Joe Sacco: Onder de Palestijnen: De intifada in beeld (Verenigde Staten, 1993): 285 blz: Geen vertaler vermeld (2005): Uitgeverij XTRA
Joe
Sacco is een Amerikaan van Maltese afkomst die werkzaam is als
journalist en striptekenaar. Hij maakt journalistieke boeken in de vorm
van graphic novels.
In
de winter van 1991/1992 verbleef Joe Sacco twee maanden tussen de
Palestijnen die in Israël wonen. Hij bezocht daarbij natuurlijk
Jeruzalem, maar ook de overwegend Palestijnse westoever van de Jordaan
en de Gaza-strook, een dunne strook land van nog geen 250 vierkante
kilometer aan de zuidwest kust van Israël.
In
de meeste westerse landen is de berichtgeving over het Midden-Oosten
pro Israël en tegen de Palestijnen en de overige Arabische landen. Dat is
historisch makkelijk te verklaren. Iedereen weet dat Israël het land
voor de joden is en dat er 6 miljoen joden gestorven zijn in de Tweede
Wereldoorlog. Ook heeft Israël een zeer doeltreffende propaganda. Keer
op keer verklaren de Israëliërs dat ze het enige democratische land in
het Midden-Oosten zijn en dat ze niets anders willen dan vrede.
Natuurlijk zijn de Palestijnen geen lieverdjes. De angst van de Israëliërs dat ze weggejaagd worden door de Arabieren als ze zich niet genoeg bewapenen lijkt meer dan terecht. Toch is het goed dat Joe Sacco eens de andere kant van de zaak belicht. In de twee maanden dat hij tussen de Palestijnen verbleef werd hij steeds zeer gastvrij ontvangen en maakte hij talloze gevallen van onrecht mee begaan door Israëlische soldaten tegen gewone Palestijnen die over het algemeen niets hadden gedaan.
"Onder de Palestijnen" is een prachtig maar wel rauw boek. Het verhaal dat Joe Sacco vertelt is zeer onderhoudend en zijn tekenwerk is geweldig. De vele krachtig getekende hoofden in het boek blijven mij lang bij.
Ik heb de meeste boeken van Joe Sacco gelezen. Hij heeft over vele conflicten geschreven en getekend, maar zijn twee hoofdonderwerpen zijn toch wel de moeilijkheden tussen de Israëliërs en de Palestijnen en de oorlog in het voormalige Joegoslavië.
In het genre van de graphic novel is Joe Sacco wat mij betreft één van de allergrootsten!
Citaten:
- Palestijnen worden altijd afgerekend op hun terrorisme. Dat slikte ik al sinds die vliegtuigen de lucht in vlogen in de woestijn, weet je dat nog? Weet je München nog en die opgeblazen atleten, bloedbaden in de bus en op het vliegveld?
- En als internationale jetsetter met de mogelijkheid (zo niet de opdracht) om zulke dingen te vergelijken, zet ik Israëlische vrouwen hoog op de internationale babe-ranglijst ... In uniform - vooral in die olijfgroene truitjes - kan niemand aan ze tippen ...
Een Israëliër aan het woord:
- Kijk, ik ben een zionist, ik wil een sterk Israël. Juist doordat we zo sterk zijn, proberen de Arabieren ons niet meer de zee in te drijven ... Nu willen ze best onderhandelen.
Joe Sacco:
-
En als het te erg is, als het schouwspel me te veel wordt, als mijn
maag verkrampt, dan spring ik in een taxi ... En weg ben ik, man!
-
Goed dat 11-jarige meisje van daarnet ... Echt een schatje ... Ik ben
helemaal gesmolten ... Maar laten we dat van die schattigheid er even
buiten laten (...) Het is niet bepaald zo dat ze niet schuldig is ... Bij een tweede bezoek bekent ze ...
Ik wilde een steen gooien, maar de soldaten waren sneller ...
... en bewapend met M-16's en Galilgeweren ...
- De Palestijnen waren immers, aldus bepaalde zionisten, minder gehecht aan het land van hun voorouders dan de Joden, die daar eeuwen niet gewoond hadden. Volgens de eerste minister-president van Israël, David Ben-Goerion, voelt een Palestijn "zich evenzeer thuis in Jordanië, Libanon, als ook op allerlei andere plekken."
- Saburo en ik zijn professionals, we kijken elkaar aan en zetten de knop om in de journalistenstand:
Hij zet f-stops op zijn camera en lenzen zo groot als Saturnus-raketten;
Ik ga op zoek naar een spreker, voor het wie/wat/waarom van mijn nieuwsbericht ...
- De vrouw vertelt me ondertussen via Khaled dat ze trouwde toen ze 14 was, dat ze tien kinderen heeft, drie kleinkinderen ... Ze wipt een van de jongsten op haar knie, zingt liedjes ... Ik moet denken aan wat Golda Meir eens zei over het hoge geboortecijfer van "niet-Joden", hoe ze niet kon slapen 's nachts, denkend aan de hoeveelheid Arabische baby's die diezelfde nacht geboren werd ...
- Op de universiteiten en in vluchtelingenkampen word ik zo murw van al die verhalen over de bak dat ik alleen nog opkijk als een jongen van in de twintig nog nooit is opgepakt. Ik wil hem dan vragen hoezo verdomme niet?!
- Ramallah, man, daar gebeurt het.
Een kwartier van Jeruzalem
Ik ben er in een kwartier, en ik breng er een aantal zaterdagochtenden door in afwachting van nog meer toestanden.
... iets riskanters.
Een strip kan wel wat piefpafpoef gebruiken en dat hoop ik in Ramallah te vinden.
VLUCHTELINGENLAND
- 's Werelds allerzwartste gaten liggen er soms open en bloot bij ...
Zo kun je een tour maken door een Palestijns vluchtelingenkamp in de Gazastrook ...
Dan bel je UNWRA, de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen, tel: 051-861195.
Die regelen het voor je.
Rijden je er zelf heen.
Gratis toegang ...
Ze willen je waarschijnlijk bij een Zweedse of Japanse groep stoppen ...
... maar jij wilt een heel intieme vluchtelingenkampervaring.
Dus eis je een tour in je eentje ..
Zeg dat je foto's wilt nemen, dat je met vluchtelingen wilt praten.
En als je niet verder wilt, laat je hen dat weten.
- Toen mijn verblijf in Gaza na een week ten einde liep en ik langzamerhand wenste dat ik schone kleren had meegenomen, legde Sameh zijn eigen kleren voor me klaar ...
Nee Sameh, dank je, dat gaat te ver.
Waarom?
Gewoon.
Omdat je ergens een grens moet trekken ...
Je kunt eten bij een vluchteling en in zijn bed slapen ... in zijn modder lopen en over dezelfde dode ratten stappen ...
Maar zijn ondergoed aantrekken?
Je moet toch wat afstand bewaren ...
