Over de psychiatrie in Nederland

Ik ben al 36 jaar ervaringsdeskundige in de psychiatrie. Volgens mij is het motto dat het meeste aan de patiënten wordt meegegeven: "Zoek het zelf maar uit". 

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Nicolien Mizee: Faxen aan Ger: Deel 7: De pech, de zwaarheid en het zweven

Nicolien Mizee: Faxen aan Ger: Deel 7: De pech, de zwaarheid en het zweven (Nederland, 2025): 380 blz: Uitgeverij van Oorschot

 

 

 

Met het lezen van "De pech, de zwaarheid en het zweven" ben ik helemaal bij met de "Faxen aan Ger" van Nicolien Mizee. Ik kan er niet omheen, de "Faxen aan Ger", waarvan nu 7 delen zijn verschenen, behoort tot de meest indrukwekkende literaire series die ik ooit heb gelezen. Ik kan nu al wel voorspellen dat deel 1 "De kennismaking" mijn boek van het jaar zal worden.

 

Wat maakt deze serie zo onweerstaanbaar? Nicolien Mizee houdt het klein, ze schrijft over haar eigen leven en over de mensen in haar directe omgeving, haar ouders, haar partners, haar vrienden en vriendinnen. Maar ook over het lesbisch stijldansen, het proces van het schrijven, de kinderen van haar zus An en over haar kat met wie we in dit 7e deel kennismaken. Dit alles in een zeer prettige leesbare stijl, met een flinke dosis relativeringsvermogen en erg humoristisch. Zolang er nieuwe delen blijven verschijnen, zal ik ze lezen. Ik ben nog lang niet uitgekeken op de avonturen van Nicolien Mizee.

 

Citaten:

- Waarom besloot ik niet voor eens en voor altijd dat ik nooit iets voor half elf 's ochtends moest doen, nooit iets in vrouwengroepsverband en nooit iets wat langer dan een uur duurde?

 

- Het vierde punt op mijn lijstje "dingen die ik nooit meer wil", is: aan iets beginnen waarbij ik altijd de slechtste zal blijven. Dat heb ik meegemaakt met hardlopen en later ook weer toen ik in het hoogste jaar van het stijldansen zat.

 

- De interviewer van het Haarlems Dagblad was een rossige, kalende jongeman. Hij vroeg naar mijn schrijfgewoonten, iets wat ik zelf een verbazend saai onderwerp vind, maar waarvan ik weet dat veel mensen het heel interessant vinden. Het beste zou ik kunnen zeggen: eerst steek ik een kaars op, daar dans ik drie keer omheen terwijl ik Oeoeoeoe zing en dán ga ik pas aan het werk. Maar ja, ik ga gewoon zitten en begin.

 

- Die nominatie heeft zelfs effect in mijn eigen kennissenkring: mensen die het mooi vonden zijn nu zo onder de indruk dat de officiële schrijflui er hun stempel van goedkeuring aan gegeven hebben dat ze het nu ook voor hun vrienden en kennissen kopen.

 

- Al die opiniërende achtergrondartikelen lijken wel tot doel te hebben te formuleren wat wij, weldenkende mensen, ergens van moeten denken. Dat is toch gek? We kunnen toch zelf denken?

 

- "Moet ik dan allerlei lesbische stukken voorlezen?"  

 "Nee, dat hoeft niet, hoewel ik persoonlijk dat stuk over de lesbische dansles wel erg goed vond, ik heb zo gelachen, ha ha ha!" zei de mevrouw aan de andere kant en barstte alleen al bij de herinnering opnieuw in lachen uit.

 Ik smolt en ging zingend en zeldzaam goedgehumeurd stofzuigen.

 

- "Relativeren is heel goed," zei het Orakel ooit, "maar niet als het betekent dat je niets meer in zijn grootsheid kan zien."

 

- "... Hoe is het nou met Boris op school?"

 "Het gaat wel wat beter, maar de juf zegt dat hij toch problemen heeft."

 "Wat voor problemen dan?"

 "Problemen op het  gebied van logopedie, fysiotherapie en van sociaal-emotionele aard."

 "Gonnie," zei ik zachtzinnig, "je bedoelt: Boris praat slecht, beweegt zich onhandig en maakt geen vriendjes."

 

- Er zijn drie dingen die ook noodzakelijk zijn en die me, als de zwakheid me in haar macht heeft, van het schrijven afhouden: gitaarspelen, afwassen en schrijven aan jou. Dit laatst kan ik, mezelf overtuigend van het feit dat het een soort voorstudie is en dus óók met echt schrijven te maken heeft, soms zo lang rekken dat het alweer tijd is om te gaan koken.

 

- "Zo," zei ik tegen Bio, "dus jij wordt morgen een kindje van Jezus?" Want ze moest eerste communie doen. Ster en Bio gingen meteen giechelend de pastoor nadoen, maar toen vroeg Bio ineens peinzend: "Wie heeft God eigenlijk bedacht? Hoe zijn ze daar zo op gekomen?"

 

- Weet je wie de Mizees leuk vond? Mijn ex, Louise. Ze maakte eens een reünie mee, waarbij die tien, vijftien Mizees introvert in de zon in de achtertuin van mijn ouders zaten te zwijgen.

 "Wat een prettige mensen!" zei ze. "Niemand die vraagt wat je doet of probeert leuk te zijn. Ze zitten gewoon een beetje te genieten."

 

- "Ik laat Stefania gewoon naar foute films gaan en foute boeken lezen!" zei ze vrolijk. Ik houd eigenlijk niet van dat bijvoeglijk naamwoord in die betekenis. Foute schoenen, foute lampen - ja, wie bepaalt dat nou eigenlijk? Welke onzichtbare Grote Leider van de Goede Smaak? En waar zetelt die?

 

- Maar o, Ger van mijn hart, één goeie bladzijde proza, waarin je de lens op de huid zet, onthult meer dan honderd bladzijden theorie.

 

- Dan zijn er nog de gymcursussen.

 "Gymmen?" zei Luus. "Je doet al aan zwemmen en dansen, en je fietst en je wandelt, waarom moet je nou ook nog gymmen, als je er eigenlijk een hekel aan hebt?"

 "Nou ja, ik moet toch een beetje in shape blijven," zei ik.

 "Je hebt al een prachtige shape!" riep ze.

 "Jawel, jawel, maar ik word toch ook ouder."

 "Je lijkt Ger wel!" riep ze.

 

- Yolanda zei dat ik niet de vrijheid ken om gewoon te doen waar ik zin in heb.

 

- "Dat is nou eenmaal jouw taak in het leven," zei An, "om mensen met een verbale voorhamer met de waarheid over zichzelf te confronteren."

 

- "Je hebt nog een verovering gemaakt," riep Peter toen we naar het station liepen.

 "Ik?" vroeg ik verbaasd. 

 "Die zangeres, Luisa. Die was helemaal gek van jou. Ze vond je ook zo'n lekker ding, zei ze, ze had zo boven op je willen springen."

 "Wát zeg je?" riep ik ontzet en stond stil. "Had ik dat geweten!"

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Nicolien Mizee: Faxen aan Ger: Deel 6: Ik kus uw handen duizendmaal

Nicolien Mizee: Faxen aan Ger: Deel 6: Ik kus uw handen duizendmaal (Nederland, 2024): 403 blz: Uitgeverij van Oorschot

 

 

 

Het 6e deel van de "Faxen aan Ger" loopt van augustus 2000 tot februari 2001. Het eerste boek van Nicolien Mizee "Voor God en de Sociale Dienst" is verschenen en de reacties zijn over het algemeen positief. Van Nicolien wordt verwacht dat ze haar boek promoot, iets waar ze helemaal geen zin in heeft. Verder de gebruikelijke onderwerpen en aan het einde van "Ik kus uw handen duizendmaal" een verslag van een vakantie met haar zus naar Brazilië. Vandaag heb ik deel 7 opgehaald, waar ik gelijk mee verder ga. 

 

Citaten:

- Twee avonden daarvoor had ik het er met oom FW over gehad wat mensen aantrekkelijk maakte; het belangrijkste (daar waren we het al snel over eens) was dat je je op je gemak voelt bij iemand. Het tweede punt, waar we niet meer zijn uitgekomen, is dat iemand verdergaat met denken en niet blijft steken in verontwaardiging en zelfbeklag.

 

- Vrouwen hebben sowieso de neiging een symbiotisch verband te creëren waarin ze het voortdurend met elkaar eens zijn, waardoor alle scherpe randjes weggestreken worden, en je dreigt te verdrinken in een soort benauwende eenheidssoep.

 

- Ik ben bang dat mijn boek in de modder zakt. Dat niemand het ziet.

 Het zou me niets moeten kunnen schelen. Maar ik heb het geschreven en ik wil dat het gelezen wordt, en niet alleen door mijn vrienden.

 

- Hij leek me iemand die zich geen houding kan geven en dan maar voor een vervelende houding kiest. Veel mannen doen dat, vrouwen zelden.

 

- Zoals ik je al eerder geprobeerd heb uit te leggen, koester ik het magische denkbeeld dat ik door de mensheid geduld word zolang ik in de marge blijf, maar dat ik genadeloos afgemaakt word als ik een stap voorwaarts doe, waarbij mensen me, met een mengeling van spot, walging en een zeker geïrriteerd medelijden, zullen uitleggen dat die plaats alleen aan andere mensen is voorbehouden en niet aan mij.

 

- Ik heb altijd verschil willen uitmaken, al was het maar voor één iemand.

 

- Vriendschap is een gebouw dat je overeind moet houden.

 

- "Vriendschap moet voor tachtig procent plezier zijn," zei Yolanda ooit, "en dan mag je voor twintig procent gezeur hebben. En als dat uit balans raakt, dan moet je ermee ophouden."

 

- Ik heb van jongs af aan nooit kunnen geloven dat het bij  schrijven ergens anders om zou gaan dan een goed verhaal zo goed mogelijk te vertellen. Ik hou ook niet van boeken met verwijzingen naar andere boeken, van films met verwijzingen naar andere films; elke verwijzing die kennis veronderstelt van iets buiten het kunstwerk zelf, beschouw ik als een zwakte.

 

- Het enige wat me echt heel gelukkig maakt, is een brief van een lezer.

 

- PS Terwijl ik dit zit te faxen, zet ik even het zesuurjournaal aan en mijn mond valt open: een item over minister Borst die meent dat cholesterolverlagende middelen niet nodig zijn omdat mensen gewoon gezonder moeten gaan leven. Ik denk dat binnenkort blijkt dat minister Borst 's nachts met een masker voor haar gelaat oude mensen in elkaar timmert omdat ze te duur zijn. En ook alle mensen die roken of een kroket eten.

 

- Hoe dan ook, al zwemmend en nadenkend over "wat wil ik nou eigenlijk van mensen", kwam ik erop uit dat ik het liefst wilde mérken dat ik gewaardeerd gezelschap ben.

  

- Wat mijn leven overigens aanmerkelijk vreugdevoller gemaakt heeft, is het feit dat veel van mijn vrienden kinderen gekregen hebben. Die kruipen bij me op schoot en vinden het fijn als ik er ben.

 

- Vooral van Yolanda heb ik al vele jaren geleden geleerd dat het leven geen kwestie is van goed of fout, maar van het zo  goed en praktisch mogelijk aanpakken van de dingen van alledag.  

 

- Toons oma was een grote, dikke, sombere vrouw. Er waren maar drie dingen waar ze van hield: in verwachting zijn, borduren en roomboter.

 

- "O An, je ziet er weer betoverend uit," had P. gezegd toen ze binnenkwam. Na een dergelijke opening begint elke vrouw zo te stralen dat ze er betoverend uitziet.

 

- Tropische eilanden, halfblote mensen en kokosnoten veroorzaken geen echo in mijn binnenste.

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Marcel Proust: Op zoek naar de verloren tijd: Deel 3: De kant van Guermantes

Marcel Proust: Op zoek naar de verloren tijd: Deel 3: De kant van Guermantes (Frankrijk, 1921): 623 blz: Vertaald door Thérèse Cornips (1986): Uitgeverij de Bezige Bij

 

 

 

"De kant van Guermantes" is het derde deel van de zevendelige romancyclus "Op zoek naar de verloren tijd" van de Franse schrijver Marcel Proust. Ruim twee jaar geleden was ik bezig met het herlezen van die cyclus en toen ben ik afgehaakt na een bladzijde of 30 in dit derde deel.

 

Ook nu had ik veel moeite om op te starten met "De kant van Guermantes". Een kleine 2 maanden geleden las ik op een dag zo'n 30 bladzijden. Ik legde het boek toen 2 weken weg en las de volgende 30 bladzijden. Opnieuw legde ik het boek twee weken weg en las weer 30 bladzijden. Pas bij de vierde poging kwam ik in het boek en las ik het in 2 weken uit. 

 

In "De kant van Guermantes" dringt de schrijver door in het leven van de hoge adel met hun salons en gezamenlijke diners. Marcel raakt bevriend met Robert de Saint Loup die hem een introductie biedt tot de salon van Mme de Villeparsis. In eerste instantie kijkt Marcel hoog op tegen die rijke adel, maar al gauw blijkt dat in hun salons net zulke onbenullige gesprekken worden gevoerd als overal elders. De gesprekken bij die salons nemen het overgrote deel van "De kant van Guermantes" in beslag.

 

Opnieuw geeft Proust blijk van een groot psychologisch inzicht, heeft veel levenswijsheden voor ons en maakt talloze prachtige vergelijkingen. Op naar het vierde deel! 

 

Citaten:

- En de naam Guermantes van toen is ook als zo'n kleine ballon waarin zuurstof zit opgesloten of een ander gas: als het me lukt hem te laten knappen, er uit te laten ontsnappen wat hij inhoudt, adem ik de lucht van het Combray van dat jaar, van die dag, vermengd met de geur van meidoorn, meewaaiend met de wind van de hoek van het plein, voorbode van de regen, die de zon beurtelings liet opvliegen, zich liet neervlijen over het rode wollen vloerkleed van de sacristie en er de glanzende, haast roze vleeskleur van geranium overheen liet strijken, van een, temidden van de blijdschap, als het ware wagneriaanse lieflijkheid die de festiviteit iets zo voornaams deed behouden.

 

- Want naast alle individuele karakteristieken bestond er indertijd tussen een dandyachtige rijke man uit de bovenlaag van de aristocratie en een dandyachtige rijke man uit de wereld der financiën en groot-industrie nog een markant verschil. Daar waar de laatste zou hebben gemeend zijn deftigheid te onderstrepen door tegenover minderen een afgemeten, hautaine toon aan te slaan, leek de grand seigneur, een en al zachtzinnige glimlach, zijn vertoon van bescheidenheid en geduld, zijn houding van doodgewone schouwburgganger te beschouwen en aan de dag te leggen als eigen aan zijn goede opvoeding.

 

- Want als je verliefd bent zou je alle kleine onbekende voorrechten die je geniet tegen de vrouw die je bemint willen uitbazuinen, zoals in het dagelijks leven de misdeelden en zeurkousen dat doen.

 

- Zodat - als je weet hoe je de krijgsgeschiedenis moet lezen - alles wat voor de doorsnee lezer maar een verward relaas is, voor jou net zo'n rationele samenhang krijgt als een schilderij heeft voor de kenner die weet te kijken naar wat een figuur bij zich draagt, naar wat hij in zijn hand houdt, terwijl de overdonderde museumbezoeker daas en suf wordt van een hoop kleuren.

 

- En aangezien, om te groeien, van alle menselijke gewassen gewoonte het minst een voedingsbodem behoeft en als eerste op de schijnbaar allerkaalste rots tevoorschijn komt, ...

 

- Hij had haar al lief. Een hang tot dromen, het verlangen om door degene van wie je droomt gelukkig te worden, zorgen dat er niet veel tijd nodig is of je zet al je gelukskansen op die ene die een paar dagen tevoren nog maar een toevallige, onbekende, bijkomstige verschijning was op de planken.

 

- "De liefde?" had ze een keer tot antwoord gegeven aan een pretentieuze dame die haar had gevraagd: "Hoe denkt u over de liefde?" "De liefde? Die bedrijf ik vaak, maar ik spreek er nooit over."

 

- Maar men maakt pas de som op van iemands ondeugden wanneer hij ternauwernood nog in staat is ze te beoefenen en men naar de omvang van zijn sociale afstraffing, die zich begint te voltrekken en die het enige te constateren feit is, de omvang van de begane wandaad meet, bedenkt en overdrijft.

- Want de hertogin ontving graag bepaalde vooraanstaande mannen, zij het op voorwaarde dat ze vrijgezel waren, iets waaraan ze, zelfs indien getrouwd, wat haar betrof altijd voldeden, want aangezien hun vrouwen, altijd min of meer vulgair, te veel zouden afsteken in een salon waar zich alleen de elegantste schoonheden van Parijs bevonden, werden ze altijd zonder hen uitgenodigd; en om eventuele overgevoeligheden te ondervangen legde de hertog zulke onbestorven weduwnaars uit dat de hertogin nooit vrouwen ontving, geen vrouwengezelschap kon velen, bijna alsof het op doktersvoorschrift was en zoals hij zou hebben gezegd dat ze niet in een kamer kon verblijven waar een luchtje hing, niet te zout kon eten, niet achteruit kon reizen of een korset dragen.

- Heus, het is iets heel raadselachtigs, de liefde, hernam de hertogin met een zachtaardige glimlach van vriendelijke beschaafde vrouw, maar ook met de onwrikbare overtuiging van een wagneriaan die tegen een clubman zegt dat de Walküre niet alleen maar lawaai is.

 

- Grande dame zijn is de grande dame spelen, dat wil voor een deel zeggen, eenvoudig doen. Het is een rol die handenvol geld kost, vooral omdat eenvoud pas aanspreekt onder voorwaarde dat anderen weten dat je niet eenvoudig zou hoeven zijn, dat wil zeggen, steenrijk bent.

 

- En toch, ze hechtte niet aan geld, tenzij misschien om het te kunnen uitgeven zonder zuinig aan te hoeven doen.

 

- Pas bij een ziekte besef je dat je niet alleen leeft, maar geketend aan een wezen van een ander rijk, waarvan afgronden je scheiden, dat jou niet kent en dat je onmogelijk om begrip voor jezelf kunt vragen: je lichaam.

 

- Op het gebied van de zielsziekten is een arts die niet al te veel onzin verkoopt een half genezen zieke, zoals een criticus een dichter is die geen poëzie meer schrijft en een politieman een dief is die niet meer steelt.

 

- Zeer zeker is het verstandiger je leven aan vrouwen te wijden dan aan postzegels, oude tabaksdozen of zelfs schilderijen en beelden. Alleen aan deze andere collecties zou je het voorbeeld moeten nemen om voor afwisseling te zorgen, om niet één vrouw te hebben, maar vele.

 

- Maar afwezig zijn, een invitatie voor een diner afslaan of onopzettelijke, onbewuste onvermurwbaarheid, helpen in de liefde, zelfs bij de kleinere aangelegenheden vandien, meer dan cosmetica en de mooiste kleren.

 

- Voor een Guermantes (al was hij dom) betekende intelligent-zijn een scherpe tong hebben, in staat zijn hatelijkheden te zeggen, een ander af te troeven, het betekende ook zijn man te kunnen staan op het gebied van de schilderkunst, de muziek, de architectuur, en Engels te kunnen spreken.

 

- Als bij een boek, als bij een huis, berust de kwaliteit van een "salon", dacht Mme de Guermantes terecht, op de hoeksteen van de beperking.

 

- In de liefde doen dankbaarheid en de behoefte om de ander een plezier te doen, vaak meer geven dan hoop en eigenbelang hadden doen beloven.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Ik kan het bloggen niet laten

Vaste lezers van mijn blog zullen zich na mijn vorige stukje wel hebben afgevraagd hoe lang het nu weer zou duren voordat ik weer zou beginnen met bloggen. Een maand geleden had ik er helemaal geen zin meer in. Mijn derde boek was binnen en ik dacht dat ik alles wel had geschreven. Het blijkt toch anders te liggen.

Het concept van mijn vierde boek is klaar en is nu naar een vriend die de opmaak verzorgt. Het vierde boek bevat ongeveer 80 boekbesprekingen van autobiografisch proza, aangevuld met zorgvuldig uitgezochte citaten. Ik ben er zeer trots op, hoewel het duidelijk niet voor een groot publiek is geschreven.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 

 

Ik stop met bloggen

Gisteren zijn alle 30 exemplaren van mijn filmboek over niet-Amerikaanse films binnengekomen. Mijn derde boek in drie jaar tijd, een hele prestatie. Een mooi moment om stil te staan bij mijn blog. Binnenkort word ik 60. Drie jaar geleden dacht ik dat ik op mijn 60e verjaardag mijn eerste boek in huis wilde hebben. Ik heb er nu dus al drie.

 

De rek is er een beetje uit. Er zijn 4 redenen om ermee te stoppen:

1) Ik vind dat ik over alles heb geschreven waarover ik wilde schrijven.

2) Ik heb steeds minder energie.

3) Het bloggen kost me heel veel tijd.

4) Ik wil wat meer andere dingen doen, wat meer lichaamsbeweging en wat meer met vrienden doen.

 

Niets staat vast in dit leven, maar voorlopig ben ik gestopt met bloggen. Mijn blog blijft wel gewoon op het web staan. Groetjes, Erik

Tim Dirven: Yesterday's People

Tim Dirven: Yesterday's People (België, 2006): 120 blz: Uitgeverij FotoMuseum Provincie Antwerpen

 

 

 

Afgelopen week kwam ik het fotoboek "Yesterday's People" van de Belgische fotograaf Tim Dirven, tegen op marktplaats. Ik vond de foto's bij de advertentie geweldig en heb gelijk het boek besteld. Dat bleek een erg goede keus.

 

De naam Tim Dirven zal bij de meeste fotoliefhebbers niet meteen een belletje doen rinkelen. Ik was hem al eerder tegengekomen in de uitgave van de Belgische krant "De Morgen". Tim Dirven is een reportagefotograaf die over de hele wereld heeft rondgereisd, steeds op zoek naar dat éne beeld. 

Tegenwoordig lijkt het mode te zijn om steeds maar grotere en dikkere fotoboeken te publiceren. "Yesterday's People" is qua omvang een bescheiden boek, maar wel een met prachtige zwart-wit foto's van over de hele wereld. Tim Dirven is wat mij betreft een fotograaf om in de gaten te houden.

 

Tim Dirven heeft een eigen website.

 

    

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Nicolien Mizee: Faxen aan Ger: Deel 5: Een licht bewoond eiland

Nicolien Mizee: Faxen aan Ger: Deel 5: Een licht bewoond eiland (Nederland, 2022): 444 blz: Uitgeverij van Oorschot

 

 

 

Het 5e deel van Faxen aan Ger "Een licht bewoond eiland" loopt van van februari tot en met juli 2000. Als Mizee in dit tempo doorgaat kunnen we nog heel wat faxboeken verwachten. Of haar lezers daar op zitten wachten weet ik niet. "Een licht bewoond eiland" is natuurlijk weer zeer onderhoudend, licht leesvoer. Maar het is ook méér van hetzelfde. Voor mij de hoogste tijd om weer eens wat anders te gaan lezen. Ik denk sowieso dat je de "Faxen aan Ger" beter gedoseerd kunt lezen dan een aantal delen achter elkaar wat ik nu heb gedaan. Maar Nicolien Mizee is ontegenzeggelijk een aanwinst voor de Nederlandse letteren.

 

Citaten:

- Tegen elven kwam ik thuis. Licht aan, verwarming aan, poes aaien, jas aan de kapstok, theewater opzetten, antwoordapparaat beluisteren. Twee boodschappen, zag ik.

 "Dit is je moeder. Je bent een verwend, egoïstisch kreng en ik hoef je voorlopig niet meer te zien." Rang, hoorn op de haak.

 

- "Daar heb je nou comités voor," zei ik, "om te ontdekken wat je niet wil, en zo over te houden wat je wel wil."

- Ik wou je al een tijd iets zeggen, maar vergat het steeds. Ik wou je zeggen dat ik het erg fijn vind dat je je altijd alleen maar in algemene, gunstige zin over mijn faxen uitlaat. Dat geeft me een immense vrijheid. Mijn faxen hebben geen literaire pretentie, ze hebben zelfs geen enkele pretentie, evenmin als gedachten dat hebben. Met kritiek zou ik dus niets aankunnen, behalve dat die me diepongelukkig zou maken. Ik geloof dat jij dat wel begrijpt, ik denk dat het voor jou volkomen vanzelfsprekend is, en toch wilde ik het je een keer zeggen, want hoewel het voor jou vanzelfsprekend is, zou het dat voor niemand anders zijn.

- Nee hoor, ik zou van mijn leven niet met een man willen samenleven. Ook ik zou onmiddellijk in het gebruikelijke rolpatroon stappen. Dat merk ik vaak in mijn omgang met mannen. Als de man zich niet op z'n gemak voelt, is het mijn schuld. En dan ga ik hem een beetje steunen, hem belangstellend aankijken en een paar keer gelijk geven, totdat hij weer is bijgedraaid.

 

- Net toen ik boven de la met toiletartikelen stond (vind jij "toilet" ook zo'n stom woord? Ik vind het een akelig, burgerlijk woord, voor mensen die in kleine huisjes wonen, schoon en netjes lijken, maar stiekem in hun neus peuteren, pornofilms kijken en op de Centrumpartij stemmen), ging de telefoon.

 

- Ik vind dat je nóóit hardop mag zeggen dat iemand lelijk of onaantrekkelijk is. 

 

- Ik hou niet van oordelen die niet strikt persoonlijk zijn.

 

- Groepsdenken is de voorloper van moord.

 

- Laatst moest Bio in haar schoolschrift woorden met een "ei" opschrijven. "Gezeik," schreef ze.

 

- Als iemand nog eens langszij komt en wil aanmeren, mij best, maar ik denk niet dat ik er ooit nog moeite voor ga doen. Het past niet bij mij. Ik ben niet iemand die "op zoek is naar een relatie". Want alles wat daaraan verbonden is, ga ik niet doen. Veranderen, geven, inleveren, concessies doen en meer van dat soort onmogelijkheden. Vreedzame co-existentie, meer valt er bij mij niet te halen.

 

- Gek genoeg kan ik beter omgaan met zinnige dan met onzinnige kritiek. [lijkt mij heel normaal]

 

- Mijn ervaring, ook met het dansen, is dat het voor een schrijver goed is om iets volkomen anders te doen, liefst iets waar hij van nature niet goed in is, iets wat hem niet komt aanwaaien. Zeer sterke  concentratie op iets non-verbaals werkt bijzonder ontspannend. Je gaat ervan openstaan, net als toen je een kind was.

 

- Ik herinner me dat Wolkers in een interview ooit zei: "Die (Annemarie, die model stond voor Olga) was gek. Die had een kronkel in haar hoofd. Anders laat je zoiets moois toch niet kapot gaan?"

 Maar ik dacht toen al: wat voor moois eigenlijk? Dat dat arme kind de hele tijd maar moest liggen neuken met die man? Die verder geen enkele aandacht voor haar had?

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Nicolien Mizee: Faxen aan Ger: Deel 4: Hoog en laag springen

Nicolien Mizee: Faxen aan Ger: Deel 4: Hoog en laag springen (Nederland, 2021): 442 blz: Uitgeverij van Oorschot

 

 

 

Het 4e deel van Faxen aan Ger "Hoog en laag springen" loopt van juni 1999 tot februari 2000. De ouders van Nicolien hebben besloten om haar eenmalig een flinke som geld te geven. Nicolien peinst erover wat ze ermee moet doen, op de bank zetten of gebruiken als gedeeltelijke betaling van haar huis. Het Orakel raadt haar aan om het gewoon lekker uit te geven en er leuke dingen van te doen. Nicolien verbreekt haar relatie met Louise, maar ze blijven nog wel samen stijldansen. Er gebeurt niet zo heel veel, maar alles is prachtig beschreven. Deel 5 heb ik ook al besteld.

 

Citaten:

- Mijn moeder is in staat om aan de hele wereld te vertellen dat ik dol ben op rooie kool, en Ger, dan kan ik haar bedelven onder pamfletten waarin ik het tegenovergestelde beweer, ik kan het door een megafoon in haar oor toeteren: ze zal altijd blijven denken dat ze het écht beter weet. Zoals ik ook heteroseksueel ben en binnenkort een leuke baan als tandartsassistente ga zoeken.

- Hoe dwingender de presentatie, hoe groter het verzet bij de luisteraar. We kunnen de grootste waarheden beter in een klein terzijde zetten. Dat behoedt ons ook voor discussie.

 

- Ik denk dat ik daarom ook niet tegen discussies kan: ik ben ervan overtuigd dat mensen in hun hoofd slechts plaats hebben voor één denkbeeld. Dan kun je hoog en laag springen, daar verandert niets meer aan.

 

- "Wat was het leukste van het kamperen?" vroeg ik Bio toen ze terugkwamen van drie dagen kamperen met Toon in de Ardennen om de zonsverduistering te zien.

 "Tomatensoep eten in de slaapzak," zei ze.

 

- Als je vijftig bladzijden eigen tekst voorleest, word je behoorlijk met jezelf  geconfronteerd. Als tekst is het volgens mij in orde. De waarde kan ik niet beoordelen, maar het is een eenheid, het loopt als een trein en meer kan ik niet doen.

 

- Ikzelf geef niks om abstracte schilderkunst ... en vind: laat ze die flauwekul maar ophangen, laat generaties kunstacademiestudenten maar bloedig proberen nog origineler dan origineel te zijn, laat hordes kunstcritici maar onleesbare geschriften schrijven en zich bezighouden met het prediken van het belang ervan, zolang ik er maar niet naar hoef te kijken en gewoon met mijn museumkaart naar Rembrandt mag.

 

- Ik ben zelf een ongeduldige lezer, heb er een hekel aan om terug te bladeren en hecht eraan dat het soepel te volgen is.

 

- Het gedrag van Jochem uit Beverwijk raakte me als een bliksem die inslaat in een vergeet-me-nietje. 

 

- Niets is te gering om beschreven te worden. Als je maar weet wat je wil zeggen en dat dan zo goed mogelijk doet.

 

- Wat-ie zei, begreep en herkende ik wel allemaal, maar als iemand een uur lang, zonder éénmaal te lachen, zit te beweren hoeveel gelukkiger hij is zonder geld en daarbij afgeeft op rijke mensen die niet weten wat leven is, krijg je toch niet het gevoel dat-ie dolgelukkig is.

 

- "Ik hou van primair werk," zei ik, "een boek schrijven of een pan eten maken. Of iemand iets heel goed uitleggen, dat snap ik ook nog. Maar alles wat daar te ver van verwijderd raakt, onttrekt zich aan mijn waarneming. Daar kan ik me niks bij voorstellen."

 

- Zeuren, klagen, blijven steken in chagrijn, niet alles op alles zetten om het beste van je leven te maken, dat is misschien wel de enige doodzonde.

 

- De keelpijn was, toen ik thuiskwam, zo verschrikkelijk dat ik mijn spuug zo lang mogelijk opspaarde om het ten einde raad allemaal in één keer door te slikken, met het gevoel een rol prikkeldraad door een te nauwe opening te duwen.

 

- Eigenlijk vind ik dat je zó hoort te schrijven dat iemand als ik, met een modale intelligentie en interesse, alles in één keer begrijpt.

 

- Liefde is een rebelse vogel die zich door geen wet laat vangen.

 

- Nabokov zegt dat de basis van literatuur "the irrational belief in the goodness of man" is.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Nicolien Mizee: Faxen aan Ger: Deel 3: Allesverpletterende

Nicolien Mizee: Faxen aan Ger: Deel 3: Allesverpletterende (Nederland, 2019): 383 blz: Uitgeverij van Oorschot

 

 

 

Na de eerste 2 delen van "Faxen aan Ger" heb je het idee dat je  Nicolien Mizee wel zo'n beetje kent. Ze is niet in staat om te werken, heeft daarom een Wajong-uitkering, ze heeft een vriendin met wie ze op lesbisch stijldansen zit en ze schrijft onbekommerd over de kleine dingen in haar eigen leven op een zeer humoristische manier. Ook deel 3 "Allesverpletterende" is een zeer onderhoudend brievenboek. 

 

Citaten:

- Ik weet niet of jij veel overeenkomsten ziet tussen de hier geschetste Nicolien en degene die jij kent, maar ik kon ze nooit ontdekken, behalve mijn taalvaardigheid. En, hongerig mijn moeder gelukkig te maken met de énige kwaliteit die ik bezat, ontwikkelde ik mijn verbale vermogens tot ik wel niets anders leek dan een lopende zinnenvlechter.

 

- Voor mijn moeder is vrouwelijkheid: een lieve vrouw die zich wegcijfert voor haar (zielige) man en hem zijn overspelige avonturen gunt, omdat ze begrijpt dat hij dat nodig heeft. Vrouwen die carrière willen maken (vooral in "mannenberoepen" zoals arts, buschauffeur) zijn verwerpelijk, en ook vrouwen die plezier hebben in seks, of in vrouwenvriendschappen, "meidenlol".

 

- O ja: iets wat ik vannacht nog bedacht, is dat mijn waanzinnige afkeer voor opsommingen, te veel woorden, mijn onvermogen naar uitleg te luisteren of zelfs maar een gebruiksaanwijzing te lezen, kortom, mijn paniekerige weerzin jegens alle tekst die niet simpelweg een mededeling is, misschien ook z'n wortels heeft in mijn moeders eindeloze, nooit ophoudende woordenvloed waarin nooit iets werd gezegd, maar alles werd uitgelegd, met eindeloze, overstelpende hoeveelheden details.

 

- ... terwijl je weet dat ik anders haak naar uw woorden als een hongerige haai ...

 

- En bovendien weet ik maar al te goed dat men moeilijk kan oordelen over eigen werk.

 

- Elke verboden kamer in onze geest leidt tot een verboden kamer in onze creativiteit.

 

- "Vroeger waren kinderen een noodzakelijk kwaad," zei Piet uit Beverwijk eens tegen me. "Je kreeg ze omdat je ze niet kon tegenhouden. Nu is het ongeveer zo dat je leven geen zin heeft als je ze niet hebt. En als ze er zijn, dan wordt alle energie erin gestopt om ze tot een succes te maken."

 

- "Als we later rijk zijn," zeg ik weleens tegen Louise, "dan huren we een majorettekorps dat elke dag een uur rondjes marcheert rond ons privézwembad. Met van die meisjes met iets te plompe benen in korte rokjes. En ik kijk vanuit mijn ligstoel en rook een sigaret."

 

- Bio zei vandaag: "Ik ben van plan om als ik jarig word, weer vijf te worden. En dan weer vier. En dan drie, twee, een, nul. En dan kruip ik lekker terug in mama's warme buik en ga ik heerlijk slapen."

 "En kom je er dan nooit meer uit?" vroeg ik.

 Ze dacht even na.

 "Soms, misschien. Maar niet te lang."

 Ja, die ziet de bui al hangen.

 

- Slankheid is verzet tegen het leven, en niet aantrekkelijk.

 

- Ik kan bijna naar niemand luisteren, geen discussie volgen, naar geen praatprogramma kijken, want alles maakt me razend. Ik heb een hekel aan de zwaarwichtigdoenerij van Armando en aan mensen die zich op secundaire wijze met kunst bezighouden, kortom, iemand die boeken óver Armando schrijft, lijkt me het toppunt van verschrikkelijkheid, slechts te overtreffen door het moeten lézen van zo'n boek.

 

- En als ik iets heel erg meen, verstop ik het liever in een terloopse bijzin dan dat ik het zo pontificaal opschrijf.

 

- "Papa, geloof jij in God?" vroeg Bio, van boven haar bord spaghetti.

 "Hoe kom je daar nou bij? Nou ... ja, eigenlijk wel."

 "Ja natuurlijk," zei Bio tevreden, "die mensen die in de kerk zitten te bidden, die doen dat ook niet voor niks." Ze nam weer een hap. "Voor God is de wereld een computerspelletje," zei ze ineens.

  

- Ik geloof dat een mens het beter in accuratesse dan in grote kicks kan zoeken.

 

- Ik raak buiten zinnen als ik me moet verantwoorden.

 Jij hebt me nooit ter verantwoording geroepen. Dat komt doordat je de meest ondogmatische mens bent die ik ken. Je hebt wel wat rare ideeën, maar dat is oud erfgoed en bovendien heb je daar alleen zelf last van.

 

- Het is slecht om de slechtheid van de ander niet te willen zien. Het leidt tot groter of kleiner misbruik en kan zich uitbreiden als een olievlek.

 

- Ik geloof dat bijna alle kwaad in de wereld voortkomt uit een overdaad aan emotie en een gebrekkig nadenken daarover, waardoor deze gevoelens verworden tot klakkeloos aanvaarde denkbeelden.

 

- Wat is een "genuanceerd oordeel" in hemelsnaam? Een lauw aftreksel van alle gangbare meningen van het moment?

 Laten we alsjeblieft allemaal zo exact mogelijk verwoorden hoe het voor óns is, alleen voor onszelf, niet voor een ander, dan zal het z'n eigen weg vinden in de grote zee van de samenleving.

 

- Democratie leidt tot klagen. Dat is heel goed, het is een vorm van vrijheid, maar het is niet iets om euforisch van te worden.

 

- "Vind jij eigenlijk niet dat je dankbaar moet zijn voor het feit dat jij wordt onderhouden door de staat?" vroeg An me gisteren.

 

- "Nee, dankbaar ben ik niet," zei ik, na goed nagedacht te hebben. "Ik vind het een teken van beschaving dat een maatschappij zijn gehandicapten onderhoudt. Anders liggen alle werkelozen te creperen op de straat, en dat is niet bevorderlijk voor de hygiëne en het straatbeeld."

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Jean Philipse: Into the Heart of Africa

Jean Philipse: Into the Heart of Africa (Nederland, 2017): 408 blz: Uitgeverij Travelmania

 

"Into the Heart of Africa" is een prachtig boek met vooral foto's  van mensen in verschillende Afrikaanse landen. Jean Philipse is in de volgende landen geweest: Madagaskar, Benin, Ethiopië, Namibië, Kaapverdië, Tanzania, Malawi en Zimbabwe. Het grootste aantal foto's in dit boek komen uit Madagaskar en Ethiopië, met name de Omo-vallei.

 

"Into the Heart of Africa", is het bewijs dat je niet een heel bijzondere fotograaf hoeft te zijn om prachtige foto's en een prachtig boek te maken. Als je iets moois ziet en je weet dat kundig te fotograferen, dan kan dat prachtige foto's opleveren. De portretten in dit boek zijn alle kleurrijk en er zitten een flink aantal erg mooie foto's tussen. De teksten in het boek lezen ook lekker weg. Ze zijn kort en informatief. "Into the Heart of Africa" is een prachtig boek!

 

Voor een aantal foto's uit "Into the Heart of Africa", klik hier.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Nicolien Mizee: Faxen aan Ger: Deel 2: De porseleinkast

Nicolien Mizee: Faxen aan Ger: Deel 2: De porseleinkast (Nederland, 2018): 455 blz: Uitgeverij van Oorschot

 

 

 

"De porseleinkast" is het 2e deel van de "Faxen aan Ger" en beslaat de periode van juli 1997 tot juli 1998. Nicolien is constant bezig met haar zelfonderzoek. Het boek is erg hilarisch en ik heb het in slechts 4 dagen tijd uitgelezen.

 

Een nieuwe persoon in het boek is een zekere Yolande, consequent als het Orakel aangeduid. Het Orakel is een therapeute zonder diploma, maar wel eentje die goede adviezen geeft en waar Nicolien veel aan heeft.

 

An, de zus van Nicolien, heeft 2 kleine kinderen, Ster en Bio. Ster is zeer aangepast en Bio doet precies wat ze zelf wil, zij lijkt daarbij op een kleine versie van Nicolien.

 

Verder gaat het boek over Nicoliens eerste vriend Sybren, haar omgang met de sociale dienst en geldzaken en ook erg veel over haar moeder. "De porseleinkast" is na "De kennismaking" opnieuw een genot om te lezen! 

 

Citaten:

- Omdat ik nooit veel begrepen heb van de verlangens die de meeste mensen doen voortgaan, komen mijn periodes van depressie me reëler voor dan de tijden waarin ook ik lijd aan de verstandsverbijstering die ons de energie geeft 's ochtends op te staan, kleren aan te trekken en het huis te verlaten.

 

- Ik kon alleen iets van een ander aannemen als ik voelde dat het klopte, dat het aansloot bij iets wat ik zelf al vermoedde - en als dat niet zo was, raakte ik in een eigenaardige verlamming die me zelfs het spreken onmogelijk maakte.

- Blijft over een groot en belangrijk probleem: waarom word je per keer leuker? Nee nee, ik meen het. Het is verschrikkelijk. Na jou gezien te hebben valt er niets meer na te streven dan je nogmaals te zien.

 Ik moet zeggen: dit is wel een economische liefhebberij. Andere mensen betalen duizenden guldens om naar Ambon te vliegen, te bungeejumpen of de Mount Everest te beklimmen, en ik hoef alleen maar met jou een broodje te eten om hetzelfde effect te bereiken.

- Die AAW is ook gebaseerd op het minimumloon,  en zal dus ongeveer hetzelfde bedrag zijn als de bijstand, maar ik word niet langer beschouwd als "between jobs", als iemand die elk moment te werk kan worden gesteld. Geen inschrijving bij het Arbeidsbureau, geen maandelijkse briefjes, geen halfjaarlijkse controle, geen plicht "permanent beschikbaar te zijn voor de arbeidsmarkt", waardoor je in principe nog geen twee dagen weg mag en beboet wordt als ze erachter komen dat je tóch weggeweest bent, enzovoorts enzovoorts.

 

- Het probleem was dat Kees' leven eigenlijk min of meer om het consumeren van bier heen gecomponeerd was.

 

- Blijkbaar kan ik beter tegen onhandigheid dan tegen sophistication. En ik ben beter opgewassen tegen een rechtstreekse aanval ("jij vreet van mijn belastingcenten") dan tegen mensen als huisbaas H. en mijn moeder, die zeggen dat ze mijn werkeloze staat "accepteren", terwijl ik volkomen zeker weet - beter dan zijzelf - dat ze dat in hun hart niet doen.

 

- Zoals je je misschien nog herinnert, had ik ooit, in een aanval van balorigheid, "vanaf geboorte" ingevuld op het formulier waarop mij werd gevraagd sinds wanneer ik arbeidsongeschikt was.

 Dat bleek een gouden zet, want nu is er misschien een mogelijkheid dat ik bij "jonggehandicapten" word ingedeeld, hetgeen bijzonder gunstig zou zijn omdat deze groep als verloren wordt beschouwd. Daar moeten we heen. 

- Discussies met Louise zijn bijzonder vermoeiend, omdat ze in de veronderstelling leeft dat een mening ontstaat nadat alle argumenten tegen elkaar zijn afgewogen. Het is natuurlijk precies andersom: eerst heb je de mening, en pas daarna reconstrueer je je argumenten.

 

- Het is me in mijn functie als professioneel uitvreter vaak opgevallen dat de beste maaltijden niet te halen zijn bij mensen die ingewikkeld doen met het eten. Mik met haar lavendelbiefstukken. Armgard met haar exotische klonten en Balthasar die een soort breiwerken van verschillende soorten vis maakt - op de een of andere manier proef ik er alle kosten en moeite nooit aan af.

 Had het me maar in de oorspronkelijke vorm voorgezet, denk ik meestal spijtig.

 

- ..., maar waarom zouden we proberen te leven in de ontstentenis van dingen die ons beter doen functioneren? God, Ger en Seroxat, het maakt in elk geval minder herrie dan sportauto's, kinderen en vliegreizen - de zaken die andere mensen dan weer gelukkig maken.

- Het enige wat me werkelijk heel gelukkig kan maken, is iets voor iemand te kunnen betekenen. Dat Sybren z'n dochter naar me vernoemd heeft, dat Paul zo blij is met dat libretto, sommige dingen van jou.

 

Het Orakel over Nicolien:

- "Jij hebt echt iets te zeggen en dat moet honderd procent op jouw manier."

 

- Louises moeder is een klein vrouwtje, van wie een spanning uit gaat waarmee je een halve stad gemakkelijk van energie zou kunnen voorzien.

 

- Bij schrijvers valt me trouwens sowieso vaak op dat het beginwerk het beste is. Daarna is het telkens meer van hetzelfde, en meestal slechter, want doodgedacht.

 

- Alleen al het feit dat iemands gezicht oplicht als je binnenkomt, is een rechtvaardiging van je bestaan.

 

- "Nee, dat ben ik niet met je eens," zei je nadat ik zei dat kunst die pas door uitleg begrepen kon worden, niet deugde.

 

- 't Is nogal griezelig om te besluiten dat je alleen maar naar jezelf moet luisteren; de angst slaat toe dat je dan het contact met de realiteit verliest. Gek genoeg verlies je dat eerder als je te veel naar andere mensen luistert.

 

- Charlie zegt dat ik mezelf als een cadeau beschouw. Je mag ernaar kijken, het raadplegen, mee uit eten nemen, maar het komt geen millimeter naar je toe.

 

- (Jij riep ook ooit iets wat ik niet licht zal vergeten. Ik studeerde nog bij je, kwam langs met m'n werk, en jij vertelde verontwaardigd over de eindexamenstudenten van de Filmacademie. "En een kapsones dat ze hebben! En Nicolien, ze kunnen nog geen fractie van wat jij kan!" Van puur plezier ben ik toen in de verkeerde trein gestapt, waar ik pas in Amsterdam Amstel achter kwam.)

 

- Iemand afschrijven vind ik erger dan iemand beschrijven.

 

- Sybren legde zijn handen met uitgespreide vingers op mijn billen.

 "Wat een kont," zei hij waarderend, "daar kun je wel een huis op bouwen."

 

- "Weet je dat de gebroeders Grimm pas later stiefmoeders in al die sprookjes hebben ingevoerd? Oorspronkelijk waren dat moeders."

 

- Voor mij zijn de twee belangrijkste geboden in het leven: laat ieder wezen in zijn waarde en bescherm je kinderen.

 

- Ineens viel me in dat jij eergisteren, bij mijn laatste bezoek, meer gepraat had dan ik! Een wonder! Je zal zien, binnenkort kom ik een kwartier te laat, krijgen we ruzie, komt de zon op in het westen, nodig je me uit voor een weekend-uit, zijn er sterren bij dag en neem ik een vaste baan. 

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Flow

Flow (Letland, 2024): 82 min: Regisseur Gints Zilbalodis

 

 

 

"Flow" is een indrukwekkende animatiefilm van de Letse regisseur Gints Zilbalodis over een wereld zonder mensen waarin een enorme zondvloed optreedt en 5 dieren het tezamen moeten zien te redden op een vlot.

 

De film wordt gezien vanuit de kat, de hoofdpersoon van deze animatie. Tijdens de grote overstroming is de kat op het vlot geraakt, samen met een labrador, een capibara en een maki. Ook nestelt een grote vogel zich op het vlot. De dieren proberen om te overleven in deze noodsituatie en hebben daarbij elkaars hulp nodig.

"Flow" is gemaakt met de nieuwste computer gegenereerde animaties. De dierlijke hoofdpersonen zien er nog redelijk traditioneel getekend uit, maar de achtergronden zijn zeer realistisch. Ik vind deze computer gegenereerde animatie te gladjes, ze missen de charmante onbeholpenheid van vroegere tekenfilms. Wat ik dan weer wel erg sterk vind, is dat "Flow" een film is zonder enige tekst. Je krijgt de beelden, de omgevingsgeluiden en de weliswaar mooie, maar in mijn oren te nadrukkelijk aanwezige muziek, en dat is het.

 

Al met al is "Flow" een animatiefilm die veel mensen zal aanspreken.

 

Op IMDB krijgt "Flow" van maar liefst 140.000 mensen een waardering van 7,8.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: De kleur van granaatappels

De kleur van granaatappels (Georgië, 1969): 69 min: Regisseur Sergej Paradzjanov

 

 

 

"De kleur van granaatappels" is de beroemdste film van de Georgische regisseur Sergej Paradzjanov. De Russische autoriteiten waren de film niet welgezind en de film is in verminkte vorm tot ons gekomen. Ondanks dat valt er genoeg te beleven aan deze film.

 

De granaatappel heeft een dieprode kleur, vergelijkbaar met die van bloed en rode wijn. Deze kleur komt veel terug in de film, met name in de gewaden van de vrouwelijke figuranten. "De kleur van granaatappels" bestaat niet zozeer uit een samenhangend verhaal, als wel uit een serie zeer kleurrijke tableaus vivant. Het verhaal gaat over de Armeense dichter Sayat-Nova.

 

Het acteerwerk oogt amateuristisch, wat de authenticiteit van de film te goede komt. Ook wordt de film ondersteund door prachtige muziek, zowel zang als instrumentaal. "De kleur van granaatappels" doet mij erg denken aan de vroegste cinema en dan met name aan de films van Georges Méliès.

Ik moet zeggen dat ik niet veel begrijp van de film, maar dat ik erg onder de indruk ben van de visuele pracht. Helaas is het moeilijk om aan een dvd van deze film te komen. Krijg je ooit de gelegenheid om deze visueel overrompelende film te zien, grijp die dan met beide handen aan! Ik heb de film vanavond voor de 2e keer in 2 weken tijd gezien en was nu nog meer onder de indruk. Deze film komt ook in mijn filmboek.

 

Op IMDB krijgt "De kleur van granaatappels" van 17.000 mensen een waardering van 7,5.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Schweizer Fotobücher

Peter Pfrunder (red): Schweizer Fotobücher (Zwitserland, 2012): 702 blz: Uitgeverij Lars Müller

 

 

 

Met een dikte van 7 cm is "Schweizer Fotobücher" één van de allerdikste boeken uit mijn verzameling. Ook in andere opzichten is het een fors boek. Het is gedrukt op stevig papier, telt 700 bladzijden en weegt ruim 3 kilo.

 

Er zijn sinds 2000 veel fotoboeken verschenen met een overzicht van fotoboeken uit een bepaald land of met een bepaald onderwerp. De meest bekende daarvan zijn "The Book of 101 Books" van Andrew Roth en het driedelige "The Photobook, a History" van Gerry Badger en  Martin Parr. Badger en Parr kozen ervoor om een enorm aantal fotoboeken te behandelen, ik schat zo'n 800 stuks, waarbij van ieder behandeld boek een foto werd gegeven plus een korte informatieve tekst.

Vergeleken met de aanpak van Badger en Parr worden in "Schweizer Fotobücher" veel minder fotoboeken besproken, in totaal slechts 70 stuks. Dat geeft ruimte voor een veel uitgebreidere behandeling van de besproken boeken. De meeste fotoboeken krijgen 4 volle bladzijden met afbeeldingen en ook nog eens 4  volle bladzijden met tekst. Ik vind de keuze voor een veel kleiner aantal besproken fotoboeken een goede keuze en zeker ook het uitgebreide beeldmateriaal. Over die enorm lange teksten ben ik dan weer minder enthousiast. Ik heb slechts 3 teksten uit het boek gelezen: de inleiding en de teksten bij "The Americans" en "The Lines of My Hand" van Robert Frank, wereldwijd gezien veruit de beroemdste Zwitserse fotograaf. De teksten bij die laatste 2 boeken waren bij Badger en Parr, 5 keer zo kort, maar net zo informatief.

 

Ik vind "Schweizer Fotobücher" een prachtig boek en dan met name de hoge kwaliteit van de afbeeldingen. De lange teksten geloof ik wel, die nodigen niet tot lezen uit.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Eriks wijsheid van de dag 4

Maak met iedereen ruzie, maar nooit met je buren!

 

Het overkomt iedereen weleens, dat hij of zij ruzie met iemand maakt. Je kan met iedereen ruzie maken, met je partner, met je familie, met je vrienden, met je baas, met je collega's, maar maak nooit de fout om ruzie met je buren te maken. 

 

De meeste mensen waar je mee optrekt hebben ongeveer dezelfde levensomstandigheden en interesses als jijzelf. Dat geldt niet voor je buren. Buren kies je niet, die krijg je gratis meegeleverd als je ergens komt te wonen. Als je ruzie hebt met je buren, kan dat heel erg naar uitpakken. Het zal niet de eerste keer zijn dat iemand wordt weggepest door een vervelende buur of zelfs wordt vermoord. Daarom mijn advies: maak nooit ruzie met je buren.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 

 

Tuiavii: De Papalagi

Tuiavii: De Papalagi (Duitsland, 1920): 95 blz: Vertaald uit het Duits door Anso Sommer (1980): Uitgeverij Heureka

 

 

 

"De Papalagi" bevat de fictieve redevoeringen van het Zuidzee-opperhoofd Tuiavii uit Tiavea [bij Samoa] zoals opgetekend door de Duitse zendeling Erich Scheurmann, over de Papalagi (de blanke man). In dit bescheiden boekje worden een aantal vreemde gebruiken van de blanken onder de loep genomen. Het boekje is een mystificatie, het komt gewoon uit de pen van Scheurmann.

 

Dingen waarin de blanke zich onderscheidt van de Zuidzee-bewoner: hij draagt kleding en rare kano's aan zijn voeten die hij schoenen noemt, hij woont in stenen kisten die oncomfortabel zijn en waar de wind niet lekker door kan waaien als bij een hut van een Zuidzee-bewoner, hij gebruikt geld en wil daarvan steeds meer hebben, de Papalagi heeft nergens tijd voor, de Papalagi maakt vreemde machines, hij heeft een beroep en moet iedere dag precies hetzelfde doen en hij denkt veel. Wat het nut van dat laatste is, is het opperhoofd al helemaal niet duidelijk.

De tekst van "De Papalagi" is bewust een beetje onbeholpen opgeschreven, het geeft met milde humor een lichte maatschappijkritiek en het is gemakkelijk in een avond te lezen. Voor wie na het lezen van een aantal zware boeken toe is aan iets luchtigs!

 

  

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Stephan Vanfleteren: En avant, marche!

Jan Matthys, Hanne Delodder & Marijke Libert (Tekst) & Stephan Vanfleteren (Foto's): En avant, marche!: Over majorettes, harmonies, fanfares en andere blaasorkesten (België, 2012): 288 blz: Uitgeverij Hannibal

 

 

 

Het heeft een tijd geduurd, maar inmiddels ben ik onvoorwaardelijk fan van de Belgische portretfotograaf Stephan Vanfleteren. Vanfleteren werkt, in ieder geval bij zijn portretfoto's, altijd in zwart-wit. Ik kan het niet anders zeggen, hij maakt prachtige zwart-witte portretfoto's, die mij in veel gevallen enorm aanspreken. Ik heb zijn bekendste boeken: "Portret", "Belgicum" en "Atelier" in huis, maar misschien vind ik "En avant, marche!" wel het boek met zijn mooiste foto's.

"En avant, marche!" bestaat uit 2 delen. Het eerste deel, tot en met bladzijde 95, bevat veel teksten over de geschiedenis van de fanfares met daarbij historische foto's uit archieven. Dit deel heb ik in zijn geheel overgeslagen, wel heb ik de foto's even snel bekeken.

 

Het tweede deel van het boek is waar het mij om te doen is, en bevat schitterende foto's van Stephan Vanfleteren, die hij alle gedurende een periode van 3 maanden in zijn daglichtstudio heeft gemaakt. Het fotowerk is van uitzonderlijke klasse. In dit tweede deel staan ook nog een paar teksten van Marijke Libert, maar die heb ik (nog) niet gelezen.

 

Voor een paar foto's uit "En avant, marche!", klik hier.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Films gezien in mei

Fados: Film uit 2007 van Carlos Saura over de fado. ****

 

Atanarjuat: Film van en over de Inuit uit 2001. *****

 

Le cose che restano: Italiaanse miniserie uit 2009. *****

 

The Other Side of Hope: Mijn tot nu toe favoriete film van de Fin Aki Kaurimäki uit 2017. *****

 

Kes: Vroege film van Ken Loach uit 1969. ****

 

Fitzcarraldo: Beruchte film van Werner Herzog uit 1982. *****

 

Viridiana: Een van de betere zwart-wit films van Luis Buñuel uit 1961. ****

 

Il Grido: Mijn favoriete zwart-wit film van Michelangelo Antonioni uit 1957. *****

 

Rams: IJslandse film uit 2015. ****

 

Monsoon Wedding: Film van de Indiase Mira Nair uit 2001. ****

Pirosmani: Film over de Georgische schilder Niko Pirosmani uit 1969. ****

 

Black Girl: Zwart-witte Senegalese film uit 1966. ****

 

Borom Sarret: Korte Senegalese film uit 1963. ****

 

Around the World in 80  Days: BBC-serie uit 1989 door en met Michael Palin. *****

 

De kleur van granaatappels: Georgische film uit 1969. ****

 

La Novia del desierto: Klein Argentijns drama uit 2017 over een vrouw die door de woestijn reist en haar tas kwijtraakt. Samen met een welwillende marktkoopman gaat ze op zoek naar de tas met haar bezittingen. Het einde vind ik zwak. ****

 

In april ben ik begonnen met het samenstellen van een boek over niet-Amerikaanse films. Daarvoor heb ik in eerste instantie alleen films uitgezocht die ik al had besproken. Ik had nog een klein aantal films liggen die ik nog niet had besproken, maar die  ik mogelijk ook wilde opnemen in mijn boek. Van de films die ik in mei heb gezien komen de volgende films in mijn boek: Atanarjuat, Le cose che restano, The Other Side of Hope, Kes, Fitzcarraldo, Il grido, Rams, Black Girl en Around the World in 80 Days.

Fantõmas: In the Shadow of the Guillotine: Zwart-witte stomme Franse film uit 1913 van Louis Feuillade. Je moet wel heel erg geïnteresseerd zijn in de stomme film om wat te kunnen met deze film. Voor filmliefhebbers van nu niet de moeite waard volgens mij. ***

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 

Gedachten aan zelfmoord

Vanavond was het weer eens zover. De aanleiding was iets onbenulligs, mijn zus had over de telefoon wat scherp op mij gereageerd. Ik had heerlijk gegeten bij Kolintang, een forse kom ossenstaartsoep, 2 stokjes saté, een portie gebakken banaan en een ei. Ik had een tevreden gevoel in mijn maag.

 

Opeens bedacht ik dat ik wel naar het spoor kon lopen, zomaar om te kijken wat dat met mij zou doen. Bij dergelijke gedachten zoek ik bijna altijd  hulp als ik nog thuis ben, wat natuurlijk wel zo verstandig is. Ik liep luchtig gekleed naar de spoorwegovergang hier bij Lunetten. Daar ging ik vlak bij de overgang zitten bellen met C. mijn beste vriendin. Zij zei dat ik gauw naar huis moest gaan. Dat wilde ik niet. Intussen kwamen er paar voorbijgangers langs die vroegen of het wel goed met mij ging, waarop ik geheel naar waarheid met nee antwoordde. Zij belden 012 en bleven bij mij om wat te praten. Ze waren verwonderd dat ik zo rustig was, waarop ik zei dat dit wel vaker voorkwam. Ik ben ervaringsdeskundige zogezegd.

 

Na een minuut of 10 kwam de politie, ik stond net te plassen. Blijkbaar is er een elektronisch meldsysteem bij de overgang, ze hadden een aankomende trein laten stoppen. Ik heb een tijdje met een agent staan praten, de trein reed weer en ik belde voor de zekerheid P. mijn beste vriend om te vragen of die nog even bij mij op bezoek kon komen. De agenten vonden het niet verantwoord om mij alleen naar huis te laten gaan en brachten mij netjes thuis. Geweldige service van de politie, dat mag ook wel eens gezegd.  

 

Het was ongeveer de 100e keer dat ik sterke gedachten aan zelfmoord had en ik denk de 5e keer dat 112 is gebeld. Het bezoek was gezellig en daarna naar bed gegaan. Nu was ik even wakker omdat ik naar het toilet moest en heb ik dit stukje geschreven.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 

Gerrit Jan Zwier: Een lichte angst

Gerrit Jan Zwier: Een lichte angst: Beschouwingen over reizen en reisboeken (Nederland, 1995): 204 blz: Uitgeverij de Prom

 

 

 

"Een lichte angst" is het derde boek van Gerrit Jan Zwier dat ik de afgelopen week herlas. In "Een lichte angst" staan, als ik goed heb geteld, 63 besprekingen van Nederlandstalige reisboeken, de meeste uit de periode 1985-1995, maar ook enkele "oudjes" die in die periode zijn heruitgegeven. Ik heb veel van de besproken boeken gelezen, maar daarvan hebben alleen de boeken van Lieve Joris en Carolijn Visser en "Diep in Arabië" van Marcel Kurpershoek de lijst met mijn favoriete reisverhalen gehaald.

 

Zoals ik in mijn twee vorige stukjes al heb geschreven vind ik Gerrit Jan Zwier inhoudelijk erg sterk, maar stilistisch beduidend minder. Dat laatste zorgt ervoor dat ik zijn eigen reisverhalen niet ga lezen. 

 

Citaten:

- In Nederland spreekt het vanzelf dat een slechte roman altijd meer aandacht krijgt dan een goed reisboek, heeft Nooteboom eens gezegd.

 

- Brokken memoreert het feit dat veel primatologen vrouwen zijn, maar hij vergeet erbij te vermelden dat die allemaal door de beroemde Leakey naar de jungle werden gestuurd. Deze vorser, die in Kenya de ene voorouder van de mens na de andere ontdekte, was namelijk van oordeel dat vrouwen hun ogen beter de kost geven dan mannen, en dat zij onder moeilijke omstandigheden ook taaier en vasthoudender zijn.

 

- Van Dis verkeert eigenlijk voortdurend in een ongemakkelijke positie. Enerzijds kan de cultuur van de Afrikaners, zoals de Boeren zichzelf noemen, hem gestolen worden ("Drie auto's, een huis met twintig kamers voor drie kinderen en twee vrouwen, een paar kilo vlees naar binnen stouwen en de hele dag over schapen lullen en 's avonds naar de stomste televisie kijken in een huis vol prullen"), maar anderzijds voelt hij zich evenmin een witte Bantoe, die ernaar smacht het zwarte erfgoed te omhelzen.

- Dan realiseert van Dullemen zich opeens, in een prachtig beeld, hoe de Afrikanen over al die blanke toeristen moeten denken: "Als een kudde roze spaarvarkens die je goed moet  schudden omdat er veel geld in zit."

 

- Hoe beziet een Thai een Europeaan of Amerikaan? Als schepsels van een andere planeet, schrijft Hauser, als "forse, harige wezens, met eerlijke, zij het ruwe manieren, veel geld en een grote lul".

 

Over de voormalige Sovjet-Unie:

- "Vroeger kon je alles kopen en mocht je niets zeggen," zegt een vrouw die in een goudwasserij werkt, "nu mag je alles zeggen en kun je niets kopen."

 

Cees Nooteboom in Spanje:

- Tussen de bedrijven door eet hij een hapje in de plaatselijke herberg. Ook daar heeft de tijd stilgestaan: "Laag, donker, zwijnsbouten, zwarte bloedworsten met rijst erin, stukken spek, konijnen, donkere, dikke wijn uit aardewerken kruiken, grote broden uit een andere eeuw."

 

- Snojink, net de veertig voorbij, en geestelijk gevormd in de jaren zestig, voelde zich in Nederland even slecht op zijn gemak als een pissebed in de zon.

 

- Een feministe in Saoedi-Arabië ... dat zou even misplaatst zijn als een ijsbeer op de evenaar, als een alpinist in Friesland, als een haai in een korenveld. Een feministe zou op het Arabisch schiereiland hysterisch worden van woede en frustratie.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Gerrit Jan Zwier: Grijpen naar de regenboog

Gerrit Jan Zwier: Grijpen naar de regenboog: Een literaire safari (Nederland, 1985): 101 blz: Uitgeverij de Prom

 

 

 

In "Grijpen naar de regenboog" bespreekt Gerrit Jan Zwier 25 wat oudere reisverhalen van meestal Engelse en een paar Duitse schrijvers. Een aantal van de besproken reisboeken heb ik gelezen, die van Alexander Kinglake, Evelyn Waugh, Norman Douglas, Peter Fleming, Ella Maillart, Graham Greene, Robert Byron, J.R. Ackerley, Eric Newby, Patrick Leigh Fermor en Harold Nicolson. Hoewel dit vrij grote namen zijn binnen het genre, behoort geen van deze boeken tot mijn persoonlijke favorieten.

 

Inhoudelijk vind ik Gerrit Jan Zwier een uitstekende boekbespreker, hij zou het goed doen als blogger. Zijn stijl vind ik een stuk minder. 

 

Citaten:

- De moderne tijd heeft travel door toerisme vervangen, zoals ook "zijde en wol door nylon zijn vervangen, vis door vissticks, koffieroom door poeder en verdienste door publiciteit."

 

- Als veroveraars hadden de Abessiniërs de door hen onderworpen volkeren niets te bieden: "Zij brachten geen nieuwe technieken of kennis met zich mee, geen nieuwe landbouwmethoden, riolering of wegenaanleg, geen kennis van medicijnen en hygiëne, geen betere politieke organisatie ... Ze bouwden niets; ze lieten zich neer in de dorpen van het onderworpen volk, deden niks nuttigs, waren smerig en overheersend, stookten het timmerhout op, aten het voedsel op, maakten de mensen tot slaven en hieven belasting op de handelswaar die van buiten af binnensiepelde."

- "Het vlees moet helemaal niet gepijnigd worden," protesteert Douglas, "men moet het juist koesteren: het menselijk lichaam is in eerste plaats een engine of delights." Hij voegt eraan toe, dat het de Grieken onbekend was dat er zoiets als een antagonisme tussen lichaam en geest bestond, en dat die gedachte "een van de schadelijkste staaltjes van kromdenken is die ooit  uit onze misleide hersenpan is weggelekt."

 

- Byron noemt zichzelf een reiziger die van huis gaat om wat te leren en wat wijzer te worden. Een reiziger is de tegenpool van de specialist; de eerste wil steeds méér weten over steeds meer, de tweede wil steeds méér weten over steeds minder.

 

- Eens gebeurde het dat een jongeling, die nog volop bezig was met de initiatieceremoniën die een volwaardig man van hem moest maken, door een tijgerhaai gegrepen en verslonden werd. Uit bezorgdheid om de onvolwaardige staat waarin het slachtoffer het dodenrijk betrad, betrok diens oudste broer, een dag later, de wacht bij de onheilsplek. Het duurde niet lang of er begon een rugvin om hem heen te cirkelen. En inderdaad, na het doden en opensnijden van de haai bleek dat het om hetzelfde dier ging - in de maag trof de wreker de restanten van zijn broer aan. Vervolgens werden de riten tot een succesvol einde gebracht en iedereen was er nu van overtuigd dat de overledene zijn weg moest kunnen vinden in het labyrint van het dodenrijk.

 

- "Eén van de onaangenaamste eigenschappen van fanatieke moslims," zo schrijft Newby, "is hun vermogen om mensen van een ander geloof het gevoel op te dringen dat ze onrein zijn in hun denken, woorden en daden."

 

- Van een reisverhaal mag toch worden verwacht dat de verteller prominent aanwezig is; niet de reis maar de reiziger is in dit genre immers het belangrijkst.

 

- Sir Harold is zeer koningsgezind, onbeschaamd chauvinistisch ("Ik geloof dat mijn landgenoten in het algemeen eerlijker, vriendelijker, praktischer en inventiever zijn dan mensen van andere landen")

  

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Gerrit Jan Zwier: Antropologen te velde.

Gerrit Jan Zwier: Antropologen te velde: De confrontatie van de etnograaf met vreemde volken en met zichzelf (Nederland, 1980): 120 blz: Uitgeverij Ambo 

 

 

 

Ongeveer 30 jaar geleden las ik 3 boeken met boekbesprekingen van Gerrit Jan Zwier alsmede zijn reisverhaal "Europese reizen". Die eerste 3 boeken heb ik de afgelopen dagen herlezen. Nu, bij herlezing, vind ik zijn boeken veel beter dan ik mij herinnerde.  

 

Inhoudelijk is "Antropologen te velde" een erg sterk boek. Het is een literatuurstudie over de persoonlijke lotgevallen van antropologen tijdens hun veldwerken. Gerrit Jan Zwier schrijft met duidelijke kennis van zaken, hij is onderhoudend, informatief en bondig en hij geeft veel mooie citaten die organisch in zijn tekst zijn verweven. Helaas ben ik niet zo enthousiast over zijn stijl. Hij mist de glasheldere stijl die de boeken van Lieve Joris en Carolijn Visser zo aangenaam om te lezen maakt. Verder vind ik hem te stellig en mist hij de lichtheid van toon, waar ik zo van houd.

 

Citaten:

- De veldwerkperiode biedt echter al aanknopingspunten genoeg voor introspectie en reflectie. Via de omweg van een andere cultuur wordt de distantie geschapen die nodig lijkt te zijn om jezelf als individu en als cultureel bepaald wezen beter te leren kennen. De hartekreten en zuchten van antropologen te velde, alsmede hun triomfen en nederlagen, vormen het onderwerp van dit boek.

 

- Op het praktische vlak moet er van alles en nog wat geregeld worden. Voor een medische check-up, inentingen, het op peil houden van de lichamelijke conditie en het aanleggen van een huisapotheekje behoort tijd te worden uitgetrokken, evenals voor taalstudie en het sleutelen aan een uitgekiende en hanteerbare uitrusting. Het is niet verstandig een paar notitieboekjes, twee potloden en een enkel fototoestelletje mee te nemen en dan te denken dat het belangrijkste onderdeel van de bagage - de middelen waarmee observaties vastgelegd worden - voldoende verzorgd is. Williams adviseert de veldwerker om een kantoorboekhandel aan kistjes van metaal en fiberglas, carbonsets, fiches in allerhande maten, paperclips, schriften, typemachines, anti-papierkever-papier, elastiekjes, punaises, anti-inktkever-inkt, plastic hoesjes en doosjes, rubber ringen, weckflessen, mini-hangmappenkastjes van bamboe, een portable donkere kamer enzovoort mee te nemen.

 

- Een andere lekkernij van de Yanomamö bezit het drietal eigenschappen dat wij na enig nadenken als kenmerkend voor een walgelijke maaltijd zouden opnoemen: deze is bleekwit, zacht en het leeft. Maden, in dit geval, zo dik als muizen. De kronkelende kop wordt er bijna afgebeten en de ingewanden worden meegetrokken. Een deel wordt geroosterd en smaakt, volgens een door de wol geverfde missionaris, naar bacon. "Maar alles wat boven een rokerig vuur wordt gehouden smaakt naar bacon," stelt Chagnon vast.

 

- Bij de Tiv zag Laura Bohannan hoe de pannen, vóór het eten, door geiten werden schoongelikt en Middleton vond het geen verbetering dat dit werkje bij de Lugbara door vrouwentongen werd opgeknapt. 

 

- Veel en lekker eten blijkt een favoriete manier te zijn om frustraties af te reageren. Met name Amerikanen zijn dol op pindakaas. Helaas verwacht de opdringerige omgeving  dat voedsel met hen gedeeld zal worden. Daar had Chagnon het volgende op gevonden: hij maakte de Yanomamö wijs dat hij poep op zijn brood smeerde, met het (gehoopte) resultaat dat ze hem met zijn walgelijke beleg alleen lieten.

 

- In zijn boek over de Siriono-Indianen, die een nomadisch bestaan leiden in de moerassen en wouden van Oost-Bolivia, geeft Holmberg een beeld van het dierlijke gespuis der aarde: "Wanneer de nacht valt, dalen allerlei soorten muskieten, te samen met muggen en motten, bij duizendtallen op ons neer. Overdag, als deze pest zich in moeras en woud heeft teruggetrokken, wordt haar plaats overgenomen door talloze variëteiten van horzels en wespen. (...) De beet van sommige mieren veroorzaakt tijdelijke verlammingen. Naast mieren, muskieten en vliegen lopen er schorpioenen en spinnen rond, wier steken en beten ook verlammingen tot gevolg hebben, en vliegt er een bijesoort rond  die wordt aangetrokken door het zweet van de reiziger. Ook teken mogen niet onvermeld blijven: in het droge seizoen laten die zich soms per honderdtal op een passant neervallen. (...) Men is voortdurend het slachtoffer van een harig soort huidworm. Deze wordt op de volgende manier verwijderd: een met tabakssap besmeurd strootje wordt in het gat in de huid gestoken - het beest steekt daarop zijn kop naar buiten, deze wordt gepakt en de worm wordt uit het gat getrokken."

 

- Samen met een paar Bosjesmannen bracht de Amerikaanse antropoloog Richard Lee een bezoek aan de kraal van naburige Bantoe-dorpen. Hij wilde hen, uit dankbaarheid voor hun medewerking, op de dikste os trakteren die er in de buurt te vinden was. Zijn metgezellen bleken echter geen oog te hebben voor de vlezigheid van het door hem aangewezen dier. Nee, zij gaven de voorkeur aan een scharminkel dat, naar hun zeggen, veel begeerlijker was dan de keuze van Lee. Aldus geschiedde. Pas veel later drong het tot hem door dat het in de egalitaire samenleving van de Bosjesmannen geen pas geeft om je publiekelijk te beroemen op de superieure kwaliteiten van de meegebrachte jachtbuit.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.