Marjane Satrapi: Persepolis (Iran, 2001-2005): 346 blz: Vertaald door Toon Dohmen (2005): Uitgeverij Atlas
Marji is een klein meisje dat door haar ouders vrij is opgevoed. Onder
het bewind van de Sjah werd de bevolking van Iran onderdrukt. De vreugde
was dan ook groot toen de islamitische revolutie uitbrak. Deze vreugde
zou van korte duur zijn. Al gauw was het regime van de ayatollahs nog
repressiever dan dat van de Sjah. Bovendien brak er in 1980 een oorlog
uit met Irak die 8 jaar zou duren en 1 miljoen slachtoffers zou maken.
Marji is zoals gezegd vrij opgevoed en moet niets hebben van alle
onderdrukkende maatregelen zoals het verplicht dragen van een sluier. Ze
komt keer op keer in conflict met de autoriteiten waarbij ze iedere
keer door haar ouders gered wordt.
Na een paar jaar besluiten haar ouders dat Marji beter naar het
buitenland kan gaan, het wordt Oostenrijk. In Oostenrijk aardt Marjani
niet echt, maar wel krijgt ze haar eerste liefde. Na 4 jaar, inmiddels
18 geworden komt ze terug in Iran en pakt haar leven daar zo goed als
mogelijk weer op. Ze ontmoet Reza met wie ze trouwt en waar ze een paar
jaar later weer van scheidt.
"Persepolis" is een prachtig getekende autobiografische graphic novel
waarin Satrapi vertelt over haar leven in Iran onder het bewind van
Khomeini en over haar verblijf in Oostenrijk. Het verhaal belicht heel
goed hoe het is om als vrouw te leven in Iran. Als je iets wilt weten
over het leven in Iran, dan is dit zonder meer het boek om mee te
beginnen. Een topper!
Citaten:
- Voor mijn ouders was de strijd voorbij, maar voor ons ...
"Mijn vader zegt dat de vader van Ramine bij de Savak zat. Hij heeft duizenden mensen vermoord!"
"Duizenden?"
"In naam van die duizenden doden zullen we Ramine een lesje leren. Ik heb een idee ..."
Mijn idee was om in navolging van de Amerikanen spijkers tussen onze vingers te klemmen en zo Ramine aan te vallen.
"Ramine! Ramine! Kom te voorschijn! We malen je fijn!"
Maar temidden van deze euforie dook mijn moeder op.
"En kinderen, wat spelen jullie?"
"Marji heeft spijkers gevonden!!!"
"We gaan Ramine afstraffen!"
"Zijn vader heeft duizenden gedood!"
"Ah, dus jij wilt Ramine afstraffen? Kom dan maar met mij mee, ik heb een betere oplossing ..."
"O ja? Wat dan?"
"Waar heb je die spijkers vandaan?"
"Eh, uit papa's gereedschapskist!"
"Wat zeg je ervan als ik je eens bij je oren aan de muur zou vastspijkeren?"
- De juffrouw vroeg ons een opstel over de oorlog te schrijven.
"Het is een erg lastig onderwerp, maar het gaat ons allemaal aan. Denk er goed over na."
Maar ik hoefde niet lang na te denken. Ik wist precies wat ik ervan vond.
"Weet jij wat je moet schrijven?"
"O, ja hoor ..."
Ik
schreef vier pagina's waarin ik de oorlog historisch benaderde: "De
overeenkomsten tussen de Arabische invasie en de oorlog tussen Iran en
Irak." Ik was erg trots op mezelf.
"... Deze oorlog is dezelfde als die 1400 jaar geleden plaatsvond ..."
De juf leek daarentegen niet erg onder de indruk.
"Niet slecht. Goed. Pardisse Entezami, jouw beurt."
...
Pardisse had het mooiste opstel geschreven. Het was een brief aan haar
vader, waarin zij hem beloofde goed te zorgen voor haar moeder en haar
broertje.
- Overal op de muren schilderden ze oorlogszuchtige leuzen. Eentje bleef me in het bijzonder bij, vanwege zijn bloederige beeldspraak. Hij luidde: "Sterven als martelaar pompt vers bloed in de aderen van de samenleving."
- Julie en ik praatten veel voor het slapen gaan.
"Ik vind je moeder echt sympathiek."
"Ze kan anders heel onredelijk zijn als ze wil."
"Maar zij vindt jou ook aardig. Dankzij jou zit ze mij minder op mijn nek. Ze denkt dat je een goede invloed hebt op mij."
"Wat voor goede invloed?"
"Die
van de ingetogen, onschuldige, pure maagd die haar huiswerk maakt. Ik
ben anders, ik neuk al vijf jaar. Ik heb al met achttien kerels
geslapen: Fabrice, Olivier, Laurent, Luc, Jean-Marc, nog een Laurent,
Sebastien ..."
Ik was geschokt. Bij ons werd zelfs een vaste relatie voor het huwelijk stilgehouden.
- Het deed me denken aan de dag, acht jaar eerder, toen ik bij mijn vader in de auto zat.
"Papa, wat betekent kloten?"
"Wat? Testikels, bedoel je! Het geslacht van de man bestaat uit twee ballen en een penis. Die ballen heten testikels."
"Ballen? Je bedoelt zoals deze hier?"
Voor een rood stoplicht antwoordde mijn vader me heel serieus.
"Nee, meer zoiets. Het zijn geen tennisballen, eerder pingpongballetjes."
-
En niet alleen aan die hoofddoek moest ik wennen. Het was ook de
omgeving: de gedenking van martelaren op fresco's van twintig meter hoog
met slogans als: "Martelaren vormen het hart van de geschiedenis" of
"Ooit hoop ik zelf een martelaar te kunnen zijn" en "Martelaren leven
voor altijd voort".
Vooral
na vier jaar in Oostenrijk, waar op de muren hooguit "De beste worstjes
voor twintig schilling" te lezen valt, leek de weg naar gewenning me
erg lang.
- Daarna had ik een afspraak met mijn jeugdvriendin Farnaz.
"Het
enige wat ons als stel misschien nog had kunnen redden, was dit
project. Nu dat in duigen ligt, denk ik dat we zullen gaan scheiden."
"Ik zie het verband niet tussen het attractiepark en jullie huwelijk!"
"Toch
is dat er wel! Zolang we samenwonen is dit de eerste keer dat we ons
samen ergens voor hebben ingezet. Dat heeft ons dichter bij elkaar
gebracht."
"Houd je nog van hem?"
"Dat weet ik niet."
"Luister,
een jaar geleden heeft mijn zus haar man verlaten ... Sinds het moment
dat ze als gescheiden vrouw bekendstond, lieten de slager, de
banketbakker, de bakker, de groenteman, de straathandelaar in
sigaretten, ja, zelfs de bedelaars haar duidelijk blijken dat ze wel met
haar naar bed wilden. Vanuit het gezichtspunt van de mannen is
enerzijds hun pik onweerstaanbaar en ben je anderzijds als gescheiden
vrouw geen maagd meer, waardoor je geen enkele reden meer hebt hen af te
wijzen. Daar twijfelen ze geen moment aan!!! ... Dus, als je van je
leven geen hel wilt maken, blijf bij je man! Ik weet dat je familie
ruimdenkend is, maar alle anderen zullen je meteen veroordelen."
Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.
