Andrew Robinson: Satyajit Ray

Andrew Robinson: Satyajit Ray: The Inner Eye (Groot-Brittannië, 1989): 364 blz: Uitgeverij I.B. Tauris

 

 

Satyajit Ray. Wie, zullen jullie zeggen. Ik vermoed dat verreweg de meeste Nederlanders nog nooit van deze man hebben gehoord. Toch wordt Satyajit Ray door filmcritici en filmliefhebbers van over de hele wereld, beschouwd als een van de belangrijkste regisseurs ooit.

Satyajit Ray, was geboren in Calcutta in 1921 en stierf ook daar in 1992, op 70-jarige leeftijd. Tussen 1955 (Pather Panchali, Song of the Little Road) en 1992 (Agantuk, The Stranger) heeft hij in totaal 37 films gemaakt, waarvan ik er inmiddels 22 in huis heb en heb gezien. Zelf beschouw ik het oeuvre van Ray, als het meest interessante oeuvre van een filmmaker dat ik ken.

Ray wordt in de eerste plaats geroemd als filmmaker, maar hij was op meerdere terreinen zeer begaafd. Hij was een van bekendste Bengaalse schrijvers en voor de meeste van zijn films schreef hij zelf het script. Hij redigeerde een tijdschrift voor kinderen waarbij hij alles deed: hij schreef de teksten, maakte de illustraties en maakte zelfs de kruiswoordpuzzels.

Ook was hij een zeer begaafd componist. Voor zijn eerste films liet hij de muziek componeren door bekende musici als Ravi Shankar en Ali Akbar Khan. Hij was niet heel erg tevreden over die samenwerking en bedacht dat hij het zelf beter kon. Voor het overgrote deel van zijn films componeerde hij zelf de muziek. Wie de muziek van zijn latere films beluistert, moet hem gelijk geven, hij kon het zelf inderdaad beter.

Hij was opgeleid voor grafisch vormgever. De illustraties die hij heeft gemaakt voor boekomslagen worden wereldwijd geroemd. Ook bemoeide hij zich met het ontwerpen van decors en kostuums.

Voor een wereldberoemde artiest, had hij weinig pretenties. Hij woonde samen met zijn vrouw en zijn enige zoon in een gehuurde flat in Calcutta en leefde vrij eenvoudig. Omdat hij spaarzaam met zijn middelen omging kon hij vrij goedkoop films maken, zonder enige concessies te doen aan zijn artistieke vrijheid. Al met al heeft dit een groot aantal prachtige films opgeleverd.

Ik heb bovenstaand stukje geschreven na mijn lezing van de biografie van Andrew Robinson in 2019. Destijds had ik uitgebreid aandachtstreepjes in mijn exemplaar gezet en ook een aantal mogelijke citaten genummerd. Het was nu wel heel makkelijk om de juiste citaten bij deze bespreking te vinden.

 

In vergelijking met de biografie van Marie Seton die ik een paar dagen terug heb besproken is die van Andrew Robinson geschreven in een Engels dat een stuk moeizamer leest. Robinson schrijft wel zeer onderhoudend en zijn besprekingen van de films van Ray zijn veel uitgebreider. Ik denk dat ik de voorkeur geef aan de biografie van Andrew Robinson. Ik vraag mij nu wel af wanneer ik de films van Satyajit Ray weer eens ga bekijken, ze zijn geweldig!

Satyajit Ray is niet een filmmaker die je op een of twee films moet beoordelen. Het is iemand van wie je een aantal films gezien moet hebben om de omvang van zijn genialiteit te beseffen. Het helpt ook erg als je geïnteresseerd bent in vreemde culturen, in dit geval de Indiase cultuur. Waarschijnlijk is er geen andere regisseur te bedenken die zijn eigen cultuur zo alomvattend in beeld heeft gebracht. Ik denk ook dat het zo is, dat je als je een film van Ray goed vindt, je ze waarschijnlijk allemaal goed vindt, en dat als je een film vindt tegenvallen, je ze waarschijnlijk allemaal vindt tegenvallen.

Citaten:

- Watching Ray's films again as a body of work reminded me, once more, of his incredible range - of period, setting, social class, tone and genre. No other film-maker, apart maybe from Kurosawa (though his depiction of women is notably inferior to Ray's), has encompassed a whole culture; and no other film-maker, full stop, has covered such a range, from pure farce to high tragedy and from musical fantasies to detective stories. Satyajit Ray, whatever some superficial or ignorant critics may say, is not primarily the maker of the Apu Trilogy. I fear that his range may never be fully understood, given that the films describe Bengal, which (unlike Japan) is of little political, economic or cultural importance to the world - and in a language unknown even to most Indians.

- Apart from some months during his childhood and about six months in Europe in 1950, Ray's life has been spent in Calcutta. As he later remarked to me, "I don't feel very creative when I'm abroad somehow. In need to be in my chair in Calcutta."

- You can feel Ray's powers of observation acting upon you in a manner that goes a long way to explaining the psychological intensity of his films, "the pleasure of recognising the familiar pin-pointed by art".

- But I have yet to meet anyone with a genuine feeling for a subject that interests Ray who did not enjoy talking to him about it - whether it was cinema, music, painting, literature, a new scientific theory, cricket, the fast-changing face of Calcutta, someone he admires, or any of a host of other things, often quite unexpected.

- Considering Ray's love of music of all kinds, which he believed to be greater than his love of cinema, and given that he has composed most of the background scores for his films along with many songs, it seems odd that Satyajit learnt no musical instrument in his youth, Indian or western.

- One of Ray's cardinal principles was to apply himself only to that at which he was naturally gifted; he felt that the Bengalis, in the name of security and respectability, were much too inclined to encourage round pegs to try to fit themselves into square holes.

- In fact Ray's whole sensibility, when he left Presidency College, was tuned to the West - its literature, paintings, music and films. They were what excited him the most.

- "Death or suffering, if on a vast enough scale seem almost meaningless, like the stars or the waves of the sea. A single person's dying, even of a person one doesn't know, can shock one more than that of millions. And death by famine, anyway in a big Indian city, may from a casual glance scarcely noticed at first."

- ... Ray had analysed the failure of Indian directors to grasp the nature of the medium, and concluded with a resounding manifesto: "The raw material of cinema is life itself. It is incredible that a country that has inspired so much painting and music and poetry should fail to move the film-maker. He has only to keep his eyes open, and his ears. Let him do so."

- I would make my film exactly as De Sica has made his: working with non-professional actors, using modest resources, and shooting on actual locations. 

- No amount of technical polish can make up for artificiality of theme and dishonesty of treatment. The Indian film-maker must turn to life, to reality. De Sica, and not De Mille, should be his ideal.

      

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Marie Seton: Satyajit Ray

Marie Seton: Satyajit Ray: Portrait of a Director (Groot-Brittannië, 1971): 332 blz: Uitgeverij Penguin

 

 

Satyajit Ray. Wie, zullen jullie zeggen. Ik vermoed dat verreweg de meeste Nederlanders nog nooit van deze man hebben gehoord. Toch wordt Satyajit Ray door filmcritici en filmliefhebbers van over de hele wereld, beschouwd als een van de belangrijkste regisseurs ooit.

Satyajit Ray, was geboren in Calcutta in 1921 en stierf ook daar in 1992, op 70-jarige leeftijd. Tussen 1955 (Pather Panchali, Song of the Little Road) en 1992 (Agantuk, The Stranger) heeft hij in totaal 37 films gemaakt, waarvan ik er inmiddels 22 in huis heb en heb gezien. Zelf beschouw ik het oeuvre van Ray, als het meest interessante oeuvre van een filmmaker dat ik ken.

Ray wordt in de eerste plaats geroemd als filmmaker, maar hij was op meerdere terreinen zeer begaafd. Hij was een van bekendste Bengaalse schrijvers en voor de meeste van zijn films schreef hij zelf het script. Hij redigeerde een tijdschrift voor kinderen waarbij hij alles deed: hij schreef de teksten, maakte de illustraties en maakte zelfs de kruiswoordpuzzels.

Ook was hij een zeer begaafd componist. Voor zijn eerste films liet hij de muziek componeren door bekende musici als Ravi Shankar en Ali Akbar Khan. Hij was niet heel erg tevreden over die samenwerking en bedacht dat hij het zelf beter kon. Voor het overgrote deel van zijn films componeerde hij zelf de muziek. Wie de muziek van zijn latere films beluistert, moet hem gelijk geven, hij kon het zelf inderdaad beter.

Hij was opgeleid voor grafisch vormgever. De illustraties die hij heeft gemaakt voor boekomslagen worden wereldwijd geroemd. Ook bemoeide hij zich met het ontwerpen van decors en kostuums.

Voor een wereldberoemde artiest, had hij weinig pretenties. Hij woonde samen met zijn vrouw en zijn enige zoon in een gehuurde flat in Calcutta en leefde vrij eenvoudig. Omdat hij spaarzaam met zijn middelen omging kon hij vrij goedkoop films maken, zonder enige concessies te doen aan zijn artistieke vrijheid. Al met al heeft dit een groot aantal prachtige films opgeleverd.

Marie Seton was een familievriend van Ray's familie en heeft veel met hem opgetrokken. De biografie van Marie Seton was de eerste biografie over Satyajit Ray, is in eenvoudig Engels opgeschreven en leest vrij makkelijk weg. In deze biografie staan een groot aantal foto's genomen uit de films.

Satyajit Ray is niet een filmmaker die je op een of twee films moet beoordelen. Het is iemand van wie je een aantal films gezien moet hebben om de omvang van zijn genialiteit te beseffen. Het helpt ook erg als je geïnteresseerd bent in vreemde culturen, in dit geval de Indiase cultuur. Waarschijnlijk is er geen andere regisseur te bedenken die zijn eigen cultuur zo alomvattend in beeld heeft gebracht. Ik denk ook dat het zo is, dat je als je een film van Ray goed vindt, je ze waarschijnlijk allemaal goed vindt, en dat als je een film vindt tegenvallen, je ze waarschijnlijk allemaal vindt tegenvallen.
 

Citaten:

- Bengali, in which Satyajit Ray intended to make Pather Panchali, is spoken by some twenty million people and by scattered Bengalis in other states.

 

- As Ray has stressed: "Books are not primarily written to be filmed. If they were, they would read like scenarios; and, if they were good scenarios, they would probably read badly as literature."

- "But I did know that to get a child to do what you asked, you went down whispering in conspirational tones - just between you and he, and no one else!" said Satyajit with mock reproachfulness.

- The nuances of speech are most important to Ray: "Film dialogue must have the feel of lifelike speech, as opposed to literary and dramatic speech. Then only can it have the true plastic quality which can enhance a film instead of stultifying it."

- In one respect Devi brought Satyajit Ray to an impasse - in the question of music, which was of the utmost importance to him. Up to the completion of Devi only the three most creative musicians had worked with him: Ravi Shankar for the music of the  Apu Trilogy and the ironic fantasy Paras Pathar; Ustad Vilayat Khan for Jalsalgar; and for Devi, Ali Akbar Khan. ...

 Musically, a turning point had been reached. With extensive knowledge of music, a phenomenal musical memory, yet no training as musician, Ray reached the decision to attempt to compose his own music for his future films.

 

- Ray found "the entire conventional approach (as exemplified by even the best American and British films) is wrong. Because the conventional approach tells you that the best way to tell a story is to leave out all except those elements which are directly related to the story, while the master's work clearly indicates that if your theme is strong and simple, then you can include a hundred little apparently irrelevant details which, instead of obscuring the theme, only help to intensify it by contrast, and in addition create the illusion of actuality better."

- "A set is not a replica of what already exists, otherwise there would be no need for designers. A film set is build for the camera and for the camera angles only. Anything that is not effective through the lens is waste of good money and effort, however pleasing it might look to the naked eye ..."

- ... Ray went on to explain that in casting a character, major or minor, he is guided by appearance rather than by any proven capacity in a person to act. ... He does not show an actor how to portray the character, instead he encourages them to interpret the character in their own way.

- For instance, a full-bodied treatment of a story of physical passion - and such stories, great ones even, are not lacking in our literature - is unthinkable on the Indian screen. I used a shot of a couple kissing in Devi, but did not venture beyond a long shot with the lovers silhouetted behind a mosquito netting.

... The scenes of love making in Indian films have therefore been reduced to a formula of clasping hands, longing looks, and vapid, supposedly armorous verbal exchanges - not to speak of love duets sung against artificial romantic backdrops.

- ... Ray said, "I mix European and Eastern and our Oriental music because our lifestyle is a mixture, anyway ... If you use purely classical Indian music in films, which are for instance, contemporary in theme and look - urban contemporary - it doesn''t sound right. So I generally combine."

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Drie wijzen uit het Oosten

Dit stukje heb ik geschreven als gastblog voor het mooie filmblog van de Protagonisten. Mijn eigen blog is compleet met alle verwijzingen naar mijn favoriete regisseurs en films.

Als je mij zou vragen om een lijstje te maken met mijn favoriete regisseurs, dan staat bovenaan die lijst de Indiër Satyajit Ray. Op plaats 2 staat de Zweed Ingmar Bergman en op plaats 3 de Japanner Kenji Mizoguchi. Op plaats 4 staat waarschijnlijk een andere Japanner: Akira Kurosawa. Ik wil het in dit stukje over de drie Aziaten op de lijst hebben.

Ik probeer om zoveel mogelijk films van deze regisseurs op dvd te verzamelen. Sinds begin januari ben ik bezig met het bekijken en bespreken van alle films die ik heb van mijn favoriete regisseurs. Inmiddels heb ik van Satyajit Ray 22 films, van Kenji Mizoguchi 13 films en van Akira Kurosawa 19 films gezien en besproken. Waarschijnlijk heb ik van al die regisseurs hun belangrijkste films gezien, al kan ik dat natuurlijk pas echt beoordelen als ik al hun films met eigen ogen heb gezien. De kans op toekomstige verrassingen lijkt mij het grootst bij Mizoguchi en het kleinst bij Kurosawa.

Satyajit Ray is ongetwijfeld mijn absoluut favoriete regisseur. Hij kwam uit Calcutta, de hoofdstad van Bengalen en al zijn films geven een beeld van de Bengaalse samenleving waarin hij is opgegroeid. In tegenstelling tot de meeste Indiase regisseurs maakte Satyajit Ray geen Bollywoodfilms met onrealistische romantische verhalen vol met muziek en dans, maar meer realistische verhalen volgens de westerse traditie over de Bengaalse samenleving. Satyajit Ray was een veelzijdig kunstenaar  die behalve regisseur ook schrijver en componist was.

Alle 22 films van Satyajit Ray die ik gezien heb vind ik de moeite meer dan waard. De volgende films van hem zou ik speciaal willen aanbevelen:
- De film om mee te beginnen is "Pather Panchali", in het Engels "The Song of the Little Road" over een gezinnetje van 4 personen die leven in een klein dorpje in Bengalen. Ook de twee vervolgen op deze film: "Aparajito" en "The world of Apu" zijn de moeite meer dan waard.
- "Mahanagar", Engelse titel "Big City", over een vrouw die tegen de zin van haar man gaat werken.
- "Charulata" of "The Lonely Wife", over een vrouw die zich eenzaam voelt in haar huwelijk.
- "Aranyer Dinrati" of "Days and Nights in the Forest", over een groep van vier vrienden die een uitstapje maken.
- "The Chess Players" over twee vrienden in de tijd dat de Engelsen het laatste onafhankelijke koninkrijk van India inpalmen. Een van de twee films van Ray die niet Bengaals gesproken zijn, deze is in het Urdu.

Mizoguchi was een Japanse regisseur die vanaf 1923 tot aan zijn dood in 1956 films regisseerde. Een aantal van zijn films zijn helaas verloren gegaan. Mizoguchi maakte meestal films over specifiek Japanse onderwerpen zoals de wereld van de samoerai en de wereld van de Geisha's. Hij gebruikte als ondersteuning voor zijn films meestal ook traditionele Japanse muziek. Hoewel Mizoguchi voor verschillende studio's heeft gewerkt en ook flink wat cameramannen heeft versleten ogen zijn films altijd heel gestileerd. Visueel zijn zijn films van grote schoonheid.

Mijn  favoriete film van Mizoguchi is "The Crucified Lovers". Mizoguchi was mede vanwege onenigheid met zijn mannelijke hoofdrolspeler niet zo tevreden met deze film. Ik vind dit liefdesverhaal over een getrouwde vrouw en de knecht van haar man in een woord geweldig.
Andere films van Mizoguchi die ik erg mooi vind zijn:
- "The story of the last Chrysantheums", over een acteur die ruzie krijgt met zijn familie.
- "Utamayo and his five Women", over een artiest die prachtige houtgravures maakt en de opdracht krijgt om de rug van een mooie vrouw te beschilderen.
- "Oyu-Sama", over de driehoeksverhouding tussen een man en zijn vrouw en de zus van zijn vrouw.
- "Ugetsu Monogatari", verhaal over een pottenbakker en zijn vriend die Samoerai wil worden.
- "The Life of O-Haru", het levensverhaal van een vrouw die door haar ouders als concubine wordt aangeboden aan een invloedrijk man.
- "Gion Bayashi", over een vrouw die Geisha wil worden en door een oudere Geisha wordt opgeleid.
- "Sansho Dayu", een volksverhaal uit de 11e eeuw over twee kinderen die gescheiden worden van hun ouders en als slaaf tewerkgesteld worden bij een zeer wrede opzichter.

Van de drie regisseurs is Akira Kurosawa zonder enige twijfel het meest bekend bij het grote publiek. Het leuke van Kurosawa is dat hij in zijn films typische Japanse elementen met typische westerse elementen vermengde. Hij was bijvoorbeeld een liefhebber van de toneelstukken van Shakespeare en van jazz-muziek. Maar hij was ook erg geïnteresseerd in de wereld van de Samoerai, van de Yakuza (de Japanse onderwereld) en de wereld van de grote bedrijven.

Van zijn films vind ik er de volgende uitspringen:
- Mijn favoriete film van Kurosawa is "Throne of Blood" een verfilming van "MacBeth" omgezet naar Japan.
- "Red Beard", over een kliniek aan het einde van de 19e eeuw.
- "Dersu Uzala", over een Russische expeditie door het eindeloze woud van Siberië en hun kennismaking met een lid van een traditionele stam.
- "High and Low", over de gedachte ontvoering van de zoon van een schoenenmagnaat en de oplossing daarvan.
- "Ikiru", over het leven van een saaie kantoorklerk en de wending die zijn leven neemt als bij hem maagkanker wordt vastgesteld.

De kwaliteit van deze 3 regisseurs blijkt ook uit het feit dat ik geen enkele van hun in totaal 54 films met minder dan 4 sterren heb beoordeeld. Helaas is het vrij moeilijk om de films van deze drie regisseurs te zien. Op Netflix wordt geen enkele film van hen aangeboden. Op Marktplaats worden de dvd's met films van Satyajit Ray en Kenji Mizoguchi uiterst zelden aangeboden (jaarlijks zie ik slechts een paar aanbiedingen voorbijkomen, meestal erg prijzig). Alleen een aantal bekende films van Kurosawa zijn wat makkelijker verkrijgbaar. Je kunt het ook proberen bij een dvdotheek (bestaan die nog?) of bij de bibliotheek.


Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Een nawoord bij de films van Satyajit Ray

Satyajit Ray was geboren in 1921 in Calcutta en stierf in 1992 in dezelfde stad. Ik heb de afgelopen maand alle 22 films die ik van hem bezit voor de tweede keer gezien (enkele films heb ik nog vaker gezien). Ik ken geen enkele andere regisseur die de maatschappij waaruit hij voortkomt zo uitgebreid heeft weergegeven in zijn films.

Alle films van Satyajit Ray zijn realistische films in die zin dat ze een uitbeelding van de Indiase werkelijkheid zijn. Hij filmt niet expliciet de misstanden in de Indiase samenleving zoals zijn landgenoot Ritwik Ghatak gedaan schijnt te hebben, maar wel geeft hij in zijn films af en toe kritiek op bepaalde misstanden. De positie van de vrouw komt aan bod in "Mahanagar", het kastenstelsel in "Deliverance", de armoede in "Pather Panchali" en corruptie in "Aranyer Dinrati" waar een van de hoofdpersonen uitroept: "Thank God for Corruption".

Ik vind de films van Satyajit constant van kwaliteit, al zijn films vind ik zeer aangenaam om te bekijken. Als je de lijst met titels bekijkt dan valt ook op dat zijn films door het publiek allemaal hoog gewaardeerd worden.

*****- Pather Panchali (1955, 20.500, 8,6)
*****- Aparajito (1956, 10.300, 8,3)
*****- The World of Apu (1959, 10.500, 8,5)
****- Jalsaghar (1958, 4.700, 8,0)
****- Devi (1960, 1.700, 7,8)
****- Two Daughters (1961, 1.200, 8,1)
*****- Abhijan (1962, 925, 8,0)
*****- Mahanagar (1963, 3.000, 8,3)
*****- Charulata (1964, 4.500, 8,2)
****- Mahapurush (1965, 950, 7,3)
****- Kapurush (1965, 1.250, 7,7)
**** - Nayak (1966, 2.900, 8,3)
*****- Aranyer Dinrati (1970, 2.100, 8,2)
****- The Adversary (1970, 1.300, 8,1)
****- Company Limited (1971, 950, 7,9)
*****- Distant Thunder (1973, 1.150, 8,1)
*****- The Chessplayers (1977, 2.900, 7,7)
****- Joi Baba Felunath (1978, 1.500, 8,0)
****- Deliverance (1981, 350, 8,0)
****- The Home and the World (1984, 1.100, 7,6)
****- An Enemy of the People (1989, 860, 7,4)
****- The Stranger (1992, 2.500, 8,1)

Mijn favoriete films van Satyajit Ray zijn in de eerste plaats de 3 films van de Apu-trilogie en verder "Mahanagar", "Charulata", "Aranyer Dinrati" en "The Chessplayers", op de voet gevolgd door "Abhijan" en "Distant Thunder". Maar zoals gezegd, ik vind alle films van Satyajit Ray een genot om naar te kijken. Ik denk dat van mijn 3 favoriete regisseurs, het werk van Satyajit Ray mij het meest aanspreekt.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Agantuk

Agantuk (The Stranger) (India, 1992): 115 min: Kleur: Regisseur Satyajit Ray

Een gezin bestaande uit vader Sudhindra, moeder Anila en hun zoon Sadyaki woont in Calcutta. Op een dag krijgen ze een brief van een lang verloren gewaande oom van de moeder, waarin hij aankondigt hen een bezoek te brengen van een week.

De brief is uiterst hoffelijk en Anila wil haar oom graag ontvangen. Haar man heeft zo zijn twijfels, is de man wel echt haar oom, en wat wil hij van hen?

Dure beeldjes uit de woonkamer worden opgeborgen, de man kan immers een dief zijn. Dan komt de verloren gewaande oom en hij neemt door zijn sympathieke optreden alle gezinsleden voor zich in, vooral ook het zoontje. Toch vertrouwt Sudhindra het nog steeds niet helemaal en vraagt de oom naar zijn paspoort. De oom geeft het hem lachend en zegt dat een paspoort niets bewijst, overal ter wereld kun je een vervalst paspoort laten maken.

"Agantuk" is een waardige afsluiting van de carrière van Satyajit Ray. Ik vind "Agantuk" net niet tot zijn allerbeste films behoren, maar wel de beste film die hij heeft gemaakt sinds "The Chess Players" uit 1977. In tegenstelling tot zijn meeste films speelt "Agantuk" zich voornamelijk binnenshuis af, maar op het einde zit nog wel een prachtige dansscene.

Op IMDB krijgt "Agantuk" van iets meer dan 2.500 mensen een waardering van 8,1.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: An Enemy of the People

An Enemy of the People (India, 1989): 95 min: Kleur: Regisseur Satyajit Ray

"An Enemy of the People" is een bewerking van een toneelstuk van Ibsen.

Dokter Ashok Gupta is de meest vooraanstaande arts van de stad Chandipur. Er is de laatste tijd sprake van een epidemie en dokter Gupta heeft heilig water van de plaatselijke tempel laten onderzoeken en dat blijkt allerlei bacteriën te bevatten. Dokter Gupta heeft voor de plaatselijke krant een artikel geschreven over de situatie en hoopt dat te kunnen publiceren.

Niet iedereen is even blij met de negatieve aandacht voor de stad en zijn tempel. Nishit, de broer van Ashok, zegt dat het water van de tempel heilig is en dus niet vervuild kan zijn. Dit leidt tot een twist tussen beide broers.

"An Enemy of the People" is opnieuw een onderhoudende film van Satyajit Ray, maar ik vind het van zijn films toch wel een van de zwakste. Vooral het conflict tussen beide broers komt een beetje karikaturaal over. In de meeste van zijn films heeft Satyajit Ray de karakters beter uitgewerkt.

Op IMDB krijgt "An Enemy of the People" van 860 mensen een waardering van 7,4.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: The Home and the World

The Home and the World (India, 1984): 132 min: Kleur: Regisseur Satyajit Ray

"The Home and the World" speelt zich af rond 1906 en is de verfilming van een roman van Rabindranath Tagore. Nikhil Choudhury is een rijke landeigenaar die een westerse opvoeding heeft genoten. Hij is vooruitstrevend en heeft geprobeerd om fabrieksmatig Indiase producten te maken ter vervanging van de buitenlandse producten. Dat mislukte, de Indiase producten waren slechter van kwaliteit en bovendien veel duurder.

Op een dag komt Sandip op bezoek, een oude vriend van Nikhil. Hij is een leider van de Swadeshi-beweging die de buitenlandse producten het land uit wil hebben en wil vervangen door Indiase producten. Natuurlijk rookt hij geen Swadeshi-sigaretten. Sandip palmt Bimali, de vrouw van Nikhil, in en probeert ook hier de Swadeshi-beeweging te promoten. Nikhil moet niets hebben van de ideeën van zijn vriend. Hij is veel pragmatischer en ziet dat die houding alleen maar tot problemen kan leiden.

Op IMDB krijgt "The Home and the World" van iets minder dan 1.100 mensen een waardering van 7,6.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Deliverance

Deliverance (India, 1981): 45 min: Kleur: Regisseur Satyajit Ray

In een klein dorp gaat een arme man naar de plaatselijke Brahmaan, zodat die een geschikte datum kan bepalen voor het huwelijk van zijn dochter. De arme man heeft koorts gehad en die ochtend niet gegeten. De Brahmaan zit op zijn gemak te eten en hoort de man verstoord aan. De Brahmaan vraagt de man om de stoep te vegen en als hij daarmee klaar is om een enorm stuk hout in kleine stukjes te hakken.

"Deliverance" is een heel kleine film zowel wat betreft de lengte als wat betreft de inhoud. Eigenlijk is het een soort van fabel over het onrecht van het kastenstelsel in India. Zoals altijd bij Satyajit Ray is het een onderhoudende film.

Op IMDB krijgt "Deliverance" van net geen 350 mensen een waardering van 8,0.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Joi Baba Felunath

Joi Baba Felunath (The Elephant God) (India, 1978): 116 min: Kleur: Regisseur Satyajit Ray

"Joi Baba Felunath" is een detective, een ander soort film dan gebruikelijk is bij Satyajit Ray.

Een familie in Benares bezit al decennia een kostbaar beeldje van Ganesha (de olifant god). Een louche handelaar wil het beeldje opkopen en biedt de zoon des huizes 30.000 roepia. De zoon zegt dat het beeldje van zijn vader is en dat van verkoop geen sprake kan zijn.

Een paar dagen later wordt het beeldje gestolen en krijgt een detective de opdracht om het beeldje terug te bezorgen. De detective gaat samen met zijn assistent en een schrijver op onderzoek uit.

Ik houd niet van detectives en vind ook hier het verhaal niet zo boeiend. Wel zit er halverwege de film een prachtige scene in met een messenwerper en zoals gebruikelijk in de films van  Satyajit Ray zitten er veel beelden van het leven van alledag in de film.

Op IMDB krijgt "Joi Baba Felunath" van een kleine 1.500 mensen een waardering van 8,0.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: The Chess Players

The Chess Players (India, 1977): 115 min: Kleur: Regisseur Satyajit Ray

Mirza en Meer zijn twee edelmannen die dagelijks met elkaar schaken, zeer tot ongenoegen van de vrouw van Mirza, maar tot genoegen van de vrouw van Meer.

"The Chess Players" speelt zich af in 1856 in Lucknow, de hoofdstad van het koninkrijk Oudh, waar koning Wajih op de troon zit. De koning houdt zich niet met regeringszaken bezig, hij besteedt zijn aandacht aan het componeren van liederen, het bezoeken van zijn harem en het bijwonen van dansen door prachtige danseressen.

Generaal Outram (een prachtige rol van sir Richard Attenborough) heeft van de Engelse onderkoning de opdracht gekregen om Oudh, het laatste onafhankelijke koninkrijk in India, in te nemen, liefst goedschiks. Wajih protesteert , maar legt zich vervolgens bij de feiten neer.

"The Chess Players" is een prachtige kleurenfilm, die ik inmiddels voor de 5e keer heb gezien. Het is de enige film van Satyajit Ray waarin Urdu gesproken wordt, in combinatie met Engels. Voor mij is "The Chess Players" een van de absolute hoogtepunten uit het oeuvre van Satyajit Ray.

Op IMDB krijgt "The Chess Players" van nog geen 2.900 mensen een waardering van 7,7, wat ik gezien het plezier dat ik aan deze film beleef aan de lage kant vind..

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Distant Thunder

Distant Thunder (India, 1973): 97 min: Kleur: Regisseur Satyajit Ray

In 1942 heeft een hongersnood in Bengalen zo'n 5 miljoen levens gekost. Van de gruwelen uit de Tweede Wereldoorlog is deze episode vrij onbekend, reden waarom Satyajit Ray hier een film over wilde maken.

"Distant Thunder" begint met een lyrische evocatie van de natuur en prachtige opnamen van het leven van alledag, mensen die bij elkaar komen voor een gebed, een leraar die een groep kinderen lesgeeft en mooie vrouwen in sari's. Het dorp waar het verhaal zich afspeelt lijkt onaangetast door de oorlog die ver weg lijkt.

Dan koopt de regering de beschikbare rijst op om die beschikbaar te stellen voor de soldaten. De prijs van de rijst vliegt omhoog en er ontstaat een tekort aan rijst. Er ontstaan relletjes en mensen worden wanhopig.

Ondanks het sombere onderwerp is "Distant Thunder" geen sombere film geworden. Het is de eerste film van Satyajit Ray die ik heb gezien die in kleur is gefilmd. De film zit vol met prachtige kleurrijke beelden van het alledaagse leven in India. Al met al vind ik "Distant Thunder" een erg mooie film om naar te kijken.

Op IMDB krijgt "Distant Thunder" van net geen 1.150 mensen een waardering van 8,1.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Company Limited

Company Limited (India, 1971): 113 min: Zwart-wit: Regisseur Satyajit Ray

Shyamalendu Chatterjee heeft een hoge functie bij het bedrijf Hindustan Peters lamps and fans. Een collega van hem legt het verschil tussen Engelsen en Bengalezen haarfijn uit: "Why fear a mere Bengali when the tiger Sahib eats out of your hand?"

Shyamelendu en zijn vrouw Dolan krijgen de zus van Dolan, Tutul op bezoek. Ze nemen haar mee naar een chique restaurant, een nachtclub en de paardenrennen, het mondaine leven ten midden waarvan zij zich normaal begeven.

Op de fabriek gaat iets mis, de verf van een partij fans voor de export naar Irak is niet goed aangebracht. Shyamalendu krijgt de taak om het probleem op te lossen.

"Company Limited" geeft een klein beetje een kijkje in de fabrieksomstandigheden in India, maar geeft vooral ook beelden van het huiselijk leven van de gegoede middenklasse.

Op IMDB krijgt "Company Limited" van bijna 950 mensen een waardering van 7,9.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: The Adversary

The Adversary (India, 1970): 107 min: Zwart-wit: Regisseur Satyajit Ray

In "The Adversary" is Siddharta op zoek naar werk. Hij is 25 jaar oud en heeft 2 jaar medicijnen gestudeerd. Omdat zijn vader is overleden is hij gestopt met zijn studie.

Tijdens een sollicitatie worden hem verschillende algemene vragen gesteld, maar ook wat voor hem het doel in zijn leven is. Hij antwoordt: "Op het moment is mijn doel om een baan te vinden".

Het zoeken naar werk schiet niet op. Tussendoor krijgen we beelden uit het leven in Calcutta te zien. Een groep (Amerikaanse?) toeristen kijkt bewonderend naar een loslopende koe. Een vriend van Siddharta probeert geld te peuteren uit een collectebus voor het Rode Kruis. Zijn zus heeft onenigheid met hun moeder en wil model worden.

Een vriend neemt hem mee naar de vogeltjes markt en vervolgens naar een bordeel. Hij rent daar weg en wordt vervolgens door een jonge vrouw te hulp geroepen omdat de elektriciteit is uitgevallen. Ze sluiten vriendschap en later maken ze een tochtje door de stad waarbij ze op een hoog gebouw een prachtig uitzicht over de stad hebben.

Zoals eigenlijk voor alle films van Satyajit Ray geldt vind ik "The Adversary" een onderhoudende film. Leuk is dat er veel beelden in zitten van het gewone dagelijkse leven in India. Jammer is wel dat de kwaliteit van mijn dvd niet zo goed is, sommige scenes zie je in negatief en de ondertiteling is vaak moeilijk te lezen.

Op IMDB krijgt "The Adversary" van net iets meer dan 1.300 mensen een waardering van 8,1.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Aranyer Dinrati

Aranyer Dinrati (Days and nights in the Forest) (India, 1970): 112 min: Zwart-wit: Regisseur Satyajit Ray

Vier vrienden gaan een paar dagen op stap en willen een huisje huren bij een bosgebied. Er hangt een bordje dat als je je niet vooraf hebt aangemeld je hier niet kunt overnachten. Ze proberen het toch, kopen de toezichthouder om en mogen voor een paar dagen gebruik maken van het huisje. Een van de vrienden merkt op: "Thank God for Corruption".

De vier vrienden hebben niet veel omhanden, maar ze maken tijdens een wandeling kennis met twee vrouwen die aan het badmintonnen zijn. Natuurlijk leidt deze ontmoeting tot de nodige romantische taferelen.

"Aranyer Dinrati" is een van mijn absolute favorieten onder de 22 films van Satyajit Ray die ik in huis heb.

Op IMDB krijgt "Aranyer Dinrati" van iets meer dan 2.100 mensen een waardering van 8,2.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Nayak

Nayak (The Hero) (India, 1966): 117 min: Zwart-wit: Regisseur Satyajit Ray

In "Nayak" reist de beroemde filmster Arindam Mukherjee per trein naar Delhi om daar een prijs in ontvangst te nemen.

In de film zien we verschillende gesprekken tussen de reizigers. Er is een mevrouw Sengupta, redactrice van het blaadje "Modern Woman" die aan Arindam een aantal vragen stelt over zijn leven. We krijgen een droomscene van Arindam te zien waarin hij verdrinkt in een berg van 1.000 rupie biljetten. Ook worden verschillende scenes uit het leven van Arindam getoond.

Er is ook nog iemand die in de reclame zit die een contract probeert te krijgen van een rijk man die ook in de trein zit, en de WWWW (World Wide Will Workers), een religieuze organisatie die gelooft dat je alles gedaan kunt krijgen als je met een groep gelijkgestemden op hetzelfde ogenblik met zijn allen hetzelfde wenst.

"Nayak" is gewoon een erg onderhoudende film, vooral over hoe het is om filmster te zijn.

Op IMDB krijgt "Nayak" van net geen 2.900  mensen een waardering van 8,3.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Kapurush

Kapurush (The Coward) (India, 1965): 69 min: Zwart-wit: Regisseur Satyajit Ray

De schrijver voor films Amithab Roy is op weg in Bengalen als hij autopech krijgt. In de garage kunnen ze de auto pas de volgende dag maken. Een vriendelijke eigenaar van een theeplantage nodigt Amithab uit om bij hem te overnachten.

Het blijkt dat Karuna, de vrouw van de theeplanter, de vroegere geliefde van Amithab was. 's Nachts kan hij niet slapen, vraagt hij aan Karuna of zij nog steeds van hem houdt en krijgen we terugblikken uit hun leven samen te zien.

Ik vind "Kapurush" een erg mooie film van Satyajit Ray, maar niet een van zijn allerbeste.

Op IMDB krijgt "Kapurush" van net geen 1.250 mensen een waardering van 7,7.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Mahapurush

Mahapurush (The Holy Man) (India, 1965): 67 min: Zwart-wit: Regisseur Satyajit Ray

Satta is verliefd op de mooie Buchki. Er is echter een obstakel, de vader van Buchki is in de ban van een heilig man.

De heilige man komt aan op een treinstation en strooit betoverde groene pepertjes uit over zijn volgelingen. Als ze die eten zullen ze genezen van alle kwalen. De heilig man is ook al erg oud, hij kende Boeddha toen die nog een jochie was en hij was bij de kruisiging van Jezus, dat was geen crucifixion, maar crucifact. Aan Einstein deed hij nog een mooie formule aan de hand. Het gaat erin als zoete koek.

Aan Satta de taak om de heilige man te ontmaskeren.

De rol van de heilige man wordt voortreffelijk gespeeld. Hij maakt ook continu bewegen met zijn beide handen, de ene in de richting van de klok en de andere in de tegenovergestelde richting. Probeer het maar eens na te doen, dat is knap lastig.

Ik vind "Mahapurush" zoals altijd bij Satyajit Ray een onderhoudende film, maar hij hoort in mijn ogen niet bij zijn beste films.

Op IMDB krijgt "Maharapush" van 950 mensen een waardering van 7,3.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Charulata

Charulata (The Lonely Wife) (India, 1964 ): 120 min: Zwart-wit: Regisseur Satyajit Ray

De 35-jarige Bhupati is getrouwd met de knappe Charulata. Hij heeft een eigen drukkerij en geeft een politiek blaadje uit, de Sentinel. Bhupati heeft eigenlijk alleen oog voor zijn drukkerij en niet voor zijn vrouw, zodat die zich nogal eenzaam voelt.

Bhupati nodigt zijn jongere broer Amal uit om Charulata gezelschap te houden en haar te stimuleren om te schrijven. Zonder dat Bhupati het in de gaten heeft en eigenlijk tegen de wil van Amal voelt Charulata zich aangetrokken door Amal.

"Charulata" is opnieuw een prachtige film van Satyajit Ray, die zich ditmaal afspeelt in Bengalen rond 1880. Voor liefhebbers van het werk van Satyajit Ray is deze film een absolute must en ook voor mensen die houden van een film over het leven van gewone mensen.

Op IMDB krijgt "Charulata" van ruim 4.500 mensen een waardering van 8,2.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Mahanagar

Mahanagar (The Big City) (India, 1963): 136 min: Zwart-wit: Regisseur Satyajit Ray

In een appartement in een grote stad (Calcutta?) woont Bhombol met zijn vrouw Arati, zijn vader en moeder en hun dochter en zoontje. Het is wat wij in de Indiase samenleving als een gezin uit de middenklasse beschouwen.

Omdat ze maar moeilijk kunnen rondkomen stelt Arati voor om ook te gaan werken. Bhombol heeft daar moeite mee, maar stemt toe. Al gauw blijkt dat Arati erg succesvol is in haar werk, het aan de vrouw brengen van een of ander huishoudelijk apparaat.

Ik vind "Mahanagar" een prachtige film die een heel mooi inkijkje geeft in een voor mij totaal onbekende samenleving.

Op IMDB krijgt "Mahanagar" van ruim 3.000 mensen een waardering van 8,3.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Satyajit Ray: Abhijan

Abhijan (India, 1962): 134 min: Zwart-wit: Regisseur Satyajit Ray

De heetgebakerde Rana Singh is eigenaar van een oude Chrysler en gebruikt die als taxi over de wegen van India. Hij houdt ervan om flink door te karren en andere auto's in te halen en verliest zo zijn licentie om van zijn auto gebruik te mogen maken als taxi.

Samen met zijn maat Rama die mecanicien is, reizen ze naar een ander gebied om daar te gaan werken. Daar maken ze kennis met een vriendelijke christen op wiens zus Rana een oogje heeft, maar ook met de plaatselijke baas, die Rana en zijn Chrysler wil inzetten voor onder meer smokkelwaar.

"Abhijan" is een rauwe film die een beeld geeft van het leven langs de weg. Wat mij betreft een van de betere films van Satyajit Ray, alleen is het wel jammer dat de kwaliteit van mijn dvd matig is.

Op IMDB krijgt "Abhijan" van 925 mensen een waardering van 8,0.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.