Luigi Serafini: Codex Seraphinianus

Luigi Serafini: Codex Seraphinianus (Italië, 1981): ? blz: Uitgeverij Rizzoli

 

 

De Italiaanse kunstenaar Luigi Serafini (1946) was in zijn jonge jaren, voordat hij echt kon lezen, al gefascineerd door boeken en stelde zich zelf de teksten voor die in die magische letters stond beschreven. Als volwassene, toen hij tekeningen maakte voor de "Codex", ontwierp hij een eigen fantasietaal, geschreven met fantasieletters die hij prachtig kalligrafeerde. Op deze manier hoopte Serafini zijn lezers iets te laten ervaren van de verwondering die hij als kind ondervond bij het kijken naar boeken.

"Codex Seraphianus" is ongetwijfeld één van de meest bijzondere boeken die ooit zijn verschenen. Het valt te beschouwen als een encyclopedie met prachtig uitgevoerde (en gedrukte!) tekeningen van allerlei fantasiewezens, planten, dieren, maar ook allerlei technische zaken. De tekeningen zijn speels, fantasierijk en uiterst gedetailleerd. Ter begeleiding van de tekeningen in het boek staan allerlei teksten die geschreven zijn met fantasietekens en die waarschijnlijk (men weet het niet helemaal zeker) niets te betekenen hebben. Behalve dat Serafini prachtig kan tekenen en een enorme fantasie heeft, heeft hij ook een zeer mooi handschrift.

De "Codex Seraphinianus" werd oorspronkelijk gepubliceerd in 1981 bij de uitgeverij Rizzoli. Een paar jaar later volgden enkele herdrukken, waaronder eentje bij Meulenhoff. Ik heb ooit voor tamelijk veel geld (het was veruit het duurste losse boek dat ik ooit heb gekocht) de uitgave van Meulenhoff gekocht. Omdat het mij niet in de eerste plaats gaat om een bijzondere druk, maar om de inhoud heb ik deze uitgave voor het zelfde bedrag weer verkocht toen in 2013, opnieuw bij Rizzoli, een herdruk verscheen en ik die voor ongeveer 80 euro bij amazon kon bestellen.

De "Codex Seraphianus" is één van die boeken waar iedere echte bibliofiel dol op zal zijn. Zonder meer één van de topstukken uit mijn bibliotheek!

Voor een indruk van de afbeeldingen uit dit prachtige boek, klik hier.

    

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Films gezien in december

Eden: Heerlijke feelgood film over een dikke meesterkok die verliefd wordt op een serveerster. De beelden van het eten en de ontmoetingen van de kok en de serveerster zijn geweldig. Na afloop van de film heb je zin om heerlijk te gaan eten. De andere scenes in de film vind ik een stuk minder. In het genre van de eetfilm één van de beste films die ik ken. ****

 

Michael Kohlhaas: De enige reden voor mij om deze film te bekijken was dat de Deense acteur Mads Mikkelsen de hoofdrol speelt. Mads Mikkelsen weet als geen ander mannen uit te beelden met conflicterende vredelievende en gewelddadige gevoelens. "Michael Kohlhaas" is een film met een uitermate zwak verhaal, met mooie beelden van ruige landschappen en met prachtige onheilspellende muziek, waar verder behalve de rol van Mikkelsen weinig aan te beleven valt. ***

 

Oasis: Heftige film van de Zuid-Koreaan Lee Chang-Dong. Een man die net uit de gevangenis komt en wat rond lummelt sluit vriendschap met een spastische vrouw. Veel couleur locale in de film. ****

 

Los Olvidados: Mexicaanse film van Luis Buñuel over een groep straatschoffies. Een erg indrukwekkende film, misschien wel één van de beste van Buñuel. ****

 

Monsieur Verdoux: Prachtige film van Charlie Chaplin waarin hij een charmante man speelt die rijke weduwen trouwt, ze vermoordt en vervolgens de erfenis opstrijkt. Nu gezien met twee filmvrienden die helaas een stuk minder enthousiast waren over deze film dan ik dat ben. *****

 

the Shop on Main Street: Tsjechische film uit 1965 die zich afspeelt tijdens de oorlog, over een onbezorgde man die van zijn nazistische schoonbroer de opdracht krijgt om het beheer van een joodse winkel over te nemen in het kader van de nazificatie. Mooie rol van een oudere vrouw die de joodse eigenares van de winkel is. Deze film krijgt met een score van 8,3 een erg hoge waardering op IMDB, wat mij volkomen terecht lijkt. ****

SM rechter: Een redelijk onderhoudende verfilming van een waargebeurd verhaal dat zonder sensatie gebracht wordt. Na 15 jaar is uit het huwelijk van de rechter Koen en zijn vrouw Magda alle passie verdwenen. Dan bekent Magda aan Koen dat ze als grootste wens heeft om vastgebonden en gedomineerd te worden. Koen gaat met de nodige aarzelingen op de wens van zijn vrouw in en er ontstaat tussen hen een SM-relatie die wel heel ver gaat. Is het mogelijk om privé en werk te scheiden? ***

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Denis Clavreul: Dreaming of Africa

Denis Clavreul: Dreaming of Africa (Frankrijk, 2001): 200 blz: Uitgeverij Rizzoli

 

"Dreaming of Africa" van de Franse ecoloog en kunstenaar Denis Clavreul is een prachtig uitgegeven boek. Het bestaat uit een mooie hardcover met aquarellen die op mooi, stevig papier zijn gedrukt. Deze hardcover zit een cassette waarin als klap op de vuurpijl ook nog 10 reproducties van aquarellen uit het boek zitten die klaar zijn om ingelijst te worden.

Denis Clauvreul droomde er al vanaf zijn 18e van om naar Afrika te gaan. Op aanraden van zijn leraren heeft hij zich eerst verdiept in de studie van de ecologie en heeft hij zich vervolgens een aantal jaren bekwaamd in het schilderen van aquarellen. In het voorjaar en de zomer van 2000 heeft hij een tijd doorgebracht in Tanzania, waar hij een aantal wildreservaten heeft bezocht en daar ter plekke aquarellen heeft gemaakt van de landschappen en het aanwezige wild.

Zoals bij alle kunstenaars is het de vraag of je van hun werk houdt, of juist niet. Denis Clavreul heeft de aquarellen in "Dreaming of Africa" ter plekke geschilderd. Aquarelleren lijkt mij een zeer moeilijke techniek omdat de verf nog uitloopt nadat je hem op het papier hebt aangebracht. Denis werkt vaak schetsmatig wat er in mijn ogen zeer verfrissend uitziet. Ik ben zeer onder de indruk van zijn schilderijen en raad iedereen aan eens naar zijn webpagina te kijken.

Denis Clavreul heeft een eigen website.

     

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Barbara Yelin: Irmina

Barbara Yelin: Irmina (Duitsland, 2014): 272 blz: Vertaald door Sigge Stegeman (2016): Uitgeverij Soul Food Comics

 

 

Barbara Yelin vond een aantal jaar geleden in de nalatenschap van haar oma een doos met dagboeken en brieven. Die vondst inspireerde haar om deze graphic novel te maken.
  

Irmina is een jonge Duitse vrouw die naar Engeland reist en daar kennis maakt met Howard, een zwarte man uit Barbados. Ze heeft haar eigen mening over van alles en nog wat en steekt die niet onder stoelen of banken. Omdat het geld op is moet ze terug naar Duitsland. Daar aangekomen blijft ze ervan dromen om spoedig weer naar Engeland te gaan. Het loopt echter anders, ze trouwt met een SS-er en conformeert zich steeds meer aan het nazistische regime.

Ik vind de tekeningen in dit boek geweldig. Vooral de tekeningen van stadsgezichten over de volle twee pagina's vind ik fenomenaal. "Irmina" is één van de mooist getekende graphic novels die ik ken.

 

Ik kan mij alleen niet zo goed voorstellen dat een jonge Duitse vrouw, met een goede opleiding, en overal een eigen mening over, zich zo gaat conformeren aan het heersende misdadige regime. Het is waarschijnlijk veel meer gebeurd, uit opportunisme of gewoon uit angst, maar voor mij blijft het moeilijk voorstelbaar.

 

Iedereen met ook maar een minimale interesse in de graphic novel als kunstvorm zal dit boek weten te waarderen. Een warm aanbevolen boek!

 

Citaten:

- "En? bevalt het u?"

 "Londen? Oh, ik vind het GRANDIOOS! De winkels, de levendigheid, de theaters, bioscopen, de Theems en zelfs de mist! Ik zou dagenlang kunnen ronddwalen en me verwonderen. Maar de Londenaren ... Ik woon hier al een half jaar, maar ze laten me nog dagelijks voelen dat ik niet één van hen ben. U kunt zich niet voorstellen hoe men hier als buitenstaander behandeld wordt"

 "Toch wel ... een beetje."

 "Oh, neem me niet kwalijk. Wat dom van me. Waar komt u vandaan?"

 "Van een klein Caraïbisch eiland. Britse kolonie. U kent het vast niet."

 

- "De Duitse jongedame, gravin."

 "Daar bent u dan. Komt u binnen."

 "Goedendag, gravin."

 "Heeft Brenda u de kamer laten zien? Ik neem aan dat alles naar tevredenheid is? Uit Duitsland, dus? Nog erg jong, nietwaar?"

 "Negentien, gravin."

 "Een kind! En bent u uit Duitsland geëmigreerd? Joods?"

 "N ... nee - geen van beide. Ik ... ... ik ben een normale Duitse."

 "Een NORMALE Duitse? Kind, u weet niet wat u zegt! Uw normale Duitsers veroorzaken op dit moment groot onheil. En het einde lijkt nog niet in zicht, leest u geen kranten?"

 "Ach, kranten."

 "Kind! U hebt nog veel te leren."

- "Het spijt me. Ik heb domme dingen gezegd."

 "Je weet toch wat er op dit moment in Duitsland gebeurt?"

 "Daar kan ik toch niets aan doen! Daar heb ik niets mee te maken!"

 "Ach, Irmina. Soms vraag ik me af wie je eigenlijk bent."

 "Ik? Nou ja ... dat weet je toch. Blauwkous! Tiepmiep! Communiste! Nazivrouwtje! Emigrante! Suffragette! Ik ben ik. Dat moet genoeg zijn. Ik wil alleen ... ... kunnen we elkaar niet vaker zien?"

- "Pruimen!"

 "Wil je? Net geplukt."

 "Een geschenk uit de hemel! Ik heb nog niet ontbeten. Sinds wanneer hebben jullie fruitbomen?"

 "Die oude Jodin van beneden ... Van de lente was ze plotseling verdwenen. Opgekrast. Toen heb ik tegen moeder gezegd ... ... iemand zou die mooie vruchten moeten plukken."

 "Emigranten. Wist je dat die bij Engelsen geliefder zijn dan normale Duitsers?"

 

- "DAT is wat u wilt? ZELF beslissen? Hoe zit het dan met uw verantwoordelijkheid naar het volk toe? Naar Duitsland? Uw land?"

 "Mijn land? Meneer Heinrich! Hier verdien ik niet eens voldoende om in mijn bescheiden levensonderhoud te voorzien! Ik woon in een onverwarmde kamer en leef van gortsoep! Uw luchtkastelen beloven dan wel grootse dingen, maar daar kan ik geen gehaktballen van kopen."

 "Maar het gaat toch om een gezamenlijke visie! En eenieder die meewerkt aan deze visie staat grote dingen te wachten. Maar daarvoor moeten ook offers gebracht worden."

 "Met alle respect voor uw grote toekomst, maar ik zou de mijne graag zelf vormgeven."

 "Nou, uw eerlijkheid siert u. Moedig bent u ook. En ook een beetje onvoorzichtig. Toch vind ik ... dat u ons in de steek laat."

 

- "Natuurlijk Irmina. Jij hebt ook werkelijk ALTIJD honger! Haha!" 

 "Dat is ook geen wonder. Bij mij is elke dag maaltijdsoepdag. En nu hebben ze van mijn magere loon ook nog een gift afgetrokken voor het Winterhulpwerk. "Vrijwillig". MIJ heeft niemand iets gevraagd!"

 "Irmina! Ook jij moet offers brengen! Een volk helpt zichzelf."

 "Natuurlijk, Gerda. Geloof je werkelijk dat de Führer elke zondag watersoep weglepelt? Hahaha!"

 

- "Mama ... ... wat doen die mensen daar?"

 "Er zijn mensen ... vertrokken. Nu verkopen ze hun meubels."

 "Waarom hebben ze die dingen niet meegenomen?"

 "Omdat het Joden waren."

 "Mama, wat zijn Joden?"

 "Vraag niet zoveel. We moeten naar de bakker."

 "Maar mama, wat ZIJN dat, Joden?"

 "Ons ongeluk! De Joden zijn ons ongeluk! Begrepen?! En nu STIL!"

 

        

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Marcel Proust (tekst) & Stéphane Heuet (tekeningen en bewerking): Op zoek naar de verloren tijd: In de schaduw van de bloeiende meisjes

Marcel Proust (tekst) & Stéphane Heuet (tekeningen en bewerking): Op zoek naar de verloren tijd: In de schaduw van de bloeiende meisjes (Frankrijk, 2000 en 2002): 2 delen: Elk deel 48 blz: Vertaald door Jelle Noorman (2002 en 2003): Uitgeverij Atlas

 

 

Voor de algemene inleiding bij deze graphic novel, zie mijn stukje over "Combray".

 

Van de volledige serie van "Op zoek naar de verloren tijd", is het tweede deel "In de schaduw van de bloeiende meisjes" mijn favoriete deel. In dit deel reist Marcel met zijn grootmoeder naar de kustplaats Balbec waar een prachtige kerk staat. Zij logeren in een luxe hotel. Van belang voor Marcel zijn zijn ontmoetingen met de beroemde schilder Elstir en vooral die met een groep meisjes waartussen zijn latere grote liefde zit. 

 

Citaten:

- "Het is hier, dit is de kerk van Balbec."

 Ik zei bij mezelf: "Wat ik tot nu toe heb gezien, waren foto's van deze kerk ...

 ... en van de beroemde Apostelen en het Mariabeeld in het portaal slechts de afgietsels. En nu zie ik de kerk zelf, het beeld zelf: dat is heel wat meer"

 Misschien is het echter ook minder. Mijn geest was verbaasd het beeld dat hij duizendmaal had gehouwen, teruggebracht te zien tot zijn echte vorm in steen ...

 ... onderworpen aan de tirannie van het Specifieke.

- Maar hoeveel groter was mijn smart toen we de lobby van het Grand-Hôtel van Balbec hadden betreden! In dit luxehotel verbleven ook gasten die niet veel betaalden en toch de achting van de directeur genoten, zolang hij zeker wist ...

 ... dat ze niet uit armoe maar uit gierigheid hun hand op de knip hielden. Dat deed niets af aan hun prestige, want gierigheid is een ondeugd en komt derhalve in ieder milieu voor.

- Als de elektrische lampen 's avonds de grote eetzaal met licht overspoelden ...

 ... werd deze een gigantisch aquarium en verdrongen zich de arbeidersbevolking, de vissers, alsmede eenvoudige burgergezinnen, onzichtbaar in het donker, tegen de glazen wand ...

 ... om een glimp op te vangen van het in een trage, gouden deining wiegende luxeleven van deze mensen, dat voor de armen even bijzonder was als het leven van vreemde vissen of weekdieren.

 

- Bloch stelde me aan zijn zusters voor. "Kom, maakt uw peplos met de fraaie gespen eens beter dicht, wat is dit voor vertoon? Ik wed dat je in Balbec bent om schoonheden te ontmoeten."

 Toen ik hem vertelde dat deze reis al lang een diepe wens was geweest, al wilde ik nog liever eens naar Venetië ...

 "Ja, om sorbets te drinken met mooie dames, natuurlijk, en net te doen of je de Stones of Venaice leest van lord John Ruskin, die een saaie mopperaar en stomvervelende zeurpiet is."

 Bloch dacht blijkbaar niet alleen dat in Engeland iedereen van het mannelijk geslacht een lord is, maar ook dat de letter "i" altijd als "ai" wordt uitgesproken.

 

Over de meisjes in Balbec:

- Nu waren hun bekoorlijke trekken niet meer vaag en onbestemd. Wat ik hun verder ook toedichtte, deugdzaamheid in elk geval niet. Geen enkele actrice, boerin of jongedame uit een nonnenschool had me ooit zo knap geleken, gehuld in zoveel mysterie, zo ontzaglijk waardevol, zo ontegenzeggelijk onbereikbaar.

 Men kon onmogelijk zeldzamer soorten bijeen treffen dan deze jonge bloemen, waarvan de golvende, ragfijne haag op dat moment vlak voor mij uiteenweek. Ik vroeg me af of de meisjes die ik daar zag in Balbec woonden en wie zij konden zijn ...

 

- De komst van Mme Elstir zou ons naar ik vreesde nog langer ophouden. Ze bleef niet zo lang.

 Ze had knap kunnen zijn als ze twintig was geweest en met een os door Romeinse dreven had gelopen. Later, toen ik Elstirs mythologische werk leerde kennen, zag ik ook Mme Elstirs schoonheid.

 

- In plaats van zijn gezicht te redden, sprak hij woorden waar ik iets van kon leren: "Ieder mens, hoe wijs ook, heeft in zijn jonge jaren weleens dingen gezegd als zelfs een leven geleid waaraan hij niet graag terugdenkt en waarvan hij elk spoor zou willen uitwissen ... Ik weet dat er jongelui zijn die door hun leermeesters verheven gedachten en een hoogstaande moraal zijn bijgebracht, maar dat zijn armen van geest, krachteloze telgen van theoretici, wier wijsheid ijdel is. Wijsheid ontvang je niet, die moet je zelf ontdekken."

 

       

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Marcel Proust (tekst) & Stéphane Heuet (tekeningen en bewerking): Op zoek naar de verloren tijd: Een liefde van Swann

Marcel Proust (tekst) & Stéphane Heuet (tekeningen en bewerking): Op zoek naar de verloren tijd: Een liefde van Swann (Frankrijk, 2006 & 2008): 2 delen: Elk deel 48 blz: Vertaald door Jelle Noorman (2007 & 2008): Uitgeverij Atlas

 

 

Voor de algemene inleiding bij deze graphic novel zie mijn stukje over "Combray".

In "Een liefde van Swann" staat het liefdesverhaal van meneer Swann voor de cocotte Odette de Crécy centraal. Dit liefdesverhaal vormt binnen de hele cyclus van "Op zoek naar de verloren tijd" een voorafspiegeling van de liefdes die de hoofdpersoon Marcel later zal beleven.

 

Citaten:

- Het "kringetje" stond weliswaar ver af van de milieus waarin Swann zich begaf, maar hij was zo'n vrouwenliefhebber dat hij, zodra hij zich tot de intimi mocht rekenen van vrijwel alle dames uit de aristocratie, in de naturalisatiebewijzen, de "adelbrieven" die de Faubourg Saint-Germain hem had toegekend, nauwelijks méér zag dan een soort ruilwaarde of obligatie ...

 ... waaraan hij status kon ontlenen in een provinciegat of een Parijse "achterbuurt", als hij een oogje had laten vallen op de dochter van van een landjonker of griffier.

 

- Zoals een intelligente man niet bang is een domme indruk te maken op een andere intelligente man, zo vreest een elegante man niet zozeer miskend te worden door een voorname heer als wel door een boerenkinkel.

 

- Swann deed geen moeite om de vrouwen met wie hij zijn tijd doorbracht mooi te vinden, maar juist om zijn tijd door te brengen met de vrouwen die hij van meet af aan mooi vond.

 

- En bedwelmd door het plezier van haar getrouwen, in de ban van kameraadschap, eendracht en lasterpraat, zat Mme Verdurin op haar hoge troon te snikken van aanminnigheid, als een vogel waarvan het beschuit in warme wijn was gedrenkt.

 

- De dokter haalde Mme Verdurin echter over de pianist te laten spelen, vanuit die neiging van veel artsen hun strenge voorschriften onmiddellijk af te zwakken zodra er een gezellig samenzijn waaraan zij zelf deelnemen op het spel staat.

 

- Wanneer ze was vertrokken naar Dreux of Pierrefonds, stortte hij zich in de opwindendste liefdesroman die er is - het spoorboekje - waarin hij altijd wel een manier vond om haar te bereiken.

 

- Want in feite had Swanns liefde het stadium bereikt waarin de meest doortastende arts of chirurg zich zou afvragen of het nog zin heeft of zelfs mogelijk is een patiënt af te helpen van zijn verslaving of kwaal.

 

- Maar toen op het schouwspel van de bedienden dat van de gasten volgde, was Swann spoedig weer doordrongen van de mannelijke lelijkheid. Al zag hij nieuwe aspecten van die lelijkheid. Zelfs de monocles die velen droegen leken elk van hen een zekere persoonlijkheid te verschaffen.

 De monocle van de generaal, die halverwege zijn voorhoofd domineerde als het ene oog van de Cycloop, deed Swann denken aan een gapende wond, die misschien eervol was opgelopen maar waarmee je niet hoorde te pronken; terwijl tegen de achterkant van die van M. de Bréauté, als een preparaat onder een microscoop, een minuscuul en van goede intenties wemelend oog was geplakt.

 Een mondain schrijver plaatste juist een monocle in zijn ooghoek - zijn enige instrument voor psychologisch en analytisch onderzoek.

 De monocle van marquis de Forestelle, die hem tot een pijnlijke grimas dwong, gaf zijn gezicht iets verfijnds en weemoedigs waardoor vrouwen hem in staat achtten tot groot liefdesverdriet.

 Die van M. de Saint-Candé, als Saturnus omgeven door een enorme ring, was het zwaartepunt in een gelaat dat er zich voortdurend naar schikte; terwijl M. de Palancy, die met zijn grote hoofd en ronde ogen op een karper leek en zich, af en toe happend met zijn kaken, traag voortbewoog, een stuk glas van zijn aquarium scheen mee te voeren.

- Daarop stelde Swann M. de Froberville voor aan de jonge Mme de Cambremer. Haar schoonouders verklaarden dat ze een engel was - vooral omdat ze liever de indruk wekten dat ze haar met hun zoon hadden laten trouwen vanwege haar kwaliteiten dan om haar fortuin.

 

- Na deze soiree besefte Swann dat Odette nooit meer dezelfde gevoelens voor hem zou koesteren als voorheen. 

 Swann wist zeker dat als hij nu ver van Odette had geleefd, ze hem op den duur onverschillig zou zijn geworden, en hij zou dan ook blij zijn geweest als ze Parijs voorgoed had verlaten; hij zou de moed hebben gehad te blijven; hij had niet de moed weg te gaan.

 Als hij arm en berooid was geweest en elk baantje had moeten aannemen, als hij ouders of een vrouw had gehad, had hij Odette misschien wel moeten verlaten. Maar hij besefte dat dit bestaan al jaren zo voortduurde, dat hij hooguit kon hopen dat het altijd zo zou blijven, dat hij zijn werk, zijn genoegens, zijn vrienden en uiteindelijk zijn hele leven zou opofferen aan het dagelijks wachten op een afspraak, en hij vroeg zich af of hij zich niet vergiste, of wat goed was geweest voor zijn verhouding zijn levensloop niet had geschaad.

- Vaak was het Odette zelf die hem spontaan, en zonder het te beseffen, dingen onthulde die hij niet wist - en nu vreesde te zullen horen, want Odette had geen idee hoe groot de kloof was die door haar losbandigheid ontstond tussen haar ware leven en het tamelijk onschuldige bestaan dat Swann zijn minnares toedichtte.

 

Lees verder in mijn bespreking van "In de schaduw van de bloeiende meisjes".

     

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Marcel Proust (tekst) & Stéphane Heuet (tekeningen en bewerking): Op zoek naar de verloren tijd: Combray

Marcel Proust (tekst) & Stéphane Heuet (tekeningen en bewerking): Op zoek naar de verloren tijd: Combray (Frankrijk, 1998): 72 blz: Vertaald door Jelle Noorman (2002): Uitgeverij Atlas

 

 

Zoals trouwe lezers van dit blog weten ben ik een fan van mooie graphic novels. Soms worden van beroemde boeken stripbewerkingen gemaakt. Dick Matena is een voorbeeld van een Nederlandse tekenaar die een aantal meer of minder geslaagde stripbewerkingen heeft gemaakt, meestal met behoud van de volledige tekst van de romans.

In Frankrijk heeft de tekenaar Stéphane Heuet de eerste twee delen van Prousts meesterwerk "Op zoek naar de verloren tijd" bewerkt tot een graphic novel.

In dit eerste deel "Combray" worden enkele van de hoofdpersonen van de roman voorgesteld: de jonge Marcel, hoofdpersoon en de latere schrijver van het boek, zijn ouders, meneer Swann, tante Léonie en de huishoudster Françoise. Thérèse Cornips heeft bijna de gehele Proust in prachtig Nederlands vertaald. Ook de vertaling die Jelle Noorman voor deze graphic novel heeft gemaakt, is prachtig om te lezen. De tekeningen zijn zonder meer geweldig.

Ik denk dat deze strip ongeveer een vijfde deel van de tekst bevat van het eerste deel van de roman. Mede daardoor is de strip uitstekend te lezen als voorbereiding op het lezen van de gehele romanreeks, maar hij kan ook prima op zichzelf staan voor iemand die een idee wil krijgen van het schrijverschap van Proust, maar geen zin heeft om de romans te lezen. Volgens mijn jaaroverzichten heb ik deze verstripping inmiddels voor de vijfde keer gelezen. Warm aanbevolen!
 

Citaten:

Swann komt op bezoek bij de grootouders van Marcel:

- "Zo te horen is het Swann."

 Ondanks het feit dat hij een stuk jonger was, had M. Swann een bijzondere band met mijn grootvader, die een van de beste vrienden van zijn vader was geweest ... 

 Hoewel de jonge Swann, vooral voor zijn huwelijk, jarenlang regelmatig bij ons langskwam in Combray ... 

 ... hadden mijn oudtante en grootouders er al die tijd geen idee van dat ze een van de elegantste leden van de Jockey-club ontvingen ...

 ... een intieme vriend van de graaf van Parijs en de prins van Wales ...

 ... een van de meest gevraagde gasten van de beau monde in de Faubourg Saint-Germain.

- Pogingen ons verleden op te roepen zijn vergeefse moeite. Hoezeer we ook onze hersens pijnigen, het ligt verscholen, buiten het bereik van ons verstand, ergens in een stoffelijk voorwerp waar we geen idee van hebben.

 

De beroemdste scene uit de hele "Op zoek naar de verloren tijd", de scene met de madeleine:

- "Hé! Een madeleine?"

 "Ja, Nicolas is bij de bakker geweest."

 Een heerlijk gevoel overrompelde me, omhulde me, zonder dat ik de oorzaak doorgrondde. 

 Waar kon die overweldigende vreugde vandaan komen?

 Ik besefte dat ze verband hield met de smaak van de thee en het cakeje, maar deze oneindig ver te boven ging, en dat ze van een andere aard moest zijn.

 De waarheid die ik zoek zit beslist in mij en niet in deze smaak, waardoor ze slechts is opgeroepen ...

 Ik moet tien keer opnieuw beginnen ...

 Wat daar in mij in beroering is, moet het beeld, de visuele herinnering zijn die bij deze smaak hoort en mee naar boven tracht te komen. Zal ze de oppervlakte van mijn heldere bewustzijn bereiken, deze herinnering, dit moment van weleer ...

 En plotseling schiet de herinnering me te binnen.

 Die smaak dat was die van het stukje madeleine dat mijn tante Léonie me zondagochtend altijd gaf, nadat ze het in haar zwarte of lindebloesemthee had gedoopt.

 En net als in dat Japanse spel waarbij kleine, schijnbaar doodgewone propjes papier in een porseleinen kom met water worden geworpen, die zich, eenmaal ondergedompeld, ontvouwen, ontplooien, kleuren en vormen aannemen, en veranderen in bloemen, huizen of duidelijk herkenbare personen, zo kwamen nu alle bloemen uit onze tuin en die uit het park van M. Swann, en de waterlelies in de Vivonne, en de goede mensen in het dorp en hun huisjes en de kerk en heel Combray en omgeving, al wat maar een vaste vorm kan aannemen, de stad en haar tuinen, uit mijn kopje thee te voorschijn.

 

- Maar mijn tante wist dat het niet voor niets was, want in Combray was iemand "die men helemaal niet kende" net zoiets ongelooflijks als een god uit de mythologie. Iedereen in Combray kende iedereen - dieren en mensen - zo goed dat mijn tante, als ze een hond zag "die ze helemaal niet kende", daar maar over bleef piekeren.

 

Over cocottes:

- Ze had een onbeduidende opmerking van mijn vader gekozen, deze fijntjes bewerkt en uiteindelijk veranderd in een pronkjuweel, in iets "uiterst charmants".

 Later besefte ik dat een van de roerende kanten van deze ledige en toch bezige vrouwen was dat ze hun gulheid, hun talent, een steeds beschikbare droom van sentimentele schoonheid en een goudglans die hun weinig kost benutten om het ruwe, onbehouwen leven van mannen te verfraaien met enkele ingelegde edelstenen.

- O, mooie zondagmiddagen onder de kastanje in de tuin van Combray, zorgvuldig door mij ontdaan van de middelmatige voorvallen uit mijn persoonlijke leven, die ik had vervangen door een avontuurlijk bestaan, vol vreemde ambities in een land met beken doorstroomd, jullie roepen dat bestaan nog altijd op, wanneer ik aan jullie terugdenk ...

 

- Van alles waaruit liefde kan ontstaan, is de idee dat de aanbedene een onbekend leven leidt waarin haar liefde ons zal binnenvoeren, wel het meest onontbeerlijke. Daarom houden vrouwen van militairen en brandweerlieden: ze menen onder het uniform een heel ander, avontuurlijk, teder hart te kussen.

 

- Dat jaar, op de ochtend van ons vertrek, toen mijn haar was gefriseerd en me voorzichtig een hoed was opgezet omdat ik op de foto moest, vond mijn moeder me in tranen in het paadje langs Tansonville, waar ik met mijn armen om de stekelige takken de meidoorn gedag zei. "O, daar is hij."

 "Och, mijn arme meidoorn, jij zou me nooit dwingen weg te gaan! Ik zal altijd van je houden ..."

 Mijn tranen afvegend nam ik me voor dat ik, wanneer ik groot was, niet zo dwaas zou zijn als andere mensen, maar zelfs als ik in Parijs woonde, in plaats van bezoekjes af te leggen en geklets aan te horen, in de lente naar het platteland zou gaan om de eerste meidoorn te zien bloeien.

 

Lees verder in mijn bespreking van "Een liefde van Swann".

 

       

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Jaaroverzicht 2021: Boeken

2021 was, kwalitatief gesproken, veruit mijn beste leesjaar ooit. In totaal heb ik, als ik goed heb geteld, 138 stukjes geschreven over de boeken die ik heb gelezen. Ik heb heel veel van mijn favoriete boeken herlezen en besproken, in totaal 51 stuks.

 

Verder heb ik 16 nieuwe boeken gelezen en besproken en 57 fotoboeken besproken, waarvan er al 14 op de lijst met mijn favoriete fotoboeken stonden. Ook heb ik een flinke stapel fotoboeken en een paar andere boeken niet besproken omdat ik ze niet interessant genoeg vond.

 

Hieronder noem ik de boeken die ik in verschillende categorieën heb gelezen. Vanwege het aantal noem ik alleen de titels waar ik het meest enthousiast over ben:

 

Romans:

Céline (tekst) & Tardi (tekeningen): Reis naar het einde van de nacht (4 stukjes)

Adriaan van Dis: Ik kom terug

Laurens van der Post: The Hunter and the Whale

Guiseppe Tomasi di Lampedusa: De tijgerkat

Mark Twain: The Adventures of Huckleberry Finn

 

Verhalenbundels:

N Vsevolod Garsjin: De beren

N Konstantin Paustovski: De muziek van de herfst

 

Autobiografisch:

Helene Hanff: Charing Cross Road 84

August Willemsen: De val

 

Reisverhalen:

Marcel Kurpershoek: Diep in Arabië & De laatste bedoeïen

Alan Moorehead: Cooper Creek

 

Biografieën:

Michael Asher: Thesiger

Adrian Desmond & James Moore: Darwin (8 stukjes)

Robin Marantz Henig: Een monnik en twee erwten

Roland Huntford: Shackleton (gedeeltelijk herlezen)

Alexander Maitland: Wilfred Thesiger

Nicolas Shakespeare: Bruce Chwatwin

 

Geschiedenis:

Euclides da Cunha: De binnenlanden

Jared Diamond: Zwaarden, paarden & ziektekiemen

Robert Fisk: De grote beschavingsoorlog (gedeeltelijk herlezen, 4 stukjes)

 

Kunst:

Denis Clavreul: Dreaming of Africa

David Macaulay: De kathedraal

Rien Poortvliet: De ark van Noach

Luigi Serafini: Codex Seraphinianus

 

Kinderboeken:

Dick Bruna: De appel & Nijntje

Gottfried August Bürger: Avonturen van de Baron von Münchhausen

Eric Carle: Vader Zeepaard

Lewis Carroll: Alice in Wonderland

Lewis Carroll: Achter de spiegel

Roald Dahl (tekst) & Quentin Blake (tekeningen): De GVR

Jean Dulieu: Paulus en de eikelmannetjes

Hans Magnus Enzensberger (tekst) & Susanne Rotraut Berner (tekeningen): De telduivel

Dr. Seuss: Slaapboek

 

Graphic novels en strips:

Willem Elsschot (tekst) & Dick Matena (tekeningen): Kaas

N Aimée de Jongh: Dagen van zand
Marcel Proust (tekst) & Stéphane Heuet (tekeningen en bewerking): Op zoek naar de verloren tijd: Combray

Marcel Proust (tekst) & Stéphane Heuet (tekeningen en bewerking): Op zoek naar de verloren tijd: Een liefde van Swann

Marcel Proust (tekst) & Stéphane Heuet (tekeningen en bewerking): Op zoek naar de verloren tijd: In de schaduw van de bloeiende meisjes  

Joe Sacco: Onder de Palestijnen

Marjane Satrapi: Persepolis

Art Spiegelman: Maus

N Tardi: Ik René Tardi: Krijgsgevangene in Stalag IIB (3 boeken en 3 stukjes)

Osamu Tezuka: Kapilavastoe

Osamu Tezuka: Vier ontmoetingen

Osamu Tezuk: Devadatta

Craig Thompson: Habibi 

Barbara Yelin: Irmina

 

Non-fictie: 

Charles Darwin: Over het ontstaan van soorten 

N David Quammen: Zoönose

 

Fotoboeken:

N Abbas: Allah O Akbar

N Abbas: Faces of Christianity

N Abbas: In Whose Name?

Claudio Alessandri: Women

Yann Arthus-Bertrand: De aarde vanuit de hemel

Carol Beckwith & Angela Fisher: African Twilight

N Gregory Crewdson: Beneath the Roses

David Doubilet: Geheimen van de zee

N Tim Flach: Endangered

N Bjarke Johansen & Simon Rasmussen: One Hundred Great Danes

Carl de Keyzer: Congo

Hibiki Kobayashi: Tribe

N Marc Lagrange: Diamonds & Pearls en Senza Parole

Frans Lanting: Oog in oog

N Thomas D. Mangelsen: The Last Great Wild Places

N Markus Mauthe: Lost

Kirsty Mitchell: Wonderland

Lennart Nilsson: Leven

Uwe Ommer: 1000 Families 

N Günter Pfannmüller: In Search of Dignity

N Sebastiao Salgado: Children

N Joel Sartore: Photo Ark

N Jock Sturges: The Rollei Project

Wilfred Thesiger: A Vanished World

N Stephan Vanfleteren: Present

Jürgen Winkler: Himalaya

 

De keus van het boek van het jaar 2021 was erg makkelijk. Vanaf het moment dat ik de nieuwe graphic novel van Aimée de Jongh "Dagen van zand", voor het eerst in mijn handen hield was ik razend enthousiast over dit boek. Een mooi verhaal dat met weinig tekst en vooral met prachtige, prettig aandoende tekeningen verteld wordt, die bovendien fantastisch ingekleurd zijn zodat je steeds het gevoel hebt naar een kunstwerk te kijken. Ik kan niet anders zeggen dan dat ik "Dagen van zand" een graphic novel vind, van zeer, zeer grote klasse. Fijn om te weten is dat Aimée de Jongh nog een jonge striptekenares is, dus ik verwacht nog veel moois van haar in de toekomst.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Tim Flach: Endangered

Tim Flach: Endangered (Groot Brittannië, 2017): 333 blz: Uitgeverij Abrams

 

Een tijdje terug las ik in de Volkskrant een artikel over de Engelse natuurfotograaf Tim Flach en zijn nieuwste boek over Vogels. Er stonden schitterende foto's bij het artikel en ik ben meteen op zoek gegaan naar een boek van Tim Flach. Toevallig werd een paar dagen later het boek "Endangered" aangeboden op marktplaats.

 

"Endangered" is een boek met prachtige close-ups van bedreigde dieren die Tim Flach over de hele wereld heeft gefotografeerd. Met dit boek zet Tim Flach een traditie voort waarmee Frans Lanting beroemd is geworden, van het van dichtbij portretteren van dieren en van het maken van close-ups van details van sommige dieren.

 

Ik vind de foto's in "Endangered" werkelijk fenomenaal. Nooit eerder zag ik wilde dieren zo prachtig en met aandacht voor detail gefotografeerd. Met "Endangered" lijkt Tim Flach op een combinatie van een wetenschapper en een kunstenaar. Liefhebbers van mooie natuurfoto's worden in dit boek op hun wenken bediend. In zijn soort vind ik "Endangered" denk ik, het mooiste boek dat ik ken, nog net iets briljanter dan het ook al prachtige "Oog in oog" van Frans Lanting.

Een groot aantal foto's uit "Endangered" kunt u zien op de prachtige website van Tim Flach.

      

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Jaaroverzicht 2021: Films

In vergelijking met 2019 en 2020 heb ik in 2021 veel minder films (en televisieseries) gezien. Ik kom uit op ongeveer 120 films en 5 series. In totaal heb ik naast 9 maandoverzichten, slechts 11 films wat uitgebreider besproken en heb ik een stukje over de Bond-films geschreven en een overzicht gemaakt van mijn favoriete films en televisieseries, met slechts één film per regisseur.

 

Belangrijke regisseurs die ik dit jaar ontdekt heb, zijn:

Luis Buñuel

Lee Chang-Dong

Jean-Pierre & Luc Dardenne

John Ford

Francois Truffaut

 

De vijf sterren films die ik in 2021 voor het eerst heb gezien, zijn:

Expeditie door de Gobi-woestijn China 1928

Kwaidan

Three Monkeys

Fawlty Towers (had ik al wel eens gezien)

la Promesse

Home

Deux jours, une nuit

Scenes From a Marriage (televisieserie)

Het uur van de wolf

The Man Who Shot Liberty Valance

Poetry

Roma

Marokko

 

2021 was met 120 films, waarvan 13 vijf sterren titels, natuurlijk zeker geen slecht filmjaar, maar lang niet zo overweldigend als de twee voorgaande jaren.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Pie Aerts: Tales from the Roads Less Traveled

Pie Aerts: Tales from the Roads Less Traveled (Nederland, 2019): 288 blz: Uitgeverij teNeues

 

 

De, pak hem beet, 25 beste foto's in "Tales from the Roads Less Traveled", vind ik schitterend. Pie Aerts heeft op zijn reizen door de wereld natuurlijk aardig wat bijzondere dingen en mensen ontmoet en volop de kans gekregen om mooie foto's te maken.

 

Toch vind ik "Tales from the Roads Less Traveled" een minder indrukwekkend boek dan het volgens mij had kunnen zijn. Dit heeft te maken met twee dingen: de vormgeving en de selectie van de foto's.

 

Om met het eerste te beginnen. Ik begrijp niet goed waarom alle teksten in drievoud moeten. De teksten zijn in het Engels, het Duits en het Frans. In een fotoboek gaat het toch om de foto's en zijn de teksten ter ondersteuning. Tegenwoordig mag je verwachten dat bijna iedereen zijn Engels goed genoeg beheerst om deze teksten in het Engels te kunnen lezen, en zo niet dan kijk je alleen maar naar de foto's. Een tekst alleen in het Engels was goed geweest. En dan is Pie Aerts een Nederlandse fotograaf, waarom is het boek niet uitgegeven door een Nederlandse uitgever met teksten in het Nederlands?

 

De teksten zijn in een te klein lettertype weergegeven, waardoor ze niet makkelijk leesbaar zijn. De bijschriften bij de foto's zijn in een nog kleiner lettertype weergegeven, om die te kunnen lezen heb je haast een vergrootglas nodig. Bij een ééntalige uitgave was het niet nodig geweest om voor zulke kleine letters te kiezen.

 

Verder is er nog de keuze van de foto's. Zoals gezegd staan er een flink aantal geweldige foto's in het boek. Helaas staan er ook teveel foto's in het boek die mij niet boeien. Pie Aerts wilde niet alleen mooie foto's in het boek, maar ook een verhaal vertellen. Er staat een hoofdstuk over Oeganda in het boek met een verhaal over rangers die het wild beschermen tegen stropers. Dit hoofdstuk komt met confronterende foto's zoals die van een in vieren gehakt nijlpaard, of een ranger die zijn wonden vertoont. Voegen deze foto's iets toe? Wat mij betreft niet.

 

Veel van de kleinere foto's in het boek vind ik ook beduidend minder interessant.

Al met al vind ik "Tales from the Roads Less Traveled" een boek met een aantal prachtige foto's, maar ik ben niet enthousiast over de vormgeving en een flink aantal foto's in het boek voegen niets toe.

       

Kijk voor een idee van de foto's op de website van Pie Aerts.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Erotica: The Nude in Contemporary Photography

Erotica: The Nude in Contemporary Photography (Duitsland, 2019): 3 delen, elk 359 blz: Uitgeverij Könemann

 

 

 

 

 

 

Het vrouwelijk lichaam vind ik de mooiste vorm die ik ken. Ik hou van mooie foto's van mooie naakte (of schaars geklede) vrouwen. Mooie vrouwen zijn overal te zien. Maar mooie foto's van mooie vrouwen worden vreemd genoeg niet zo heel vaak gemaakt. In de ruim 1.000 bladzijden van de  drie delen "Erotica" staan maar een stuk of 50 foto's waar ik echt enthousiast over ben. Het ligt niet aan de modellen, die zijn vrijwel zonder uitzondering erg knap met welhaast een perfect lichaam. Blijkbaar ligt het eraan dat de fotografen in (of de samenstellers van) deze serie boeken van andere foto's houden dan dat ik doe.

Het grootste probleem dat ik met de foto's in deze drie boeken heb, is dat de vrouwen op de foto's meestal in de meest onmogelijke houdingen staan, zitten of liggen. Ik krijg een ongemakkelijk gevoel als ik naar al die rare lichaamshoudingen kijk. Blijkbaar wil iedere fotograaf een bijzondere foto maken en is een mooi portret van een mooie vrouw die ontspannen voor de camera staat, mooi belicht is en recht van voren wordt gefotografeerd niet goed genoeg. 

Dan denk ik aan de schitterende naaktfoto's die onder anderen Jock Sturges, Bjarne Johansen, Richard Avedon en onze eigen Ed van der Elsken hebben gemaakt. In de meeste gevallen zijn dat zwart-wit foto's van modellen in eenvoudige poses. 

Ondanks het genoemde bezwaar, staan er tussen de ruim 1.000 foto's in deze boeken toch een aantal die ik erg mooi vind. In deel 1 staan de foto's gerangschikt per thema, wat logisch lijkt, maar in de praktijk een vrij willekeurige keuze blijkt. In delen 2 en 3 staan de foto's gerangschikt per fotograaf, wat mij een veel logischer keuze lijkt. De enige fotografe wiens foto's ik steeds geweldig vind, is de Duitse fotografe Jo Schwab die met 14 zwart-wit foto's is vertegenwoordigd, allen een beetje in de stijl van Richard Avedon.

     

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Hypes

Bij mijn keuze van te lezen boeken ben ik niet geïnteresseerd in wat in de mode is en wat niet. Meestal kies ik voor nieuwe vertalingen van boeken die al langere tijd meegaan. Als ik nieuwe boeken lees (of bekijk), dan zijn dat meestal fotoboeken of kunstboeken.

Soms zijn er hypes, boeken die iedereen op een bepaald moment wil lezen. Meestal doe ik niet mee met zo'n hype, maar er zijn toch een aantal boeken die hypes waren die ik gelezen heb, meestal als één van de laatsten. De volgende boeken heb ik gelezen:

 

Jung Chang: Wilde zwanen (1991)

Harry Mulisch: De ontdekking van de hemel (1992)

Daniel Goldhagen: Hitler's gewillige beulen (1996)

J.J. Voskuil: Het bureau (1996-2000)

J.K. Rowling: Harry Potter (1997-2007)

Sandor Marai: Gloed (1942 - Nederlandse vertaling 1998)

Geert Mak: De eeuw van mijn vader (1999)

Yann Arthus-Bertrand: De Aarde vanuit de hemel (1999)

Kluun: Komt een vrouw bij de dokter (2003)
Jan Siebelink: Knielen op een bed violen (2005)

Karl Ove Knausgard: Mijn strijd (2009-2011)

Dick Swaab: Wij zijn ons brein (2010)

Elena Ferrante: Het Napolitaanse kwartet (2011-2014)

Yuval Noah Harari: Sapiens (2011)

John Williams: Stoner (1965 - Nederlandse vertaling 2012)
Jimmy Nelson: Before They Pass Away (2013)

De grootste hype ooit waren de 7 deeltjes van Harry Potter. Ik heb alleen het eerste deel gelezen en ik was daar niet van onder de indruk. Ik kan mij voorstellen dat kinderen graag de boeken van Harry Potter  lezen, maar ik kan niet begrijpen dat er een groot aantal volwassenen zijn die ook razend enthousiast zijn over deze boeken.

 

Voor al deze gehypte boeken geldt dat ze makkelijk leesbaar zijn. De enige twee titels op de lijst waar ik werkelijk enthousiast over ben zijn "Het bureau" van J.J. Voskuil en "Before They Pass Away", het prachtige fotoboek van Jimmy Nelson. Ik moet er overigens niet aan denken "Het bureau" in zijn geheel te gaan herlezen, zoals ik al met heel veel van mijn favoriete boeken heb gedaan.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Marjane Satrapi: Persepolis

Marjane Satrapi: Persepolis (Iran, 2001-2005): 346 blz: Vertaald door Toon Dohmen (2005): Uitgeverij Atlas

 

 

Marji is een klein meisje dat door haar ouders vrij is opgevoed. Onder het bewind van de Sjah werd de bevolking van Iran onderdrukt. De vreugde was dan ook groot toen de islamitische revolutie uitbrak. Deze vreugde zou van korte duur zijn. Al gauw was het regime van de ayatollahs nog repressiever dan dat van de Sjah. Bovendien brak er in 1980 een oorlog uit met Irak die 8 jaar zou duren en 1 miljoen slachtoffers zou maken.

Marji is zoals gezegd vrij opgevoed en moet niets hebben van alle onderdrukkende maatregelen zoals het verplicht dragen van een sluier. Ze komt keer op keer in conflict met de autoriteiten waarbij ze iedere keer door haar ouders gered wordt.

Na een paar jaar besluiten haar ouders dat Marji beter naar het buitenland kan gaan, het wordt Oostenrijk. In Oostenrijk aardt Marjani niet echt, maar wel krijgt ze haar eerste liefde. Na 4 jaar, inmiddels 18 geworden komt ze terug in Iran en pakt haar leven daar zo goed als mogelijk weer op. Ze ontmoet Reza met wie ze trouwt en waar ze een paar jaar later weer van scheidt.

"Persepolis" is een prachtig getekende autobiografische graphic novel waarin Satrapi vertelt over haar leven in Iran onder het bewind van Khomeini en over haar verblijf in Oostenrijk. Het verhaal belicht heel goed hoe het is om als vrouw te leven in Iran. Als je iets wilt weten over het leven in Iran, dan is dit zonder meer het boek om mee te beginnen. Een topper!
 

Citaten:

- Voor mijn ouders was de strijd voorbij, maar voor ons ...

 "Mijn vader zegt dat de vader van Ramine bij de Savak zat. Hij heeft duizenden mensen vermoord!"

 "Duizenden?"

 "In naam van die duizenden doden zullen we Ramine een lesje leren. Ik heb een idee ..."

 Mijn idee was om in navolging van de Amerikanen spijkers tussen onze vingers te klemmen en zo Ramine aan te vallen.

 "Ramine! Ramine! Kom te voorschijn! We malen je fijn!"

 Maar temidden van deze euforie dook mijn moeder op.

 "En kinderen, wat spelen jullie?"

 "Marji heeft spijkers gevonden!!!"

 "We gaan  Ramine afstraffen!"

 "Zijn vader heeft duizenden gedood!"

 "Ah, dus jij wilt Ramine afstraffen? Kom dan maar met mij mee, ik heb een betere oplossing ..."

 "O ja? Wat dan?"

 "Waar heb je die spijkers vandaan?"

 "Eh, uit papa's gereedschapskist!"

 "Wat zeg je ervan als ik je eens bij je oren aan de muur zou vastspijkeren?"

- De juffrouw vroeg ons een opstel over de oorlog te schrijven.

 "Het is een erg lastig onderwerp, maar het gaat ons allemaal aan. Denk er goed over na."

 Maar ik hoefde niet lang na te denken. Ik wist precies wat ik ervan vond.

 "Weet jij wat je moet schrijven?"

 "O, ja hoor ..."

 Ik schreef vier pagina's waarin ik de oorlog historisch benaderde: "De overeenkomsten tussen de Arabische invasie en de oorlog tussen Iran en Irak." Ik was erg trots op mezelf.

 "... Deze oorlog is dezelfde als die 1400 jaar geleden plaatsvond ..."

 De juf leek daarentegen niet erg onder de indruk.

 "Niet slecht. Goed. Pardisse Entezami, jouw beurt."

 ... Pardisse had het mooiste opstel geschreven. Het was een brief aan haar vader, waarin zij hem beloofde goed te zorgen voor haar moeder en haar broertje.

- Overal op de muren schilderden ze oorlogszuchtige leuzen. Eentje bleef me in het bijzonder bij, vanwege zijn bloederige beeldspraak. Hij luidde: "Sterven als martelaar pompt vers bloed in de aderen van de samenleving."

- Julie en ik praatten veel voor het slapen gaan. 

 "Ik vind je moeder echt sympathiek."

 "Ze kan anders heel onredelijk zijn als ze wil."

 "Maar zij vindt jou ook aardig. Dankzij jou zit ze mij minder op mijn nek. Ze denkt dat je een goede invloed hebt op mij."

 "Wat voor goede invloed?"

 "Die van de ingetogen, onschuldige, pure maagd die haar huiswerk maakt. Ik ben anders, ik neuk al vijf jaar. Ik heb al met achttien kerels geslapen: Fabrice, Olivier, Laurent, Luc, Jean-Marc, nog een Laurent, Sebastien ..."

 Ik was geschokt. Bij ons werd zelfs een vaste relatie voor het huwelijk stilgehouden.

 

- Het deed me denken aan de dag, acht jaar eerder, toen ik bij mijn vader in de auto zat. 

 "Papa, wat betekent kloten?"

 "Wat? Testikels, bedoel je! Het geslacht van de man bestaat uit twee ballen en een penis. Die ballen heten testikels."

 "Ballen? Je bedoelt zoals deze hier?"

 Voor een rood stoplicht antwoordde mijn vader me heel serieus.

 "Nee, meer zoiets. Het zijn geen tennisballen, eerder pingpongballetjes."

 

- En niet alleen aan die hoofddoek moest ik wennen. Het was ook de omgeving: de gedenking van martelaren op fresco's van twintig meter hoog met slogans als: "Martelaren vormen het hart van de geschiedenis" of "Ooit hoop ik zelf een martelaar te kunnen zijn" en "Martelaren leven voor altijd voort".

 Vooral na vier jaar in Oostenrijk, waar op de muren hooguit "De beste worstjes voor twintig schilling" te lezen valt, leek de weg naar gewenning me erg lang.

 

- Daarna had ik een afspraak met mijn jeugdvriendin Farnaz.

 "Het enige wat ons als stel misschien nog had kunnen redden, was dit project. Nu dat in duigen ligt, denk ik dat we zullen gaan scheiden."

 "Ik zie het verband niet tussen het attractiepark en jullie huwelijk!"

 "Toch is dat er wel! Zolang we samenwonen is dit de eerste keer dat we ons samen ergens voor hebben ingezet. Dat heeft ons dichter bij elkaar gebracht."

 "Houd je nog van hem?"

 "Dat weet ik niet."

 "Luister, een jaar geleden heeft mijn zus haar man verlaten ... Sinds het moment dat ze als gescheiden vrouw bekendstond, lieten de slager, de banketbakker, de bakker, de groenteman, de straathandelaar in sigaretten, ja, zelfs de bedelaars haar duidelijk blijken dat ze wel met haar naar bed wilden. Vanuit het gezichtspunt van de mannen is enerzijds hun pik onweerstaanbaar en ben je anderzijds als gescheiden vrouw geen maagd meer, waardoor je geen enkele reden meer hebt hen af te wijzen. Daar twijfelen ze geen moment aan!!! ... Dus, als je van je leven geen hel wilt maken, blijf bij je man! Ik weet dat je familie ruimdenkend is, maar alle anderen zullen je meteen veroordelen."

 

         

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Art Spiegelman: Maus

Art Spiegelman: Maus: De volledige editie: Bestaande uit: Mijn vader bloedt geschiedenis (Verenigde Staten,  1986) & En hier begon mijn ellende pas (Verenigde Staten, 1991): 294 blz: Vertaald door Jessica Durlacher (1987 & 1994): Uitgeverij Oog & Blik en de Bezige Bij

 

 

Iedere volwassen Nederlander hoort te weten wat er tijdens de Tweede Wereldoorlog met de joden is gebeurd. Er zijn bibliotheken vol met boeken geschreven over de Holocaust. Ik heb er een paar van gelezen, maar het boek dat de meeste indruk maakte was "Maus" van Art Spiegelman.

Art Spiegelman is een Amerikaanse Jood, van wie beide ouders Auschwitz hebben overleefd. Zijn moeder pleegde in 1968 zelfmoord. Art is striptekenaar en vroeg zijn vader Vladek wat hij had meegemaakt tijdens de oorlog. Het verhaal van zijn vader staat centraal in dit stripboek.

De geniale vondst van Art Spiegelman was om een stripboek te tekenen waarin de joden als muizen worden afgebeeld en de Duitsers als katten. De Polen zijn varkens (Poolse joden zijn muizen met een varkensmasker voor), de Amerikanen honden, de Fransen kikkers, de Zweden herten en de zigeuners motten. Het verhaal van Vladek wordt afgewisseld met tekeningen over de moeizame relatie tussen vader en zoon en over Artie die striptekenaar is.

Ondanks de zwaarte van het onderwerp is het boek door allerlei komische details (zie ook de citaten) goed leesbaar. Ik vind "Maus" en "Maus 2" twee geweldige boeken en wil ze hierbij van harte aanbevelen. Als je deze 2 boeken hebt gelezen, kun je alle andere boeken over het onderwerp links laten liggen. Ik vind eigenlijk dat iedere serieuze literatuurliefhebber deze boeken gelezen moet hebben!

 

Citaten:

- In de maanden daarop ging ik geregeld naar mijn vader om zijn verhaal verder te horen.

 "Over mam ..."

 "... 11 ... 12 ... 13 ..."

 "-Eh, wat doe je eigenlijk, pap?"

 "Ik verdeel mijn pillen in dagelijkse porties ... 14 ... 15 ... 16 ... 17 ... 18 ..."

 "Zoveel?"

 "Het is 6 pillen voor het hart, 1 voor diabetes en zo'n 25 of 30 vitaminen. Ik moet vechten om mijzelf te redden in mijn conditie. Dokters, zij geven me alleen maar "vergif" ... Zo noem ik geneesmiddelen op recept inmiddels. Ik heb dit geleerd in gezondheids-bladen ... wil je een lezen?"

 

- "Maar jij - na de oorlog, toen jij bent geboren - het was veel te vroeg. De dokters dachten je niet zou halen. Ik heb een specialist gevonden dat je heeft gered ... Hij moest je arm breken om je uit Anja's buik te halen. En toen je heel klein was, je arm sprong naar boven, als zo! We maakten grapjes over en noemden je "Heil Hitler!""

 

- "Mijn oog ging zo veel bloeden, dat ik snel weg moest om een andere dokter te vinden. Daar heeft een andere specialist direct me geopereerd! Anders kon ik wel doodgegaan zijn. En nu is het een glazen oog. Wel goed gedaan, ja? Een keer was een jonge dokter naar mijn bed gekomen ... En heeft lang in mijn ogen geschenen met een lampje en gezegd: "Mr. Spiegelman, uw linkeroog is perfect! ... maar in uw rechteroog het is staar." Hij wist niet natuurlijk dat het linker van glas is ... En ik heb niks aan hem gezegd. Ik wilde niet hij schaamde zich."

 

- "En de zwarte markt is er ook nog. Voor geld is altijd alles te koop." 

 "Maar het is riskant. De nazi's stoppen je in een werkkamp bij de kleinste overtreding."

 "Erger nog - ook als je geen regels overtreedt!"

 " ... En wie wordt weggehaald - wordt nooit meer teruggezien!"

 

 - "Uh-huh. Hij wil dat ik hem kom helpen met zijn dak of zoiets. Shit! Als kind had ik er al de pest aan hem te helpen. Hij schepte altijd op hoe handig hij was ... en ik deed natuurlijk nooit iets goed volgens hem. Voor klusjes heeft hij mij volstrekt neurotisch gemaakt. Ik bedoel, ik had niet eens een hamer voor we hier kwamen wonen! Een van de redenen om kunstenaar te worden was dat hij dacht dat het onpraktisch was ... tijdverspilling ... Een gebied waar ik niet met hem hoefde te wedijveren."

 "Eh ... ga je naar Queens?"

 "Absoluut niet - ik voel me nog liever schuldig! Bovendien, ik heb het te druk, en hij kan best iemand betalen."

 

- "Dus mama's ouders stierven in Auschwitz?" 

 "Nah? Wat anders? Direct ze gingen naar het gas. Haskel nam graag aan de juwelen van schoonvader ... maar het risico van hen te redden, dat was hij niet zo blij om te nemen. Altijd Haskel was zo'n vent: een kombinator."

 "Een wat?"

 "Een vent wat maakt KOMBINACYA, een ritselaar ... een oplichter."

 "Wat raapte je daar op?"

 "Telefoondraad. Is heel moeilijk te krijgen. Binnenin zitten kleine draadjes. Goed om dingen vast te maken."

 "Je raapt altijd rotzooi op. Kun je niet gewoon draad kopen?"

 "Psss. Waarom wil je altijd kopen als je kunt het vinden!? En bovendien, dit draad ze hebben niet in winkels."

 

- "Mala en ik hadden het net over mijn boek ... Ik heb al een paar gedeelten in schets opgezet. Kijk maar ... Hier, dit zijn de joodse zwarthandelaars die ze opgehangen hebben in Sosnowiec ..."

 "Ach."

 "En dit ben jij terwijl je zegt: "Ach, als ik nu aan ze denk, nog steeds moet ik huilen!""

 "Ja. Nog het maakt me aan 't huilen!"

 "Het is een belangrijk boek. Ook mensen die zulke verhalen gewoonlijk niet lezen, zullen hier belangstelling voor hebben."

 "Ja, ik lees nooit zo'n strips, en zelfs ik heb interesse."

 "Natuurlijk heb jij interesse. Het is jouw verhaal!"

 "Ja.  Ik weet al mijn verhaal in mijn hoofd en toch ben ik benieuwd!"

 "Het wordt vast een succes."

 "Ja. Op een dag ben je beroemd, net als ... hoe - heet - ie?"

 "Heh? "Beroemd net als hoe - heet - ie?!""

 "Je weet wel ... Die grote striptekenaar ..."

 "Welke striptekenaar kan jij nou kennen? ... Walt Disney??" 

 "Ja! Walt Disney! Wacht waar ga je heen Artie?"

 " ... Even een pen pakken ... Ik moet dit gesprek opschrijven voor ik het vergeet!"

 

 - "Ik ging vaak met de tram naar de stad. Er waren twee wagons. De ene alleen was van Duitsers en hoge beambten. De tweede alleen was van Polen. Altijd ging ik direct in de Duitse wagon. "Heil Hitler." De Duitsers gaven geen aandacht voor me ... In de Poolse wagon ze konden ruiken of een Poolse jood binnenging."

 

        

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Achter de spiegel

Lewis Carroll: Alice in Wonderland & Achter de spiegel (Groot Brittannië, 1865 & 1871): 265 blz: Vertaald door Nicolaas Matsier (1989 & 1994): Uitgeverij Van Goor

 

 

Deze prachtige uitgave door uitgeverij Van Goor bevat de twee beroemdste boeken van Lewis Carroll "Alice in Wonderland" en "Achter de spiegel". Alles aan deze uitgave klopt. Het is een gebonden hardcover met een mooie stofomslag, het boek ligt lekker in de hand, het lettertype is mooi en duidelijk leesbaar, het bevat de prachtige illustraties van John Tenniel en, het belangrijkste van alles, een zeer onderhoudende tekst die prachtig is vertaald.

 

De opmerkingen die ik in mijn vorige stukje over "Alice in Wonderland" heb gemaakt, gelden in gelijke mate voor "Achter de spiegel", dat beschouwd kan worden als het vervolg op "Alice in Wonderland". 

 

"Achter de spiegel" bevat in vergelijking met het eerdere boek nog meer gedichten die de tekst afwisselen. Twee mooie voorbeelden hiervan zijn het gedicht "Koeterwaals" op bladzijden 146 en 147 en het lange gedicht "De Walrus en de Timmerman" op bladzijden 175 tot 181. In dit laatste gedicht nodigen de Walrus en de Timmerman de oesters uit voor de maaltijd. De oudste oester weigert beleefd, maar de jonkies gaan schoon opgepoetst op pad, zonder dat ze beseffen dat ze zelf het maal vormen.

"Achter de spiegel" is duidelijk minder beroemd dan "Alice in Wonderland", maar even onderhoudend.

 

Citaten:

-  De Koning zei: "Werkelijk, lieve, ik kreeg het koud tot in de punten van mijn snorrebaard!"

 Waarop de Koningin repliceerde: "Je hebt helemaal geen snorrebaard."

 "De verschrikking van dat ogenblik," ging de Koning voort, "Zal ik nimmer, nimmer vergeten!"

 "Toch wel hoor," zei de Koningin, "tenzij je er een aantekening van maakt."

- "Waar kom jij vandaan?" zei de Rode Koningin. "En waar ga je heen? Kijk me aan, spreek met twee woorden en sta niet de hele tijd met je vingers te wriemelen."

 Alice luisterde aandachtig naar al deze aanwijzingen en legde zo goed als ze kon uit dat ze de weg kwijt was.

 "De weg kwijt?" vroeg de Koningin. "Hoe kun je iets kwijt zijn dat niet van jou is? Alle wegen hier in de buurt zijn van mij ..."

Over de insecten in spiegelland:

- "... maar ga door met je opsomming van insekten: je verspilt tijd."

 "Nou, je hebt de paardevlieg," begon Alice, terwijl ze de namen op haar vingers telde.

 "Goed," zei de Mug. "In die struik, op halve hoogte, zie je als je goed kijkt een hobbelpaardevlieg. Hij is helemaal gemaakt van hout en verplaatst zich al schommelend van tak tot tak."

 "Waar leeft hij van," vroeg Alice met grote nieuwsgierigheid.

 "Spint en zaagsel," zei de Mug. "Ga door met je opsomming."

... "En dan heb je de waterjuffer."

 "Kijk eens op de tak boven je hoofd," zei de Mug. "daar vind je een theewaterjuffer. Haar lijf is van lange vinger, haar vleugels zijn van boterbabbelaars en haar hoofd is een kletskop."

 "En waar leeft zij van?" vroeg Alice, net als eerder.

 "Van kokend water en dorre blaadjes," gaf de Mug ten antwoord.

 "En dan heb je de vlinder," ging Alice voort, nadat ze nog eens goed gekeken had naar het insekt dat net een slok kokend water en  een hap dorre blaadjes nam, trillend over het hele lijf, waardoor ze bij zichzelf gedacht had: "Die zou wel eens boven haar theewater kunnen zijn." 

 "Bij je voeten, kruipend," zei de Mug (Alice trok haar voeten een beetje geschrokken terug), "kun je een botervlinder zien. Zijn vleugels zijn van bladerdeeg, zijn lijf is een zuurstok, en zijn kop is een suikerklont."

 "En waar leeft hij van?"

 "Chocolademelk met slagroom."

Bij Fiedeldij en Fiedeldop:

- "... Denkt u dat het gaat regenen?"

 Fiedeldij stak een forse paraplu op boven zichzelf en zijn broer en keek erin omhoog. "Nee, ik geloof van niet," zei hij, "tenminste - hier onder niet. Mooi niet."

 "Maar buiten regenen, dat wil het wel eens doen, nietwaar?"

- "Jou neem ik met plezier in dienst, dat staat vast!" zei de Koningin. "Een stuiver per week en jam om de andere dag."

 Alice kon haar lachen niet houden toen ze zei: "Ik wil niet dat u mij in dienst neemt - en om jam geef ik niet."

 " 't is heel goeie jam," zei de Koningin.

 "Nou, vandaag wil ik hem niet, in elk geval."

 "Al wou je hem wel, dan kreeg je hem nog niet," zei de Koningin. "De regel is: jam morgen en  jam gisteren - maar nooit jam vandaag."

 "Zo nu en dan moet het wel "jam vandaag" worden," wierp Alice tegen.

 "Nee, dat kan niet," zei de Koningin. "Het is jam om de andere dag: vandaag is geen andere dag, namelijk."

- "Wat had je gehad willen hebben?" zei het Schaap ten slotte, even opkijkend van haar breiwerk.

 "Ik weet het nog niet precies," zei Alice heel vriendelijk. "Ik zou graag even rondkijken, als dat mag."

 "Je kunt vóór je kijken en aan beide kanten, desgewenst," zei het Schaap; "maar rond kijken, dat gaat niet - tenzij jij ogen achter op je hoofd hebt."

- "Ik heb hem gekregen," vervolgde Wiggel Waggel nadenkend, terwijl hij de ene knie over de andere sloeg en zijn handen eromheen vouwde, "ik heb hem gekregen - als onverjaardagscadeau."

 "Pardon?" zei Alice met een verbluft gezicht.

 "Ik ben niet beledigd," zei Wiggel Waggel.

 "Ik bedoel, wat is een onverjaardagscadeau?"

  "Een cadeau gegeven wanneer het niet je verjaardag is, natuurlijk."

 Alice dacht even na. "Ik hou het meest van verjaardagscadeaus," zei ze ten slotte.

 "Je weet niet waar je het over hebt!" riep Wiggel Waggel. "Hoeveel dagen zitten er in een jaar?"

 "Driehondervijfenzestig," zei Alice.

 "En hoeveel verjaardagen heb je?"

 "Eén."

 "En als je één aftrekt van driehonderdvijfenzestig, wat blijft er dan over?"

- "Ik zou je niet herkennen als ik je weer zag," repliceerde Wiggel Waggel op misnoegde toon terwijl hij haar een van zijn vingers gaf om te schudden, "je lijkt zo ontzettend op andere mensen."

 "Gewoonlijk gaat men op het gezicht af," merkte Alice op bedachtzame toon op.

 "Daar beklaag ik me juist over," zei Wiggel Waggel. "Je gezicht is net als dat van iedereen - de twee ogen, zo -" (hij gaf hun plaatsen in de lucht aan met zijn duim) "neus in het midden, mond onder. 't Is altijd hetzelfde. Als je nou de twee ogen aan dezelfde kant van de neus had bij voorbeeld - of de mond bovenaan - zou dat iets helpen."

 

- "... Kijk de weg eens af en zeg me of je een van de twee ziet."

 "Ik zie niemand op de weg," zei Alice.

 "Had ik maar zulke ogen," merkte de Koning spijtig op. "Dat jij Niemand kan zien! Op die afstand nog wel! Tjonge, en dat terwijl ik alleen maar echte mensen kan zien, bij dit licht!"

 

- "Ik stond me net af te vragen waar de muizeval voor was," zei Alice. "Erg vaak zal het niet voorkomen, dat er muizen zitten op het paard z'n rug."

 "Erg vaak misschien niet," zei de Ridder, "maar als ze komen, heb ik toch liever niet dat ze daar allemaal rondlopen."

 "Zie je," ging hij na een korte stilte verder, "je moet toch op alles voorbereid zijn. Daarom heeft het paard al die enkelstukken om zijn voeten."

 "Maar waar zijn die voor?" vroeg Alice uiterst verbaasd.

 "Ter bescherming tegen de beten van haaien," gaf de Ridder ten antwoord. " 't Is een bedenksel van mijzelf. ..."

- "Wij hebben jou de gelegenheid ertoe geboden," merkte de Rode Koningin op, "maar vergis ik me of heb je nog niet zoveel lessen in goede manieren gehad?"

 "Manieren worden niet geleerd in lessen," zei Alice. "In lessen leer je sommen maken en dat soort dingen."

- Het is een heel lastige gewoonte van katjes (Alice had het al eens opgemerkt) om, wat je ook tegen ze zegt, altijd te spinnen. "Konden ze maar spinnen bij wijze van "ja" en mauwen bij wijze van "nee" of zoiets regel," had ze gezegd, "dan kon je een gesprek met ze voeren. Maar hoe kun je met iemand praten als ie altijd hetzelfde zegt?"

 

       

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.