veel Roma leven in armoede en ze hebben een enorme muzikale traditie.

"The Roma Journeys" is een fantastisch fotoboek. De panoramafoto's in zwart-wit vallen op door hun geweldige composities en de kleurenfoto's door hun prachtige kleuren. Tezamen geven zij een indringend beeld van een weinig bekende bevolkingsgroep. 

 

Ik heb meer boeken over de Roma gezien. Vaak zie je daarbij op de foto's allerlei viezigheid en rommel op straat. Gelukkig valt dat in "The Roma Journeys" erg mee. Het is een fotoboek met vooral ook erg mooie foto's. Ik vind het één van de meest indrukwekkende fotoboeken die ik ken!

 

Voor een aantal foto's uit "The Roma Journeys", klik hier.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

J.M.A. Biesheuvel: Verzameld werk: Deel 3

J.M.A. Biesheuvel: Verzameld werk: Deel 3 (Nederland, 2008): 793 blz: Uitgeverij van Oorschot

 

 

 

Tot aan "Godencirkel", de eerste verhalenbundel van Maarten Biesheuvel in het derde deel van zijn verzameld werk, heb ik het werk van Biesheuvel per verhalenbundel besproken. De laatste verhalenbundels van Biesheuvel en de overige teksten uit het derde deel van zijn verzameld werk, bespreek ik in één stukje. Er staan weinig echt geweldige verhalen in dit derde deel en ik kon ook maar weinig citaten vinden. Maar als liefhebber van het oeuvre van Biesheuvel, hoort dit derde deel er natuurlijk wel bij.  

 

Citaten:

- Alles lijkt zo gewoon. Eva doet het huishouden, de poezen leven nog, mijn schilderijen komen niet tot leven, de boeken in de boekenkast zwijgen stom, de sterren staan 's nachts op hun gewone plaats, overdag schijnt de zon, de egels laten zich bij daglicht niet zien, mijn schaar knipt even goed als vroeger.

 

- De krankzinnigheid wordt in onze familie doorgegeven als een tube tandpasta, alleen gebruiken we allemaal onze eigen tandenborstel.

 

- Ik ben een gewaardeerd lid van de maatschappij en toch heb ik nog nooit iets gedaan.

- Vlug kleedde hij zich uit, alle kleren en ondergoed wierp hij op het bed, hij waste zich tot hij fris was als een eekhoorntje in de regen op een hoge tak van een eenzame, haast kale boom in de wind.

 

- Ik moét een soort moeder hebben, iemand die voor me zorgt. De vrouw van de loodgieter, dat is niks gedaan, dat is meer zo van: bed opmaken: een kwartje, warme maaltijd op uw kamer bezorgd: een gulden vijfentwintig, de kamerhuur is zestig gulden per maand, kolen kosten ook veel, u moet de abonnementen nog betalen, ik ruim uw kasten op voor twee gulden, wat stinkt het hier toch, alstublieft een spuitfles met frisse lucht, spuit dat maar op uw lichaam als u zich niet wassen wilt, het is drie gulden, even op uw kamer zitten als u bang bent is een kwartje, hand vasthouden als u angst hebt is twintig cent.

 

- De professor begon te gieren van de lach. Maar ineens werd hij ernstig en zei tot zijn zoontje, die ook weer een beetje bijgekomen was: "Zeg, jij kan toch zo aardig schaken? Dan gaan we nu samen een spelletje doen." "Maar u kan toch helemaal niet schaken?" zei het zoontje. "Met hersenen in mijn maag van de man die Turati op het edele schaakbord in Finland heeft verslagen, zal ik schaken als de beste," zei hij. Ze zetten zich aan de huiskamertafel aan het spel. Natuurlijk verloor de vader. "Dat spreekt vanzelf," zei het zoontje tegen de verblufte vader, "wat dacht u dan, als u kalfshersenen hebt gegeten, gaat u toch ook niet loeien en schijten in de achtertuin?"

 

- Wat heb je aan sombere, eenzame mensen?! Lachen willen we, plezier hebben, leuke types ontmoeten, leuke meiden oppikken en die even de broek uittrekken en kietelen, sigaren roken, bier en whisky drinken, pijpen opsteken en zwetsverhalen afsteken tegen iedereen ...

 

- Er was eens een man die geheel bij zijn zinnen was, hij was normaal. (Bij het woord "normaal" moet ik altijd denken aan dat fraaie, keiharde en cynische, maar tegelijk droevigmakende aforisme van Jerzy Lec: "De wereld is helemaal niet krankzinnig, alleen maar heel geschikt voor genormaliseerde en heel ongeschikt voor normale mensen.")

 

- ...(de dunne dacht onderdehand samen met Jerzy Lec: "Dikken leven korter maar zitten langer aan tafel")

 

Maarten over zijn psychiater:

- Hij probeert mij pillen voor te schrijven, maar ik hou daar niet van. Ik zeg altijd: "Weet je wat het is Andy, ik ben een romantisch type. Dat wil zeggen, soms ben ik Himmelhoch jauchzend en dan weer zum Tode betrübt." "Nee," zegt hij, "eigenlijk niet, daar is een nieuwerwetse term voor in de medische wetenschap, jouw gedrag heet manisch depressief."

 

- Ongeveer eenmaal per week heb ik een aanval van angst. Ik weet niet waarvoor ik bang ben. Alles wordt onzeker. Mijn buurman is op bezoek en ik meen dat hij het over een luchtgekoelde cello heeft, terwijl hij spreekt over een onderkoelde vertolking van het celloconcert van Dvorak op de radio.

 

- Nabokov: "The cradle rocks above an abyss, and common sense tells us that our existence is but a brief crack of life between two eternities of darkness." "De wieg schommelt boven een afgrond en het leven is maar een korte lichtflits tussen twee eeuwen duisternis. ..."

 

- In augustus 1976 kreeg ik een halve baan op het Academisch Ziekenhuis in Leiden. Als jurist zou ik me bezighouden met de rechten van de patiënt in een ziekenhuis. Toen ik een jaar gewerkt had kwam mijn chef kijken hoe ver ik was. Ik toonde hem het begin van een folder voor patiënten. Er stond: "Beste mevrouw of beste meneer, nu hebt u al zoveel moeilijkheden in het leven en nu ligt u ook nog met pijn in het ziekenhuis. Wij, de juristen van het Academisch Ziekenhuis Leiden, willen u op het volgende wijzen ..." Verder was ik niet gekomen.

 

Maarten 't Hart over Maarten Biesheuvel:

- Maar zo'n verhaal dan als "Brommer op zee"? Daarin vertelt Biesheuvel dat iemand die verdacht veel op hemzelf lijkt, aan de reling staat van een schip. Over het water komt een brommer aanrijden. Dat, zult u zeggen, moet toch fantasie zijn. Ik heb mij altijd over dat verhaal verbaasd en op een avond, toen we allebei een beetje dronken waren, heb ik hem maar eens gevraagd: "Hoe zat dat nou met die brommer die jij over de zee zag aankomen?"

 "Ja," zei Maarten, "in werkelijkheid was het een scooter, maar ik heb er in het verhaal een brommer van gemaakt omdat zo'n scooter met zo'n brede plank van onderen natuurlijk gemakkelijk op het water blijft drijven, en dan is het niets bijzonders als iemand ermee over zee rijdt."

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

J.M.A. Biesheuvel: Godencirkel

J.M.A. Biesheuvel: Godencirkel (Nederland, 1986): 154 blz: (Uit "Verzameld werk": Deel 3: Blz 27-180: Uitgeverij van Oorschot (2008))

 

 

 

Het derde deel van het verzameld werk van Maarten Biesheuvel opent met "Eert uw vader en uw moeder", een onopmerkelijk bundeltje uit 1985 met nog geen twintig bladzijden tekst, dat ik niet de moeite waard vind om te bespreken. De bundel "Godencirkel" vind ik ook niet zo heel sterk. Ik moest erg lachen om het verhaal "Smulpapen", zie het lange citaat. 

 

Citaten:

- Ik vertelde dat ik tegenwoordig een goed schietgebed had voor het slapen gaan, ik had het overgenomen van een enigszins simpele doch allervriendelijkste monnik van de orde der benedictijnen: "Mijn Heer en mijn God, ge weet dat ik U bemin. Ik ben moe en ik kruip derin."

 

- ... Reizen is gevaarlijk en belachelijk, blijf thuis. Duur is reizen ook nog: bij mij thuis kost een glas water niets, in de Tuilerieën kost het 15 NF plus service! Ik zie mijn vriend Hans op een kleurenfotootje met een Braziliaans armoedig gekleed meisje op schoot zitten in een wankele kano in het Amazonegebied, boomstronken en lelies rijzen op uit prachtig grijsgroen water. Mijn vriend kijkt mij aan en trekt een gezicht alsof hij zeggen wil: Tja, ik weet het ook niet, hoor, dit is het hoogtepunt van mijn reis maar ik weet niet of ik hiervoor eigenlijk gekomen ben, al dat wachten op vliegvelden, bij busstations en in receptiekamers van hotels, is het eigenlijk wel de moeite waard geweest? Thuis verveel ik me en hier verveel ik me nog meer!

Een pastoor vertelt smakelijk over wat hij allemaal voor lekkers eet:

- " ... Ik houd van lekker eten en mijn koster en Mariëtte kunnen heerlijk koken. Kijk, als je nou een slok koud water neemt en dan een stukje brood, droog brood, dan moet je denken aan een eend, een gebraden eend. Zie je hem al voor je liggen op je bord? Vanbuiten is hij geel op het witte af. Je ziet de pukkeltjes. Het vet kiert er hier en daar uit, dat is de gesmolten boter en zijn eigen vet. Dan neem je vlug een glaasje wodka, de vonken springen uit je maag. Je kijkt nog eens naar je eend en dan maak je dit gebaar" ... hij roffelde als een pianist op een denkbeeldige eend op zijn nog lege bord, met drie vingers deed hij dat heel voorzichtig als een trommelaar die voor het eerst zijn nieuwe trommel beproeft, "dan snij je de eend aan, hij is gevuld met gepeperd gehakt, met stukjes aubergine en paprika, met kwartellevertjes en kippeniertjes die een tijd in de wijn en de melk hebben gelegen. Helemaal binnen in de eend, o o, dat knapperige korstje, zit een tomaat, lekker gekookt en gebakken en gevuld met kaviaar. En dat alles is niet gloeiendheet of droog, maar lekker vet en sappig. Dan neem je vlug een derde van de eend, je snijdt er maar een flink stuk vanaf en dat eet je op. Ach wat een heerlijkheid, dan drink je gauw een glas bourgogne. Dan neem je gebakken krielaardappeltjes en gestoofde peertjes. Om een maaltijd mee te beginnen bijvoorbeeld is haring met fijngesnipperde uitjes erg lekker. Of een pastei gevuld met kalfsragoût. Weet je wat de lekkerste lucht is die ik ken? Dat zijn uitjes die die nog maar net aangebakken zijn. Dan loopt het water me al uit de mond. Wat ook heel lekker is zijn gebakken champignons en dan een tournedos overgoten met een madeirasaus en daarbij spruiten en Canadese bessen, van die vossebessen, van die rode zurige bessen. Heel lekker is ook de lucht van stukjes spek die aangebakken worden. Maar het liefste, zo vlak voor het slapen gaan, eet ik een gekruide karper die je eerst vierentwintig uur in de melk hebt laten zwemmen, anders zit er een grondsmaak aan. Een karper zo van het spit die je in zijn eigen vet hebt laten smoren en dan moet je daarbij champagne drinken en af en toe een krokant kaaskoekje nemen ...," zo zat hij nog een tijd te spreken en hij wreef zich daarbij verlekkerd over zijn maag. "Het is zo slecht nog niet om pastoor te zijn, vooral in een kleine en rijke parochie ..."

 

- Zo is er bijvoorbeeld een stelling dat er niets ergers is dan werkloosheid. Ik zou zeggen: Hier in Nederland krijg je altijd een uitkering. Als werkloze ben je juist een gebenedijde, een gelukzalige want overdag kun je roeien, zwemmen en wandelen en dan is er nog een hele avond over om te lezen: het barst van het water en de openbare bibliotheken in Nederland.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

J.M.A. Biesheuvel: Reis door mijn kamer

J.M.A. Biesheuvel: Reis door mijn kamer (Nederland, 1984): 110 blz: (Uit "Verzameld werk": Deel 2: Blz 629-738: Uitgeverij van Oorschot (2008))

 

 

 

"Reis door mijn kamer" is een dunne bundel. Het langste en belangrijkste verhaal uit deze bundel is het titelverhaal. Biesheuvel weet van een beschrijving van het interieur van zijn huiskamer iets heel origineels te maken. Met "Reis door mijn kamer" heb ik het tweede deel van het verzameld werk afgesloten. Binnenkort ga ik verder met het derde deel. De komende dagen ben ik even met iets anders bezig. 

 

Citaten:

- Wat doet het ertoe hoe groot het heelal is als mijn kamer voor mij al zo belangwekkend is?

 

- Ik vind het volstrekt belachelijk om duizenden schrijvers tijdens je leven gelezen te hebben. Ik ken ongeveer twintig schrijvers en ben daar dolgelukkig mee. Het liefst zijn mij Vladimir Nabokov, gevolgd door Anton Pavlovitsj Tsjechov en Bruno Schulz. Je weet pas hoe een boek eigenlijk geschreven is als je het minstens vijftienmaal gelezen hebt.

 

- ... ik ben heel vaak ontroerd en zolang ik maar op mijn kamer ben en lezen kan, ben ik heel tevreden en gelukkig. Schrijven is eigenlijk een afvalprodukt van de bezigheid lezen, het schrijven houdt op, zolang je tikt kan je niet lezen en eerlijk gezegd vind ik lezen heel wat aangenamer dan scheppen.

- Wij, op onze beurt, springen nu met gezwinde spoed over de kristallen karaf, gevuld met water, en het waterglas, over de datumaanwijzer en een kleine elektrische klok, links van mij, heen, en komen terecht bij een televisietoestel. Je ziet eigenlijk niet dat het een tv is want er hangt altijd een doek over, mooi geborduurd, vroeger pakte ik daar mijn viool in om hem warm te houden, er staat altijd een geweldige bos droogbloemen op en er staat meestal een van mijn schrijfmachines op, toegedekt met een groot spierwit servet opdat er geen stof in het binnenwerk komt. De aandacht valt vooral op een schilderij dat vlak boven de tv hangt en alle aandacht voor zich opeist, het toestel staat in een donker hoekje van mijn kamer zodat nog nooit iemand die ik hier op bezoek had heeft gezegd: "Hé, heb jij hier televisie?" ...

 

- Het was eigenlijk gekkenwerk en toen Van Hall eens een keer langsliep terwijl ik bezig was met het invoeren zei ik tegen hem: "Volgens mij, meneer, is water naar de zee dragen een nuttiger bezigheid dan het invoegen van deze kaartjes." Hij glimlachte en zei alleen maar: "Vindt u, meneer Biesheuvel?" Die middag kwam hij de zaal binnen, met aan zijn hand een grijsaard die ik nog nooit had gezien. "Meneer Diepstra zal vanmiddag voor u op de leeszaal letten," zei Van Hall, "hij heeft vaker met dat bijltje gehakt en doet het misschien beter dan u, ondertussen gaan wij een tramritje maken." Niet vaak ben ik zo verbaasd geweest. We trokken onze jassen aan, het waaide geweldig en het was koud, en liepen naar de tram die tegenover het Paleis stopt. We reden naar het strand van Scheveningen en vlak bij het Kurhaus kocht Van Hall in een souvenirwinkel een schepje en een emmer van plastic. We gingen de grote zaal van het Kurhaus binnen en mijn baas begon jenever te drinken. Tegen de bediende zei hij: "Vult u dit emmertje voor meneer hier met leidingwater." De bediende was verbaasd maar kwam mij inderdaad het emmertje vol water brengen. "Draag dit nu naar de zee en ledig het," glimlachte Van Hall. Hij bleef zijn glaasjes jenever en spuitwater drinken en drie uur lang heb ik in kou, regen en wind, terwijl hij lekker warm zat dronken te worden, water naar de zee gedragen. Tenslotte vroeg hij, heel vrolijk maar toch beslist niet met overslaande stem: "En wat doet u nu liever, meneer Biesheuvel, kaartjes invoegen of water naar de zee dragen?"

 

- "... Ga maar op de grond zitten en doe je ogen dicht, ik zal schieten." "Doe dat nou niet Sergej Timofejitsj," zegt een andere soldaat, "schiet die arme man niet dood, maar vraag hem om een spijkerbroek, om nylonkousen van het merk Dior, vraag hem om een digitaal horloge, vraag om Chanel-parfum, om twee dollarbiljetten, daar krijgen we thuis zeker zestig roebel voor, vraag hem om een truitje met opdruk, bijvoorbeeld een T-shirt waar Coca-Cola op staat, vraag hem om een pornografische foto en vraag hem om echte Amerikaanse chewing gum ..., als hij toiletpapier, een gloeilamp en een nog ongebruikt fotorolletje heeft is het helemaal mooi. ..."

 

- Die man, Reindert, zou hij heten, had het altijd aan willen leggen met een meisje van zestien jaar omdat meisjes dan op hun prilst en liefelijkst zijn, niets zo betoverend, opwindend en ontroerend als een zestienjarig meisje.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

J.M.A. Biesheuvel: De steen der wijzen

J.M.A. Biesheuvel: De steen der wijzen (Nederland, 1983): 142 blz: (Uit "Verzameld werk": Deel 2: Blz 487-628: Uitgeverij van Oorschot (2008))

 

 

 

Het sterkste verhaal uit "De steen der wijzen" vind ik "Mijn vrouw". De meeste citaten bij dit stukje komen ook uit dat verhaal. Hierin geeft Maarten Biesheuvel een inkijkje in het leven dat hij en Eva leidden.

 

Citaten:

- Zo is het in huis ook altijd: als er iets gebeurt dat me niet bevalt, als er iemand op bezoek komt met wie ik niet op kan schieten, zeg ik tegen mijn vrouw: "Ik moet nog iets afmaken." Dan ga ik naar mijn werkkamer en duik mijn bed in.

 

- Ik hoor nergens bij, niet bij een kerk, niet bij een tennisclub, ik ben geen sektariër, geen vegetariër, ik geloof niet dat brandnetels goed zijn tegen melancholie, een brandnetelsoepje!, haha!, wat een onzin. Aan sport doe ik niet veel. Op zaterdagen ga ik vaak wandelen in de bossen of roeien met een collega. Ik wil in alle opzichten een vrij man zijn en ik ben modern omdat ik de jongeren van tegenwoordig precies begrijp. Ik snap waarom ze weglopen van huis en hun haar rood, geel en groen verven, ik begrijp waarom ze hasj en opium gebruiken, maar ik keur het niet goed.

- Avond aan avond zit ik op mijn kamer in stilte te studeren, te lezen en te schrijven. Daarna drink ik een glaasje wijn met mijn vrouw en dan duiken we tevreden in ons bed.

 

- ... Bij mijn vrouw vergeleken ben ik een losbol, een dromend kind, een nietsbetekenende onvolwassene. Wat is zij allemaal niet? En dat alles onbezoldigd? Maatschappelijk werkster, dierenverzorgster, binnenhuisarchitecte, moeder, maîtresse, verpleegster, kinderverzorgster, agente van politie, rechter, makelaar in huizen, te huur of te koop, voorzitter van een vereniging tot instandhouding van kinderkantines (er zijn kinderen die tussen de middag niet naar huis kunnen, in de hele stad zijn dat er tweeduizend, mijn vrouw zorgt ervoor dat ze opgevangen worden en dat ze gezellig eten kunnen, er wordt naar de kinderen gekeken), mijn geweten, pedagoge, psychologe, het is gewoon te gek en te veel om op te noemen. Ik ben hoogleraar en meer niet. Goed, ik laat de honden wel eens uit, maar daar blijft het bij.

 

- ... "Maar uw man werkt aan de universiteit," hield de man aan, "dan is hij toch niet krankzinnig?" "Haha," lachte Liza, "mijn man heeft last van pleinvrees, smetvrees, paranoia, drie psychoses en vijf neuroses, hij heeft drie keer in een gekkenhuis gezeten en hij kan ieder ogenblik weer gek worden."  

 

- Mijn vrouw bezorgt me in zekere zin een schuldcomplex want ik ben altijd de man zonder principes, de luiaard, de zwelger, de levensgenieter, de bedligger, en zij is van alles precies het omgekeerde.

 

- Mijn vrouw leeft voor de ander en voor mij, terwijl ik eigenlijk alleen aan mezelf denk, ik denk alleen aan mijn eigen pleziertjes. 

 

- "Een idee hebben is op zichzelf nog niets," zei Johan, "het gaat immers om de manier van uitwerken. Je kan de fraaiste en merkwaardigste ideeën aan de voddenman geven, aan een ambtenaar, of een minister, maar als hij niet beeldend kan schrijven, als hij niet met gevoel, liefde en een flinke dosis humor alles geloofwaardig kan beschrijven, dan blijft het verhaal nergens. ..."

 

- Sommige spinsoorten zijn uitgestorven, sommige vogelsoorten en walvissoorten ook, maar een taal die verloren gaat, dat is haast nog afschuwelijker en griezeliger. "Xiangwao?" vraagt de baron aan een oude Indiaan om erachter te komen wat de zin is  van dat woord. "Harmonie met de natuur." "Pzakmetoe, wat betekent dat?" "Neem me niet kwalijk zeggen voor je een dier de kop inslaat om het te villen en op te eten." "Ziktormatj?" "In het gras liggen en naar de bewegende takken vol bladeren boven je te kijken, ze bewegen tegen het blauw van de lucht als wier in een heldere blauwe zee." "Panda!?" "Erewoord!" "Alam?" "Geur van manen van galopperend paard." "Bakst?" "Droevige laatste blik van stervende beer." De baron was erg ontroerd.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

J.M.A. Biesheuvel: De bruid

J.M.A. Biesheuvel: De bruid (Nederland, 1982): 167 blz: (Uit "Verzameld werk": Deel 2: Blz 319-485: Uitgeverij van Oorschot (2008))

 

 

 

Ik vind "De bruid" een aanmerkelijk sterkere bundel dan zijn twee voorgangers "Duizend vlinders" en "Hoe de dieren in de hemel kwamen". De verhalen zijn gemiddeld genomen ook een stuk langer. Mijn favoriete verhalen uit deze bundel zijn "De bruid", "De trui" en "Kreet uit een kelderwoning". Ik ga rustig verder met het lezen van de verhalen van Maarten Biesheuvel. 

 

Citaten:

- Glimlachend herinnerde hij zich een opmerking die een oude Russische dame onlangs had gemaakt. Ze had een rolstoel "ene zeer kleine calèche, maar zonder paarden" genoemd.

 

- Erasmus schrijft ergens aan een vriend dat hij het altijd zo prettig vindt in Engeland "omdat je als je aankomt door de vrouwen gekust wordt, ga je weg dan word je wéér gekust; ga je naar bed, je wordt gekust, het is hier een waar Paradijs!"

 

- Volgens Hans was het maatschappelijk aanzien van een rijk zakenman, van een rijke reder altijd en overal groter dan die van een geleerde.

 

- Ik heb altijd gemeend de wereld te kunnen veranderen door op een schrijfmachine te ratelen! Men zou misschien beter zijn teennagels kunnen knippen.

- We zagen het gekkenhuis van het Botlekgebied: ronkende en stinkende vrachtwagens, containers vol onbegrijpelijke voorwerpen die onzichtbaar bleven, tankauto's vol met gif, volle wegen, reclame, smook, gastankers, hijskranen, kraaninstallaties, een file auto's voor een brug over een breed water.

 

- Altijd weer is zo'n overbekend boek volkomen nieuw voor mij. Het is alsof ik door een museum loop en van tevoren al weet hoe de omtrekken van de figuren en objecten op de schilderijen zijn geschilderd, maar de manier waarop de kleuren zijn aangebracht, de wijze van uitdrukken, die ben ik vergeten. Ik hoef nooit meer woedend een boek in de hoek te smijten omdat ik het niet mooi vind ...

 

- Alles heeft zijn eigen lucht, vond John, mest, gebraden wild, geteerd hout, ongekookte aardappels, schoenen, laarzen, zelfs bij het slijpen van zijn messen rook John iets, maar de heerlijkste lucht was voor hem die van het oude papier in de leren banden.

 

- ... Vrijheid kan alleen maar bestaan als je geen kinderen hebt, als je niet gebonden bent aan een baan. Wat moet je ook in deze belachelijke maatschappij? Wij hebben schijt aan dit bestel. Bommen, ruimtevaart, technologie, aardgas, moderne muziek, ruimtelijke ordening, de landspolitiek. Wij willen nooit een auto hebben, wij willen geen kinderen, wij willen geen baan. ...

 

- De laatste keer kreeg Kees een brief van een man die een eenmansbedrijfje had. Hij schreef: "Geachte heer, ik heb uw manuscript gelezen ... Ik geef u een goede raad, geef het schrijven op, zet u in godsnaam nooit meer een letter op papier. Weet u dat er zoals u wel veertigduizend mensen in Nederland rondlopen? Allemaal denken ze de roman van de eeuw te hebben geschreven, maar het is allemaal humorloze, oninteressante stront. ..."

 

- Mijn psychiater is erg halsstarrig: ik beweer steeds maar dat mijn frustraties mijn motor zijn en dat ik van mijn vrouw Eva ongeveer niets mag. Ik zeg dat ik het fijn vind om onder de duim te worden gehouden: "je hebt je niet goed geschoren, ik doe het wel even voor je", "met linnen schoentjes aan kan je niet naar kantoor", "ben je al in bad geweest?", "doe je je tanden wel met de rode gelei?", "je rookt te veel, als je er nu deze maand eens mee stopte?", "je moet vandaag niet het visgraat maar het gewone pak aantrekken", "help me even met de konijnen", "kom nu eindelijk uit bed", "je moet je haar eens kammen", "je hebt het bruidsboeketje op je eigen kamer gezet", "we gaan gewoon naar Tanja, of jij nu zin hebt of niet", "heb je het examen medisch recht nu al afgesproken?" Het is maar goed dat ze dat allemaal zegt: zonder Eva zou ik niets meemaken en de hele dag in bed liggen en onafgebroken bier en whisky drinken.

- Ik denk op zo'n ogenblik: "Wat doe ik nu eigenlijk? Ik zit hier voor mijn eigen plezier te schrijven. Wat de lezer ervan denkt boezemt mij eigenlijk geen belang in. Ik denk dat ik hem wil vermaken ..., maar moet ik geen vlammende protesten schrijven tegen het lot van politieke vluchtelingen, tegen martelingen, tegen de vervuiling van de Waddenzee, tegen het feit dat er op grote schaal zelfmoord in onze welvaartsmaatschappij wordt gepleegd? ..."

 

- Ik schaam me een beetje. Ik heb gisteren voor de Belgische radio, thuis gezeten in mijn eigen luie stoel, een uur lang verhalen voorgelezen en daarmee heb ik iets minder dan duizend gulden verdiend. Een ander leest een uur lang voor aan zijn kind en krijgt de volgende dag gedrens als beloning omdat hij geen tijd heeft om wéér voor te lezen.

 

- ... het lawaai in een overdekt zwembad is mij te veel, ik word er angstig en zenuwachtig van. In de Euphraat, in het lauwe schone water daar vlak bij de bron tijdens een warme nacht en met vollemaan zou ik wel eens willen zwemmen, maar niet in Leidschendam in een geheel met witte tegels bezet bassin vol chemicaliën, onder een dak waar gejoel klinkt van twintig kinderen die een keel opzetten als varkens die geslacht worden.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

J.M.A. Biesheuvel: Hoe de dieren in de hemel kwamen

J.M.A. Biesheuvel: Hoe de dieren in de hemel kwamen: Met houtsneden van Charlotte Mutsaers (Nederland, 1982): 41 blz: (Uit "Verzameld werk": Deel 2: Blz 278-318: Uitgeverij van Oorschot (2008))

 

 

 

De dunne bundel "Hoe de dieren in de hemel kwamen" bestaat uit twee korte verhalen die een soort sprookjes zijn. Ik vind deze verhalen wel aardig, maar wat deze bundel bijzonder maakt, zijn de buitengewoon geslaagde houtsneden van Charlotte Mutsaers. Petje af voor deze tekenares. 

 

Citaten:

- "Maar wat is nou het bijzondere van een mens?" vroegen de lieve gasten van Beer, "een roos ruikt lekker, een vliegende vis kan hoog springen, een walvis kan spuiten, een palm laat kokosnoten vallen, een bunzing stinkt, een konijn legt keutels, een beer houdt van honing, zo hebben we allemaal wat, maar hoe zit het nu met een mens?" "Een mens is helemaal bloot en draagt losse vellen en soms ronde glaasjes voor zijn ogen," zei Beer, "ze dragen schoenen omdat ze niet op blote voeten willen lopen maar het wonderlijkste is nog wel dat ze aan naastenliefde doen, hoewel ik er nooit achter ben gekomen wat dat precies is. ..."

- ... Want hemelingen vinden Jezus een heel gewone verschijning, ze hebben wel enig ontzag voor hem, maar voor heiligen hebben ze een dieper gaand gevoel, dat zijn immers mensen die zich van schoenlapper of visser tot grote hoogte hebben opgewerkt terwijl Jezus altijd al, vanaf het begin der schepping, de zoon van God is geweest. 

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

J.M.A. Biesheuvel: Duizend vlinders

J.M.A. Biesheuvel: Duizend vlinders (Nederland, 1981): 276 blz: (Uit "Verzameld werk": Deel 2: blz 1-276: Uitgeverij van Oorschot (2008))

 

 

 

"Duizend vlinders" bevat geen verhalen die echt grote indruk op mij maken, maar evengoed heb ik de verhalen uit deze bundel met plezier gelezen. 

 

Citaten:

- Ik zat op een avond met mijn vriend Karel in de huiskamer, het was herfst en hij zei: "Nu gaan we weer zo'n malle winter tegemoet." "Ja," zei ik, "overdag werken en 's avonds bij de kachel hangen, een beetje piano spelen, een beetje lezen, een beetje schrijven, af en toe slapen, kennissen ontvangen, de krant lezen en voor je het weet ben je dood."

 

- ... (Over die sofa moet ik het ook nog eens hebben, zit een heel grappige geschiedenis aan, er schiet mij nu ineens van alles te binnen. Sigaren, daar moet ik het ook eens over hebben. Gebrek aan karakter bij schrijver dezes ook. Waarom ik graag dassen draag. Waarom ik graag in de wasbak plas. Wat ik van die rare ventilator op mijn kamer vind. Over de klok in de huiskamer kan ik het hebben. Ook over mijn huwelijkssluiting op Schiermonnikoog. Over de vlieg die gisteren verschrikt uit mijn inktpot kwam vliegen, ik had mijn vulpen in geen jaren gebruikt. O Mozes Mina, er is genoeg geloof ik, meer dan genoeg.)

- Diep in mijn hart weet ik wel dat ik alleen maar korte verhalen kan maken, verhalen die in een kwartier of hoogstens in een avond opgeschreven zijn. Ja, dat weet ik heel goed en ik moet blij zijn, want vaak zijn er verhalen bij die enige blijvende waarde hebben.

 

- ... mijn vrouw heeft vaak gezegd dat ze een goed kort verhaal even belangrijk vindt als de droevigste en langste roman ...

 

- Het enige dat ik wil doen is schrijven over iets belangrijks. Iets belangrijks is met veel omhaal vertellen hoe men zich voelt. Zo zie ik het. Maar ik kom niet verder dan: "Vandaag veel geslapen, buiten veel wind."

 

- Ik had het verhaal vroeger al een paar maal gelezen, maar nu wist ik me niet meer goed te herinneren hoe het precies in elkaar zat. Dat is ook de reden waarom ik zo graag boeken herlees: het is fijn een boek uit de kast te pakken waaraan je ooit veel plezier hebt beleefd. Nu weet je niet meer precies hoe het gaat, maar je weet dat je gelukkig zult zijn als je het leest ...

 

- De stad was gezellig verlicht en uit de etalages schenen duizenden lichtjes en ik weet niet hoeveel je in het oog sprong, naaimachines, schoenen, jurken, ondergoed, tangen, boren, sigarendozen, bouwpakketten, kettingen, snoepgoed, warme broodjes, augurken, schemerlampen, schilderijen, kantoormeubilair, tafels met bordjes en messen, gemakkelijke stoelen, te veel om op te noemen.

 

- "Nu moet ik je eens iets vreemds vertellen. Wil je wel geloven dat ik altijd heb gedacht dat augurken eigenlijk visjes waren? Ik dacht dat heel vreemde visjes waren die bij China of in die buurt werden gevangen. Ik verkeerde in de mening dat men de koppen, de vinnen en de staart eraf haalde, dat men vervolgens de buik volpropte met het vlees van een aubergine, ik dacht dat de visjes dan groen werden gekleurd, op sap werden gezet en naar Nederland werden gestuurd. ..."

 

- Ik liep in de tredmolen zoals iedereen, want men studeert, men bouwt bruggen, men stelt theorieën op, men schrijft boeken, men vindt nieuwe geneesmiddelen uit, men slacht kalveren en kippen in abattoirs, we werken aan nieuwe satellieten, we zoeken naar goud en diamanten, we proberen het raadsel van de zwaartekracht te doorgronden en we luisteren naar muziek, we eten, we poepen en we piesen en we gaan naar bed. We gaan naar kantoor, naar de fabriek, naar de universiteit, we sjouwen met stenen en manuscripten en piano's, we maken nieuwe wetboeken, een houten stoel gooien we weg en een plastic stoel zetten we ervoor in de plaats, we veroordelen anderen en we roken een sigaar en zwetsen en neuken erop los. Zo zal het nog duizenden jaren gaan en nooit zal iemand mijn verhaal begrijpen ...

 

- ... maar nu de pastoor erover gesproken had, een man die voor hem haast meer betekende dan de medicijnman voor de inboorling ...

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

J.M.A. Biesheuvel: De verpletterende werkelijkheid

J.M.A. Biesheuvel: De verpletterende werkelijkheid (Nederland, 1979): 299 blz: (Uit "Verzameld werk": Deel 1: Blz 687-985: Uitgeverij van Oorschot (2008))

 

 

 

De vijfde verhalenbundel van Maarten Biesheuvel vind ik, samen met zijn eersteling, de sterkste die ik tot dusver heb gelezen. Er staan een aantal klassiekers in: "Onttakeling" over een man die tot niets meer komt en aan het einde van het verhaal met zijn vrouw en haar "nieuwe meneer" een tochtje maakt en daarbij een wel heel speciale actie onderneemt. Het prachtige verhaal "De kaartenmakers" één van de sterkste verhalen die Biesheuvel ooit heeft geschreven. "De avonturen van Joachim Müller" en natuurlijk "Een dag uit het leven van David Windvaantje" dat erg door zijn eigen leven geïnspireerd lijkt. "De verpletterende werkelijkheid" is een prachtige bundel!

 

Citaten:

- "Ja, toen verwachtte ik nog wat van het leven, ik zag er een zekere zin in. Maar nu, ik haat die huizen aan de overkant, ik haat mijn collega's, ik haat het werk, ik walg van mezelf, ik zou zo graag willen reizen en gelukkig zijn. Niets blijft mij meer over. Ik heb geen zin om te gaan slapen want ik kan niet slapen en 's morgens heb ik geen zin om op te staan omdat de dag me niets zegt. Zinloos en lusteloos verglijdt mijn leven, straks lig ik in het graf en is er helemaal niets gebeurd. Dat is het ergste, het tikken van de klok, het overdenken van mijn fouten en zonden. Ik heb mijn leven tot een puinhoop gemaakt. Ik had mijn studie af moeten maken, dan was ik nu misschien dokter geweest of chirurg. Het is nu allemaal puin geworden. Ik ben te zwak om een gevecht aan te gaan. Ik laat me altijd gaan ..."

- De dokter heeft weleens gezegd: "U kunt beter geen kinderen maken, de kans dat ze krankzinnig zijn is te groot, bovendien bent u  te zenuwachtig om het gebler van de eerste vier jaar te doorstaan."

 

- David nam een pil om droevigheid tegen te gaan en een pil om walging tegen te gaan en een pil om onzekerheid tegen te gaan.

 

- David liep naar de auto, haalde de motorkap eraf en legde die in het gras, toen lichtte hij alle vier de deuren uit de scharnieren, toen haalde hij de achterklep eraf. Alles legde hij keurig in het gras langs het water waar eenden snaterden en waar af en toe een kievit roepend overvloog. Toen haalde hij de banken uit de auto. Hij vond een kist met Bacosleutels, en een Engelse sleutel. Hij was een half uur bezig. Soms lag hij onder de auto, soms stond hij over de motorkap gebogen en al die tijd sleutelde hij maar. Toen had hij de hele motor los. Die legde hij tussen de deuren. Daarna maakte hij de wielen los. De auto zag er nu zo raar uit. Hij schroefde de spatborden los en toen was zijn werk gedaan.

 

- Vlooien zijn allereerst nieuwsgierige dieren. Van alles wat er omgaat willen ze iets weten. Ze hoeven niet, als medewerkers van de Encyclopaedia Brittannica, alles uitvoerig te weten; als ze maar iets begrijpen van wat er om hen heen gebeurt zijn ze al dik tevreden.

 

- Hij kreeg een keer een bekeuring van een agent en toen zei hij: "Ik durf te wedden dat ik allebei uw laarzen kan volpissen. Voor twintig gulden doe ik het." De agent trok zijn laarzen uit en Marinus begon. Nu kwam hij in allebei de laarzen maar tot de hiel. "Die twintig gulden heb je verloren," zei de agent. "Dat is waar," opperde Marinus, "maar ik heb met die meneer daar op de hoek een weddenschap van tweehonderd gulden dat ik het zou klaarkrijgen om in de laarzen van een agent te piesen."

 

- Het enige waar hun leven voor en rond draaide was de globe zoals die uiteindelijk worden moest, een globe van twaalf meter doorsnee waar alles opstond, een globe zonder fouten. Voorlopig legden ze zich toe op kaarten. Nyls had al eens een kaart gemaakt van het dorp dat het dichtste bij hun huis was. Daarop had hij ook de schapen en de geiten en de auto's en de wandelaars aangegeven. In een noot onder de kaart stond: "Het is mogelijk dat de door mij aangegeven schapen, geiten, auto's en wandelaars nu op een andere plek zijn, maar toen ik de kaart maakte waren ze waar ze nu zijn aangegeven, met stamboekaanduiding, nummerbordgegevens, naam en geboortejaar." Zo wilden ze een globe maken waar men niet alleen huizen op zag, maar ook mensen, treinen en schepen, kantoren en fabrieken, ziekenhuizen en boerderijen, hoogovens en kippenfokkerijen, kleuterscholen en universiteiten, bomen en torren en alles met zijn eigen aanduiding.

 

- Ik zei tegen Catherina, die dicht tegen me aan zat - ik kneep even in haar arm en begreep wel waarom ik zo verliefd op haar was, haar vlees was net zo hard als een net niet rijpe maar ook niet meer onrijpe banaan, en er zat dons op als van een perzik!- ...

 

- Wie is bevoegd om uit te maken of iemand gek is? Me dunkt toch op de eerste plaats de patiënt zelf. Ik was gek en niet zo'n klein beetje. In Lissabon was het al begonnen. Ik nam daar een willekeurige bus en zei tegen de chauffeur: "Allez i ritorno, restiro del plaatsje, foto's maken del illustrissime, splendissime metropoolje, ja Roes ie chotsjoe poetesjeestwowatsj, comprendo del arte vestris patriae, iek bolsjoj artiste." Dit gekoeterwaal betekende volgens mezelf: "Ik wil met deze bus heen en weer, ik wil op mijn plaatsje blijven zitten, ik ga fotografieën maken van de zeer illustere, zeer prachtige metropool, ik ben een Rus en ik wil veel reizen, ik heb verstand en begrip van de kunst van uw vaderland, ik ben een groot kunstenaar."

- Een sombere gedachte van een Poolse schrijver viel me in: "Ex oriente lux, ex occidente luxe." Ook dat had met mijn wereld te maken. Amerika minder luxe, Rusland wat meer vrijheid, veel meer vrijheid en veel meer luxe, langspeelplaten, goede boeken, pornografie, transistorradio's, schrijfmachines met westers schrift, T-shirts met opdruk, spijkergoedpakken, chewing gum.

 

- Haar grootmoeder, die bijna blind was en doof, behoedde haar als een kip haar eieren voor gevaren - hoewel een kip mijns inziens al te makkelijk haar eieren door mensen laat af pakken.

 

- Ik voelde mezelf een ventilator. Met zo'n ding maakt ook niemand een praatje. Het wordt niet stuk gemaakt of ruw behandeld omdat het een zekere handelswaarde heeft, een praktische waarde, maar praten doet men er niet mee.

 

- "Er zijn twee dingen die een mens nooit zal kunnen en dat zijn: een gek begrijpen en zelf vliegen ..."

 

- David Windvaantje lag in zijn bed in een gerieflijke flat in de buitenwijk. Het was zomer, het beloofde een mooie nieuwe dag te worden. Oh koekoekshuizen, massagraven, bonbonverpakkingen, ventilatoren, stoomketels, omnibussen, depressies in weer en verstand, woorden van God, diepe oceanen, gillende treinen in Japan, oh radio, oh telegraaf, oh onbegrijpelijk heelal. David Windvaantje lag in zijn bed.

 

- Had David vandaag iemand doodgemarteld? Had hij iemand bezwendeld? Was hij bij de hoeren geweest? Had hij iemand in het zwembad onder water getrokken? Had hij boeken uit de bibliotheek kapot- of weggemaakt? Had hij afschuwelijke of slechte gedachten gehad? Al die vragen konden met nee worden beantwoord. Hij had de Paus niet vermoord. Hij had geen oorlog in het Midden-Oosten ontketend. Hij had niet uit anarchistische motieven het hoofdgebouw van vliegveld Schiphol opgeblazen. Hij had braaf zijn werk gedaan, braaf zijn hond uitgelaten en braaf zijn boek gelezen. Hem trof geen schuld.

 

- Tevreden als een katholiek die net een hostie heeft ontvangen ...

 

- "... Alles valt in het niet bij de grootheid van mijn bewustzijn, locomotieven, stoomschepen, automotoren, wetten, radio's, mensen, kabeltelevisie, ziekenhuizen, vloerrollers, zakdoeken, zwarte tunnels, massagraven. Maan, zon, zwarte gaten in het heelal, oorlogsdreiging, het valt allemaal weg. Ik ben mijn eigen God."

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.