De verliefde camera (Nederland, 1960-1990): 330 min: Kleur en zwart-wit: Regisseur: Ed van der Elsken
My Amsterdam (Nederland, 1962-2005): 165 min: Kleur en zwart-wit: Regisseur Ed van der Elsken
Ed van der Elsken (1925-1990) was waarschijnlijk de bekendste Nederlandse fotograaf ooit. Hoewel hij al ruim 30 jaar dood is, staat zijn fotografische werk nog volop in de belangstelling. Het is veel minder bekend dat Ed van der Elsken behalve fotograaf ook een enthousiast filmer was. Ik heb de afgelopen dagen de dubbeldvd van "De verliefde camera" en de dvd van "My Amsterdam" bekeken.
De twee dvd's uit "De verliefde camera" bevatten het grootste deel van zijn films. Ik heb ze in hun geheel bekeken. De 2 meest interessante films van Ed van der Elsken zijn: "Avonturen op het land" en "Bye". Als bonus staat op de eerste dvd ook een overzicht van zijn foto's, die natuurlijk ook zeer interessant zijn.
Op de dvd van "My Amsterdam" vind ik de meest interessante film "Een fotograaf filmt Amsterdam". Ook interessant is de documentaire over de tentoonstelling "My Amsterdam", die door de Engelse fotograaf Martin Parr was samengesteld.
Ed van der Elsken heeft met zijn vriendin Anneke Hilhorst jarenlang in een vervallen boerderij vlakbij Edam, tegen het IJsselmeer aan, gewoond. Voor "Avonturen op het land" heeft hij de directe omgeving van zijn boerderij gefilmd: hazen die achter elkaar aan rennen, een schaap dat een jong krijgt, een koe die via een keizersnede bevalt, koeien die in een sloot worden geduwd zodat ze later niet de neiging krijgen om daar in te springen, watervlooien, een jonge torenvalk die uit zijn nest is verstoten, de veemarkt in Purmerend, een telelensopname van de maan en ook een van de zonsondergang, het sneeuwlandschap rond zijn boerderij tijdens een strenge winter.
Ed
van der Elsken was een echte amateurfilmer. Als je de geweldige
natuurdocumentaires van de BBC gewend bent, dan kun je makkelijk denken
dat deze film van Ed van der Elsken niet zo veel voorstelt. Je zou
daarmee Ed van der Elsken onrecht doen. "Avonturen op het land" is zeker
niet het bekendste werk van Ed van der Elsken, maar het is een zeer
onderhoudende documentaire.
In "Een fotograaf filmt Amsterdam" krijgen we beelden te zien die Ed van der Elsken gewoon op straat midden in de stad heeft gefilmd. Een deel van de film bestaat uit beelden gemaakt vanuit zijn auto terwijl hij door Amsterdam rijdt. Het grootste deel heeft hij gewoon op straat gefilmd, vooral close-ups van mensen. De film geeft een zeer kleurrijk beeld van het leven in Amsterdam in 1983.
"Bye"
is de laatste film die Ed van der Elsken heeft gemaakt. Toen hij als
diagnose kreeg dat hij ver uitgezaaide prostaatkanker had met tumoren
overal in het lichaam, besloot Ed van der Elsken een film te maken over
zijn naderende levenseinde, net als hij ruim 25 jaar eerder al een film
had gemaakt over de geboorte van zijn zoon Daan Doris.
"Bye"
is een hele heftige en ook een hele indrukwekkende film. Zonder opsmuk
vertelt van der Elsken wat er met hem aan de hand is en hoe zijn
behandeling eruit ziet. In het eerste deel leest hij vooral zijn teksten
voor van papier, zodat hij snel een start kan maken met de film.
Vervolgens krijgen we te zien hoe de studio van Ed van der Elsken eruit
ziet en hoe hij daar met zijn vrouw Anneke en hun zoon Johnnie leeft.
Halverwege de film is een kort filmpje met fietsers in Amsterdam
gemonteerd en de film sluit af met een aantal foto's en een stuk muziek
van Jacques Brel.
Alle drie de dvd's zijn de moeite van het bekijken waard, maar zijn meest indrukwekkende film is toch ongetwijfeld "Bye".
Op IMDB krijgt "Een fotograaf filmt Amsterdam" van 11 mensen een waardering van 8,5 en "Bye" krijgt van 9 mensen een waardering van 8,2.
