Jonathan Raban: Een zeereis naar Alaska (Groot Britannië, 1999): 463 blz: Vertaald door Ankie Klootwijk (2001): Uitgeverij Atlas: Oorspronkelijk uitgever Pantheon
Van februari tot augustus 1996 maakte de 53-jarige Jonathan Raban een reis met de Penelope, een zeewaardig zeiljacht met motor, langs de westkust van Noord-Amerika, vanaf Seattle door de Inside Passage naar Juneau in Alaska.
Hij had een vrouw van 33 jaar oud, Jean en een dochtertje, Julia van 3 jaar oud. Onderweg stopte hij voor 9 weken met zijn reis om zijn vrouw en kind op te zoeken en om naar Engeland te gaan om de laatste dagen en de crematie van zijn vader mee te maken.
In zijn boot heeft Raban een uitgebreide bibliotheek vol met boeken over het zeilen langs de westkust van Noord-Amerika en over de daar wonende Indianenstammen. Deels maakte Raban dezelfde reis als kapitein Vancouver in 1792-1793. Vancouver noemde heel bescheiden het grote eiland waarop nu Victoria ligt, naar zichzelf.
"Een zeereis naar Alaska" vertelt het verhaal van de reis van Raban, afgewisseld met stukken uit het dagboek van Vancouvers reis, bespiegelingen over het zeilen en de zee, over de Indianen, over de zalmtrek en over zijn familie. Het geheel is prettig leesbaar, hoewel hier en daar wel wat saaiere stukken voorkomen.
Een aantal citaten:
- Ik wilde zoveel mogelijk van die sfeer lenen voor eigen gebruik. Want dit jaar ging ik ook, niet om te vissen maar om de route van de vissers te volgen; om zee te kiezen in mijn eigen boot, alleen maar om het varen.
- Wanneer ik een tijdje geconcentreerd moest lezen, of wanneer een hoofdstuk herschreven moest worden, of als mijn Furiën me probeerden af te leiden, voer ik naar het dichtbij gelegen groepje eilanden en ging daar voor anker. Met de vloer die schuin wegliep onder mijn voeten, de ankerketting die over de zeebodem rommelde en het uitzicht door de patrijspoorten van de boot die langzaam op het tij heen en weer schommelde, vond ik het evenwicht dat ik op het onstabiele vasteland altijd snel kwijtraakte.
- Hij keerde terug naar wat de inwoners van Alaska hardnekkig "the Lower 48" noemden, dat wil zeggen de staten onder de 49ste breedtegraad, met minder opwinding, minder gevaar voor eigen leven, een lager inkomen per hoofd van de bevolking, en een lager alcoholpercentage in het bloed.
- Als er hier een ramp zou gebeuren - als Boeing en Microsoft allebei failliet zouden gaan -, dan zou het niet lang duren, misschien een paar maanden, voordat de voorhoede van klimop en braamstruik de snelwegen en ernaast gelegen winkelcentra zou overnemen, op de voet gevolgd door een bezettingsleger van jonge douglassparren. Na minder dan een half mensenleven zou het weer een wildernis zijn.
- De stoom van een volledig in bedrijf zijnde pulpfabriek stinkt als de darmgassen van een reus die ongezond eet.
- Rond 1820 werden overal langs de Inside Passage totempalen aangetroffen: een product van de als gevolg van de bonthandel ontstane rijkdom en vrije tijd; ijzeren beitels en gutsen, en mogelijk geïnspireerd door de boegbeelden op de schepen van de blanken.
- Wat waren we allemaal oud geworden - de kinderen van de jaren vijftig - met onze kraaienpootjes, leesbrillen, buikjes, onderkinnen, kale hoofden, grijze haren, spataderen, kwabben en lellen, rugklachten, kankerlittekens, slechthorendheid en alle andere kwalen die gepaard gaan met tweede huizen, aandelenportefeuilles, Volvo's, timesharing-vakantiehuizen in Toscane, bescheiden medailles en titels en, nu al, een behoorlijk aantal kleinkinderen.
- De Inside Passage was woester en uitgestrekter dan enige andere plek waar ik ooit was geweest, maar Nettle Basin bracht mij scherp in de herinnering dat ik slechts een toerist onder de toeristen was. Als het tijd werd om weer naar huis te gaan, zouden we allemaal hoog opgeven van de grotachtige eenzaamheid die we hadden ontdekt en zwijgen over onze ankerkettingen die zich verstrengeld hadden met die van andere eenzame ontdekkers in dwaze bootjes met luide dwaze muziek.
- Het was typerend voor het koortsachtige ritme van het Alaskaanse leven dat de ene handel gigantisch in waarde kon stijgen terwijl de andere een vrije val beleefde. Goud, hout, vis en blauwvossen beleefden in een chaotische volgorde pieken en dalen en creëerden een heel opvallende architectuur waarin de ruïnes van het laatste fiasco om ruimte vochten met de net opgetrokken houten skeletten en gipsplaten wanden van de huidige hausse. Niets zag eruit alsof het bedoeld was om lang mee te gaan. Het klassieke model scheen de tent van de goudzoeker te zijn: de ene dag opgezet en de volgende dag alweer afgebroken.
Chris MacCandless is 22 jaar oud en net afgestudeerd aan de universiteit met hoge cijfers.
