Bette Westera (tekst) & Sylvia Weve (tekeningen): Uit elkaar

Bette Westera (tekst) & Sylvia Weve (tekeningen): Uit elkaar (Nederland, 2019): 44 gedichten: Uitgeverij Gottmer

 

 

Soms, heel soms, kom ik een boek tegen waar ik onmiddellijk heel erg blij van word. "Uit elkaar" van het duo Bette Westera en Sylvia Weve is zo'n boek. Samen zijn zij er in geslaagd om over een zwaar beladen onderwerp, dat echtscheiding toch is, een boek te maken dat licht van toon is, uiterst toegankelijke gedichten bevat en een lust voor het oog is.

Ik ben geen lezer van gedichten, meestal begrijp ik er weinig van. Zo niet bij de gedichten in "Uit elkaar". Alle gedichten in dit boek zijn makkelijk te begrijpen en zeer grappig. Voeg daarbij de prachtige, speelse tekeningen van Sylvia Weve en je krijgt een prachtig boek. Om van dit boek te houden, hoef je niet speciaal van kinderboeken te houden, of iets over echtscheidingen willen lezen. Volgens mij zal iedereen met een liefde voor mooi uitgevoerde boeken dit boek omarmen. Warm aanbevolen!

Helaas kan ik op het internet geen afbeeldingen uit het boek vinden, anders dan de omslag.

  

 

Reacties op dit blog zijn meer  dan welkom.

 

Matsuo Basho: Verzamelde haiku's

Matsuo Basho: Verzamelde haiku's (Japan, 1663-1694): 470 blz: Vertaald, ingeleid en toegelicht door Jos Vos (2023): Uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep

 

 

"Verzamelde haiku's" is uitgegeven als een mooie hardcover met een prachtige stofomslag. Het boek bevat alle 975 haiku's die bekend zijn van Matsuo Basho (1644-1694), Japans bekendste haiku-dichter. Het boek bevat een korte inleiding en vervolgens worden de haiku's genummerd weergegeven in de vertaling van Jos Vos.

 

Tegen het eind van zijn leven beschreef Basho zichzelf als volgt: "Ooit was ik jaloers op lieden die een officiële positie bekleedden. Op zeker ogenblik was ik van plan in een klooster in te treden. Toch laat ik me doelloos zweven als een wolkje in de wind en stop al mijn energie in het beschrijven van vogels en bloesems. Omdat ik zo al enige tijd de kost verdien, ben ik iemand geworden zonder echte vaardigheden of talenten, die enkel vasthangt aan deze ene dunne draad."

Het was voor mij bij voorbaat de vraag wat ik van "Verzamelde haiku's" zou vinden. Ik ben een groot fan van de prozavertalingen van Jos Vos en ik heb helemaal niets met gedichten. Het was dus een sprong in het duister.

Ik vind "Verzamelde haiku's" een prachtige uitgave. Zoals hierboven al is aangegeven wordt iedere haiku van Basho meer of minder uitgebreid becommentarieerd door Jos Vos. Ik ben bij het lezen van het boek gestopt op bladzijde 100. De haiku's zeggen mij niets en het commentaar is goed geschreven, maar kan mij ook niet zo boeien.

 

De weergave van de haiku's en de bijbehorende toelichting gebeurt steeds op dezelfde manier, ik geef als voorbeeld de eerste haiku:

 

1

De maan zal u gidsen:

deze kant op, meneer, als

u een herberg zoekt.

Tsuki zo shirube konata e irase tabi no yado

Titel in Japans schrift

Speelse variant op een zinnetje uit het zestiende-eeuwse no-spel De kobold uit Kurama (Kurama tengu) waarin de Grote Kobold van Kurama (een gehucht ten noorden van Kyoto) de jonge Yoshitsune aanmoedigt om het plaatselijke gebergte te betreden: het is er vreselijk donker, maar de feestelijke lentebloesems zullen hem de weg wijzen. Het parodiëren van spelen uit het doodernstige no-theater was onder haikai-dichters in de jaren 1660-1680 erg populair. Het seizoenswoord "maan" geeft aan dat we te maken hebben met een najaarsgedicht.

 

Misschien is één van mijn lezers geïnteresseerd in "Verzamelde haiku's"? Mijn exemplaar is in zeer goede staat, met een paar kleine potloodstreepjes in de inleiding en is te koop voor 20 euro (exclusief eventuele verzendkosten). 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Harry Gruyaert: Made in Belgium

Harry Gruyaert: Made in Belgium (België, 2000): 90 blz: Uitgeverij Delpire

 

 

Harry Gruyaert is een Belgische Magnumfotograaf. "Made in Belgium" is het resultaat van de samenwerking tussen twee van de meest beroemde Belgische kunstenaars: de fotograaf Harry Gruyaert en de schrijver Hugo Claus. Harry Gruyaert maakte de foto's voor dit boek en Hugo Claus schreef de bijbehorende vijfregelige tekstjes. Om met die laatste te beginnen, de teksten van Claus voegen in mijn ogen helemaal niets toe.

Als fotograaf is Harry Gruyaert vooral bekend geworden door zijn expressieve kleurgebruik. Ook in "Made in Belgium" valt zijn kleurgebruik onmiddellijk op. Er staan een aantal prachtige foto's in het boek, maar de meesten doen mij niet zoveel. Dat heeft mede te maken met het feit dat Gruyaert de neiging heeft om mensen van achteren te fotograferen, waarbij ze het beeld inkijken in plaats van naar de fotograaf te kijken. Het is een methode van fotograferen die wel vaker gebruikt wordt, maar die mij niet zo aanspreekt. Ik zie nu eenmaal graag de gezichten van mensen. 

"Made in Belgium" is best een aardig fotoboek, maar mede gezien de prachtige omslagfoto, had ik toch wat meer verwacht.

Voor een aantal foto's van Harry Gruyaert, overigens niet uit "Made in Belgium", klik hier.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Alexander Poesjkin: Drama en sprookjes

Alexander Poesjkin: Drama en sprookjes: Verzameld werk: deel 6 (Rusland, ongeveer 1830): 364 blz: Vertaald door Hans Boland (2011): Uitgeverij Papieren tijger

Bij uitgeverij Papieren tijger is tussen 1999 en 2016 het complete oeuvre van Poesjkin verschenen in 10 delen, allen van de hand van vertaler Hans Boland.

Alexander Poesjkin wordt in Rusland beschouwd als één van de allergrootste schrijvers. In de rest van de wereld is zijn roem enigszins overschaduwd door latere schrijvers, met name Dostojevski, Toergenjew, Tolstoj en Tsjechow.

Ik kreeg dit boek als verjaardagscadeau van een vriendin, en was er erg blij mee, met name omdat ik eerder dit jaar de vertaling van "Anna Karenina" door Hans Boland had gelezen, in deze combinatie door mij de mooiste roman gevonden die ik ooit heb gelezen. Ik heb mij voorgenomen om alles dat vertaald is door Hans Boland te gaan lezen.

In "Drama en sprookjes" staan 7 toneelstukken, waarvan Boris Godoenov veruit de langste en bekendste is. Dit toneelstuk is later door Modest Moesorgski  bewerkt tot een opera. Het toneelstuk Mozart en Salieri is door Nikolai Rimski-Korsakov bewerkt tot een opera en later gebruikt voor de film "Amadeus" van Milos Forman.

Hans Boland wordt geroemd om zijn vrije vertalingen. Bij zijn vertaling van de toneelstukken heeft Hans Boland er voor gezorgd dat het metrum behouden blijft. Ik ben sowieso al geen fan van toneel (niet om als teksten te lezen en ook niet van toneeluitvoeringen) en vind de teksten maar matig interessant. Boland is natuurlijk een geweldige vertaler, maar hij legt zich hier te veel beperkingen op. Ook is Poesjkin in mijn ogen geen Tolstoj.

In "Drama en sprookjes" staan ook 5 korte sprookjes die allen op rijm zijn gezet. Het lijkt een beetje op een veredeld Sinterklaas-rijm.

Er staan hier en daar wat aardige vondsten in het boek. De mooiste vind ik de volgende: "Hij heeft misschien niet helemaal gelijk, maar hij heeft ook niet helemaal ongelijk."

Ik heb al eerder het "Verzameld werk" van Poesjkin in 3 delen van uitgeverij van Oorschot gelezen en was toen ook al niet erg enthousiast. Ik denk dat ik afzie van mijn voornemen om de hele Poesjkin in de vertaling van Hans Boland te gaan lezen en laat het waarschijnlijk bij dit ene deel.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Lévi Weemoedt: Met enige vertraging

Lévi Weemoedt: Met enige vertraging (Nederland, 2014): 91 blz: Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar

Toen ik een paar weken geleden bij een bevriend stel in Houten was kwam hij met dit boekje aanzetten. Ik las er even in en ik las een aantal gedichten voor. We moesten er erg om lachen. Toen ik thuiskwam heb ik dit boekje meteen gereserveerd bij de Utrechtse bibliotheek.

Wie mijn blog al een tijdje volgt, weet dat ik over het algemeen niets van gedichten moet hebben. Een uitzondering vormt het light verse met bijvoorbeeld sinterklaasrijmpjes en dichters en liedjesschrijvers als: Drs P., Hans Dorresteijn, Kees Stip en nu dus ook Lévi Weemoedt.

Het boek staat vol met ultrakorte gedichten die bedoeld zijn om een glimlach op te wekken. Bij mij lukte dat uitstekend. De wat langere gedichten in de bundel vond ik over het algemeen wat minder. Hier een aantal van de meest geslaagde:

Carrière:
Toen ik ter wereld kwam,
waren de baantjes al vergeven,
alle vrouwen al getrouwd,
alle boeken al geschreven,
alle toppen al bereikt,
alle zaken al beklonken

Dus besloot ik te gaan drinken.
En heb daarin uitgeblonken.

Keuringsdienst van zwervers:
De pakketten van
de Voedselbank
bevatten te weinig
sterke drank

Record:
Mijn tweede vrouw
is zó snel
weggelopen

dat zij de eerste
nog heeft
ingehaald

Aan de reiziger:
Het streekvervoer in Drenthe
is kortgezegd aldus:

Indien er al
iets langskomt

is het een collectebus

Gezonde liefde:
O, ik ben om háár
met roken gestopt.

O, ik ben om háár
weer begonnen met roken.

Drinken, gelukkig,
heb ik nooit onderbroken.

Zodat de schade
nog meevalt, tot slot.

Liefdessprookje:
"Maar speelt," vroeg het meisje, "het innerlijk dan
van de man die ik trouw niet mee?"

"Ja, natuurlijk wel!" riep haar stiefmoeder fel.
"Het innerlijk van zijn portemonnee!"

Bio:
In de
Natuurwinkel
sta je
al gauw

naast een
zure
meervoudig
onverzadigde
vrouw

Sociale pedagogiek:
Vindt u
uw vrouw
op een andere vent

dan spreken
wij wel
van een leermoment

Forens:
In treinen
sta ik dichter
op een vrouw geplet

dan s'avonds
op mijn echtgenote
in bed

VVV:
Hoe dichter
bij Hattem
hoe minder
van dattem

Grafsteen:
De Heer is mijn herder

Bekijk
het
maar
verder

 

John O'Mill: Lyrical laria & Puure Piffel

John O'Mill: Lyrical laria (Nederland, 1956) & Puure Piffel (Nederland, 1965): 64 blz: Uitgeverij Andries Blitz

Ik ben geen liefhebber van poëzie. Om de nonsens gedichtjes in deze 2 bundeltjes kan ik echter soms smakelijk lachen. Om een indruk te geven zal ik er hier een paar citeren:


Safety first:
Een autobestuurder in Bombay
Was iemand, die alles zo domday
Dat al het verkeer
Bij 't zien van dat heer
Maar liefst over Eindhoven omray

Drents adrift:
A hot headed Drent in Ter Apel
who always ran too hard from staple
forsplintered his plate
when the waitress was late
and gave herr a lell with the laple

Rot Yong:
A terrible infant, called Peter
sprinkled his bed with a gheter.
His father got woost,
took hold of a cnoost
and gave him a pack on his meter.

No pay, no play:
"I may be good for nothing"
the light young maiden said,
"but I won't be bad for nothing,
at least not in your bed."

Cake and egg!:
My cook, she is a grand ol' gal
and thinks me quite a guy,
that's why between the two of us
it's always cook an' I.

Oordeel zelf

Vikram Seth: De Golden Gate

Vikram Seth: De golden gate: roman in verzen (India, 1986): 346 blz: Vertaald door Paul van den Hout (1995): Uitgeverij van Oorschot: Oorspronkelijk uitgever Faber & Faber

"De Golden Gate" is een liefdesroman die zich afspeelt in San Fransisco. John is 26, vrijgezel en voelt zich alleen. Tijdens een lunch met zijn ex Jane, stelt zij voor om een advertentie te plaatsen. Jane stuurt de reacties door. Bij de derde ontmoeting is het raak: John krijgt een relatie met Liz.

Phil is 28 en vader van Paul van 6. Hij krijgt een relatie met Ed, broer van Liz, die een grote leguaan als huisdier heeft.

De inhoud van deze roman is niet wat hem zo bijzonder maakt, de Golden Gate is een roman in versvorm (gebaseerd op "Jevgeni Onegin *" van Poesjkin), hij bestaat uit 13 hoofdstukken met sonnetten (rijmschema a b a b c c d d e f f e g g). Normaal gesproken ben ik niet zo'n liefhebber van gedichten, maar deze roman is ondanks het rijmschema prima leesbaar. 

Ik had de vertaling al eens eerder gelezen en heb nu de Engelse en de Nederlandse versie tegelijkertijd gelezen, eerst een hoofdstuk Engels en dan meteen erachteraan een hoofdstuk Nederlandse vertaling. Nu ik de vertaling naast het origineel heb gelegd blijkt hoe knap de vertaling is. De roman leest ondanks zijn strakke rijmschema erg natuurlijk en er valt bovendien een hoop te lachen.

 

Vic van de Reijt: Ik wou dat ik twee hondjes was

Vic van de Reijt: Ik wou dat ik twee hondjes was: Nederlandse nonsens- en plezierdichters van de twintigste eeuw (Nederland, 1982): 164 blz: Uitgeverijen Prometheus & Bert Bakker

"Ik wou dat ik twee hondjes was" bevat teksten van Nederlandse nonsens- en plezierdichters uit de 20e eeuw.

In Engeland kent de nonsenspoëzie al een langere traditie met 19e eeuwse dichters als Edward Lear en Lewis Carroll. In Nederland kwam het genre vooral in de 50-er jaren tot bloei.

Dit boekje bevat bijdragen van dichters als drs. P met dodenrit, de veerpont en orgaan, Kees Stip (of Trijntje Fop) met zijn dierengedichten, John O'Mill (met een mengeling van Nederlands en Engels), Cees Buddingh met oa. de Blauwbilgorgel, Gerrit Komrij met Komrijs patentwekker, Hans Dorrestijn met de kerkhofganger (en het fameuze refrein: 't Kerkhof, 't kerkhof, 't kerkhof bij nacht.), Nico Scheepmaker met het totale voetbal (ook in het Duits), Marten Toonder met Barlemanje.
Het boekje is snel doorgelezen, maar er staan toch een paar aardige gedichten in. Ik citeer:

Een limerick van Alex van der Heide:
Een zekere Achmed in Bagdad
Lag plat met z'n gat op z'n badmat,
Zo las hij z'n dagblad
En iedereen zag dat,
't is raar, maar in Bagdad daar mag dat!

Jules Deelder: Beknopte topografie van de Rijnmond:
Rotterdam
Schiedam
Vlaardingen
Maassluis

hoekie om
trappie af

gekkenhuis

K. Schippers:
Kunst is nooit een lolletje
met mr. K.L. Polletje

Karel Bralleput (pseudoniem van Simon Carmiggelt):
Zendeling:
Als jeugdige zendeling ging hij naar de Besoeki's.
In 't oerwoud bracht hij predikend zijn leven om.
En toen hij eind'lijk stierf, van koorts en ouderdom,
droegen - godlof - alle Besoekie's broekies.

Alfred Kossmann: Een rijm:
God schiep als een voorbeeldig dier
de nijvre mier.
Zijn tweede schepping was nog beter:
de miereneter.

K. Schippers: Repeteertekst:
Zie de laatste zin.
Zie de eerste zin.

John O'Mill: Op een praktizerend papevreter:
Hier rust een jonge kannibaal,
bepaald geen mensenhater,
gestorven na een karig maal
van ouwe missiepater.

Het is een leuk boekje om snel door te bladeren en tot je te nemen.  

 

Drs P: Grabbelton

Drs P: Grabbelton (Nederland, 2001): 64 blz: Uitgeverij Nijgh & van Ditmar

De grabbelton is een door Drs. P. bedachte rijmvorm. Het is in principe een vijfregelig versje (met als rijmschema abaab), waarin het laatste rijmwoord alle letters bevat die in de voorgaande rijmwoorden optreden.

Een lobbertang is een grabbelton waarin het eerste rijmwoord een anagram van het laatste is.

Het is natuurlijk ook leuk als het geheel enige betekenis heeft en ook nog redelijk onderhoudend is. Voor u zelf aan de grabbelton (of lobbertang) begint hier enige in mijn ogen geslaagde voorbeelden uit dit boekje:

Men hoeft het niet bij één product te laten
Zo'n trefwoord is een genereuze bron
De lasten blijken minder dan de baten
U heeft nu het principe in de gaten
Dus maak nu ook eens zelf een grabbelton

Ik doe met mijn resectiezaag de ronde
Pluk melodieën van de zoldering
Bega vaak twee-, soms driemaal daags een zonde
En richt het damesvolleybal te gronde
Kortom, ik ben een echte zonderling

Wat zijn er veel bizarre levenswijzen
Waarover ik tot mijn verbazing lees
Zo zijn er mensen... nou, die eten sijzen
Radijzen en patrijzen. Om te ijzen!
Geef mij dan maar een portie zwijnenvlees

Hier gaat niets om, behalve de routine
Van druggebruik en groezelige sex
Men komt te voet en niet per limousine
In alle hoeken ruikt het naar urine
Ach, eens was dit een industriecomplex

Als plezierdichter vind ik Drs. P. een van de allergrootsten. Ook goed om inspiratie op te doen als je eens een sinterklaasgedicht wilt schrijven!