Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 3

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 3 (Frankrijk, 2006): 98 blz: Vertaler niet vermeld: Uitgeverij Dupuis 

 

 

 

Didier vindt dat zijn opdracht erop zit en besluit om niet af te wachten totdat Juliette met de groep van Artsen zonder grenzen terugkeert naar Pakistan en gaat met een eigen escorte op pad. Dat loopt bijna fataal af. De vier mannen die hem begeleiden laten hem in de steek en hij beklimt op eigen houtje een pas van ongeveer 5.000 meter hoogte. Daar stort hij in. Uit de andere richting komt een groep en de leider daarvan besluit om hem mee te nemen, uiteraard tegen een forse "onkostenvergoeding". Didier verwacht elk moment om het leven gebracht te worden, maar uiteindelijk komt hij bij een bevriend clanhoofd die hij kent, en is hij gered. De drie delen van "De fotograaf" vormen samen een uiterst onderhoudende en spannende leeservaring. Warm aanbevolen!

 

Citaten:

- Zo. M'n eerste avond alleen. Een klein, hooggelegen dorpje. Prachtig decor, geen problemen. Ik ben vol van geluk. We hebben stevig gestapt. Ik sta zo droog als een zomerse greppel, maar ik voel me in topvorm. In principe sta ik over veertien dagen in Pakistan naar huis te bellen. Ik heb het gevoel dat ik het roer van m'n reis nu zelf in de hand heb.

 

- We zoeken onderdak in 'n moskee.

 Ik hou van moskeeën. Ze zijn wat kerken zouden moeten zijn, of geweest zijn: een plek waar reizigers terechtkunnen. Een simpel onderdak. We gedragen ons correct, maar niet plechtig.

 Je doet je schoenen uit, zet je bagage neer en je kiest 'n plekje uit. Je kunt er eten, praten, slapen. 'n moskee is bijna een hotel.

- Enkele ervaringen rijker, stel ik Juliette aan tafel een paar gerichte vragen ...

 "Hoe zeg je bijvoorbeeld: laat me alleen, ik moet piesen?"

 

Didier heeft een escorte meegekregen van vier "sukkels", waar hij weinig aan heeft;

- Ik probeer ze wakker te schudden. Stoppen is uitgesloten. Ik wil naar Teshkan!

 "Zud! zud! No stop! Dawam dapan!"

 Het plaatje wordt me duidelijk. Ik kan tijdens deze reis alleen op mezelf rekenen. Van m'n escorte moet ik niets verwachten. Ik vraag toch niet om in een draagstoel te worden vervoerd? Ik heb alleen gidsen nodig. Gezelschap. Nu is het zo dat ik gids speel voor m'n gidsen. Compleet absurd! 

 

- Niet alleen ik heb de operatie van John overleefd. De zweer op m'n arm is ook in goede gezondheid, en hij ziet er beroerd uit. Ik leg een nieuw verband.

 Het zweet en de wrijving hebben de poten van mijn bril aangevreten. Het metaal snijdt in m'n oren. Ze etteren. Met verband probeer ik een bescherming in elkaar te knutselen.

 Ook m'n tandvlees is ontstoken. Ik voel me dan wel niet echt moe, maar fysiek ben ik aan het aftakelen.

 

Op de top van een pas, verlaten door zijn escorte, komt er een groep uit de andere richting. Een van de mannen vraagt: "Hoe gaat het met je vrouw?" en vervolgens loopt hij verder.

 

Didier heeft een overzichtsfoto gemaakt van de plek waar hij denkt te sterven:

- Ik ga op zoek naar m'n notitieboekje, 'n potlood en m'n hoofdlamp. Ik schrijf op:

"17 oktober 1986, 22.25 u.

Dominique, dit is het eind van m'n reis.

M'n escorte heeft me aan de voet van de Kalotak laten stikken.

Nu zit ik vast op de top, alleen.

Geen idee hoe ik me hieruit red.

M'n paard verzet geen stap meer en bevriest.

Ik lig in m'n slaapzak en wacht.

Ik hoop dat je m'n aantekeningen en foto's zult vinden.

Ik denk aan m'n moeder.

Wil je haar dat vertellen? Groetjes."

 

Uiteindelijk overleeft Didier het en ontmoet hij een vrouw van een man die hij eerder was tegengekomen:

- Met een mooie vrouw kletsen terwijl je van jam zit te smullen. Wat kan het leven mooi zijn.

 Ze is gelukkig geen missionaris. Ze begint niet meteen over Jezusje. Eindelijk kan ik drie zinnen aan elkaar rijgen zonder erbij te vertellen dat ik isawi ben, getrouwd en vader ...

 En vooral, ik kan gewoon luisteren en spreken zonder over elk woord te struikelen ...

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 2

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 2 (Frankrijk, 2004): 80 blz: Vertaler niet vermeld: Uitgeverij Dupuis

 

 

 

In deel 1 van "De fotograaf" zagen we hoe de fotograaf Didier Lefèvre, met een team van Artsen zonder grenzen, naar Afghanistan trok. In dit tweede deel doet hij waar hij voor gekomen is: het fotograferen van het werk van Artsen zonder grenzen in uiterst barre omstandigheden. Tegen het einde van het verhaal heeft hij er genoeg van en wil hij terug naar huis.

 

"De fotograaf" is een prachtige combinatie van een fotoreportage en een graphic novel. 

 

Citaten:

- "Helikopter!" Het woord gaat als een trein door de karavaan. Net iets sneller dan het geronk waar iedereen bang voor is.

 We schuilen waar we kunnen. Gelukkig zijn er genoeg plekjes om je te verstoppen.

 Ik kruip onder een rots. In het stukje hemel dat ik nog zie, speur ik met m'n lens naar de helikopter.

 Daar is-ie. Ver weg, maar dichter dan me lief is.

 

- Dan beginnen we aan de grillige en steile paden. Ik kijk niet goed uit. Terwijl ik van lens verander, laat ik de zonnekap van m'n 105 mm vallen. En zo'n ding is duur.

 Ik was al niet goed geluimd, maar nu ben ik razend op mezelf, en gedeprimeerd.

 

- "Ik heb de commandant geld gegeven om de school te laten werken. Uit erkentelijkheid, en om te laten zien dat het hem ernst is, liet hij dat lesje opvoeren. Maar eigenlijk is de school niet actief."

 "Oh nee?"

 "Nee.

 In september wordt er geoogst. De kinderen werken op het veld."

 "Ik zag wel dat hun handen erg ruw zijn."

 "Ze zorgen er op z'n Afghaans voor dat ze twee of drie dingen leren. Maar eigenlijk zijn het stuk voor stuk kleine arbeiders, of soldaatjes.

 Hun enige voorbeelden zijn de jongens die zelf oorlog voeren en daar trots op zijn. Dat is nog het ergste. 'n alternatief is er niet.

 Niemand vertelt ze dat kennis belangrijker is dan elkaar te vermoorden."

 

- Ik vertrek uit Daraïm nadat ik een potentieel stukje Afghaans paradijs heb gezien: een mooi dorp, heerlijk gebak, een verstandige commandant, een school, mensen die het land bewerken ... een wereldje waarin een blind meisje en de balzak van een jongen volstaan als dagelijkse portie ellende.

 Mijn edengevoel wordt nog groter wanneer we bij een vallei komen in de buurt van Feyzabad met een enorme boomgaard vol perziken.

 De inwoners bieden ons er aan. Ik stort me op de perziken, want ik voel dat ik vitamines nodig heb. Ik eet er ten minste dertig. Ze zijn heerlijk.

 Het resultaat laat niet lang op zich wachten. In de volgende vallei word ik al geplaagd door felle buikloop. ...

 

- "Er zou iemand aan het hoofd gewond zijn. Een halfuur hiervandaan."

 "Maar in Afghanistan moet je uitkijken met zo'n halfuur. Zij vinden alles "nazdik," niet ver."

 "Misschien is het wel vijftig kilometer lopen. ... en heeft de kerel iets aan zijn knie."

 

Een gruwelijk verhaal: 

- "Bij een vorige opdracht zag ik een kerel ... er zat een gat op de plaats van zijn neus. Een gat onder zijn kin en een gat in elke hand. Dat alles met één en dezelfde kogel."

 "Wacht. Herhaal 'ns even. Ik snap het niet."

 "Een gat hier, een gat daar."

 "Ja."

 "En een gat in elke hand. Met één kogel ... Hoe is 't gebeurd, denk je?"

 "Geen idee!"

 "De verklaring is: de kerel zat zo! De handen en zijn kin op de loop van zijn geweer ... dat geladen was.

 Een kind van drie dat aan zijn voeten speelde, heeft de trekker overgehaald."

 

- De operatie is bijna klaar. We vervangen nog een verband aan het hoofd van de Moedj! 

's Ochtends komt hij bij. Maar nog helemaal "zoef", zoals de Afghanen zeggen, groggy ...

 De eerste figuur die hij ziet, is zijn vader, die geen minuut van z'n bed is geweken. Nog helemaal suf vraagt hij Régis "Hebt u mijn vader al thee gegeven?"

Wanneer hij wat helderder is, komt de tweede vraag. Hij wil zijn geweer ... om uit te zoeken of hij met zijn linkeroog ook kan mikken.

 Hij staat op. Dan volgt een derde en laatste zin. "Het zal nu niet makkelijk meer zijn om een vrouw te vinden die met me wil trouwen."

Verder niets meer. ...

 

- "Daarnet zei je dat je soms patiënten doorstuurt naar Feyzabad, vergezeld van een opa. Waarom een opa?"

 "Ah ... gewoon omdat opa's heel erg handig zijn.

 Eerst en vooral zijn ze taai, het leger lijft ze niet meer in en niemand verdenkt hen ervan actief te zijn in de weerstand. Zij worden ook steeds naar de stad gestuurd om boodschappen te doen ...

 Je geeft de oude mannen uit het dorp het lijstje van dingen die je nodig hebt en geld, zij lopen onder de neus van de Russen Feyzabad binnen en twee dagen later zijn ze terug met thee, gebak, suiker en snoep."

 

- Op de koop toe komt er nog een patiënt bij. Wat je zelden ziet: de Moedj' die hem brengen, zijn vrolijk.

 Reden van hun plezier: de kerel heeft een kogel in zijn kont. En een kogel in de kont betekent dat hij van de vijand wegliep. De lafaard. Daar lachen de Afghanen hartelijk om.

- "Wij denken altijd aan die arme vrouwen met hun chadri."

 "Heb jij al veel chadri's gezien, sinds je hier bent? Afgezien van degene die ze aantrekken om de grens over te steken?"

 "Niet veel, nee"

 "Chadri's zie je vooral in steden. In een klein dorp hoort iedereen tot dezelfde familie. Daar hoeven vrouwen zich niet te sluieren. En een chadri is duur. Ook als een meisje van het platteland er een zou willen, kan ze hem niet betalen.

 Bovendien is de chadri vrij recent. Hij bestaat nauwelijks honderd jaar, voordien kwamen Afghaanse vrouwen in steden van hun hele leven niet op straat. Ze kwamen het huis niet uit."

 "Meen je dat?"

 "Natuurlijk. In een grote stad mag een vrouw geen contact hebben met onbekenden. Daarom was de chadri een stap vooruit. Hij gaf de vrouwen meer vrijheid. Ze konden eindelijk buitenkomen.

 In ieder geval is de chadri een belachelijk symbool waar te veel waarde aan wordt gehecht. Wat echt belangrijk is voor vrouwen is dat ze toegang krijgen tot gezondheidszorg, opleiding, werk, justitie. Kleren zijn geen prioriteit ..."

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 1

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 1 (Frankrijk, 2003): 80 blz: Vertaler niet vermeld: Uitgeverij Dupuis

 

 

"De fotograaf" is het verhaal van Didier Lefèvre die in 1986 een reis naar Afghanistan maakte om daar het werk van Artsen zonder grenzen te fotograferen. Afghanistan was op dat moment bezet door de Russen, terwijl er veel verzet was van de islamitische strijders (de Moedjahedien, in het boek aangeduid als de Moedj's). 

Didier trok onder zeer zware omstandigheden met een aantal dokters van Artsen zonder grenzen vanuit Pakistan naar hulpposten in het bezette Afghanistan. De dokters van artsen zonder grenzen waren onpartijdig, ze hielpen niet alleen Afghanen, maar zo nu en dan ook Russische soldaten.

"De fotograaf" is prachtig opgebouwd als een mengvorm van een graphic novel met een fotoreportage. Deze mengvorm ben ik nog nooit eerder tegengekomen en werkt uitstekend. Ik leefde erg mee met Didier en de mensen van artsen zonder grenzen. "De fotograaf" is een prachtige serie van 3 boeken!

 

Citaten:

- Peshawar is prachtig. Een oosterse stad. Kolkend, lawaaierig, vuil ... Een nimmer afnemende verkeersdrukte. Brmmm brmmmm.

 Alles is hier té. De geuren zijn sterk, het lawaai is storend. Wanneer er ergens een massa staat, is die enorm! De middaguren zijn verpletterend. Met westerse kleren houd je het niet uit. Té warm ook.

 Robert en Régis brengen me snel naar een kleermaker.

 Hij neemt m'n maat. Morgen heb ik een complete set nieuwe kleren. 'n broek, een heel lang hemd, een vest, een muts, een sjaal, schoenen. En een patoe, de bekende Afghaanse doek. Een slip wordt hier niet gedragen.

 Omdat ik genoeg kleren zou hebben, maakt hij alles in drie exemplaren. Het kost ook drie keer niks en het heeft nogal wat voordelen. Eén: ik zal me meer op m'n gemak voelen in die losse kleren.

 Twee: ik schik me naar de islamitische gebruiken, want hier zijn kleren lang en ze omhullen het lichaam ...

 Drie: ik val niet meer op in de massa.

 

- De airco doet het niet meer. Enkele minuten later is het binnen al 50 graden warm.

 Over 'n maand zijn we in Afghanistan. Ik hoor nu al weken hoe hard het daar zal zijn. Ik ben negenentwintig en in goede fysieke conditie. Ik heb al heel wat meegemaakt in m'n leven en ik ben geen watje. Ik kan echt wel tegen een stoot.

 En toch ... we moeten vijftien bergtoppen over van méér dan vijfduizend meter ...

 

- Alle leden van AZG hebben tijdens vorige opdrachten een Afghaanse naam gekregen. Juliette is Jamila, Robert heet Malik, Régis werd Walid, Sylvie kreeg de naam Latifa ...

 "Didier moet een naam hebben. Zullen we hem "Shapandoz" noemen?"

 "En dat betekent?"

 "De ruiter."

[Didier krijgt ook een Afghaanse voornaam: Ahmadjan. Dat betekent "Beste Ahmad."]

 

- Nuristani hebben een gewoonte die meteen opvalt: vrouwen werken en mannen voeren geen klap uit. De vrouwen lopen door de velden met manden van tientallen kilo. De mannen zitten naast de weg en kijken toe.

 

- "Heb je daarnet die oude man gezien, met dat kind op z'n rug?"

 "Ik heb ze gefotografeerd."

 "Typisch voor oorlogsgebieden.

 De vaders gaan vechten. Alleen de grootvaders en de vrouwen blijven over om voor de kinderen te zorgen. Maar vrouwen komen zelden buiten en verlaten haast nooit hun dorp, dus wandelen of reizen enkel de grootvaders met de kinderen."

 

De fotograaf vertelt over zijn werk:

- "Er zijn vijf dingen waarop je moet letten: het diafragma, de belichtingstijd, de focus, de gevoeligheid van de film ... en uiteraard je creativiteit met het toestel."

 

- Terwijl de paarden hun kostje kauwen, knagen de mannen op naswar. Ze halen een klein rond doosje boven - zoiets als een pillendoosje - waarvan het deksel als spiegeltje dienstdoet ...

 In dat doosje zit de naswar: een poeder ... een mengeling van tabak, kalk en wat andere dingen. Het poeder wordt in de hand uitgestrooid, met het deksel gecoupeerd en hop! in de mond gegooid, als een handvol nootjes ...

 

- Soms moet ik aan Kuifje denken. Een fenomeen, Kuifje. Je hebt de indruk dat hij hier overal geweest is.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: The Swallows of Kabul

The Swallows of Kabul (Frankrijk, 2019): 81 min: Regisseurs Zabou Breitman & Eléa Gobbé-Mévellec

 

 

 

"The Swallows of Kabul" is een Franstalige animatiefilm die getekend is in een stijl die lijkt op die van schilderijen in aquarel. De animaties ogen verbluffend mooi. Misschien vind ik "The Swallows of Kabul" wel de mooist getekende animatiefilm die ik ooit heb gezien.

 

Het verhaal speelt zich af in Kaboel, de hoofdstad van Afghanistan, in 1998 toen de Taliban de macht hadden over het grootste deel van het land. De Taliban waren (en zijn) religieuze fanatici, met geen enkele respect voor de rechten van vrouwen. Vrouwen zijn er om mannen te dienen en te behagen, punt uit.  

 

In "The Swallows of Kabul" spelen twee echtparen de hoofdrol. Je hebt de gevangenisbewaarder Atiq die getrouwd is met Mussarat, die stervende is aan kanker. En je hebt Mohsen, een wat slap overkomende intellectueel die getrouwd is met de opstandige en knappe Zunaira.

 

"The Swallows of Kabul" komt zeker in mijn persoonlijke film top 100. Als je houdt van prachtig tekenwerk met een goed verhaal en je kunt tegen de weergave van deze vrouwonvriendelijke wereld, dan beveel ik deze film van harte aan!

 

Op IMDB krijgt "The Swallows of Kabul" van 2.900 mensen een waardering van 7,5.

 

Het enige minpuntje van de dvd van deze film is dat "The Making of" van deze film Frans gesproken is en niet ondertiteld. Ik kon er weinig van volgen, wel begrijp ik dat ze de animaties hebben gebaseerd op echte acteurs.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Sporen uit het Oosten

Sporen uit het Oosten (Nederland, 2006): 650 min: Regisseur Rob Hof

 

 

Onbegrijpelijk. Totaal onbegrijpelijk vind ik het dat ik nog nooit eerder gehoord had van de prachtige reisdocumentaire "Sporen uit het Oosten" van regisseur Rob Hof. De serie is ooit uitgezonden op de Nederlandse televisie, maar ik had nog nooit van iemand gehoord dat hij of zij de serie had gezien en ik had er ook nog nooit iets over gelezen. Op het internet is vrijwel niets over de serie te vinden, hij staat te koop op Bol en op IMDB hebben 6 mensen aangegeven de serie gezien te hebben, met een gemiddelde waardering van 6,6. Slechts één persoon heeft de serie met een 8 gewaardeerd. En ik heb nergens een bespreking van de serie kunnen vinden. Blijkbaar ben ik de eerste die het de moeite waard vind om deze serie  te bespreken en dat verbaast mij enorm.

 

"Sporen uit het Oosten" is een 13-delige documentaire over een treinreis die Rob Hof samen met een klein gezelschap in 2006 heeft gemaakt, voornamelijk per trein, vanuit het noorden van Vietnam tot aan Turkije. Hij heeft daarbij 20 landen bezocht: Vietnam, Cambodja, Thailand, Maleisië, Myanmar, Bangladesh, India, Afghanistan, Pakistan, Iran, Syrië, Jordanië, Israël, Turkije, Griekenland, Macedonië, Kosovo, Servië, Kroatië en Slovenië. Per aflevering wordt de reis door één land besproken, India krijgt twee afleveringen en sommige landen krijgen met zijn tweeën een aflevering toebedeeld. De laatste aflevering gaat over de Balkan.

 

Tot mijn dertigste heb ik vrij veel gereisd, daarna door omstandigheden helaas zeer veel minder. Ik heb een enorme verzameling reisverhalen gelezen, veel fotoboeken over verre landen bekeken en ook veel reisprogramma's gezien. Vooral over de vele reisdocumentaires van de VPRO, door mensen als Jelle Brandt Corstius, Ruben Terlou en Adriaan van Dis, ben ik zeer enthousiast. Dat zijn programma's die de diepte in gaan, met presentatoren die de taal van het land spreken en er ontzettend veel over weten. Men kan zeker zeggen dat ik een liefhebber van het genre ben.

 

"Sporen uit het Oosten" gaat misschien minder de diepte in, maar de sfeer van het reizen in Azië, komt dichter bij mijn eigen ervaringen dan in enig ander reisprogramma dat ik ooit heb gezien. De opzet van het programma is geniaal in zijn eenvoud. Rob Hof heeft gekozen voor het reizen per trein. In een treincoupé heb je de maatschappij in het klein. In de bereisde landen reist vrijwel iedereen per trein, er zijn veel minder auto's en autowegen dan wij in het westen gewend zijn. Treinreizen kunnen erg lang duren, tien uur in de trein zitten voor een tocht van 200 tot 300 kilometer is heel normaal.

 

Rob Hof heeft voor de serie een groot aantal mensen geïnterviewd. Hij stelde daarbij steeds  weer dezelfde vragen: wat is de invloed van religie op je leven, wat zijn je grootste angsten en hoe zie je de toekomst? Telkens als iemand geïnterviewd wordt krijg je eerst die persoon te zien, vaak in functie. Vervolgens blijft de tekst van het interview lopen terwijl je beelden te zien krijgt van de treincoupé of van het voorbij suizende landschap of de bebouwing van de stad waar de trein doorheen rijdt. Vervolgens zie je weer een stukje van het interview. Deze afwisseling werkt uitstekend en maakt de serie erg boeiend om naar te kijken. Verder zie je af en toe beelden van de trein die voorbij rijdt in het landschap. Soms is Rob Hof op een andere manier onderweg en krijg je iets te zien van de steden.

 

Waar ik nooit zo bij stil heb gestaan en wat mij opvalt nu ik "Sporen uit het Oosten" in zijn geheel heb gezien, is dat er in zoveel van de bereisde landen na 1945 de nodige conflicten zijn geweest. Je had de Vietnamoorlog, Pol Pot in Cambodja, een 40 jaar durende militaire regering in Myanmar, de problemen met de onafhankelijkheid van Brits India en de verdeling in India en Pakistan en later Pakistan en Bangladesh, de Russische bezetting van Afghanistan en de Taliban, de Iraanse revolutie, Israël met de voortdurende spanningen tussen de joden en de Palestijnen en natuurlijk de oorlog in voormalig Joegoslavië. Het is nogal wat om over te horen in één documentaire.

 

Ik vind "Sporen uit het Oosten" het mooiste reisprogramma dat ik ooit heb gezien en het komt hoog in mijn film top 100!

 

Op IMDB krijgt "Sporen uit het Oosten" van slechts 6 mensen een waardering van 6,6.

 

  

 

Reacties op dit blog zijn meer  dan welkom.

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 1 (Frankrijk, 2003): 80 blz: Vertaler niet vermeld: Uitgeverij Dupuis

 

 

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 2 (Frankrijk, 2004): 80 blz: Vertaler niet vermeld: Uitgeverij Dupuis

 

 

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 3 (Frankrijk, 2006): 98 blz: Vertaler niet vermeld: Uitgeverij Dupuis

 

 

In 2015 is er een integrale editie verschenen van "De fotograaf" met alle 3 de delen in één band.

 

Gisteren kon ik 's middags om 13.00 uur de 3 boeken ophalen op het servicepunt van DHL en 's avonds om 21.00 uur had ik ze uit. Ik heb ze zeer geboeid zitten lezen en durf wel te zeggen dat ik deze serie vind behoren tot de meest indrukwekkende graphic novels die ik ken. Ik heb geen aantekeningen gemaakt, dat komt nog wel bij de herlezing, dus jullie moeten het voor deze keer zonder citaten stellen.

 

"De fotograaf" is het verhaal van Didier Lefèvre die in 1986 een reis naar Afghanistan maakte om daar het werk van Artsen zonder grenzen te fotograferen. Afghanistan was op dat moment bezet door de Russen, terwijl er veel verzet was van de islamitische strijders (de Moedjahedien, in het boek aangeduid als de Moedj's). 

Didier trok onder zeer zware omstandigheden met een aantal dokters van Artsen zonder grenzen vanuit Pakistan naar hulpposten in het bezette Afghanistan. De dokters van artsen zonder grenzen waren onpartijdig, ze hielpen niet alleen Afghanen, maar zo nu en dan ook Russische soldaten.

"De fotograaf" is prachtig opgebouwd als een mengvorm van een graphic novel met een fotoreportage, deze mengvorm ben ik nog nooit eerder tegengekomen en werkt uitstekend. Ik leefde erg mee met Didier en de mensen van artsen zonder grenzen. "De fotograaf" is een prachtige serie van 3 boeken!

      

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Steve McCurry: Afghanistan

Steve McCurry: Afghanistan (Verenigde Staten, 2017): 256 blz: Uitgeverij Taschen  

 

 

Ik vraag mij af waarom Steve McCurry zijn boek "Afghanistan" heeft gepubliceerd bij Taschen en niet bij zijn vaste uitgever Phaidon. 

"Afghanistan" is een boek op groot formaat, een hardcover met een stofomslag. In het boek staan foto's die Steve McCurry in de loop van bijna 40 jaar heeft genomen in Afghanistan. Op de eerste 30 bladzijden staan een aantal vroege zwart-wit foto's, verderop in het boek staan alleen maar kleurenfoto's zoals we gewend zijn van Steve McCurry.

 

In "Afghanistan" staan zowel een aantal bekende foto's uit eerdere boeken, als ook een flink aantal foto's die nog niet eerder in boekvorm waren gepubliceerd. Omdat Afghanistan gedurende een flink deel van de afgelopen 40 jaar een land in oorlog was, staan er nogal veel mannen (soms ook kinderen) met geweren op de foto's. Van deze grimmige foto's houd ik niet. Gelukkig staan er ook weer veel prachtige normale portretten in het boek.

 

Vergeleken met zijn boek "India" is "Afghanistan" een minder kleurrijk boek. Ik denk dat India sowieso een veel kleurrijker land is dan Afghanistan. En India is natuurlijk niet in oorlog geweest. 

 

"Afghanistan" is een boek met prachtige kleurenfoto's met portretten. Helaas staan er ook veel foto's in het boek waarin oorlogsgeweld valt te ontdekken, maar dat is natuurlijk haast onvermijdelijk.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Steve McCurry: In the Shadow of Mountains

Steve McCurry: In the Shadow of Mountains (Verenigde Staten, 2007): 141 blz: Uitgeverij Phaidon

 

 

"In the Shadow of Mountains" is geheel gewijd aan één land, het onherbergzame Afghanistan, volgens een aantal mensen die er geweest zijn, het mooiste land op aarde.  

 

De carrière van Steve McCurry is in feite begonnen toen hij in 1979 met de mujahedin in Afghanistan rondtrok en foto's maakte van de invasie van de Sovjet-Unie in Afghanistan. Wereldberoemd is natuurlijk ook zijn foto van het Afghaanse meisje Sharbat Gula in 1984, één van de bekendste portretfoto's ooit.

 

In vergelijking met zijn eerdere boeken staan er in "In the Shadow of Mountains" veel meer horizontale foto's. Het boek is jammer genoeg niet op zo'n groot formaat als "South Southeast" of "Looking East" uitgevoerd, maar de foto's zijn opnieuw prachtig en haarscherp afgedrukt op mooi glanzend papier.

 

"In the Shadow of Mountains" is zonder meer opnieuw een schitterend boek. 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Robert Fisk: De grote beschavingsoorlog 3

Robert Fisk: De grote beschavingsoorlog: De verovering van het Midden-Oosten (Groot Brittannië, 2005): 1370 blz: Vertaald door: Philia de Boer, Hans van Cuylenborg, Roland Fagel, Bep Fontijn en Aad van Uyen (2005): Uitgeverij Anthos

 

 

Hoofdstuk 2 Afghanistan

 

Citaten:

- Ik had ze al gezien, die Russen, naast hun T-72-tanks langs de landingsbanen van vliegveld Kabul, gehuld in hun met schapenwol afgezette jassen. Op hun rozewitte gezichten prijkten dikke grijze bontmutsen met de hamer en sikkel van de Sovjet-Unie. De condensdamp van hun adem hing in zulke dikke wolken voor hun monden, dat ik even keek of er teksten in de ballonnetjes stonden. De soldaten in de vrachtwagens naast de hoofdweg naar de stad droegen de stalen helmen die je kent uit elke documentaire over de Tweede Wereldoorlog, groen, met uitstulpingen over de oren; met samengeknepen ogen hielden ze de Afghanen onafgebroken in de gaten, hun geweren in gehandschoende handen. Ze rookten met snelle, diepe trekken, boven iedere controlepost hing een wolkje grijze smog.

- Mijn verzameling knipsels bevatte een artikel uit The Guardian van 1978, waarin te lezen stond dat de Sovjets 350 miljoen pond hadden besteed aan de aanleg van de Salangtunnel door de bergen ten noorden van Kabul. De bouw duurde tien jaar en de tunnel kostte 125 miljoen pond per kilometer. "Waarom zouden ze 350 miljoen pond besteden aan een weinig gebruikte autoweg door de Hindukusj?" zo vroeg de auteur van het stuk zich af. "Beslist niet alleen voor de vrachtwagens vol krenten die zich elke dag door de pas omhoog zwoegen. Het antwoord is nee. De Salangtunnel is aangelegd om Russische legerkonvooien van de steden en legerplaatsen in Oezbekistan naar de Khyberpas en naar Pakistan te kunnen laten rijden [...]"

- Ik herinner me een tocht in de omgeving van Jalalabad in de eerste dagen van de sovjetbezetting. Ik had gehoord dat er op 25 kilometer afstand van de stad een schoolgebouw in brand was gestoken. Om uit te zoeken of dit waar was, ging ik op pad in een taxi van Russische makelij die krachtig uitlaatgassen uitspuugde. Het bericht bleek waar, maar het bleek ook nog schokkender. Naast het geplunderde schoolgebouw hing aan een boom een stuk zwartgeblakerd vlees, dat zachtjes in de wind heen en weer wiegde. Een van de dorpelingen, die mijn chauffeur onder druk zette mij zo snel mogelijk te laten vertrekken, vertelde ons dat dit alles was wat er nog restte van het schoolhoofd. Ook de vrouw van de hoofdonderwijzer was opgehangen en in brand gestoken. De misdaad van dit echtpaar was dat ze zich gehouden hadden aan de voorschriften van de overheid om jongens en meisjes les te geven in hetzelfde lokaal.

- Sindsdien heb ik nooit meer in oorlogsomstandigheden een wapen in mijn hand gehad en ik hoop ook dat ik dat nooit meer zal hoeven te doen. Journalisten die militaire uniformen dragen en helmen op hun hoofd zetten en soldaatje spelen met een geweer op hun heup: ik heb ze altijd vervloekt, want door dat soort gedrag vervaagt de grens tussen soldaat en verslaggever, en dat brengt ons leven alleen nog maar meer in gevaar, omdat legers en milities ons gaan zien als onderdeel van de vijand, als een potentiële tegenstander, als een militair doelwit.

Hoofdstuk 3: Afghanistan

Citaten:

- De Russen waren Afghanistan binnengevallen, maar het meest efficiënte, het meest corrupte gebruik tussen de Middellandse Zee en de Golf van Bengalen konden zij niet verslaan: de steekpenning.

- Iemand liep op me af. "Shuravi?" vroeg hij. Ik kromp in elkaar. Shuravi betekent "Rus". Als hij werkelijk dacht dat ik een Rus was, dan was ik dood en begraven. "Inglistan, Inglistan," brulde ik met brede grijns. De man knikte en liep terug naar de menigte om dit nieuws over te brengen. Na een minuutje kwam er een andere man op mij af, die een beetje Engels sprak. "Waar kom je vandaan? Londen?" Ik stemde toe, want ik betwijfelde of de bevolking van Nagarhar ooit had gehoord van East Farleigh aan de oevers van de Medway in Kent. Ook deze man ging het nieuws aan de menigte overbrengen. Een paar seconden later was hij weer terug. "Ze zeggen dat Londen door de Shuravi is bezet." Dat beviel me allerminst. Als Londen bezet was door het sovjetleger, dan kon ik hier uitsluitend vertoeven met Russische toestemming. Een collaborateur dus. "Nee, nee," schreeuwde ik, "Inglistan is vrij, vrij, vrij. Als de Russen kwamen dan zouden we terugvechten." Ik hoopte dat 's mans vertaling in het Pashtu wat dichter tot de waarheid zou naderen dan de inzichten over politieke geografie die men er hier blijkbaar op na hield. Dit brokje nieuws toverde echter een glimlach op de gezichten: het veronderstelde heldhaftige gedrag van de Britten werd met gejuich begroet. "Zij danken u omdat uw land tegen de Russen vecht."

- Maar in Afghanistan - zoals in de meeste agrarische landen - genoot de religie het meeste respect in de dorpen, eerder dan in de steden, en uit dorpen kwamen de mujahedin. Hoewel de islam een reactionaire kracht was - die zich verzette tegen de emancipatie en de gelijkberechtiging van vrouwen en tegen openbaar en ongodsdienstig onderwijs - vestigde deze religie de aandacht van de armen op de politieke werkelijkheid zoals dat nooit eerder gebeurd was. 

- Natuurlijk was ik genoeg bij zinnen om me te herinneren wat het woord voor journalist was in het Pashtu, dan kon ik deze ongelukkigen in elk geval duidelijk maken wie ik was. "Za di inglisi atlasi kahzora yem!" kraaide ik triomfantelijk. De familie staarde me aan met nog grotere bezorgdheid. ...

Met stijgende verbijstering begon tot me door te dringen dat de verwarde verslaggever die de heiligheid van hun huis had geschonden zichzelf in het Pashtu niet had geïntroduceerd als een journalist, integendeel, hij had de onvergetelijke woorden uitgesproken: "Ik ben een Engelse satijnen tas."

- De riksjarijder stond nog steeds te wachten aan de hoofdweg, beducht dat ik was omgekomen, nog beduchter, dacht ik, dat een dode niet meer in staat zou zijn hem te betalen.

- In de komende negen jaar zouden ruim een miljoen Afghanen om het leven komen in de oorlog tegen de Russen, minstens 4 miljoen zouden gewond raken, en 6 miljoen waren als vluchteling het land uitgedreven - zelfs nog voor de Afghaanse oorlog in de volgende tragische fase terecht zou komen, die van een burgeroorlog tussen de mujahedin, de heerschappij van de Taliban en de daarop volgende Amerikaanse bombardementen.

Kijk verder bij het volgende deel mijn bespreking.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Dervla Murphy: Full tilt

Dervla Murphy: Full tilt: Dunkirk to Delhi by bicycle (Ierland, 1963): 237 blz: Uitgeverij John Murray

Dervla Murphy is een Ierse reizigster en schrijfster die heel wat reisverhalen op haar naam heeft staan. Ik heb er een groot aantal van gelezen, waarvan ik haar boeken over Transsylvanië, Oost-Afrika en Zuid-Afrika naast dit boek de mooiste vind. Ze is wat stijl betreft en in haar keuze om vooral de ontmoetingen met mensen die ze heeft te beschrijven wel een beetje vergelijkbaar met Carolijn Visser en Lieve Joris, ook twee van mijn favoriete reisverhalenschrijfsters.

In "Full tilt" beschrijft Murphy een fietstocht die ze gemaakt heeft van Duinkerken aan de Normandische kust tot aan Delhi in India.

Ze vertrok gedurende de koudste winter sinds mensenheugenis in januari 1963. Deel van haar bepakking was een geladen pistool. Dat heeft ze ook nodig gehad, in een eenzaam bos in Joegoslavië werd ze door 3 wolven aangevallen. Over de aanloop van haar tocht door Europa is ze vrij kort. Vanaf Teheran op 26 maart tot aan New Delhi op 10 juli bestaat het boek uit dagboekaantekeningen. Ik vind het allemaal erg onderhoudend. Hier weer een aantal citaten:

- I patiently pointed out that I wanted to cycle because I liked cycling, not because of economic distress.

- It's disconcerting how the men in the religious saddle repeatedly abuse their spiritual authority for personal gain.

- One of the things that most intrigues Persians about me is the fact that I have no brothers and sisters: obviously only children are quite unknown here and they have the greatest sympathy for me.

- Both window and door were tightly sealed and the stink was appaling, so I got hold of an Indian, also staying here, and used him as interpreter to tell the propietor that (a) The Shah condemned the segregation of women, (b) The Government was trying to encourage tourism and (c) I was prepared to respect religious conventions within reason but was not prepared to lock myself up for hours in a room like that when I could be sitting in a courtyard like this. The propietor said, "Very well, if you don't mind being stared at", to which I irritably replied that I'd been getting stared at by every man I met for thirty-two days and that if they had nothing better to do I didn't really mind.

- The majority wear watches as ornaments and I was diverted to discover that they can't read the time and don't see why they should learn! Yesterday is over, today is something to be enjoyed without fuss, and tomorrow - well, it's sinful to plan anything for the future because that's Allah's department and humans have no business to meddle with it.

- This house reveals what some might describe as the poverty of Afghanistan but what I prefer to call its simplicity, since poverty denotes a lack of necessities and simplicity a lack of needs.

- Had I flown direct from Dublin and landed in Kabul as awide-eyed, sensitive-nostrilled newcomer to the East, I too might well have been unable to appreciate the finer points of Afghan life and culture. As it is, during my two months' travelling from Istanbul to Meshed, the roads became daily less road-like, the mountains higher, the atmosphere rarer, the clothes stranger, the chairs scarcer, the Moslims more Islamic, the sanitary arrangements more alarming, the weather hotter, the steches stronger and the food dirtier. By the time I arrived at the Afghan frontier it seemed quite natural, before a meal, to scrape the dried mud off the bread, pick the hairs out of the cheese and remove the bugs from the Sugar.

- While the breakfast-water was boiling I was given my camel ride - very short and unsweet. (1) The camel knelt down. (2) I sat on the saddle. (3) The camel stood up. (4) The camel took one step. (5) I fell off. Fortunately this was exactly what the camel-owner had expected me to do and he caught me half way to the ground.