Dvd: Bela Tarr: The Prefab People

The Prefab People (Hongarije, 1982): 82 min: Zwart-wit: Regisseur Bela Tarr

 

 

 

Als het er u bij het kijken van een film om te doen is om aangenaam te worden vermaakt, dan is "The Prefab People" van de Hongaarse regisseur Bela Tarr, beslist niet voor u gemaakt.

 

In de openingsscène van "The Prefab People" maken we kennis met een stel met huwelijksproblemen. Hij gaat ervandoor en zij blijft huilend achter. In het vervolg van de film zien we hoe het zo ver is gekomen. Man werkt, komt thuis, drinkt zijn biertjes en gaat achter de televisie zitten. De vrouw zit thuis met de kinderen, zorgt voor het huishouden en kookt. 

 

"The Prefab People" is een deprimerende film over de alledaagse gang van zaken bij een Hongaars stel dat op een flatje woont. Je zou bijna kunnen spreken van een feel bad movie.

 

Op IMDB krijgt "The  Prefab People" van 1.400 mensen een waardering van 7,1.

 

    

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Bela Tarr: Almanac of Fall

Almanac of Fall (Hongarije, 1984): 119 min: Regisseur Bela Tarr

 

 

"Almanac of Fall" is een vroege film van de Hongaarse regisseur Bela Tarr. Vergeleken met zijn absolute meesterwerk "Satantango" zie je dat hij in "Almanac of Fall" nog op zoek is naar zijn eigen stijl. De film is geschoten in vervreemdende, zeer lelijke kleuren. Ik vermoed dat Bela Tarr daglichtfilm heeft gebruikt voor opnamen bij kunstlicht. Anders dan bij zijn latere films zijn er nog vrij veel dialogen in de film. Wel zijn er al de karakteristieke lange shots, het veelvuldig gebruik van omgevingsgeluiden en de sferische muziek van Tarrs vaste componist Mihály Vig.

 

In een groot appartement wonen een aantal mensen bijeen. Je hebt de oude moeder, die verzorgd wordt door een verpleegster. Je hebt haar zoon, een oudere leraar en het vriendje van de verpleegster. Allemaal praten ze met en vooral langs elkaar heen. Alleen de oude moeder heeft geld, het leven is er miserabel.

 

Zo gezegd lijkt het geen boeiende film om te bekijken. Maar ik heb me geen moment verveeld en de hopeloosheid van het verhaal fascineerde mij. "Almanac of Fall" is geen film voor iedereen, maar als je van het overige werk van Bela Tarr houdt, vind jij dit misschien ook wat.

 

Op IMDB krijgt "Almanac of Fall" van 1.700 mensen een waardering van 7,1.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

László Krasznahorkai: Satanstango

László Krasznahorkai: Satanstango (Hongarije, 1985): 315 blz: Vertaald door Mari Alföldy (2012): Uitgeverij Wereldbibliotheek

 

 

Van László Krasznahorkai las ik eerder zijn "War and War". Van dat boek was ik inhoudelijk niet onder de indruk, maar wat wel indruk op mij maakte was de stijl van Krasznahorkai met ellenlange zinnen in prachtig Engels. 

 

Maar de reden dat ik begonnen ben aan "Satanstango" heeft niets met literatuur te maken, maar alles met cinema. De verfilming van "Satanstango" is misschien wel mijn absoluut favoriete film aller tijden. Het idee was om de film te vergelijken met het boek waarop het is gebaseerd.

 

Dat viel erg tegen. Ik heb de eerste 2 hoofdstukken van "Satanstango" (tot en met blz 61) gelezen en het verhaal kon mij geen seconde boeien. Van László Krasznahorkai ga ik verder niets meer lezen, maar ik heb nu des te meer bewondering voor de Hongaarse regisseur Bela Tarr die van "Satanstango" één van de meest indrukwekkende films ooit (in mijn beleving althans) heeft gemaakt. 

    

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Dvd: Bela Tarr: The Outsider

The Outsider (Hongarije, 1981): 123 min: Regisseur Bela Tarr

 

 

Hoofdpersoon in "The Outsider" is de twintiger Andras. Andras is ziekenverzorger van psychiatrische patiënten, maar hij wordt ontslagen omdat hij drinkt en teveel socialiseert met de patiënten. Zijn grote liefde is de muziek. Hij speelt viool en wordt door zijn vrienden Beethoven genoemd. Hij heeft een kind verwekt bij zijn vriendin, maar weet niet goed wat hij aan moet met zijn vriendin en met zijn kind. Eigenlijk leeft hij maar een beetje raak.

"The Outsider" is een portret van een rusteloos persoon in een zeer armoedige omgeving. Het is te zien dat het een vroege film is van Bela Tarr. De film is nog in kleur, terwijl de latere films van Tarr in prachtig zwart-wit zijn. Wel zijn er al de lange shots, maar er zijn nog veel meer dialogen dan in de latere films. Je ziet hoe Bela Tarr zich langzaam ontwikkeld heeft.

Op zich is "The Outsider" best een goede film, maar je bekijkt hem natuurlijk pas als je de latere meesterwerken van Tarr, en dan vooral "Satantango" en "The Turin Horse", al kent, om zijn ontwikkeling als filmmaker te kunnen volgen.

Op IMDB krijgt "The Outsider" van 550 mensen een waardering van 6,4, wat ik erg aan de lage kant vind.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Dvd: Bela Tarr: The Turin Horse

The Turin Horse (Hongarije, 2011): 148 min: Zwart-wit: Regisseur Bela Tarr

Is

het mogelijk om een fascinerende film te maken waarin vrijwel niets gebeurt?

De Hongaarse regisseur Bela Tarr heeft al eerder met het prachtige "Satantango" bewezen dat dat heel goed mogelijk is. In "The Turin Horse" gebeurt er zo mogelijk nog minder.

Evenals alle andere films die ik van Bela Tarr heb gezien is "The Turin Horse" gefilmd in een prachtig zwart-wit en bestaat hij uit zeer lange shots die zeer zorgvuldig gecomponeerd zijn en wordt de film ondersteund door de atmosferische muziek van Mihaly Vig, de vaste componist van de films van Bela Tarr.

In "The Turin Horse" volgen we 6 dagen in het leven van een man van middelbare leeftijd en zijn dochter die op een afgelopen vervallen boerderij wonen. Buiten is een woest en kaal landschap met alleen een waterput en ze hebben een paard dat er ook niet al te best uitziet.

De dagen lijken allemaal op elkaar. Ze staan op, de dochter kleedt haar vader aan, ze eten elk één in de schil gekookte aardappel waar ze zorgvuldig de schil van afpellen, ze drinken een glas water, ze kijken uit het raam, de dochter haalt water uit de waterput, ze scheppen de mest uit de stal en brengen die naar buiten, ze doven het licht en gaan slapen. Ondertussen giert buiten de storm.

Het klinkt allemaal niet erg boeiend. Toch werd ik evenals in Tarr's eerdere film "Satantango" het verhaal ingezogen in een mate die ik bij geen enkele andere film behalve bij deze 2 films heb meegemaakt. Uiteindelijk vind ik "The Turin Horse" misschien wel de meest indrukwekkende film van de twee omdat daarin het minste gebeurt.

Ik denk dat 99% van de filmliefhebbers zijn neus zal ophalen voor deze film, maar als je bij die ene procent hoort die hier gevoelig voor is, dan krijg je een onvergetelijke filmervaring!

Op IMDB krijgt "The Turin Horse" van bijna 15.500 mensen een waardering van 7,8.

  

Bij de dvd van Artificial Eye die ik heb van deze film zit een korte film van net geen 12 minuten van Bela Tarr uit 1980 "Hotel Magnezit" over een hotelgast die het hotel uit wordt gezet. Wat mij betreft een volslagen oninteressante korte film met ook nog eens een heel slechte beeldkwaliteit *. Bela Tarr is van ver moeten komen.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Bela Tarr: The Man from London

The Man from London (Hongarije, 2007): 133 min: Zwart-wit: Regisseur Bela Tarr

"The Man from London" is een stijlvolle detective die is geschoten in zwart-wit en waarin afwisselend Engels en Frans gesproken wordt. Een station grenst aan een haven (de film is opgenomen in Bastia, de hoofdstad van Corsica). Een man die op het station werkt is er toevallig getuige van dat twee mannen ruzie hebben aan de kade en dat een van de mannen verdrinkt.

Een zaak in de stad is gesloten en een Engelsman heeft in een koffer 60.000 pond meegenomen om de zaak over te nemen. De koffer is gestolen en een Engelse inspecteur zit achter de vermoedelijke dader aan.

Ik heb al vaker gezegd dat ik niet zo van detectives houd. Het verhaal van deze film stelt zoals altijd bij Bela Tarr niet zoveel voor, maar er zit zeer veel sfeer in. Mooie opnamen, lange shots, een traag tempo, sfeervolle muziek en weinig dialogen maken dit voor mij een film waar ik zeer van kan genieten.

Op IMDB krijgt "The Man from London" van 3.500 mensen een voor mijn gevoel te lage waardering van 7,1.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Bela Tarr: Werckmeister Harmonies

Werckmeister Harmonies (Hongarije, 2000): 139 min: Zwart-wit: Regisseur Bela Tarr

Wie Tarr's meesterwerk "Satantango" heeft gezien herkent in "Werckmeister Harmonies" onmiddellijk de hand van de meester. De film is in zwart-wit geschoten, heeft een sombere sfeer en kent lang aangehouden shots en de beklemmende muziek van Mihaly Vig.

De bevolking van een klein plaatsje wacht op de komst van een circus waarbij een reusachtige walvis tentoongesteld  zal worden en een mysterieuze persoon "de prins" een toespraak zal houden. De komst van het circus leidt tot allerlei gewelddadigheden, een massa mensen gewapend met stokken trekt op (gefilmd in een prachtig lang shot) en ze vernielen en plunderen een ziekenhuis, totdat het zicht van een oude, ingevallen naakte man die in een badkuip staat hen tot bezinning brengt.

Ik vind "Werckmeister Harmonies" een erg mooie film met een beklemmende sfeer. Als je de films van Bela Tarr moet geloven, dan leiden de Hongaren geen vrolijke levens.

 Op IMDB krijgt "Werckmeister Harmonies" van iets meer dan 12.000 mensen een waardering van 8,2.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Bela Tarr: Damnation

Damnation (Hongarije, 1988): 115 min: Zwart-wit: Regisseur Bela Tarr

Kaller woont in een armoedig huis met uitzicht op een kabelbaan waarmee kolen worden vervoerd. "Damnation" begint met een erg lang shot van die kabelbaan waarna geleidelijk de woning van Kaller wordt getoond. Hij is gefascineerd door de vrouw van een vriend die zangeres is, maar zij wil niets van hem weten.

"Damnation" is gevuld met een sombere sfeer, veel regen, sjofele mensen zoals we die ook kennen uit zijn meesterwerk "Satantango". Ook in "Damnation" maakt Tarr gebruik van erg lange shots, al zijn ze nog niet zo lang als in "Satantango", met op het eind een prachtige dansscene. Evenals zijn andere films is "Damnation" in zwart-wit gefilmd. Ook hier heeft Mihaly Vig voor de muziek gezorgd.

Vergeleken met zijn debuutfilm "Paradise Nest" oogt "Damnation" veel beter, je ziet al dat Bela Tarr flink op weg is een uniek filmmaker te worden.

Op IMDB krijgt "Damnation" van bijna 4.800 mensen een waardering van 7,8.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Bela Tarr: Family Nest

Family Nest (Hongarije, 1977): 100 min: Zwart-wit: Regisseur Bela Tarr

"Family Nest" is de debuutfilm van de toen 22-jarige Hongaarse regisseur Bela Tarr. In de film zien we 6 mensen die in een kleine ruimte samenwonen: de 52-jarige grootvader, de grootmoeder, de ene zoon met zijn vrouw en hun kind en de andere zoon.

Het samenwonen zorgt voor vele irritaties. De schoondochter is niet echt gewenst, vooral de grootvader moet niets van haar hebben. Er wordt gegeten (het ziet er allemaal niet zo smakelijk uit) en er wordt vooral ruzie gemaakt.

Intussen legt de schoondochter haar problemen voor aan het bureau huisvesting. Helaas zijn er vele duizenden mensen op zoek naar een woning.

"Family Nest" is nog een vrij gewone film met nog niet de lange shots waarmee "Satantango" beroemd is geworden. Bela Tarr is duidelijk een regisseur die zich het vak al doende heeft eigen gemaakt.

Op IMDB krijgt "Family Nest" van iets meer dan 1.000 mensen een waardering van 7,3.

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Bela Tarr: Satantango

Satantango (Hongarije, 1994): 7 uur: Zwart-wit: Regisseur Bela Tarr

Een omschrijving van "Satantango" zou kunnen luiden: een Hongaarse zwart-wit film, die Engels ondertiteld is, die 7 uur duurt met shots van gemiddeld meer dan een minuut en waarin vrijwel niets gebeurt, behalve dat we regelmatig wat doorleefde mannen en vrouwen in sjofele kleding door de zompige modder en in de stromende regen zien lopen. Het klinkt niet erg uitnodigend, zeg maar gerust saai.

Toch is niets minder waar. "Satantango" zoog mij mee in de film in een mate zoals ik dat niet eerder bij een andere film heb meegemaakt. Zoals gezegd, de shots duren lang en er gebeurt weinig en wat er gebeurt, gebeurt in een traag tempo. De shots zijn zorgvuldig gecomponeerd en zijn mooi en rustgevend om naar te kijken en al kijkend raak je (ik althans) in een soort van trance. Voeg daarbij de heel bijzondere muziek en je krijgt een film die heel anders is dan alle andere films die ik ken.

De films van Bela Tarr lijken duidelijk beïnvloed door het werk van Andrej Tarkovsky die een heel eigen filmtaal creëerde. Het lijkt ongelooflijk dat Bela Tarr het heeft aangedurfd om zo'n onconventionele film te maken en het is nog bijzonderder dat het zo'n geweldige film is geworden.

Voor mij is "Satantango" de meest indrukwekkende film die ik ooit heb gezien. Ik zag hem nu voor de tweede keer en vind hem nog aanzienlijk beter dan na de eerste keer kijken.

Op IMDB krijgt "Satantango" van iets meer dan 8.500 mensen een gezien de aard van de film ongelooflijk hoge waardering van 8,5!

  

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Sándor Márai: Land, land

Sándor Márai: Land, land (Hongarije, 1972): 345 blz: Vertaald door Mari Alföldy (2002): Uitgeverij Wereldbibliotheek

Van Sándor Márai had ik eerder het indrukwekkende "Gloed" gelezen, over een oudere man die terugblikt op zijn vriendschap met zijn beste vriend, die er uiteindelijk vandoor ging met zijn vrouw.

Het eerste deel van "Land, land" is puur beschrijvend, gaat over het Hongarije van net na de Tweede Wereldoorlog en behoort tot het mooiste wat ik ooit heb gelezen.

Na deel 1 stapt Márai over van puur beschrijvend naar een meer beschouwende toon en vond ik het een stuk minder interessant worden.

Márai schrijft over zijn vrienden, van wie velen de oorlog niet overleefden en ook uitgebreid over een aantal Hongaarse schrijvers waar ik nog nooit van heb gehoord. Uiteindelijk vlucht Márai in 1948 naar de Verenigde Staten, omdat hij in Hongarije niet alleen niet meer kan schrijven, maar vooral ook omdat hij niet meer kan zwijgen, als hij als schrijver niets schrijft is dat ook verdacht.

Weer een aantal citaten:

- Het communistische machtssysteem vreesde niemand méér dan communisten die in het Westen hadden gezien dat er misschien wel andere vormen van maatschappelijke ontwikkeling waren dan het communisme, die sneller resultaat brachten.

- Af en toe dacht ik aan de verzuchting van de oude Freud, die in een van zijn laatste boeken zei: "De communisten hebben de mensen het privébezit ontnomen, omdat bezit volgens hen de mensen tot agressie aanzet, maar de bolsjewistische maatschappij bleef ook zonder privébezit agressief."

- Om ideeën uit te wisselen zijn woorden nodig: zonder woorden kan er niets uitgewisseld worden en voelt men alleen een tinteling in het bewustzijn, alsof er een mier over je huid kruipt.

- In Hongarije bekommerde niemand zich om de vraag waar een schrijver van leefde. Die onverschilligheid was institutioneel. Een schrijver die zich een huis bijeengepend had, was in Hongarije een even grote zeldzaamheid als een bedelende fransiscaner monnik die in het geheim op de beurs blijkt te speculeren en zelfs grote winsten maakt.

- Naar de landheer met 500 hectare grond werd niet alleen angstig opgekeken door de landarbeiders en dagloners, die voor hun efemere leven afhankelijk waren van de welwillendheid van de landeigenaar, de rentmeester of de opzichter, maar ook door de plaatselijke dorpsbestuurder, die ervan droomde dat de rentmeester van de landeigenaar zou zorgen dat zijn kind - dat oliedom kon zijn of geniaal, maar altijd in een broek met gaten liep en droog brood at - op de middelbare school van de nabijgelegen provinciestad werd aangenomen en vrijgesteld werd van de betaling van schoolgeld.

- De boeren, de zwarthandelaren en de parasieten van de partij werden dikker en rijker, alle anderen verloren bloed. De intellectuelen, de arbeiders, de ouderen van de burgerklasse teerden uit en verschrompelden met de dag, als door atrofie.

- Wetten en overheidsbesluiten met een echte geldigheid waren er niet meer; wetten bestaan alleen waar ze ook bescherming betekenen en niet alleen een aanval.

- Elk maatschappelijk stelsel, zo ook het zogenaamde socialisme, heeft de Koopman nodig om te kunnen functioneren: het is de grootste vergissing van het oosterse socialisme om een kruistocht af te kondigen tegen de "handelaar die alleen op winst uit is", en de onafhankelijke tussenhandelaar uit te schakelen en te vervangen door staatsemployés, die bureaucratisch en lui zijn, dikwijls corrupt en altijd langzaam en incompetent.

- Toynbee (groot geschiedschrijver) schreef op tachtigjarige leeftijd nog een boek en zei in de inleiding dat er op grond van de bestudering van de geschiedenis geen conclusies over de toekomst getrokken konden worden, aangezien het niet zeker was dat de mensen onder dezelfde omstandigheden in de toekomst hetzelfde zouden doen als in het verleden.

- Chateaubriand: "Zonder privébezit is geen vrijheid mogelijk."

- Als ik in Hongarije zou blijven, zouden mijn boeken voor een schijntje van de hand gedaan worden. Als ik het land zou verlaten, zou de magazijnvoorraad van mijn boeken in de papiermolen tot pulp worden vermalen. Dat stelde ik me voor. In werkelijkheid gebeurde er iets anders: ik ging weg uit het land, maar mijn boeken werden niet naar de papiermolen gestuurd, maar mijn oeuvre werd op advies van een communistisch financieel genie eerst naar de kelder gebracht, en later voor harde valuta verkocht in de Hongaarse boekhandels in het Westen.

 

László Krasznahorkai: War and war

László Krasznahorkai: War and war (Hongarije, 1999): Vertaald in het Engels door George Szirtes (2006): Uitgeverij Tuskar Rock Press

Gyorgy Korin werkt bij het archief van een klein Hongaars plaatsje zo'n 230 kilometer van Budapest. Hij ontdekt daar een manuscript over een groep van 4 mannen die aan een oorlog proberen te ontkomen waar hij helemaal ondersteboven van is. Om dit manuscript te behouden voor de eeuwigheid besluit hij om af te reizen naar New York en daar het manuscript op het internet te zetten.

In "War and war" wisselen stukken uit het manuscript en de avonturen van Korin in voornamelijk New York elkaar af. Eerlijk gezegd was ik niet zo onder de indruk van de inhoud van het boek. Wat ik wel geweldig vond is de stijl.

Krasznahorkai schrijft in ellenlange prachtig geconstrueerde zinnen van soms wel meerdere pagina's lengte. In feite is iedere paragraaf genummerd en bestaat uit een zin. De langste zin uit het boek uit het voorlaatste hoofstuk beslaat bijna 7 pagina's.

Je zou denken dat al die ellenlange zinnen moeilijk lezen, maar dat valt gelukkig reuze mee. De Engelse vertaling van George Szirtes is een genot om te lezen, prachtig!

Ik kwam bij dit boek op aanraden van Tony die dit boek een absoluut meesterwerk vindt. Zo ver ga ik niet, maar het is zondermeer de moeite waard.

  

Dvd: Hukkle

Hukkle (Hongarije, 2002): 75 minuten: Regisseur Gyorgy Palfi

Hukkle is een prachtige Hongaarse film over een dorpje op het platteland waar alles nog volgens het oeroude natuurlijke ritme verloopt. Een oude man zit op een bankje voor zijn huis te hikken, er worden dieren gefilmd: een kikker die zwemt, een molletje, een hertje in het koren, een slang en een grote beer die een zeug dekt, een vrouwelijke herder met een kudde schapen..

Dat is het wel zo'n beetje, er is geen sprake van een verhaal en al helemaal niet van dialogen. Wie een Hollywood actiefilm verwacht komt bedrogen uit, maar voor liefhebbers van filmhuisfilms is dit een klein meesterwerkje. Volgens de beschrijving van de film is er sprake van een langzaam opgebouwde spanning, maar ondanks een lijk in het water heb ik daar weinig van meegekregen.