Dvd: Zhang Yimou: The Flowers of War

The Flowers of War (China, 2011): 137 min: Regisseur Zhang Yimou

 

 

 

"The Flowers of War" schijnt gebaseerd te zijn op een waargebeurd verhaal tijdens de Japanse bezetting van Nanking in 1937. In een prachtige kathedraal die het oorlogsgeweld heeft doorstaan, hebben een stuk of 13 jonge meisjes in blauwe uniformen die uit het klooster komen, een schuilplaats gevonden. Er is ook een opportunistische Amerikaan die doodgraver is en zijn geld komt ophalen. Er zijn ook een stuk of 13 prostituees die aankloppen bij de poort van de kerk om zich daar te verschuilen.

 

"The Flowers of War" is een genot voor het oog. Dat aspect van het verhaal is Zhang Yimou wel toevertrouwd. Tegelijkertijd is het een keiharde oorlogsfilm vol met geweld, waarvan ik soms onpasselijk wordt. Ook komt het verhaal op mij niet erg realistisch over. De prostituees zien er oogverblindend mooi uit in designjurken en prachtig opgemaakt. Dat middenin een totaal verwoeste stad? 

 

Na zo'n 50 minuten met veel oorlogsgeweld had ik het wel een beetje gehad met deze film. Alleen omdat deze film van Zhang Yimou is, heb ik doorgekeken. Daarvan heb ik geen spijt gehad, ik vond het tweede deel van de film aanmerkelijk beter dan het eerste deel. Ook het vertellen van een verhaal kun je gerust aan Zhang Yimou overlaten.

 

Kortom, ik vind "The Flowers of War" een visueel erg mooie film om te zien, niet heel erg geloofwaardig, met te veel geweld naar mijn smaak en met muziek die veel te nadrukkelijk aanwezig is.

 

Op IMDB krijgt "The Flowers of War" van 58.000 een waardering van 7,5, met een zeer lage metascore van de belangrijkste critici van 4,6.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Tardi: Ik René Tardi krijgsgevangene in Stalag IIB: Na de oorlog

Tardi: Ik René Tardi krijgsgevangene in Stalag IIB: Na de oorlog (Frankrijk, 2018): 159 blz: Vertaald door Studio Peter de Raaf

 

 

Nadat hij is bevrijd is René Tardi teruggekeerd naar Frankrijk. Hij gaat terug naar het kleine dorpje in Zuid-Frankrijk waar hij en zijn vrouw Zette al voor de oorlog woonden. In augustus 1946 wordt hun zoon Jacques (de maker van het boek) geboren. Omdat René vrijwillig in dienst was gegaan zwaait hij na de oorlog niet af, maar wordt hij gelegerd in Duitsland om het Westen te helpen beschermen tegen de Russen.

 

Het verhaal loopt door tot de eerste jaren van Jacques die een hekel heeft aan school en vaak zit te tekenen. Dit derde deel hoort niet op zichzelf gelezen te worden, maar is een geweldige afsluiting van deze trilogie.

 

Jacques Tardi is stilistisch duidelijk beïnvloed door Louis-Ferdinand Céline, wiens "Reis naar het einde van de nacht" hij van prachtige illustraties heeft voorzien. Dat is te zien aan het rauwe taalgebruik en het veelvuldig voorkomen van de drie gedachtepuntjes om spreektaal weer te geven.

 

Ik durf wel te zeggen dat ik de trilogie "René Tardi krijgsgevangene in Stalag IIB" de meest indrukwekkende serie graphic novels of strips vind die ik ooit heb gelezen. Deze drie boeken van Jacques Tardi kunnen wedijveren met die van Tolstoi, Tsjechov en Paustovski om drie van mijn favoriete schrijvers te noemen.

 

Citaten:

- Saint-Marcel-lès-Valence, een dorp met 937 inwoners in de Drôme, zonder veel charme, strekt zich uit aan weerszijden van de weg Valence - Romans-sur-Isère. Hier, aan de voet van de Alpen, pal tussen de fruitbomen, bevinden we ons in het Rhônedal waar de mistral blaast tot je er gek van wordt. Een dorpsplein met zijn cafés, zijn jeu de boules en zijn fontein zul je in Saint-Marcel niet aantreffen ... je verveelt je te pletter! Als je uit de richting van Valence komt, word je begroet door de kruidenierswinkel van moeder Archibald.

 

- Voor een persoon met een hersenpan vol bruine stront die zeker wist dat hij tot het superieure "ras" behoorde, was het "vanzelfsprekend" dat je een communistische partizaan uit Polen of Rusland, een zigeuner of een jood een nekschot gaf. Hij zag het niet als moord. Het slachtoffer was tenslotte geen mens, maar een "Untermensch". En dat idee was genoeg om het laatste restje geweten dat er in die beulskop wellicht nog over was, in slaap te sussen!

 

- Ja, hang maar de lolbroek uit! ... Een tenk! Alleen boeren zeggen tank ... Godverdegodver! Je had al die klojo's in de kazerne moeten zien! Godsamme! ... om te kotsen ... schijtziek werd je ervan! Godverdomse klotebende ... Geen wonder dat ze ons keihard in ons hol naaiden.

 

Op bladzijde 47 en 48 wordt uitgelegd waar de term genocide vandaan komt, te lang om hier te citeren.

 

- Voor het geval dat de Duitse bevolking nog geen lucht heeft gekregen van het bestaan van de concentratiekampen, zijn er speciaal voor hen films gemaakt. Hitchcock had de supervisie over een van die gruwelijke reportages. Hij gaf de cameramannen de opdracht lange shots zonder cuts te maken ... zodat ze later niet konden zeggen dat er met de films geknoeid was om de waarheid te vervalsen ...

 ... maar de Ministeries van Buitenlandse Zaken van Amerika en Engeland besluiten deze documenten niet te vertonen. Dat zou die "brave" Duitsers maar demoraliseren, terwijl we ze juist moeten "aanmoedigen" om hun land weer op te bouwen!

 

- Thuis legt mijn vader me uit hoe je een stoomlocomotief tekent.

1) Eerst legt hij de rails neer en zet hij de wielen erop ...

2) ... dan de loopbrug, de stoomketel en de drijfstangen.

3) ... daarna voegt hij het machinistenhuis en de tender vol water en steenkool eraan toe ...

4) ... en ten slotte de stootblokken, de schoorsteen en de rookvang.

Nu kan de machine gaan rijden!

 Van voor naar achteren zie je twee kleine wielen, drie grote en nog één kleintje, het is dus een 231, een Pacific 231, de mooiste stoomlocomotief van allemaal! Ik sta versteld van deze logica ... voortaan zal ik altijd als ik iets wil uitbeelden - of het nu een koffiemolen, een vleugelpiano of een kat is - eerst proberen te begrijpen hoe het werkt voor ik het ga tekenen.

 

- Op een dag gaan mijn moeder en ik naar de kazerne. Mijn papa krijgt een medaille.

 Hij is niet de enige ... Andere soldaten krijgen ook een medaille. Een generaal of een kolonel, weet ik veel, een officier speldt een stukje blik op de linkerkant van de jas van elke held. Ze hebben veel bekijks, inclusief de fanfare van het regiment en de hele rambam ... en de spahi's met hun lange boernoesen ... zij zijn het mooist! Ik besef vagelijk hoe grotesk deze militaire ceremonie is, maar iedereen lijkt het serieus te nemen. Borst vooruit, plechtig gezicht, politiepet stevig op de schedel gedrukt, gehandschoende handen en blinkende laarzen om door de modder te ploeteren. Veel later zal mijn ouweheer zeggen: "Mijn bescheiden onderscheidingen heb ik maar één keer gedragen (op die dag in Fritzlar?). Ik draag ze nooit meer, zelfs niet aan een lintje in mijn knoopsgat." ... Uiteindelijk heeft hij er sleutelhangers van gemaakt.

 

- Als in januari het nieuwe schooljaar begint, wordt er een nieuwe leerling voorgesteld ... een grote! Hij komt uit Kassel. Op een dag ging hij in een gebombardeerde wijk in een kelder spelen. Dat is gevaarlijk en verboden. Dat bleek ook wel: hij vond een granaat die hij meenam naar huis. In de schuur probeerde hij de granaat door te zagen. "Dat was een heel slecht idee!" vertelt de onderwijzeres. Hij is alle klassen langs geweest om ons te laten zien hoe het dus niet moet. Ook al ben je groot, dat betekent niet dat je minder stom bent.

 

- Mijn vader is soms een paar dagen achter elkaar van huis vanwege tankoefeningen. Hij zegt dat het lastig is om niet expres iets kapot te maken. Maar anderen zijn minder scrupuleus. Zij rijden met hun machines dwars door heggen en vernielen muren, tuinen, schuurtjes en fruitbomen. De moffen hebben tenslotte bij hen thuis ook alles kapotgemaakt!

 

- Achter het huis is er ook een kippenhok. Lili staat erop dat ik elke dag een nog warm ei naar binnen werk. Dat is goed voor mijn gezondheid. Met een naald prikt ze een gaatje in de beide uiteinden van het ei. Het is echt smerig met al die lauwe slijm. Ik moet ervan kokhalzen.

 

- Als ik op een dag uit school kom, laat een grote me een geïllustreerd blad inkijken - twee minuten, meer niet! Ik zie dit voor het eerst. Het is anders dan Tarou, het is veel mooier en helemaal in kleur, met allemaal verschillende vervolgverhalen ... serieuze en grappige. En dit blaadje komt elke donderdag uit. Zo heb ik kapitein Haddock leren kennen!

 De volgende donderdag is mijn grootmoeder zo aardig om het weekblad Kuifje te kopen. En omdat ze het veel beter vindt dan Tarou, Audax, Vigor en  Vulgor, koopt ze het voortaan elke donderdag. De verhalen in het blad hebben ook zo veel tekst ... aan de tekeningen heb ik genoeg! En ook al loopt Kuifje op de maan, kapitein Haddock is veruit mijn favoriet. Hun raket doet me denken aan het zeiltje op de keukentafel, waaraan ik ga zitten om sommige plaatjes na te tekenen.

- Gelukkig kan ik na school met mijn vriend Norbert discussiëren over onze favoriete striphelden. Ik weet nu dat de verhalen die we in onze geïllustreerde bladen lezen, strips heten.

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Tardi: Ik René Tardi krijgsgevangene in Stalag IIB: Mijn terugkeer naar Frankrijk

Tardi: Ik René Tardi krijgsgevangene in Stalag IIB: Mijn terugkeer naar Frankrijk (Frankrijk, 2015): 141 blz: Vertaald door Studio Peter de Raaf (2015): Uitgeverij Casterman

 

In het tweede deel van de trilogie "Ik René Tardi" volgen we René nadat hij met een colonne medegevangenen vertrokken is uit Stalag IIB, het krijgsgevangenenkamp waar hij ruim 4 jaar gevangen heeft gezeten. De Duitsers (afwisselend genaamd Fritzen of Teutonen) zijn op de vlucht naar het westen voor de Russen uit (Ivans of Ruskis genaamd), zodat zij zich aan de Amerikanen of Engelsen kunnen overgeven in plaats van aan de Russen, van wie ze niet veel goeds verwachten en nemen daarbij hun gevangenen mee.

Het verhaal van deze "dodenmarsen" was mij al bekend uit het boek "Het respijt" van Primo Levi, die uit de eerste hand over zo'n zelfde soort mars schreef. 

Jacques Tardi heeft zich zeer grondig gedocumenteerd en dit deel is evenals het eerste deel zeer indrukwekkend leesvoer voor diegenen die geïnteresseerd zijn over dit aspect van de oorlog. De tekeningen zijn ook weer geweldig, zoals eigenlijk altijd bij Tardi. Kortom, ook dit tweede deel beveel ik van harte aan aan andere lezers!

 

Citaten:

- Vanaf het vertrek uit de Stalag kwamen we amper vooruit. We schuifelden moeizaam door de felle wind, de sneeuw en de nacht, en dat bij dertig graden onder nul.

 Als onze opmars niet naar tevredenheid verliep, werden onze nieren en rug met geweerkolven en gummiknuppels bewerkt. We moesten dus niet alleen de kou verdragen, maar ook de onaangename en hardhandige aanwezigheid van de Posten. Zij deden hun best om zo veel mogelijk afstand tussen het Rode leger en hun eigen smerige reten te houden, maar we gingen er geen snars sneller door.

 

- In Bad Polzin bevond zich een Lebensborn die tijdens ons bezoek nog actief was. Getrouwde vrouwen of goedgekeurde draagmoeders konden er in het diepste geheim bevallen op voorwaarde dat ze het kind aan de SS gaven. De Lebensborns waren ook de plekken waar "Arische" vrouwen zich konden laten bevruchten door SS'ers. Het leken net bordelen die als kraamklinieken vermomd waren. Poolse kinderen waren weliswaar theoretisch "Untermenschen" maar werden - nadat hun ouders afstand van hen hadden gedaan - "raciaal waardevol" verklaard, in deze "kleurechte" babyfabrieken gegermaniseerd en in Duitsland ter adoptie aangeboden aan zorgvuldig uitgekozen gezinnen.

 

- De Duitsers lieten drie varkens doden door KG's met ervaring. Ze deden het niet zelf, daarvoor waren ze veel te gevoelig. Varken + aardappelen + margarine ... Dat was grosso modo de dagelijkse prak van de Wehrmacht.

 Maar drie varkens zetten gezien ons aantal weinig zoden aan de dijk. Ik had niet eens het geluk om een piepklein stukje vlees op mijn soeplepel aan te treffen.

 

- In deze brouwerij stroomde er warm water in overvloed. Bij de deur van een douchehok liet een Pool je ervoor dokken. Voor een pakje Lucky Strike mocht ik een douche nemen ... een warme! Het was vijf jaar geleden dat ik zo gelukzalig het vuil van mijn lijf had geschrobd. De douches in de Stalag kwam je vaak niet binnen, of het water was ijskoud, lauw als het meezat.

 

- De 16e ging ik pootjebaden in de Oostzee. Het was de eerste keer dat ik een bad in zee nam, en ongetwijfeld de kortste zoutwaterduik uit de geschiedenis! Ik hoef niet uit te leggen dat het frisjes was, maar ik was niet de enige die zich hoognodig moest schoonschrobben. Een paar kerels die zich lekker warm hielden in hun eigen stank, lachten ons uit. Nadat ik me ruw had ingezeept met zout water en me zo goed mogelijk had afgedroogd, trok ik mijn luizige plunje weer aan. Het zout op de luizenbeten zette mijn rug in brand. De moffen vonden de situatie bijzonder grappig.

 

- De Russen steken de Oder over en bezetten Potsdam, Spandau, Pankow en Köpenick. Berlijn is omsingeld. Over twee dagen zullen Ivan en G.I. Joe elkaar in Torgau aan de Elbe tegenkomen. Het Duizendjarige Rijk is in tweeën gespleten. Veel andere steden zijn gevallen en vanaf bruggenhoofden in de Oder zetten Zjoekov en de troepen van het eerste Wit-Russische front hun offensief op Berlijn in. Belangrijkste objectief: de kanselarij, want ze weten dat Hitler daar onverdroten nieuwe plannen smeedt om de oorlog te winnen. Zjoekov zou hem graag uit zijn hol halen, hem zijn laarzen laten opvreten, een bronzen hakenkruis in zijn reet steken en hem met zijn ingewanden aan een lantaarnpaal opknopen.

 

- Na Hamburg was ik nu aan de beurt. Met steeds kortere tussenpozen werd mijn hele rechteronderkaak geteisterd door felle salvo's artillerievuur, die omhoogkropen naar mijn slapen en weer omlaag naar de stuurboordzijde van mijn nek ... En opeens hield het op - ik was doorweekt en stond te trillen op mijn benen - waarna alles des te heviger van vooraf aan begon. Ik begreep wel dat dit bombardement alleen maar erger zou worden. Het waren pas de inleidende beschietingen ... Waar kon ik een tandarts vinden?

 

- Op 20 mei verliet ik het Rijnland. Op 7 maart 1936, een zaterdag, was Hitler het gedemilitariseerde Rijnland binnengetrokken, waarmee duidelijk werd dat hij zijn reet veegde aan het Verdrag van Locarno. Het Duitse leger zou destijds niets hebben kunnen uitrichten tegen het Franse leger. De Duitsers waren zich trouwens bewust van hun zwakte. Ze hadden zelfs het bevel gekregen zich terug te trekken als wij ingrepen. Maar we deden niets! We hadden de kans om het einde van Hitler en nazi-Duitsland in te luiden, maar we staken geen vinger uit. Vive la France! De Engelsen gaven ook niet thuis.

 

Lees verder mijn bespreking van "Na de oorlog", het derde deel.

      

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Tardi: Ik René Tardi krijgsgevangene in Stalag IIB

Tardi: Ik René Tardi krijgsgevangene in Stalag IIB (Frankrijk, 2012): 188 blz: Vertaald door Studio Peter de Raaf (2012): Uitgeverij Casterman

 

 

Dit is een stukje dat ik eerder in oktober 2021 heb gepubliceerd op mijn blog en dat ik nu heb aangevuld met passende citaten. 

 

Ik heb "Ik René Tardi krijgsgevangene in Stalag IIB" een tijdje terug van een vriend cadeau gekregen voor mijn 55-ste verjaardag. Het is het eerste deel van een driedelige serie die tekenaar/schrijver Jacques Tardi heeft gemaakt over de belevenissen van zijn vader tijdens de oorlog. De andere twee delen heb ik ook in mijn bezit en ga ik de komende dagen lezen.

Jacques Tardi is met afstand mijn favoriete striptekenaar. Eigenlijk vind ik alle strips en graphic novels die ik inmiddels van hem heb gelezen en bekeken prachtig getekend. Jammer genoeg vallen de teksten vaak zwaar tegen. Uit "Ik René Tardi ..." blijkt dat Jacques Tardi zelf ook een schrijver van formaat is. Tot nu toe had ik Jacques Tardi nog niet ontdekt als groot schrijver.

In zijn jeugd had Jacques Tardi vaak onenigheid met zijn vader René, hij verweet hem die stomme oorlog nooit te kunnen vergeten. Zowel vader René als de grootvader van Jacques hadden als soldaat gevochten in de oorlog (De Tweede en de Eerste Wereldoorlog) en waren gevangengenomen door de Duitsers en terechtgekomen in een krijsgevangenenkamp. Eerst hoorde Jacques de verhalen van zijn grootvader aan en in de jaren 80 hoorde Jacques zijn vader letterlijk uit over hoe hij de oorlog had beleefd. Eens zou Jacques de belevenissen van zijn vader aan de wereld bekendmaken.

Het is geen wonder dat Jacques Tardi zijn hele leven gefascineerd is gebleven door de oorlog. Hij heeft talloze boeken geschreven en vooral getekend over zowel de Tweede Wereldoorlog, de Eerste Wereldoorlog als over de Frans-Duitse oorlog (1870). Deze boeken zijn allemaal prachtig getekend (en uitgegeven!) en geven een indringend beeld van het leed dat oorlogen mensen aandoen zoals alleen de allergrootste schrijvers en filmmakers dat ook hebben kunnen doen.

"Ik René Tardi krijgsgevangene in Stalag IIB" is waarschijnlijk het meest indrukwekkende boek dat ik tot dusver van Tardi in mijn handen heb gehad en dat wil heel wat zeggen. Zowel de teksten als de tekeningen zijn van zeer grote klasse. Ik lees niet veel meer over de oorlogen, maar dit boek kan ik iedereen die geïnteresseerd is in de oorlog van harte aanbevelen!

 

Citaten:

- Onze geweldige aanvoerders hadden ons opgedragen de vijand op te sporen en te vernietigen. Dat was tenminste duidelijk, zelfs voor de grootste sufferds onder ons! Het was spek voor onze bek! Leve het leger!

- Waarom zouden ze die stomme klotelanden, bakermat van chaos en sluimerende conflicten, niet gewoon annexeren: Polen, Tsjechoslowakije, Hongarije, Roemenië en de Oekraïne? Bulgarije zagen ze over het hoofd. Het Westen was een ander verhaal. In Groot-Brittannië of Frankrijk zouden de Duitsers niet snel voet aan de grond krijgen.

 

- Papa, is een tank duur? Geen idee! En je zegt niet "tank" maar "tenk"!

 

- Wij meenden het sterkste leger van de wereld te zijn, maar we kregen les in rammelkasten uit de Eerste Wereldoorlog. Oud materieel voor een oud leger van jonge verliezers in spe! Dat begreep ik naderhand! In '35 dachten we nog dat we alle tijd hadden.

 

- Het garnizoensleven bestond uit corvee, onderricht voor de soldaten, manoeuvres en wachtlopen: in de stad, op het station, langs de bordelen en de patroonfabriek. We hadden het nooit over de oorlog die op komst was. In de kazerne geen politiek! Alleen al het noemen van de krant "l'Humanité" zou zwaar bestraft worden. We hoefden geen mening te hebben, we moesten alleen gehoorzamen. Niet voor niets wordt het Franse leger "De grote zwijger" genoemd.

 

- Het al te zelfverzekerde Frankrijk was er niet klaar voor. Van 3 september tot 10 mei 1940 gebeurt er niets. Uiteraard grijpen we dit respijt van negen maanden niet aan om ons te organiseren. De Duitsers bewegen niet, wij bewegen niet, wij wachten. Het is de "Schemeroorlog". En daarna, op de door hen gekozen datum, 10 mei, begint het offensief. Op de 13e trekken Heinz & co ons land binnen, zoals je een rijpe camembert aansnijdt, hoewel ze hier en daar op hardnekkig verzet stuiten. Franse soldaten hebben gevochten en goed gevochten, maar de opmars van de Wehrmacht is niet te stuiten. 22 juni: Wapenstilstand, Parijs bezet, Adolf in het Trocadéro.

 

- Je moet begrijpen dat een mens het niet langer dan een uur volhoudt in een potdichte tank, met draaiende motor en bij warm weer. Het stinkt er naar kokende olie, uitlaatgas en koolmonoxide, en de zich opeenhopende gassen uit het kanon vergiftigen de lager gezeten bestuurder-mecanicien. Ventilatieroosters moeten met beleid geopend worden. Is de sector rustig, dan kan de commandant de deur van de 360 graden draaibare toren onder het rijden als zitje gebruiken.

 

- Ikzelf was een onderluitenant van de onderhoudsdienst tegengekomen die ik kende en die me geen enkele goede reden kon geven waarom we bij het verlaten van de trein gescheiden waren. Stomme kloteorganisatie, waardeloze leiding! Frankrijk "mijn" land omdat ik daar stomtoevallig was geboren. Ik walg ervan! Als ik de Marseillaise hoor, krijg ik zin om te kotsen!

 

- Datzelfde tablet chocolade die als ruilmiddel fungeerde, zal van zak tot zak gaan, van hand tot hand. Hij zal nooit verkocht worden en uiteindelijk misschien gebruikt worden om een Duitse vrouw te "benaderen" in een afgelegen Kommando.

 

- Het belangrijkste was het brood. "De schijf van vijf". Het brood is heilig, iedereen weet dat ... vooral als je het bijna niet hebt! Ons dagelijks brood had niet de vorm van een hostie maar van een dikke cake van een kilo ... voor vijf KG's! Het was gemaakt van inferieur meel en zag er afstotelijk uit. Het was niet gerezen, klef van binnen en stroperig onderin, maar toch vraten we het op. Het "brot" van de Duitsers was natuurlijk beter gerezen!

 

- In de bibliotheek stonden boeken van overal en in alle talen. De interessante boeken werden stiekem doorgegeven. Je zag ze nooit aan de oppervlakte komen. Ik heb alleen zouteloze avonturenromans en wetenschappelijke werken gelezen, niets politieks uiteraard, de censuur liet weinig door. De KG-bibliothecaris was een onderwijshufter met een hoge dunk van zichzelf, een beetje zoals sommige verwaande boekhandelaren die doen of ze de boeken die ze verkopen zelf geschreven hebben.

 

- Als er bij de moffen bloedworst op het menu stond, haastte Gourdin, die in het kledingmagazijn werkte, zich naar de plee om wat stront aan het lemmet van zijn Opinel te smeren. Achter de rug van zijn bewaker opende Gourdin diens tas en daarna de gamel om de bloedworst te voorzien van een dun laagje stront.

 

- Iedereen had luizen, ook de Duitsers. Ze hadden ze samen met de tyfus meegebracht uit Rusland en wij waren dus ook de klos. Als je tegen een bewaker over die kleine parasieten begon, ging ie meteen pleite. Erg handig om lastposten uit de buurt te houden, maar als je ze had kon je dat beter verzwijgen, want anders zetten ze je apart in een soort cel annex berghok. 

 In elke barak werd er aan één stuk door op luizen gejaagd. Die krengen zaten het liefst in het kruis van je broek.

 

- De Duitsers vonden het wel best. Wanneer een KG rustig zat te knutselen hoefde hij niet meer bewaakt te worden. Verder had je lui die naar artistieke schoonheid streefden. Er verschenen stoomlocomotieven gemaakt van sardineblikjes, zeilschepen gesneden uit planken van munitiekisten, vliegtuigen ... gebouwen ... sculpturen. Schilders en tekenaars legden ons lamentabele bestaan vast, soms met humor. Ik tekende tankgevechten.

 

- De Yankees kregen de kampkost maar aten er niet van. Ze werden ruim voorzien door het Rode Kruis en ontvingen K-rations en aanvullende rantsoenen. Ze waren schatrijk en niet verslagen. Bovendien was de Conventie van Genève op haar hoede. "Als jij mijn gevangenen slecht behandelt, wee de jouwe ..." Da's algemeen bekend. 

 Je snapt dat voor ons de situatie iets anders lag. In Frankrijk bevond zich geen enkele moffen-KG en Hitler veegde zijn reet aan Laval, Pétain en Vichy.

 

Lees verder mijn bespreking van "Mijn terugkeer naar Frankrijk", het tweede deel.

     

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: A Man Escaped

A Man Escaped (Frankrijk, 1956): Zwart-wit: 98 min: Regisseur Robert Bresson

 

 

Vergeet "The Great Escape" en vergeet "The Shawshank Redemption". "A Man Escaped" van Robert Bresson is het echte werk.

"A Man Escaped" van de Franse regisseur Robert Bresson is een film over een Franse krijgsgevangene in een Duitse gevangenis ergens in Frankrijk, die probeert om te ontsnappen en daarin slaagt.

"A Man Escaped" is in een sober zwart-wit gefilmd zonder een enkele vorm van effectbejag. De film die gebaseerd is op de memoires van de man die ontsnapt is, vertelt nauwgezet hoe deze man zich voorbereidt op zijn ontsnapping en hoe die in zijn werk gaat. 

Ik ben geen fan van films over ontsnappingen uit de gevangenis, maar "A Man Escaped" is een briljante film.

Op IMDB krijgt "A Man Escaped" van 27.000 mensen een waardering van 8,2 en staat daarmee op plaats 240 van de hoogst gewaardeerde films op IMDB.

  

 

Reacties op dit blog zijn meer  dan welkom.

Lieve Joris: Het uur van de rebellen

Lieve Joris: Het uur van de rebellen (België, 2006): 246 blz: Uitgeverij Augustus

 

 

Het is knap als je een roman kunt schrijven. Als je een roman kunt schrijven die van het begin tot  het einde boeit en geloofwaardig is dan is dat heel knap. Als je dan ook nog een geslaagde roman kunt schrijven over iemand die niet uit je eigen cultuur komt, dan is dat wel bijzonder knap. 

 

"Het uur van de rebellen" is het eerste boek waarin Lieve Joris is afgeweken van haar vertrouwde vorm: de literaire reisreportage. Het boek gaat over de woelige periode in de Congolese geschiedenis tussen 1990 en 2003. Je zou het een eigentijdse historische roman kunnen noemen, een oorlogsroman of een biografische roman. 

 

Lieve Joris heeft er bijzonder veel aandacht aan besteed dat alle details van het boek authentiek overkomen. Ik heb bij "Het uur van de rebellen" wel de gebruikelijke reserves die ik heb bij een historische roman: wat is waargebeurd, en wat is verzonnen door de schrijver?

 

Ik vind zoals gezegd "Het uur van de rebellen" een zeer knappe roman, maar ik geef duidelijk de voorkeur aan de literaire reportages van Lieve Joris.

 

Citaten:

- De mobutisten hielden zich in die dagen gedeisd, maar inmiddels waren ze weer present. Van heinde en ver waren ze aan komen vliegen en al hadden de zorgen van de voorbije jaren sporen achtergelaten op hun gezicht, hun pakken waren geperst, Mont Blanc-pennen staken in hun borstzakjes, ze klemden de laatste modellen mobiele telefoons in hun handen en eigenzinnige tunes - van het Congolese volkslied tot het geblaf van honden - klonken op. Ze waren gekomen om te informeren of ze hun villa's in de heuvels van de stad konden terugvorderen nu de nationale verzoening was uitgeroepen. 

 

- Dat een chef 10 procent nam om in zijn behoeften te voorzien, kon Assani bevatten. De blanken die hem bezochten probeerden 20 procent te krijgen. Maar zijn landgenoten, die namen 80 procent! Hij begreep hen niet - ze gedroegen zich niet als burgers van een natie, ze waren als vaders die het voedsel van hun eigen kinderen stalen.

 

- Niet veel later was er een bijeenkomst van ministers en officieren waarbij ook president Kabila aanwezig was. De ministers deden wat ze altijd deden: ze zeiden dat alles goed ging, bewierookten de president en creëerden al doende zoveel rook dat al hun malversaties erachter verdwenen.

 

- "De Rwandezen zijn naar Congo gekomen om de moordenaars van hun familieleden op te sporen," zei de Congolese manager van een textielfabriek, "maar gaandeweg ontdekten ze dat ze in een paradijselijke tuin waren beland. Waarop ze hun zoektocht staakten en de vruchten uit het paradijs begonnen te plukken."

 

- Aimée was gehecht aan haar familie. Ze wilde dat hij haar moeder belde, dat hij haar tante leerde kennen, dat hij met haar op bezoek ging bij een oom, dat ... Wat moest hij met al die mensen, wat hadden die met hun tweeën te maken? Families verlamden je: iedereen hing maar aan elkaar en vroeg elkaar maar om advies. Hij was tegen dat soort afhankelijkheid - je werd er lui van.

 Bovendien was Aimée religieus, nog zoiets waar hij tegen was. Religie was vervreemdend, hij zag het vaak bij gelovige mensen. God regelde alles, ze gaven zich volledig aan hem over en waren geen meester meer over hun eigen leven. Hij kon dat soort onderwerping niet aanvaarden.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Ryszard Kapuściński: De voetbaloorlog

Ryszard Kapuściński: De voetbaloorlog (Polen, 1988): 253 blz: Vertaald door Gerard Rasch (1991): Uitgeverij de Arbeiderspers

 

 

"De voetbaloorlog" bevat een keuze uit de artikelen die Ryszard Kapuściński tussen 1960 en 1981 heeft geschreven. Personen en onderwerpen die aan bod komen zijn onder meer: Kwami Nkrumah en Ghana, Lumumba en Kongo, Zuid-Afrika en de apartheid, Ben Bella en Algerije, de voetbaloorlog tussen El Salvador en Honduras, Nigeria, Cyprus en Ethiopië, dit samen met een concept voor een nooit geschreven boek.

 

Citaten:

- Ik woon op een vlot, in een zijstraatje van de handelsbuurt van Accra. Het vlot is op palen getild, één verdieping hoog, en heet Hotel Metropol. In de regentijd tasten rotting en schimmel deze architectonische rariteit aan, in de droogteperiode wordt hij kurkdroog en begint te kraken. Maar het vlot houdt! In het midden zijn acht hokjes gebouwd die door tussenschotten van elkaar worden gescheiden. Dat zijn onze kamers. Om de overblijvende ruimte heen loopt een balustrade met houtsnijwerk, die de veranda wordt genoemd. Daar staat één grote tafel, waaraan we eten, en een paar kleine, waar we whisky en bier drinken.

 

- De tropennacht is de onafscheidelijke bondgenoot van alle whisky-, likeur-, cognac- en jeneverstokers en bierbrouwers ter wereld en tegen hen die de stokers en brouwers hun geld niet gunnen, hanteert de nacht zijn beste wapen: slapeloosheid. Slapeloosheid is altijd een kwelling, maar in de tropen is het moordend. Gedurende de dag beult de zon je af, je raakt uitgeteerd door een nooit te lessen dorst, geradbraakt en verzwakt moet je slapen.

 Je moet. Maar je kunt niet!

 Het is benauwd. De lucht in je kamer is vochtig en kleverig, het is trouwens geen lucht, het zijn natte watten. Ademhalen staat hier gelijk aan het doorslikken van een in warm water gedrenkt watje. Het is ondraaglijk. Het maakt je misselijk, lamlendig, onrustig. De muskieten steken, de apen krijsen. Je lichaam plakt van het zweet, is te vies om aan te raken. De tijd staat stil, de slaap komt niet. Om zes uur 's morgens, het hele jaar door onveranderlijk om zes uur ' s morgens, gaat de zon op. Aan de dode zwoelheid van dit badhuis voegt hij nog de hitte van zijn stralen toe. Je moet opstaan. Maar je bent te zwak. Napoleon strikt 's morgens nooit zijn veters, want - zegt hij - een inspanning als het bukken naar een schoen is hem te veel. Zo'n nacht brengt een mens psychisch in een vreselijke toestand. Hij voelt zich als een afgetrapte schoen. Uitgeblust, tandeloos, als een zak. Onbepaalde verlangens, onuitsprekelijke nostalgie, donker pessimisme putten hem uit. Hij wacht, was de dag, was de nacht maar voorbij, was het verdomme allemaal eindelijk eens voorbij!

- In Aba huurden we ook een auto met een plaatselijke chauffeur. Die auto was een enorme, oude, volledig afgereden Ford. Maar enorme, oude, volledig afgereden Fords hebben de eigenschap dat ze je nooit in de steek laten, en je kunt er het hele Afrikaanse continent mee doorkruisen en nog wat meer.

- Ze smeten al onze bagage op de grond, de treurige inhoud van onze koffers, want wat sleept een verslaggever mee op zijn reizen over de wereld? Een paar vuile overhemden en een paar kranteknipsels, een tandenborstel en een typemachine.

- ... We begonnen ze te roepen en naar ze te zwaaien. We konden dit doen omdat de fatsoenlijke para met de nijlpaardtanden de nachtwacht had, onze man, die gewoon wilde verdienen en leven, die dus een mens was (toen heb ik ervaren dat diegenen die je met een paar centen kunt vermurwen vaak menselijker zijn dan onomkoopbare formalisten) ...

- Wie Afrika wil begrijpen, moet Shakespeare lezen. In de politieke drama's van Shakespeare komen alle helden om het leven, de tronen druipen van bloed - en het volk beziet deze grote voorstelling van de dood in ontzetting en stilzwijgen.

- De militaire staatsgreep als methode om regeringen af te zetten is in Afrika in zwang geraakt en een onafscheidelijk bestanddeel van het politieke leven geworden.

- Een volk dat met een onbehouwen, meedogenloze en tegelijk incompetente regering te maken heeft, die tegelijkertijd doof is voor klachten uit de samenleving en niet tot hervormingen in staat, een regering die een systeem heeft geschapen dat elke legale vervanging van de regerende ploeg bij voorbaat compleet onmogelijk maakt, moet wel zijn toevlucht nemen tot de enige manier om zich van zijn eigengereide machthebbers te ontdoen: de staatsgreep.

- En iemand kan ook geen correspondent zijn, als hij bang is voor de tseetseevlieg, de zwarte cobra, de olifant, de kannibalen, het drinken van water uit rivieren en beekjes, het eten van taart van gebakken miertjes, als hij beeft bij de gedachte aan het slijmdiertje en geslachtsziekten, bij de gedachte dat hij beroofd en geslagen zal worden, als hij geld opzijlegt om thuis een huisje te bouwen, als hij niet in een Afrikaanse lemen hut kan slapen en als hij de mensen over wie hij schrijft veracht.

- In heel Latijns Amerika vervullen stadions een dubbele rol: in rustige tijden worden er wedstrijden gespeeld, bij crises veranderen ze in concentratiekampen.

- We begonnen door het bos te kruipen.

 Het schieten bedaarde voor een ogenblik en de soldaat hield stil, hij was moe. Met hijgende stem zei hij dat ik moest wachten en dat hij terug zou gaan naar de plaats waar zijn compagnie had gevochten. De levenden waren zeker opgerukt, zei hij, want ze hadden het bevel de vijand tot de grens te achtervolgen; op het slagveld waren de gevallenen achtergebleven en zij hadden immers geen schoenen meer nodig. Hij zou gaan kijken, een paar van de doden van hun schoenen ontdoen, hij zou ze in de struiken verstoppen en de plaats markeren. Zodra de oorlog afgelopen was en hij naar huis mocht, zou hij hier terugkomen om zijn familie van schoenen te voorzien. Hij had al uitgerekend dat je één paar soldatenschoenen voor drie paar kinderschoenen kon gebruiken en hij had negen stuks klein grut thuis rondkruipen.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Ryszard Kapuściński: Nog een dag

Ryszard Kapuściński: Nog een dag (Polen, 1976): 190 blz: Vertaald door Gerard Rasch (1988): Uitgeverij de Arbeiderspers

 

 

Ryszard Kapuściński (1932-2007) was een Poolse journalist die ruim dertig jaar in Afrika, Azië en Latijs-Amerika heeft doorgebracht om van daaruit de ontwikkelingen in die landen te beschrijven. Hij heeft zijn ervaringen beschreven in een groot aantal boeken, waarvan de belangrijkste in het Nederlands zijn vertaald. Ik wil de komende tijd zijn boeken (her)lezen die in het Nederlands zijn vertaald.

In "Nog een dag" beschrijft Kapuściński het leven in Angola vlak voor de onafhankelijkheid van Portugal. Hij verblijft vooral in Luanda, de hoofdstad van het land. Bijna iedereen wil weg uit het land, per schip naar Lissabon, Rio de Janeiro of Kaapstad. Kapuściński beschrijft prachtig hoe in de lege stad van steen een stad van houten kisten wordt opgebouwd waarin de spullen van de stenen stad verdwijnen om meegenomen te worden na de uitreis. 

 

Ik had "Nog een dag" nog niet gelezen. Angola is een land dat weinig mensen wat zal zeggen, maar "Nog een dag" is zonder meer een boeiend boek.

 

Citaten:

- Niemand weet wanneer hij hier weg zal komen en waarheen hij zal vliegen. Er heerst een kosmische chaos. Portugezen organiseren is moeilijk omdat het uitgesproken individualisten zijn, door hun karakter niet in staat opeengedrongen en saamhorig te leven. Zwangere vrouwen hebben voorrang. Waarom zij? Ben ik soms slechter omdat ik een half jaar geleden ben  bevallen? Goed, zwangere vrouwen en vrouwen met baby's krijgen voorrang. Waarom zij? Ben ik soms slechter nu mijn zoon drie is geworden? Goed, vrouwen met kinderen krijgen voorrang. O ja? Moet ik dan hier omkomen omdat ik een man ben? En dus klauteren de sterkste mannen het vliegtuig in, maar de vrouwen met de kinderen zijn op het beton gaan liggen, voor de wielen, zodat de piloot niet kan taxiën. De soldaten komen eraan, gooien de mannen eruit, bevelen de vrouwen in te stappen, en de vrouwen gaan triomfantelijk over de trap naar boven, als een detachement overwinnaars dat een pas veroverde stad binnenrukt.

 

- Een onervaren soldaat denkt dan dat veel lawaai maken het allerbelangrijkste is. Hij schiet als een bezetene, in den blinde, want het gaat alleen om het kabaal, hij wil de vijand duidelijk maken dat er een hele sterke legermacht aanrukt. Dit is een vorm van waarschuwen, een manier om in de tegenstander een angst op te roepen die groter is dan onze eigen angst.

- Aan de andere kant, als ik alles nog beter had overwogen, had ik er waarschijnlijk toch heen gewild, want ik vind dat ik niet over mensen moet schrijven als ik niets iets, hoe weinig ook, heb meegemaakt van hetgeen zij dagelijks meemaken.

- Op een gegeven moment vroeg Diogenes, die ononderbroken naar de muur van de rimboe aan zijn kant tuurde: "Ik weet niet, camarada, of je wel weet waar we heen gaan?"

 Ik antwoordde dat ik het niet wist.

 "En ik weet ook niet, camarada," ging Diogenes verder zonder me aan te kijken, "of je wel weet wat het wil zeggen over de weg te rijden waarover we nu rijden?"

 Weer antwoordde ik dat ik het niet wist.

 Diogenes zweeg even want we reden een heuvel op en de motor loeide oorverdovend. Toen zei hij: "Camerada, dit is de weg naar Zuid-Afrika. Vierhonderdvijftig kilometer hiervandaan is de grens. Veertig kilometer voor de grens ligt Pereira d'Eça. Daar is ons detachement gelegerd en daar gaan we naartoe. De steden, Lubango en Pereira d'Eça, zijn in onze handen. Maar het land is in handen van de vijand. De vijand zit in de rimboe waardoor we rijden en de weg is van hem. De afgelopen maand heeft niet één konvooi ons detachement in Pereira d'Eça bereikt. Alle auto's zijn in hinderlagen gelopen en verloren gegaan. En nu proberen wij er te komen. We hebben vierhonderd kilometer voor ons en op elke meter kunnen we in de val lopen. Weetje het nu, camarada?"

 

- Ik sloot me op in mijn kamer en begon te telefoneren. De telefoon werkte. Het begrip van de totaliteit bestaat in theorie, maar niet in het leven. Zelfs in de meest hermetische muur is nog een spleet (of we hopen dat er een is en dat betekent iets). Zelfs wanneer het ons toeschijnt dat er niets meer werkt, werkt er nog iets wat ons een minimaal bestaan mogelijk maakt. Ook al worden we omringd door een oceaan van kwaad, dan nog zullen er groene en vruchtbare eilandjes uit opsteken. Ze zijn te zien, aan de horizon. Zelfs als je je in de slechts denkbare situatie bevindt, is deze nog in ondeelbare elementen te ontleden, en er zullen er altijd zijn die je kunt vastgrijpen zoals je je aan een struik kunt vastgrijpen die aan de oever groeit, om je tegen de maalstroom te verzetten die je naar de bodem wil sleuren. Die spleet, dat eiland, die tak houden ons aan de oppervlakte.

- De wereld kijkt toe bij dit grote schouwspel op leven en dood, dat je je trouwens moeilijk kunt voorstellen, want het beeld van een oorlog kun je niet overbrengen. Noch met de pen, noch met de stem, noch met de camera. De oorlog is alleen werkelijk voor hen die vastzitten in zijn bloederige, weerzinwekkende en vuile ingewanden. Voor anderen is het een bladzijde in een boek, een beeld op het scherm, niets meer.

- Maar tegelijk had ik begrip voor de situatie van mijn collega's. Een redactie stuurt haar correspondent naar het land dat op dit ogenblik de hele wereld fascineert. Zo'n reis kost veel geld. De krant wacht op een groots verhaal, op een voltreffer van wereldformaat, op een sensationele story geschreven terwijl de kogels in het rond vliegen. Onze special correspondent komt per vliegtuig aan in Luanda. Hij wordt naar het hotel gebracht, krijgt een kamer, scheert zich en trekt een schoon overhemd aan. Nu is hij klaar en hij werpt zich meteen in de strijd. 

 Na een paar uur stelt hij vast dat hij met zijn hoofd tegen een muur aan het beuken is.

 Hij kan niets doen.

- De Britse huurlingen die van het noordfront zijn gevlucht zitten al weer in Londen en vertellen wat ze in Luanda hebben gedaan. "Sommige mensen denken," vertelt een van hen aan een verslaggever van de BBC, "dat de oorlog een leuk, licht schaafwondje aan je voet is. Dat is niet waar. Oorlog, dat betekent verbrijzelde schedels, afgerukte benen, kerels die rondkruipen terwijl hun darmen uit hun lichaam komen, kerels die druipen van napalm maar nog leven ..."

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

I.E. Babel: Verhalen

I.E. Babel: Verhalen (Rusland, 1913-1938): 505 blz: Vertaald door Froukje Slofstra (2013): Uitgeverij van Oorschot, serie de Russische bibliotheek

 

 

Ik las de verzamelde verhalen van Isaak Babel eerder in zijn geheel in januari 2017. Toen was ik erg enthousiast, maar schreef ik een wel heel kort stukje. Ze stonden al een tijdje op mijn lijst met te herlezen boeken. Nu ben ik bij het herlezen gestopt bij bladzijde 285. Niet omdat de verhalen niet mooi zijn, maar wel omdat de vele gewelddaden die in de verhalen beschreven worden mij tegen begonnen te staan. 

 

Het verhaal "De sjabbes-nachmoe" vind ik het mooiste verhaal uit het boek. Het verhaal telt slechts 7 bladzijden. De verhalen van Babel zijn trouwens allemaal erg kort. De meeste verhalen zijn slechts 2 of 3 bladzijden en het langste verhaal dat ik nu heb gelezen beslaat slechts 10 bladzijden. Babel schreef geen woord teveel. Ik haal dit boek af van mijn lijst met mijn favoriete boeken, maar ik raad het andere lezers toch van harte aan, als ze tenminste tegen het geweld kunnen. De vertaling door Froukje Slofstra leest erg prettig.

 

Collegablogster Bettina heeft een mooi stuk geschreven over "De rode ruiterij" een serie verhalen die op blz 203 tot 332 van dit volledig werk staan.

Babel heeft niet heel veel gepubliceerd, dit ene deel van de Russische bibliotheek bevat alle verhalen die van hem bekend zijn. Waarschijnlijk is er door de Russische geheime dienst nog wel het een en ander aan verhalen vernietigd na zijn arrestatie.

Wat Bettina schrijft over "De rode ruiterij" geldt zonder meer voor heel deze bundel. De verhalen zijn geschreven door een soldaat in dienst van het Rode leger en in strijd met de Witten (= de niet bolsjewieken). Veel wordt verteld over het geweld dat een oorlog nu eenmaal met zich mee brengt, afgehakte ledematen, kogelwonden, dode paarden, maar ook prachtige natuurbeschrijvingen.

 

Citaten:

- Hoewel ons stadje niet groot is, de inwoners snel geteld zijn en Sjloime het stadje zestig jaar niet had verlaten, had haast niemand kunnen zeggen wie Sjloime was of wat voor man hij was. Gewoon omdat hij was vergeten, zoals je een nutteloos, onopvallend ding vergeet. Zo'n ding was de oude Sjloime. ...

- Er was koude gefilte fisj met mierikswortel (een gerecht waarvoor je het jodendom aan zou nemen) ...

- Mensen die in een bibliotheek werken staan in nauw contact met het boek en het weerspiegelde leven en zijn zelf als het ware een afspiegeling van levende, echte mensen geworden.

- De verslaggever luistert naar de bediende vol verschrikt onbegrip en vraagt zich af hoe je met zo iemand omgaat. Geef je hem een stuiver als je weggaat, dan beledig je hem misschien - het is een kunstenaar. Geef je hem niets, dan kan hij ook beledigd zijn, het is tenslotte een bediende.

- Onder de stoelen glimmen de zwarte laarzen. Het is algemeen bekend dat een werkeloze, die beschikt over vrije tijd en het restant van zijn ontslagvergoeding, 's ochtends vlijtig op zijn laarzen spuugt om zichzelf de illusie van een bezigheid te geven.

- Zijn neusgaten sperden zich open als de blaasbalg van de smid.

- Haar hoge borsten leken twee strakgespannen zakjes vol graan.

Uit het prachtige verhaal de sjabbes-nachmoe:

- Om te beginnen at Hersjele gehakte lever met gesnipperde uitjes, overgoten met geklaarde reuzel. Daarna dronk hij een glaasje uitgelezen wodka (in de wodka dreven sinaasappelschillen). Vervolgens at hij vis, waarbij hij de zachte aardappelen door de geurige bouillon prakte en een half potje rode mierikswortel op de rand van zijn bord goot - de soort mierikswortel die vijf Poolse edellieden met kuiven en kaftans aan het huilen zou brengen.

 Na de vis deed Hersjele de kip alle eer aan en slurpte hij van de hete soep, waar vetoogjes op dreven. De vareniki, zwemmend in gesmolten boter, sprongen in Hersjeles mond als hazen die wegspringen voor de jager. Wat er met de taart gebeurde behoeft geen toelichting - wat kon ermee gebeuren, in aanmerking genomen dat Hersjele soms een jaar lang geen taart onder ogen kreeg ...?

- Er was eens een vrouw, Ksenia heette ze. Dikke boezem, ronde schouders, blauwe ogen. Zo'n vrouw was het. Hadden u en ik er maar zo een!

- De voering van een zware beurs is van tranen genaaid.

- Een man die dorst naar een antwoord moet zich wapenen met geduld.

- Ondertussen zwalkte het ongeluk onder de ramen rond, als een bedelaar in de ochtendschemering.

- Ze droegen zwarte geklede jassen met zijden revers en nieuwe laarzen die piepten als biggetjes in een zak.

- De oude man dronk een wodka uit de emaillen theeketel en at zijn vleesrolletjes, die geurden als gelukkige kinderjaren.

- Naast haar zaten zwangere vrouwen; stapels linnengoed gleden over haar machtige gespreide knieën; de zwangere vrouwen zogen zich vol met kletspraatjes, zoals een koeie-uier zich in het weiland vult met de roze melk van de lente ...

- Zoals elke doorgewinterde en oververmoeide ambtenaar verstaat hij de kunst in de lege minuten van het bestaan zijn hersenactiviteit volledig stil te leggen.

- De avond wikkelde me in de verfrissende vochtigheid van haar schemerige lakens, de avond legde haar moederlijke handpalmen tegen mijn gloeiende voorhoofd.

- "De waarheid kriebelt in ieders neusgaten," zei Soerovkov toen ik klaar was, "alleen: hoe sleep je haar tevoorschijn uit de hoop? Maar hij pikt haar er meteen uit, zoals een kip een maïskorrel."

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Dvd: François Truffaut: Le dernier métro

Le dernier métro (Frankrijk, 1980): 126 min: Regisseur François Truffaut

 

 

Met het theater heb ik nooit veel opgehad. Dat is eigenlijk best opmerkelijk, want van alle kunsten eromheen houd ik. Ik houd van literatuur, film, muziek en ook erg van opera. Het is om die reden niet verwonderlijk dat "Le dernier métro" dat zich grotendeels afspeelt in een theater in Parijs, niet tot mijn favoriete films van François Truffaut behoort. 

 

Het verhaal van "Le dernier métro" speelt zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog in het Theater Montmartre, waarvan de joodse directeur Lucas Steiner heeft moeten vluchten voor de Duitsers. Zijn vrouw (een rol van een prachtige Catherine Deneuve) leidt nu het theater.

We krijgen delen van een toneelvoorstelling in het theater te zien, alsook wat gerommel achter de schermen. Ik vind "Le dernier métro" misschien wel de minst interessante film die ik de afgelopen tijd van Truffaut heb gezien, maar Catherine Deneuve is beeldschoon en dat vergoedt veel.

Op IMDB krijgt "Le dernier métro" van 15.000 mensen een waardering van 7,3.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Dvd: Ghibli: The Wind Rises

The Wind Rises (Japan, 2013): 126 min: Regisseur Hayao Miyazaki

 

 

Als jongeman wil Jiro piloot worden. Dat kan helaas niet omdat hij een bril draagt. Op een nacht droomt hij dat hij met een beroemde Italiaanse vliegtuigontwerpen in een van diens vliegtuigen zit. Hij kan geen piloot worden en daarom besluit hij vliegtuigontwerper te worden.

 

"The Wind Rises" is een gefictionaliseerde biografie van de beroemde Japanse vliegtuigontwerper Jiro Hirokoshi. Zoals altijd ogen de animaties fantastisch en komt de fascinatie van Miyazaki met de techniek mooi tot uiting in de vliegtuigen en de details daarvan. Ook "The Wind Rises" is een zeer prettige film om te bekijken.

 

Op IMDB krijgt "The Wind Rises" van 92.000 mensen een waardering van 7,7.

 

          

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Ghibli: Grave of the Fireflies

Grave of the Fireflies (Japan, 1988): 89 min: Regisseur Isao Takahata

 

 

Ik kijk graag af en toe naar een echte voel-je-goed film. Met een voel-je-slecht film heb ik minder affiniteit. Helaas valt "Grave of the Fireflies" in deze laatste categorie.

 

In "Grave of the Fireflies" leven we mee met de jonge Seita en zijn kleine zusje Setsuko. Het is oorlog en de twee hebben hun moeder verloren en hun vader zit bij de marine. Samen proberen ze om te overleven, slechts voor de vorm geholpen door een verre verwante.

 

Het is een al narigheid in deze film. De animaties zijn geweldig en het veel rustigere tempo van deze film in vergelijking met de vorige films die ik van de Ghiblistudio heb gezien, bevalt mij uitstekend. Eigenlijk is dit een prachtige film, maar je moet wel tegen ellende kunnen.

Op IMDB krijgt "Grave of the Fireflies" van 290.000 mensen een absolute topwaardering van 8,5 en staat daarmee op plaats 46 van de hoogst gewaardeerde films!

       

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Tolstoj: Oorlog en vrede 6: Verfilmingen

Tolstoj: Oorlog en vrede (Rusland, 1867-1869): 2 delen: 1552 blz: Vertaald door Yolanda Bloemen & Marja Wiebes (2006): Uitgeverij van Oorschot: de Russische bibliotheek

 

 

Er zijn in de loop der jaren meerdere verfilmingen gemaakt van "Oorlog en vrede". Ik heb er 5 gezien die ik hieronder uiterst kort zal bespreken.

 

1): De Hollywoodversie van King Vidor uit 1956 met onder andere Audrey Hepburn als Natasja. Best een mooie film, maar met een lengte van slechts 208 minuten doet de film te weinig recht aan het boek.

 

2): De Russische verfilming uit 1965 door Sergej Bondartsjoek die zelf Pierre Bezoechov speelde. Dit vind ik een sublieme film, één van de grote films aller tijden. De film is met bijna 7 uur precies goed van lengte.

 

3): De BBC-serie uit 1972 met Anthony Hopkins als Pierre Bezoechov. Deze serie is met 15 uur veel te lang, te langdradig en deels slaapverwekkend. Ik denk dat het meer moeite kost om deze serie uit te zien dan de 1.552 bladzijden van het boek te lezen.

 

4): De internationale film uit 2005, opgenomen in Joegoslavië. Deze serie duurt ongeveer 7 uur en oogt erg mooi. 

5): De BBC-serie uit 2015, een prachtige verfilming die schitterend oogt en één van mijn favoriete televisieseries ooit.

 

Voor veel mensen zal de BBC-versie uit 2015 de eerste keus zijn. Daar valt heel veel voor te zeggen, maar mijn favoriete verfilming is die van Bondartsjoek uit 1965. De BBC-versie uit 2015 is mijn tweede keus, de internationale versie uit 2005 is keus drie, de Hollywood-film uit 1956 is keus vier en de BBC-serie uit 1972 zou ik vermijden.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Tolstoj: Oorlog en vrede 5

Tolstoj: Oorlog en vrede (Rusland, 1867-1869): 2 delen: 1552 blz: Vertaald door Yolanda Bloemen & Marja Wiebes (2006): Uitgeverij van Oorschot: de Russische bibliotheek

 

 

Citaten deel 4:

- Alleen iemand die zelf ooit heeft ervaren wat het wil zeggen enkele maanden onafgebroken in een sfeer van oorlog en strijd te verkeren, kan het genot begrijpen dat Nikolaj ondervond toen hij het gebied dat de troepen met hun foerage- en proviandwagens en hun veldhospitalen in beslag namen had verlaten en hij dorpen zag zonder soldaten, wagens, moddersporen van kampementen, maar met boeren en boerenvrouwen, landhuizen, velden met grazend vee en poststations met suffende postmeesters.

 

- In 1812 was het provincieleven precies zoals het altijd was geweest, alleen met dit verschil dat het in de steden levendiger was geworden doordat er veel welgestelde, uit Moskou gevluchte families gearriveerd waren, en dat er in alles wat er in die tijd in Rusland gebeurde iets merkbaar was van een zekere zorgeloosheid - wat zullen we ons druk maken, wat kan het ons schelen - en ook dat de algemene gesprekken, die tussen mensen onvermijdelijk zijn en die vroeger over het weer en over gemeenschappelijke kennissen gingen, nu over Moskou, over de oorlog en over Napoleon gingen.

 

- Een vrouwtjelief voor goede raad, een schoonmama voor regelmaat, zei hij, maar er is niemand je zo lief als je eigen moedertje.

- Ons geluk, vriendje, is als water in een sleepnet, zolang je het voortsleept is het vol, maar als je het ophaalt zit er niets meer in.

- Vanaf het moment dat Natasja vorst Andrej verpleegde, had hij haar nabijheid altijd lichamelijk ervaren. Ze zat in een leunstoel naast hem, zodat ze hem afschermde van het licht van de kaars en breide een kous (ze was gaan breien sinds vorst Andrej tegen haar had gezegd dat er geen betere ziekenverzorgsters bestonden dan kousen breiende oude kindermeiden en dat breien iets rustgevends had.)

- Aangenomen dat het Napoleons doel was geweest zijn eigen leger te gronde te richten, dan hadden de meest kundige strategen geen andere reeks van handelingen kunnen bedenken die met dezelfde trefzekerheid en even onafhankelijk van alles wat de Russische troepen ondernamen, het Franse leger zo volledig te gronde zou hebben gericht als datgene wat Napoleon deed.

- Napoleon die op ons de indruk maakt dat hij de leidende kracht was van deze hele beweging ... , Napoleon was gedurende deze hele periode als een kind dat binnen in een rijtuig een koordje in zijn handen houdt, en zich verbeeldt dat hij het rijtuig stuurt.

- De afwezigheid van lijden, de bevrediging van behoeften en als gevolg daarvan de vrijheid in de keuze van de eigen bezigheden, dat wil zeggen van een leefwijze, leek Pierre nu de onbetwistbare en hoogste vorm van geluk voor de mens. Hier zag Pierre nu voor het eerst in zijn leven ten volle de waarde van het genot te kunnen eten wanneer men honger heeft, te kunnen drinken wanneer men dorst heeft, te kunnen slapen wanneer men slaap heeft, van warmte wanneer men het koud heeft, van een gesprek met een ander wanneer men wil spreken en een menselijke stem wil horen.

- Het lilagrijze, krompotige hondje, Grijsje, rende vrolijk langs de kant van de weg, tilde nu en dan als wilde het bewijzen hoe kwiek en goedgemutst het was een achterpoot op en rende op drie poten verder om even later op alle vier zijn pootjes blaffend op de kraaien af te gaan die op een kadaver zaten. Grijsje was vrolijker en beter doorvoed dan in Moskou. Overal lag vlees van allerlei soort - van mensenvlees tot paardevlees, in verschillende stadia van ontbinding; en omdat de wolven vanwege de voortmarcherende mensen er niet bij konden, kon Grijsje zoveel eten als hij wilde.

- Wanneer men veronderstelt dat het menselijk leven door de rede kan worden gestuurd, vernietigt men de mogelijkheid van het leven.

- "Je bent me niet lief omdat je mooi bent, maar je bent mooi omdat ik je liefheb."

- Natasja had er geen behoefte aan onder de mensen te zijn, maar ze had graag haar familie om zich heen: gravin Marja, haar broer, haar moeder en Sonja. Ze verkeerde graag in het gezelschap van de mensen bij wie het mogelijk was met warrig haar, in haar ochtendjas, met grote stappen uit de kinderkamer naar buiten te komen en met een blij gezicht een luier te laten zien met een gele in plaats van een groene vlek en de troostende woorden te horen dat het kind nu aan de beterende hand was.

   

Lees verder in deel 6 van mijn bespreking: verfilmingen van Oorlog en vrede.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Tolstoj: Oorlog en vrede 4

Tolstoj: Oorlog en vrede (Rusland, 1867-1869): 2 delen: 1552 blz: Vertaald door Yolanda Bloemen & Marja Wiebes (2006): Uitgeverij van Oorschot: de Russische bibliotheek

 

 

Citaten deel 3:

- Nadat de tsaar op 13 juni, om twee uur 's nachts Balasjov bij zich had geroepen en hem zijn brief aan Napoleon had voorgelezen, droeg hij hem op de brief mee te nemen en hem persoonlijk aan de Franse keizer te overhandigen. Toen hij Balasjov wegzond, herhaalde de tsaar nogmaals dat hij geen vrede zou sluiten zolang er nog één gewapende vijand op Russische bodem rondliep, en hij beval hem uitdrukkelijk deze woorden aan Napoleon over te brengen. De tsaar had deze woorden niet in zijn brief opgenomen omdat hij met de hem eigen tact aanvoelde dat het niet verstandig was die te gebruiken op het moment dat hij een laatste poging tot verzoening deed ...

 

Een beschrijving van Napoleon:

- Hij had zich zojuist gekleed voor zijn rijtoer. Hij droeg een openvallende blauwe uniformjas over een wit vest, dat zijn ronde buik bedekte, een witte chamois rijbroek die om de dikke dijen van zijn korte benen spande en hoge laarzen. Zijn korte haar was kennelijk net gekamd, maar één lok hing over het midden van zijn brede voorhoofd naar beneden. Zijn mollige witte hals stak scherp af tegen de zwarte kraag van zijn uniformjas, er hing een geur van eau de cologne om hem heen. Op zijn jeugdige volle gezicht met de naar voren stekende kin lag een uitdrukking van minzaam, plechtig, keizerlijk welkom.

 Hij kwam binnen, waarbij hij bij iedere stap een snelle schokkende beweging maakte en zijn hoofd enigszins achterover hield. Zijn hele gedrongen, gezette figuur met de brede dikke schouders en de onbewust naar voren gestoken buik en borst hadden dat statige en indrukwekkende, dat goedverzorgde veertigers vaak hebben.

- En toen Napoleon hoorde dat Moskou meer dan tweehonderd kerken had, zei hij:

 "Waarom zo veel?"

 "De Russen zijn erg vroom," antwoordde Balasjov.

 "Overigens is een grote hoeveelheid kloosters en kerken altijd een teken van achterlijkheid van een volk," zei Napoleon, terwijl hij omkeek naar Caulaincourt voor waardering voor deze uitspraak.

- Een goede legeraanvoerder heeft niet alleen helemaal geen genialiteit en geen bijzondere kwaliteiten van node, integendeel, hij is beter af met het ontbreken van de hoogste en beste menselijke eigenschappen; zoals liefde, poëzie, tederheid, onderzoekende filosofische twijfel. Hij moet beperkt zijn, er vast van overtuigd zijn dat wat hij doet erg belangrijk is (anders verliest hij zijn geduld) en pas dan zal hij een dappere legeraanvoerder zijn. God verhoede dat hij een mens is, dat hij iemand liefheeft, medelijden kent of erover nadenkt wat juist is of niet.

- Wat hadden Sonja, de graaf en de gravin gemoeten, als ze alleen maar naar de zwakke, wegkwijnende Natasja hadden kunnen kijken, zonder iets te doen, als die pillen die om de paar uur ingenomen moesten worden er niet waren geweest, of die warme drankjes, die gehaktballetjes van kip, en al die andere dingetjes die de dokter voorschreef, die de mensen om haar heen een bezigheid en een troost verschaften?

 

- Het stof hing nog net zo onbeweeglijk boven het geroezemoes van de rustende soldaten. Er was geen wind. Toen hij over de dam reed rook vorst Andrej de slijkerige, frisse geur van de vijver. Hij had zin om het water in te gaan, hoe modderig dat ook was. Hij keek eens naar de vijver waarvandaan kreten en gelach opstegen. Het water in de kleine, troebele groene vijver was duidelijk zo'n dertig centimeter gestegen en stroomde over de dam heen, omdat er allemaal naakte, witte soldatenlijven met steenrode handen, nekken en gezichten in rondspartelden. Al dat naakte witte mensenvlees spartelde lachend en schreeuwend rond in die modderpoel, als karpers in een visemmer. Er zat iets vrolijks in dat gespartel en dat gaf het iets bijzonder weemoedigs.

 

- Vorst Vasili zei fluisterend:

 "Ik weet zeker dat Koetoezov als uitdrukkelijke voorwaarde heeft gesteld dat de tsarevitsj niet bij het leger zal zijn: vous savez qu'il a dit à l'Empereur?" En vorst Vasili herhaalde de woorden die Koetoezov tegen de tsaar gesproken zou hebben: "Ik kan hem niet straffen als hij iets verkeerd doet en hem niet belonen als hij iets goed doet."

 

- Zo'n dertig jaar lang lang was Bogoetsjarovo bestuurd door de dorpsoudste Dron, die de oude vorst altijd Dronoesjka had genoemd. 

 Dron was een van die lichamelijk en geestelijk sterke boeren die zodra ze volwassen zijn hun baard laten staan en die zo, zonder te veranderen, zestig of zeventig worden, zonder een haartje grijs of één rotte tand, en die op hun zestigste nog net zo recht en sterk zijn als op hun dertigste.

- "Maar ze zeggen dat hij een bekwaam veldheer is," zei Pierre.

 "Ik weet niet wat je onder een bekwaam veldheer verstaat," zei vorst Andrej spottend.

 "Een bekwaam veldheer," zei Pierre "is iemand die alle eventualiteiten voorziet ... die de plannen van zijn tegenstander doorziet."

 "Dat is onmogelijk," zei vorst Andrej, alsof het om een al lang besliste kwestie ging.

- "Geen gevangenen maken," vervolgde vorst Andrej. "Dat alleen al zou de hele oorlog veranderen en minder wreed maken. Tot nu toe hebben we oorlogje gespeeld, en dat is mensonterend, we doen of we grootmoedig zijn  en dat soort dingen. Die grootmoedigheid en die gevoeligheid zijn als de grootmoedigheid en gevoeligheid van een adellijke dame die flauwvalt als ze een kalf ziet slachten; ze is zo gevoelig dat ze geen bloed kan zien, maar ze eet met smaak kalfsvlees met saus."

- Pierre merkte dat na iedere kogel die doel trof, na ieder verlies de algemene vrolijkheid toenam.

- Wie de wanordelijke achterhoede van het Russische leger zou hebben gezien, zou gezegd hebben dat de Fransen nog maar één kleine inspanning behoefden te leveren en het Russische leger zou verdwenen zijn in het niets; en wie de Franse achterhoede zou hebben gezien zou gezegd hebben dat de Russen nog maar één kleine inspanning behoefden te leveren en de Fransen zouden vernietigd zijn. Maar de Fransen noch de Russen konden die inspanning opbrengen, en de vlam van de veldslag doofde langzaam uit.

- Er waren slechts twee aanwijzingen voor de toestand waarin Moskou zich bevond: het grauw, dat wil zeggen de vele armen op straat en de prijzen. Fabrieksarbeiders, huisbedienden en boeren waren 's ochtends vroeg in groten getale, samen met ambtenaren, seminaristen en edellieden, opgetrokken naar Tri Gory. Nadat men daar tevergeefs op Rastoptsjin had gewacht en tot de overtuiging was gekomen dat Moskou prijsgegeven zou worden, verspreidde de menigte zich over de stad, over de taveernes en kroegen. De prijzen gaven op die dag ook de stand van zaken aan. De prijzen van wapens, goud, van paarden en wagens gingen steeds verder omhoog, terwijl de waarde van papiergeld en van stadsgoederen steeds lager werd, zodat het 's middags wel voorkwam dat vrachtrijders die kostbare zaken, zoals laken vervoerden de helft van hun vracht als betaling kregen, terwijl er voor een boerenpaard vijfhonderd roebels werd betaald en meubels, spiegels en bronzen beelden werden weggegeven.

- Iedere bestuurder denkt in rustige, vreedzame tijden dat de hele onder zijn jurisdictie vallende bevolking slechts door zijn inspanning vooruitgang boekt, en in dit besef van de eigen onvervangbaarheid ligt voor elke bestuurder de beloning voor zijn moeite en inspanning.

   
 

Lees verder in deel 5 van mijn bespreking: citaten uit Oorlog en vrede deel 4.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Tolstoj: Oorlog en vrede 3

Tolstoj: Oorlog en vrede (Rusland, 1867-1869): 2 delen: 1552 blz: Vertaald door Yolanda Bloemen & Marja Wiebes (2006): Uitgeverij van Oorschot: de Russische bibliotheek

 

 

Citaten deel 2:

- "De Franse soldaten, zei hij, moeten met hoogdravende woorden tot de strijd worden opgewekt, de Duitsers moeten er op logische wijze van overtuigd worden dat het gevaarlijker is om te vluchten dan aan te vallen, terwijl je een Russische soldaat alleen maar hoeft tegen te houden en tot kalmte te manen."

 

- Toen freule Marja terugkwam van haar vader, zat de kleine vorstin te handwerken, en ze keek freule Marja aan met die speciale uitdrukking van innerlijke, gelukkige rust die alleen zwangere vrouwen eigen is.

 

- Boris glimlachte voorzichtig en wel op zo'n manier dat zijn glimlach zowel kon doorgaan voor ironie, als voor instemming met de geestigheid, al naar gelang de grap werd opgevat.

- Tsja, jongen, zei vorst Nikolaj Andrejitsj tegen zijn zoon, terwijl hij Pierre op de schouder sloeg, die vriend van jou is een beste kerel, ik ben erg op hem gesteld! Een ander zegt allerlei verstandige dingen maar je hebt geen zin om ernaar te luisteren, en hij kletst allerlei onzin en maakt een oude man als ik weer scherp.

- Ofschoon vorst Andrej tegenover Pierre had beweerd onverschillig te staan tegenover wat er allemaal in de wereld gebeurde, volgde hij de gebeurtenissen terdege, liet hij veel boeken bezorgen en merkte hij tot zijn eigen verbazing dat, als er bij hem of zijn vader bezoekers rechtstreeks uit Petersburg, uit het brandpunt van het leven, kwamen, die mensen minder wisten van wat er allemaal in de buitenlandse en binnenlandse politiek gebeurde dan hij, die ver weg in de provincie leefde.

 

- Bovendien koketteerde Speranski, ofwel omdat hij oog had voor de talenten van vorst Andrej, ofwel omdat hij het nodig achtte hem voor zich te winnen, tegenover vorst Andrej met zijn onpartijdige, rustige oordeel, en vleide hij vorst Andrej met het subtiele, met zelfverzekerdheid gepaard gaande gefleem, dat bestaat uit de stilzwijgende veronderstelling dat je gespreksgenoot en jijzelf de enigen zijn die in staat zijn de domheid van alle anderen in te zien als ook het vernuft en de diepte van de eigen gedachten.

 

- Voor het oog van de wereld was Pierre een grand seigneur, de enigszins blinde en lachwekkende echtgenoot van een beroemde vrouw, een intelligente zonderling die niets uitvoerde maar ook niemand kwaad deed, een brave borst.

 

- Natasja vond een familieonderdonsje op een bal gênant, alsof er geen andere plaats voor familiegesprekken was dan op een bal!

 

- Zoals iedereen die in de hogere kringen is opgegroeid, vond vorst Andrej het plezierig om in die kringen iemand te treffen die niet het stempel van het mondaine leven droeg.

- Berg glimlachte in het besef van zijn superioriteit ten opzichte van zijn zwakke vrouw en zweeg even, terwijl hij bedacht dat zijn lieve echtgenote toch maar een zwakke vrouw was die niet in staat was te bevatten wat de waardigheid van een man inhoudt, wat het betekende ein Mann zu sein. Vera glimlachte tegelijkertijd, eveneens in het besef van haar superioriteit ten opzichte van haar deugdzame, goede echtgenoot die, volgens Vera, toch net als alle mannen een verkeerde kijk op het leven had. Berg ging af op zijn vrouw en beschouwde alle vrouwen als zwak en dom. Vera ging alleen af op haar man en betrok haar waarneming op alle mannen, en dacht dat alle mannen alleen zichzelf verstand toedichtten en tegelijkertijd niets begrepen en hoogmoedig en egoïstisch waren.

- Ik ken uw zuster te weinig, antwoordde vorst Andrej ... en verder heb ik opgemerkt dat een vrouw des te standvastiger is naarmate ze minder aantrekkelijk gevonden wordt ...

- "Hélène, die nooit van iets anders heeft gehouden dan van haar eigen lichaam, en die een van de domste vrouwen ter wereld is, dacht Pierre, wordt door de mensen gezien als het toppunt van intelligentie en verfijndheid, en ze wordt door iedereen geacht. ..."

- Gravin Bezoechov had niet ten onrechte de naam een fascinerende vrouw te zijn. Ze verstond de kunst om op een heel simpele en natuurlijke manier dingen te zeggen die ze niet meende, en dan vooral vleiende dingen.

 - En met die voor domme mensen zo kenmerkende voorliefde voor een conclusie waartoe ze zelf zijn gekomen herhaalde Anatole de redenering die hij Dolochov al honderdmaal had voorgehouden.

 

- En ze begon wanhopig te huilen, zoals alleen mensen huilen die voelen dat ze de oorzaak van hun eigen ellende zijn.

   

Lees verder in deel 4 van mijn bespreking: citaten uit Oorlog en vrede deel 3.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Tolstoj: Oorlog en vrede 2

Tolstoj: Oorlog en vrede (Rusland, 1867-1869): 2 delen: 1552 blz: Vertaald door Yolanda Bloemen & Marja Wiebes (2006): Uitgeverij van Oorschot: de Russische bibliotheek

 

 

Citaten deel 1:

- ... Niets is voor een jongeman zo onontbeerlijk als het gezelschap van verstandige vrouwen.

 

- Invloed in de wereld is echter een kapitaal waarmee je zuinig moet omgaan om het te behouden. Vorst Vasili wist dit en toen hij eenmaal had begrepen dat als hij voor iedereen die hem daarom verzocht gunsten zou vragen, hij weldra niets meer voor zichzelf zou kunnen vragen, wendde hij zijn invloed zelden aan.

 

- Zelfs in de beste, hartelijkste en meest ongecompliceerde vriendschappen zijn complimentjes of vleierij even onontbeerlijk als smeerolie is om raderen te laten draaien.

 

- Ja, daar hebt u gelijk in, vervolgde de gravin. Tot nu toe ben ik God zij dank altijd een vriendin voor mijn kinderen geweest en genoot ik hun volle vertrouwen, zei de gravin, dezelfde vergissing makend als zoveel ouders, die denken dat hun kinderen geen geheimen voor hen hebben.

- Natasja, die tegenover hem zat, keek naar Boris zoals een meisje van dertien kijkt naar de jongen die ze zojuist voor het eerst heeft gekust en op wie ze nu verliefd is. Soms richtte zij diezelfde blik op Pierre, en de blik van dit grappige, levendige meisje maakte dat hij zelf ook wilde lachen, al wist hij niet waarom.

- De vorstin glimlachte, zoals mensen glimlachen die meer over een onderwerp denken te weten dan degenen met wie zij spreken. 

- Hij [vorst Nikolaj Andrejevitsj Bolkonski] zei altijd dat er voor de menselijke ondeugden maar twee oorzaken waren: ledigheid en bijgeloof, en dat er slechts twee deugden waren: werkzaamheid en verstand.

- Maar zijn landgenoten marcheerden, schouder aan schouder, zodat de bajonetten tegen elkaar stootten, zonder onderbreking in een aaneengesloten massa over de brug. Vorst Nesvitski keek over de leuning naar beneden en zag de snelle, ruisende, kleine golfjes van de Enns, die samenvloeiden, opspatten en ombogen bij de pijlers van de brug, om dan weer achter elkaar voort te jagen. Daarna keek hij weer op de brug en zag net zulke eenvormige, levende golven van soldaten, pluimen, sjako's met snoeren en overtrekken, ransels, bajonetten, lange geweren en onder de sjako's gezichten met brede jukbeenderen, ingevallen wangen en een uitdrukking van onbezorgde vermoeidheid en benen die zich voortbewogen door de plakkerige modder dat de planken van de brug bedekte. Nu en dan dook tussen de eenvormige golven van soldaten als een vlok wit schuim in de golven van de Enns een officier op in een lange mantel en met een van de soldatengezichten afwijkende fysionomie; nu en dan werd met de golven infanteristen over de brug, als een spaander die meegevoerd wordt door een rivier, een te voet gaande huzaar, oppasser of burger meegenomen; soms ook dreef over de brug, als een stuk hout dat over een rivier voortdrijft, van alle kanten omgeven, een hoog bepakte en met leren dekzeil afgedekte officiers- of regimentswagen.

 

- Als ze over het huwelijk dacht, droomde freule Marja altijd over huiselijk geluk, over kinderen, maar haar grootste, sterkste en meest geheime verlangen gold de aardse liefde.

 

- Rostov zag dat de ogen van de tsaar vol tranen stonden en hij hoorde hem bij het wegrijden in het Frans tegen Czartoryski zeggen:

- Wat verschrikkelijk, wat is oorlog toch iets verschrikkelijks!

 Quelle terrible chose que la guerre!

 

- Dachten de leden van de raad aanvankelijk nog dat Koetoezov deed alsof hij sliep, de nasale geluiden die hij tijdens de nu volgende voorlezing uitstootte waren het bewijs dat het de opperbevelhebber op dat moment om een veel belangrijker zaak ging dan de wens zijn minachting uit te spreken over een aanvalsplanopstelling of iets anders - namelijk om het voldoen aan de onweerstaanbare menselijke behoefte aan slaap. Hij sliep echt.

- Als hij veertigduizend man heeft is het veel, antwoordde Weirother met de glimlach van een dokter die van een kruidenvrouwtje raad krijgt over een behandelwijze.

- Een soldaat op mars is net zo ingesloten en beperkt door zijn regiment als een zeeman is door het schip waarop hij zich bevindt. Hoe ver hij ook gaat, tot welke vreemde, onbekende en gevaarlijke breedtegraden hij ook doordringt, zijn omgeving is, zoals voor een zeeman het dek, de masten en de tuigage van zijn schip, altijd en overal hetzelfde: dezelfde kameraden, dezelfde gelederen, dezelfde sergeant Ivan Mitritsj, dezelfde regimentshond Roetmop, dezelfde officieren.

   

Lees verder in deel 3 van mijn bespreking: citaten uit Oorlog en vrede deel 2.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.