Dvd: De tuin en de wildernis

De tuin en de wildernis (Nederland, 2016): 56 min: Regisseur Hans Hylkema

 

 

"De tuin en de wildernis" is een korte documentaire over boekhandel Athenaeum en het aangrenzende Athenaeum nieuwscentrum aan het Spui in Amsterdam. Veel boekenliefhebbers zullen deze winkel wel eens bezocht hebben tijdens een uitstapje naar Amsterdam. Ook ik ben er wel eens geweest, al herinner ik mij daar niet veel meer van.

 

In "De tuin en de wildernis" wordt een beeld geschetst van de boekwinkel door middel van archiefbeelden in combinatie met interviews met betrokkenen. We zien Adriaan van Dis in gesprek met Johan Polak, de rijke uitgever, die het initiatief voor de winkel nam. Verder zien we medewerkers van de winkel, beroemde schrijvers tijdens een signeersessie en inkijkjes in de winkel met uiteraard heel veel boeken. Er komen een aantal beroemde titels voorbij.

Ik vind "De tuin en de wildernis" een documentaire die een aardig beeld van het reilen en zeilen van een boekwinkel geeft, maar ook niet veel meer dan dat. Wat ik persoonlijk wel erg leuk vind is dat Eva Rovers, schrijfster van de prachtige biografie over Boudewijn Büch, even in beeld komt. Büch zelf kwam ook zeer vaak in de boekwinkel.

   

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 

Bastiaan Woudt: Amsterdam Portraits

Bastiaan Woudt: Amsterdam Portraits (Nederland, 2019): 192 blz: Uitgeverij Hannibal

 

 

Bastiaan Woudt (1987) is een jonge Nederlandse fotograaf die in de lente en zomer van 2019 een groot aantal Amsterdammers heeft geportretteerd met als doel een mooi boek te maken met die portretten over Amsterdam en zijn bewoners.

 

De portretten in "Amsterdam Portraits" zijn op een enkele uitzondering na van onbekende mensen. Ze zijn allen in zwart-wit genomen, haarscherp en vaak vrij donker van toon.

Ik vind het een prachtige serie portretten, met daartussen een paar uitschieters. Met zijn allen geven deze portretten een beeld van de mensen die in Amsterdam rondlopen. Alle portretten zijn gemaakt in een mobiele studio die Bastiaan Woudt op verschillende plaatsen in de stad had opgericht.

"Amsterdam Portraits" is een erg mooi uitgegeven fotoboek met prachtige portretfoto's dat iedereen die houdt van portretfotografie zal aanspreken. Het boek is voor een relatief lage prijs bij bol.com te koop.

Voor een aantal foto's van Bastiaan Woudt, klik hier.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Gerard Reve (tekst) & Dick Matena (tekeningen): De avonden

Gerard Reve (tekst) & Dick Matena (tekeningen): De avonden (Nederland, 2003-2004): 4 delen: Uitgeverij de Bezige Bij

 

De avonden: Deel 1 (2003): 90 blz

 

 

De avonden: Deel 2 (2003): 82 blz

 

 

De avonden: Deel 3 (2004): 94 blz

 

 

De avonden: Deel 4 (2004): 91 blz

 

 

Ik ben nooit een fan geweest van Gerard Reve en ook niet van zijn beroemdste werk: "De avonden". 

 

Reve stond bekend als een groot stilist. Dat mag dan misschien zo zijn, maar inhoudelijk vind ik zijn werk niet interessant en ik houd niet van zijn sombere wereldbeeld en zijn zwarte gevoel voor humor. Eigenlijk vind ik zijn boeken, nare boeken van een nare man.

 

Over het werk van Dick Matena ben ik wel erg enthousiast. Ik was wel benieuwd wat de combinatie Gerard Reve en Dick Matena voor boek heeft opgeleverd. Ik denk dat de verstripping van "De avonden" vrij algemeen als het meesterwerk van Dick Matena wordt beschouwd.

In "De avonden" maken we kennis met Frits van Egters. Frits woont nog bij zijn ouders met wie hij niet al te veel opheeft. "De avonden" volgt het leven van de 23-jarige Frits in de laatste 10 dagen van het jaar (1946?). Het is verleidelijk om Frits als het alter ego van Gerard Reve te beschouwen, maar dat het boek veel autobiografische elementen bevat zal iedereen duidelijk zijn.

Ik moet zeggen dat ik nu ik "De avonden" op mijn gemak doorgelezen heb en de bijbehorende tekeningen heb bekeken, ik het toch wel een aardig boek vind, maar zeker niet het meesterwerk waarvoor het door velen wordt aangezien. Over het tekenwerk van Dick Matena ben ik razend enthousiast.

Citaten:

Een voorbeeld van de cynische humor van Reve waar ik niet van houd:

- Een vader heeft een zoontje, een klein jongetje, en dat tilt hij wel eens aan het hoofd op. Hij doet het weer eens en ... Tik! De nek breekt, dood.

 Dokter gehaald, die zegt: het kind is dood, hoe is dat gekomen? Dat weet ik niet zegt de vader, we stoeiden.

 Maar dan moet u toch iets bizonders gedaan hebben, zegt de dokter. Welnee, gewoon, zegt de vader, opgetild, -zo- en hij tilt het zusje, om het te laten zien, net zo oud, ook aan haar kop omhoog. Tik! Ook de nek gebroken. 

 Toen wisten ze in elk geval waar het van kwam, aardig hè?

Waarschijnlijk het bekendste gezegde van Gerard Reve:

- Het gaat slecht, verder gaat het goed.

- Ik moet er de meestertitel bij hebben, anders is het half werk. Wat doe jij? Frits haalde diep adem, opende de mond, sloot hem weer, opende hem opnieuw en zei op een effen toon: op kantoor. Ik neem kaarten uit een bak. Als ik die er uit genomen heb, dan zet ik ze er weer in. Zo is het.

- ... en ging bij een groot plein het warenhuis "Het wespennest" binnen.

- "Heel interessant, geweldig interessant", zei hij. Dat moet ik morgen eens lezen. "Dat is niet voldoende," dacht hij. "Ik zal het morgen eens diepgaand bestuderen," voegde hij er aan toe.

Voor een aantal afbeeldingen uit "De avonden", klik hier.

 

Waardering:

Tekst: ***

Tekeningen: *****

        

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Ed van der Elsken als filmer

De verliefde camera (Nederland, 1960-1990): 330 min: Kleur en zwart-wit: Regisseur: Ed van der Elsken

 

My Amsterdam (Nederland, 1962-2005): 165 min: Kleur en zwart-wit: Regisseur Ed van der Elsken

 

Ed van der Elsken (1925-1990) was waarschijnlijk de bekendste Nederlandse fotograaf ooit. Hoewel hij al ruim 30 jaar dood is, staat zijn fotografische werk nog volop in de belangstelling. Het is veel minder bekend dat Ed van der Elsken behalve fotograaf ook een enthousiast filmer was. Ik heb de afgelopen dagen de dubbeldvd van "De verliefde camera" en de dvd van "My Amsterdam" bekeken.

De twee dvd's uit "De verliefde camera" bevatten het grootste deel van zijn films. Ik heb ze in hun geheel bekeken. De 2 meest interessante films van Ed van der Elsken zijn: "Avonturen op het land" en "Bye". Als bonus staat op de eerste dvd ook een overzicht van zijn foto's, die natuurlijk ook zeer interessant zijn.

Op de dvd van "My Amsterdam" vind ik de meest interessante film "Een fotograaf filmt Amsterdam". Ook interessant is de documentaire over de tentoonstelling "My Amsterdam", die door de Engelse fotograaf Martin Parr was samengesteld.

Ed van der Elsken heeft met zijn vriendin Anneke Hilhorst jarenlang in een vervallen boerderij vlakbij Edam, tegen het IJsselmeer aan, gewoond. Voor "Avonturen op het land" heeft hij de directe omgeving van zijn boerderij gefilmd: hazen die achter elkaar aan rennen, een schaap dat een jong krijgt, een koe die via een keizersnede bevalt, koeien die in een sloot worden geduwd zodat ze later niet de neiging krijgen om daar in te springen, watervlooien, een jonge torenvalk die uit zijn nest is verstoten, de veemarkt in Purmerend, een telelensopname van de maan en ook een van de zonsondergang, het sneeuwlandschap rond zijn boerderij tijdens een strenge winter.

 

Ed van der Elsken was een echte amateurfilmer. Als je de geweldige natuurdocumentaires van de BBC gewend bent, dan kun je makkelijk denken dat deze film van Ed van der Elsken niet zo veel voorstelt. Je zou daarmee Ed van der Elsken onrecht doen. "Avonturen op het land" is zeker niet het bekendste werk van Ed van der Elsken, maar het is een zeer onderhoudende documentaire.

 

In "Een fotograaf filmt Amsterdam" krijgen we beelden te zien die Ed van der Elsken gewoon op straat midden in de stad heeft gefilmd. Een deel van de film bestaat uit beelden gemaakt vanuit zijn auto terwijl hij door Amsterdam rijdt. Het grootste deel heeft hij gewoon op straat gefilmd, vooral close-ups van mensen. De film geeft een zeer kleurrijk beeld van het leven in Amsterdam in 1983.

 

"Bye" is de laatste film die Ed van der Elsken heeft gemaakt. Toen hij als diagnose kreeg dat hij ver uitgezaaide prostaatkanker had met tumoren overal in het lichaam, besloot Ed van der Elsken een film te maken over zijn naderende levenseinde, net als hij ruim 25 jaar eerder al een film had gemaakt over de geboorte van zijn zoon Daan Doris.

 

"Bye" is een hele heftige en ook een hele indrukwekkende film. Zonder opsmuk vertelt van der Elsken wat er met hem aan de hand is en hoe zijn behandeling eruit ziet. In het eerste deel leest hij vooral zijn teksten voor van papier, zodat hij snel een start kan maken met de film. Vervolgens krijgen we te zien hoe de studio van Ed van der Elsken eruit ziet en hoe hij daar met zijn vrouw Anneke en hun zoon Johnnie leeft. Halverwege de film is een kort filmpje met fietsers in Amsterdam gemonteerd en de film sluit af met een aantal foto's en een stuk muziek van Jacques Brel.

 

Alle drie de dvd's zijn de moeite van het bekijken waard, maar zijn meest indrukwekkende film is toch ongetwijfeld "Bye".

 

Op IMDB krijgt "Een fotograaf filmt Amsterdam" van 11 mensen een waardering van 8,5 en "Bye" krijgt van 9 mensen een waardering van 8,2.

 

     

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Ed van der Elsken: Feest

Ed van der Elsken: Feest (Nederland, 2000): 223 blz: Uitgeverij Rijksmuseum & Nederlands Fotomuseum

 

 

Ed van der Elsken (1925-1990) is zonder meer een van de beroemdste Nederlandse fotografen ooit.

 

Hij is beroemd geworden door een aantal fotoboeken die hij gemaakt heeft, met name: "Een liefdesgeschiedenis in Saint-Germain-Des-Prés", "Sweet Life", "De ontdekking van Japan" en "Hong Kong, the Way it Was". Rond 1960 speelde hij met de gedachte om een boekje uit te geven met de titel "Feest". Het zou een bescheiden boekje moeten worden met een formaat van ongeveer 18 bij 12 centimeter.

60 jaar na dato is dit boekje alsnog verschenen. Men heeft geprobeerd om het boekje er zoveel mogelijk uit te laten zien zoals Ed van der Elsken het zelf gedaan zou hebben. In de Volkskrant werd dit postume boekje beschouwd als een van de beste fotoboeken van 2020. Is dit terecht?

Er bestaat een kwalijke gewoonte om het werk van bekende schrijvers en kunstenaars tot op de laatste druppel uit te melken. Vaak was er een goede reden waarom er een bepaald boek nooit tijdens het leven van de schrijver of kunstenaar is uitgegeven.

Als ik heel eerlijk ben, vind ik "Feest" een ondermaats boek, zowel figuurlijk als letterlijk. Op zich staan er een aantal aardige portretjes in het boek, maar in het hele boek kan ik niet één foto vinden die zich echt kan meten met het beste werk van Ed van der Elsken. En dan nog het lullige formaat. In een boekje van nog geen 18 bij 12 centimeter komen de paar foto's die nog enigszins de moeite waard zijn niet tot hun recht.

Ik vind dat Ed van der Elsken destijds gelijk heeft gehad om dit boekje niet te publiceren en ik vind het jammer dat dat alsnog is gebeurd. Van der Elsken heeft ons zoveel betere boeken nagelaten.

 

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.