Posts tonen met het label Iran. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Iran. Alle posts tonen

woensdag 12 november 2025

Mohammad Reza Baharnaz: Nomads

Mohammad Reza Baharnaz: Nomads: Migrating with Swallows (Iran, 2006): 200 blz: Uitgeverij Abyaneh
 
 
 
"Nomads" is een in Iran uitgegeven fotoboek met teksten in gebrekkig Engels en in het Farsi. Mijn exemplaar heb ik gekocht via marktplaats en is in uitstekende conditie, een hardcover met stofomslag in een stevige cassette.
 
Met het fotowerk van "Nomads" is niets mis, veel mooie portretfoto's en foto's van mensen in het landschap. Dit op groot formaat zodat de foto's een genot zijn om naar te kijken.
 
Waar ik wel moeite mee heb zijn de verschillende achtergrondkleuren van de foto's. Het is een goed gebruik dat in veruit de meeste fotoboeken de achtergronden of in wit of in zwart zijn. Dat ziet er gewoon het beste uit. Als er ook nog bijschriften bij de foto's staan, dan wordt er vrijwel altijd voor een witte achtergrond gekozen, omdat zwarte letters op een witte achtergrond nu eenmaal prettiger lezen dan witte letters op een zwarte achtergrond. 
 
Voor een aantal foto's uit "Nomads", klik hier.
 
   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

maandag 11 augustus 2025

Henri Cartier-Bresson: The Face of Asia

Henri Cartier-Bresson: The Face of Asia (Frankrijk, 1972): 199 blz: Uitgeverij Thames and Hudson
 
 
 
Henri Cartier-Bresson (1908-2004) was een Franse fotograaf die door vele collega-fotografen (en trouwens ook door mij) als de belangrijkste fotograaf ooit wordt beschouwd. Hij staat bekend om zijn feilloze gevoel voor compositie, als één van de oprichters van het fotoagentschap Magnum, alsook om zijn theorie van "het beslissende moment", dat ene ogenblik waarop alles samenkomt voor het maken van een zo goed mogelijke foto.
 
Cartier-Bresson was als fotograaf altijd onderweg. Hij heeft uitgebreid rondgereisd in Azië, waarvan "The Face of Asia" een beknopt beeld geeft in 120 foto's. Alle foto's in het boek zijn gemaakt tussen 1947 en 1967. Het boek is onderverdeeld in een inleiding en vijf delen. Die inleiding heb ik gelezen, maar zegt niets van wezenlijk belang.
Deel een: Iran, Turkije, Irak, Oezbekistan, Mongolië
Deel twee: India, Pakistan, Ceylon [Sri Lanka]
Deel drie: Indonesië, Burma [Myanmar]
Deel vier: Japan
Deel vijf: China
 
Zoals je van Henri Cartier-Bresson kunt verwachten staan er veel prachtige foto's in het boek. En inderdaad, de compositie van de foto's is altijd optimaal. Ik beveel "The Face of Asia" aan iedereen aan met belangstelling voor mooie fotoboeken, en in het bijzonder aan mensen die geïnteresseerd zijn in Azië of in het werk van Henri Cartier-Bresson.
 
Voor een aantal foto's uit "The Face of Asia", klik hier.
 
      
 
Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

donderdag 3 april 2025

Dvd: Sporen uit het Oosten

Sporen uit het Oosten (Nederland, 2006): 650 min: Regisseur Rob Hof
 
Sporen uit het Oosten
 
Onbegrijpelijk. Totaal onbegrijpelijk vind ik het dat ik nog nooit eerder gehoord had van de prachtige reisdocumentaire "Sporen uit het Oosten" van regisseur Rob Hof. De serie is ooit uitgezonden op de Nederlandse televisie, maar ik had nog nooit van iemand gehoord dat hij of zij de serie had gezien en ik had er ook nog nooit iets over gelezen. Op het internet is vrijwel niets over de serie te vinden, hij staat te koop op Bol en op IMDB hebben 6 mensen aangegeven de serie gezien te hebben, met een gemiddelde waardering van 6,6. Slechts één persoon heeft de serie met een 8 gewaardeerd. En ik heb nergens een bespreking van de serie kunnen vinden. Blijkbaar ben ik de eerste die het de moeite waard vind om deze serie  te bespreken en dat verbaast mij enorm.
 
"Sporen uit het Oosten" is een 13-delige documentaire over een treinreis die Rob Hof samen met een klein gezelschap in 2006 heeft gemaakt, voornamelijk per trein, vanuit het noorden van Vietnam tot aan Turkije. Hij heeft daarbij 20 landen bezocht: Vietnam, Cambodja, Thailand, Maleisië, Myanmar, Bangladesh, India, Afghanistan, Pakistan, Iran, Syrië, Jordanië, Israël, Turkije, Griekenland, Macedonië, Kosovo, Servië, Kroatië en Slovenië. Per aflevering wordt de reis door één land besproken, India krijgt twee afleveringen en sommige landen krijgen met zijn tweeën een aflevering toebedeeld. De laatste aflevering gaat over de Balkan.
 
Tot mijn dertigste heb ik vrij veel gereisd, daarna door omstandigheden helaas zeer veel minder. Ik heb een enorme verzameling reisverhalen gelezen, veel fotoboeken over verre landen bekeken en ook veel reisprogramma's gezien. Vooral over de vele reisdocumentaires van de VPRO, door mensen als Jelle Brandt Corstius, Ruben Terlou en Adriaan van Dis, ben ik zeer enthousiast. Dat zijn programma's die de diepte in gaan, met presentatoren die de taal van het land spreken en er ontzettend veel over weten. Men kan zeker zeggen dat ik een liefhebber van het genre ben.
 
"Sporen uit het Oosten" gaat misschien minder de diepte in, maar de sfeer van het reizen in Azië, komt dichter bij mijn eigen ervaringen dan in enig ander reisprogramma dat ik ooit heb gezien. De opzet van het programma is geniaal in zijn eenvoud. Rob Hof heeft gekozen voor het reizen per trein. In een treincoupé heb je de maatschappij in het klein. In de bereisde landen reist vrijwel iedereen per trein, er zijn veel minder auto's en autowegen dan wij in het westen gewend zijn. Treinreizen kunnen erg lang duren, tien uur in de trein zitten voor een tocht van 200 tot 300 kilometer is heel normaal.
 
Rob Hof heeft voor de serie een groot aantal mensen geïnterviewd. Hij stelde daarbij steeds  weer dezelfde vragen: wat is de invloed van religie op je leven, wat zijn je grootste angsten en hoe zie je de toekomst? Telkens als iemand geïnterviewd wordt krijg je eerst die persoon te zien, vaak in functie. Vervolgens blijft de tekst van het interview lopen terwijl je beelden te zien krijgt van de treincoupé of van het voorbij suizende landschap of de bebouwing van de stad waar de trein doorheen rijdt. Vervolgens zie je weer een stukje van het interview. Deze afwisseling werkt uitstekend en maakt de serie erg boeiend om naar te kijken. Verder zie je af en toe beelden van de trein die voorbij rijdt in het landschap. Soms is Rob Hof op een andere manier onderweg en krijg je iets te zien van de steden.
 
Waar ik nooit zo bij stil heb gestaan en wat mij opvalt nu ik "Sporen uit het Oosten" in zijn geheel heb gezien, is dat er in zoveel van de bereisde landen na 1945 de nodige conflicten zijn geweest. Je had de Vietnamoorlog, Pol Pot in Cambodja, een 40 jaar durende militaire regering in Myanmar, de problemen met de onafhankelijkheid van Brits India en de verdeling in India en Pakistan en later Pakistan en Bangladesh, de Russische bezetting van Afghanistan en de Taliban, de Iraanse revolutie, Israël met de voortdurende spanningen tussen de joden en de Palestijnen en natuurlijk de oorlog in voormalig Joegoslavië. Het is nogal wat om over te horen in één documentaire.
 
Ik vind "Sporen uit het Oosten" het mooiste reisprogramma dat ik ooit heb gezien en het komt hoog in mijn film top 100!
 
Op IMDB krijgt "Sporen uit het Oosten" van slechts 6 mensen een waardering van 6,6.
 
  
 
Reacties op dit blog zijn meer  dan welkom.

dinsdag 30 juli 2024

Ryszard Kapuściński: De Sjah aller Sjahs

Ryszard Kapuściński: De Sjah aller Sjahs (Polen, 1982): 210 blz: Vertaald door Pszisko Jacobs (1986): Uitgeverij de Arbeiderspers, serie Open Domein
 

 
Toen in 1979 de Iraanse revolutie uitbrak was de gehele westerse wereld geschokt. De sjah van Iran werd beschouwd als een verlicht despoot die bevriend was met alle westerse regeringsleiders en die alom gezien werd als iemand die de moderne wereld naar Iran had gebracht. Kortom, hij was populair.
 
In Iran zelf was de sjah echter verre van populair, hij werd door vrijwel de gehele bevolking enorm gehaat. Met behulp van een enorm leger en de beruchte Savak, de geheime dienst, hield hij de bevolking onder de duim. Het geld dat Iran met miljarden dollars tegelijk binnenstroomde werd vooral gebruikt voor het leger en veel onzinnige luxe projecten. Het gewone volk had er niets aan, er werden geen waterputten aangelegd voor de armen.
 
Het is de kracht van "De Sjah aller Sjahs" dat Ryszard Kapuściński laat zien hoe het westen geheel onwetend van het werkelijke gezicht van het bewind van de sjah was, hoe dat bewind er werkelijk uitzag en hoe het ten val kwam. Een erg sterk staaltje politieke analyse.
 
Citaten:
- De sjah was dol op het lezen van de over hem geschreven boeken en op het bekijken van de albums te zijner ere. Hij was ook dol op het onthullen van zijn monumenten en portretten.

Een man vertelt:
- "... Het enige speeltuig dat ik in mijn kindertijd bezat, bestond uit stenen. Ik trok een steen voort aan een touwtje, ik was het paard en de steen was de gouden koets van de sjah."

- We leverden kritiek op de sjah, zeiden dat het slecht ging, eisten veranderingen en hervormingen, een grotere democratie en gerechtigheid. Niemand kreeg het in zijn hoofd zich te gedragen als Khomeini, dat wil zeggen al dat geschrijf te verwerpen, al die petities, resoluties en eisen. Verwerpen, om dan voor de mensen te gaan staan en te roepen: "De sjah moet weg!"
 Dat was eigenlijk alles wat Khomeini te zeggen had en wat hij vijftien jaar achtereen heeft herhaald. Het was de simpelste zaak van de wereld die iedereen kon onthouden, maar het duurde vijftien jaar voor iedereen het ook begréép.

December 1973:
- In nog geen twee maanden is de prijs van de olie verviervoudigd en Iran, dat tot dan toe wegens de export van deze grondstof vijf miljard dollar per jaar incasseerde, zal nu twintig miljard gaan ontvangen. Wij moeten hier nog aan toevoegen dat de enige die over die reusachtige massa geld gaat beschikken de sjah zelf zal zijn. In dit land met zijn absolute koningschap kan hij met dat geld doen wat hij wil. Hij kan het in zee gooien, uitgeven aan ijsjes of opbergen in een gouden kluis.

- Heel begrijpelijk dus dat de sjah deed zoals hij deed, dat wil zeggen dat hij het hoofd verloor. In plaats van zijn familie en zijn getrouwe generaals en zijn betrouwbare adviseurs bijeen te roepen, ten einde gezamenlijk te overwegen hoe een dergelijk fortuin op een verstandige manier te besteden, maakte de sjah - aan wie naar zijn zeggen opeens een stralend visioen was verschenen - aan iedereen bekend dat hij Iran binnen één generatie tot de vijfde wereldmacht zou maken. En Iran is op dat ogenblik een achterlijk, ongeorganiseerd land, waarvan de bevolking voor de helft analfabeet is en op blote voeten rondloopt.

- Vooreerst verrichtte de sjah miljardenaankopen in de wereld en overal vandaan kwamen schepen vol goederen richting Iran gevaren. Maar toen ze de Perzische Golf bereikt hadden, bleek dat Iran geen havens bezat, iets waar de sjah geen weet van had. ... Langzamerhand werden zo goed en zo kwaad als dat ging de schepen gelost. Maar toen bleek dat Iran geen magazijnen bezat, iets waar de sjah geen weet van had. ... De rest van de aangevoerde waren moesten nu dieper het land in gebracht worden. Maar toen bleek dat Iran geen transportmiddelen bezat, iets waar de sjah geen weet van had. ... Dus liet men vanuit Europa tweeduizend vrachtauto's komen. Maar toen bleek dat Iran niet over chauffeurs beschikte, iets waar de sjah geen weet van had. ... Maar in de loop van de tijd werden met behulp van buitenlandse transportfirma's de overal in de wereld aangeschafte fabrieken en machines naar de plaatsen van bestemming gebracht. En toen brak dus het moment aan om alles in elkaar te gaan zetten. Maar toen bleek dat Iran geen ingenieurs en technici bezat, iets waar de sjah geen weet van had.

- Meer dan honderdduizend jonge mensen studeerden in Europa en Amerika. ... De meesten van die jonge mensen keerden nooit meer terug. Vandaag de dag zijn er in San Fransisco en in Hamburg meer Iraanse artsen dan in Tebriz en Mesjhed. Ze kwamen niet terug, ondanks de hoge salarissen die de sjah hun aanbood: ze vreesden de Savak en wilden niet langer iemands schoenen kussen.

- En vanuit Teheran vloeide een stroom van de meest fantastische bestellingen over de wereld. Hoeveel tanks heeft Groot Brittannië? Anderhalf duizend. "Goed," zegt de sjah dan, "ik bestel er tweeduizend." Hoeveel stuks geschut heeft de Bundeswehr? Duizend. "Goed, dan bestellen wij er anderhalf duizend." Maar waarom toch altijd meer dan het Britse leger en de Bundeswehr? "Omdat wij naar omvang het derde leger ter wereld moeten hebben. Het is helaas zo dat wij niet het eerste of het tweede kunnen bezitten, maar het derde, ja, het derde leger kunnen en moeten wij hebben."

- Binnen afzienbare tijd zou Iran, ook al waren er problemen bij de bouw van de fabrieken - met de levering van de tanks gaat alles prima - worden tot één groot tentoonstellingsterrein van alle typen wapens en oorlogstuig. Tentoonstellingsterrein, dat is het juiste woord, want er zijn in dat land geen magazijnen, opslagplaatsen en hangars om alles in op te bergen en te beveiligen. Het is werkelijk een ongewoon schouwspel. Wanneer men vandaag de dag van Sjiraz naar Isfahan rijdt, staan daar op een bepaalde plek langs de weg, aan de rechterkant, zomaar in de woestijn, honderden helikopters. De ongebruikte machines raken langzamerhand onder het zand. Niemand bewaakt het terrein, maar dat is ook niet nodig, want er is niemand die de helikopters in beweging zou kunnen brengen. Een heel veld met neergesmeten kanonnen bevindt zich nabij Qom, een heel veld met in de steek gelaten tanks kan men zien in de buurt van Ahvaz.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

woensdag 30 november 2022

Dvd: The Apple

The Apple (Iran, 1997): 84 min: Regisseur Samira Makhmalbaf
 
The Apple
 
"The Apple" is het indrukwekkende filmdebuut van de 17-jarige Iraanse regisseuse Samira Makhmalbaf. Samira is de dochter van Mohsen Makhmalbaf (maker van "Gabbeh" en "Kandahar") die waarschijnlijk internationaal de meest beroemde Iraanse filmregisseur is na Abbas Kiarostami.
 
Zoals vaker in de Iraanse cinema is een waargebeurd verhaal als uitgangspunt voor deze film genomen. In een armoedige wijk in Teheran zijn 2 meisjes van ongeveer 12 jaar oud uit huis geplaatst nadat ze hun hele leven opgesloten hadden gezeten in het huis van hun ouders en geen contact hadden met de mensen in hun omgeving. Ze hebben geen onderwijs genoten en kunnen zelfs nauwelijks verstaanbaar praten.
 
Van dit gegeven heeft Samira Makhmalbaf een klein filmpareltje gemaakt. Zij heeft een realistische film gemaakt over hoe het de 2 meisjes vergaat nadat ze weggehaald zijn bij hun ouders. De film is een mengvorm van een documentaire en een speelfilm. Zeer bijzonder aan "The Apple" is dat de hoofdrollen worden gespeeld door de mensen om wie het in het echt ging. 
 
Mensen die vooral van snelle actiefilms houden zullen "The Apple" ongetwijfeld niet erg hoog waarderen. Maar houd je van een interessant verhaal, een laag tempo en goed spel, dan zit je goed met deze film.
 
Op IMDB krijgt "The Apple" van iets meer dan 2.500 mensen een waardering van 7,3.
 
        
 
Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

dinsdag 17 mei 2022

Marco Verschoor: Iran

Marco Verschoor: Iran (Nederland, 2018): 200 blz: Uitgave in eigen beheer
 
Marco en Conny hebben van 11 oktober tot 3 november 2018 voor de tweede keer samen een rondreis door Iran gemaakt. Ze hebben gekozen voor een route langs het noordwesten en westen. 
 
Ze vlogen op Teheran. Vervolgens gingen ze naar de Kaspische zeekust, Ardabil, Tabriz, Kandovan,  Urumiyeh, Takab, Sanandaj, Kermanshah, Shushtar, Hamadan en om af te sluiten de laatste drie dagen in Teheran.

"Iran" bevat veel prachtige foto's van mensen, maar ook veel van monumenten. De natuur (landschappen) komt wat minder aan bod.
 
Citaten:
- Vier jaar geleden reisden we met zijn tweeën door het hartland van Iran. Deze keer hebben we gekozen voor een route langs het noordwesten en westen. Een land van Azeri, Koerden, Armeniërs en Arabieren. Vanuit Teheran bezoeken we eerst de Kaspische Zee, een geliefde vakantiebestemming voor Iraniërs. Vandaar reizen we verder door de grensgebieden van Azerbeidjan, Armenië, Turkije en Irak. Onze chauffeur is Kambiz, een oude bekende van de vorige reis.
 
- Gesprekken op straat nemen nogal eens een verrassende wending deze reis. Nog meer dan vier jaar geleden klinkt openlijk kritiek op de regering, en worden er zelfs grapjes gemaakt die je in een islamitisch land niet zou verwachten. Als tijdens ons gesprek de oproep tot gebed klinkt, verontschuldigt een van de mannen zich voor het kabaal.
 
Andere verrassingen op straat: een man in een winkel wijst naar agent in uniform naast zich en maakt het grapje dat deze van Daesh (Islamitische Staat) is. We zien jonge mannen en vrouwen hand in hand lopen. En er wordt openlijk gespeculeerd over de terugkeer van de zoon van de sjah. Als koning, of als president.
 
Het copyright op de foto's berust bij Marco Verschoor. Voor een grotere weergave, klik op de foto's.
 

 

 
 

 


 

      

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.
 

woensdag 11 mei 2022

Marco Verschoor: Iran: beeld van een land

Marco Verschoor: Iran: beeld van een land (Nederland, 2014): 120 blz: Uitgave in eigen beheer
 
"Iran" is het verslag in foto's van een rondreis die Marco en Conny in oktober en november 2014 door Iran hebben gemaakt.
 
Dit boek is het eerste fotoboek dat Marco op een groot vierkant formaat heeft gemaakt. Het was even zoeken, de eerste twee fotoboeken van Marco waren op het traditionele staande formaat, de volgende twee waren op oblong formaat en vanaf nu werkte Marco met een vierkant formaat. Eerlijk gezegd denk ik zelf ook dat dat het mooiste formaat voor een fotoboek is, zo komen zowel horizontale als verticale foto's goed tot hun recht.
 
In "Iran" heeft Marco ervoor gekozen om alle foto's op groot formaat te presenteren, steeds één per bladzijde en geheel zonder bijschriften. De enige tekst in het boek staat op de achterkant van de omslag: "4 weken - 6000 kilometer - 7500 foto's oktober-november 2014". Een groot voordeel van deze wijze van presenteren is dat je uitgenodigd wordt om vooral zelf goed te kijken. Ik houd altijd al wel van fotoboeken met geen of weinig tekst.
 
In dit boek staan weer hetzelfde soort foto's die Marco op zijn andere reizen ook heeft gemaakt: veel foto's van mensen, maar ook van Persepolis, islamitische gebouwen en landschappen. Marco heeft altijd al prachtige foto's gemaakt, maar van zijn fotoboeken die ik tot nu toe heb besproken vind ik de selectie foto's in dit boek duidelijk het mooiste. Er staan echt heel veel schitterende foto's in dit boek zonder teksten!
 
Het copyright op de foto's berust bij Marco Verschoor. Voor een grotere weergave, klik op de foto's.
 

 

 

 

 

      

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.
 

woensdag 27 april 2022

Frank van Rijn: Pelgrims en pepers

Frank van Rijn: Pelgrims en pepers: Op de fiets door Azië (Nederland, 1994): 216 blz: Uitgeverij Elmar
 

 
"Pelgrims en pepers" is het vierde boek van Frank van Rijn en het eerste dat door Elmar is uitgegeven. Alle volgende boeken van Frank van Rijn en ook de herdrukken van zijn eerste drie boeken zijn door Elmar uitgegeven.
 
De reis die in dit boek beschreven wordt duurde van juni 1983 tot juni 1984 en begon in Nederland en liep van Athos in Griekenland (de eerste bladzijden van het boek) via Turkije, Iran, Pakistan, India, Nepal, nogmaals India en Sri Lanka naar Indonesië. Frank van Rijn beschrijft met de nodige humor de belevenissen die hij onderweg heeft meegemaakt. Zoals elk boek van Frank van Rijn is dit onderhoudend leesvoer, tenminste als je wat met zijn gevoel voor humor hebt en houdt van reisverhalen.
 
Citaten:
- Terwijl we aten ging het gesprek over het weer, een eenvoudig onderwerp dat, hoe vaak er al over gesproken is, toch elke keer weer boeit en dat bovendien goed bruikbaar is als intermezzo en als ouverture voor een nóg interessanter gesprek.
 
- In Pakistan rijdt men links. Daar hebben de Britten indertijd voor gezorgd. Iemand heeft mij eens verteld dat de Pakistaanse regering na de onafhankelijkheid heeft geprobeerd om rechts verkeer in te voeren, zoals in Zweden zo'n 20 jaar geleden is gedaan. Het experiment mislukte want de kamelen konden geen borden lezen en bleven onverstoorbaar links op de wegen lopen. Daar waren ze aan gewend. De Pakistani hebben er zich toen bij neergelegd en zo is het linkse verkeer gebleven.
 
- De man maakte een uitnodigend gebaar: ik kon meerijden. Dat was een probleem. Hoe leg je met één woordje en nog wel een woordje dat er niets mee te maken heeft, uit dat je uit principe geen lift aanvaardt; dat je hier gekomen bent om te fietsen en dat het een heel onbevredigend idee zou zijn als je zou smokkelen en dat je het bovendien héél erg leuk vindt hier te fietsen, ook al moet je alles lopen?
 
- Dat een klimexpeditie naar een top van 8848 meter wat meer is dan een tocht van een groepje enthousiaste bergsporters voorzien van rugzakken met daarin een pakje boterhammetjes, een appel, een regenpak en een rolletje touw, wat klimijzers en een hamertje, wist ik, maar van deze volbeladen karavanen stond ik toch even te kijken. Hier werd een compleet tentenkamp meegevoerd, alsmede een hoeveelheid kleren waarmee je een heel warenhuis kunt vullen, een lading voedsel waarmee je een hele supermarkt kunt vullen en een kampeeruitrusting waarmee je wel drie buitensportzaken kunt vullen. Waarschijnlijk werden hier meer medicamenten vervoerd dan zich in de rest van Nepal bevonden.
 
- Wat is wijsheid? ... Ergens tussen rennen en stilstaan ligt een optimum. Met je een ongeluk jakkeren, een leven lang, van de ene interessante plaats op aarde naar de andere en nergens langer dan vijf minuten blijven, zie je net zo weinig als wanneer je je hele leven binnen een radius van vijf kilometer van je geboorteplaats blijft.
 
- "Laten we er wat bij drinken", stelde ik voor. Dit voorstel viel in goede aarde en we besloten elk een Thumbs-up te nemen, de Indiase variant van cola.
 "Een Thumbs-up voor elk", zei de Brit tegen de jongen, maar hoewel deze wat Engels sprak, deed zich nu toch een probleem voor, omdat de Brit een ander Engels sprak dan de jongen.
 "Eén Thumbs-up voor jullie allemaal?" vroeg de jongen.
 "Nee, vier Thumbs-up voor ons allemaal", antwoordde de Brit, nog steeds op zijn Brits. Ik kende dit soort spraakverwarringen zo langzamerhand wel en zag aankomen dat we straks tegen heug en meug Thumbs-up zouden moeten drinken. Daarom riep ik de wegsnellende jongen weer terug en voegde er duidelijkheidshalve aan toe: "In totaal vier Thumps-up, niet vier voor elk." Uit de twijfelende blikken van de jongen begrepen we, dat onze intentie, ondanks deze informatie, nog niet geheel duidelijk was.
De Fransman kreeg er genoeg van en bande alle misverstanden onverbiddelijk uit: "One Thumbs-up" en hij wees op mij naast hem, "two Thumbs-up" en hij wees op de Canadees tegenover hem, "three Thumbs-up" en hij wees op de Brit rechts van hem, "four Thumbs-up" en hij wees op zichzelf. We waren onder de indruk. Dit was tenminste duidelijke taal maar dat mag je van een leraar verwachten. Helaas worden echter ook leraren wel eens verkeerd begrepen en even later werden er door de ijverige jongen tien Thumbs-up gebracht, één voor mij, twee voor de Canadees, drie voor de Brit en vier voor de Fransman. Ze moesten in het restaurant ongetwijfeld gedacht hebben dat alle westerlingen gek zijn.

        
 
Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

dinsdag 14 december 2021

Marjane Satrapi: Persepolis

Marjane Satrapi: Persepolis (Iran, 2001-2005): 346 blz: Vertaald door Toon Dohmen (2005): Uitgeverij Atlas
 
Persepolis compleet
 
Marji is een klein meisje dat door haar ouders vrij is opgevoed. Onder het bewind van de Sjah werd de bevolking van Iran onderdrukt. De vreugde was dan ook groot toen de islamitische revolutie uitbrak. Deze vreugde zou van korte duur zijn. Al gauw was het regime van de ayatollahs nog repressiever dan dat van de Sjah. Bovendien brak er in 1980 een oorlog uit met Irak die 8 jaar zou duren en 1 miljoen slachtoffers zou maken.

Marji is zoals gezegd vrij opgevoed en moet niets hebben van alle onderdrukkende maatregelen zoals het verplicht dragen van een sluier. Ze komt keer op keer in conflict met de autoriteiten waarbij ze iedere keer door haar ouders gered wordt.

Na een paar jaar besluiten haar ouders dat Marji beter naar het buitenland kan gaan, het wordt Oostenrijk. In Oostenrijk aardt Marjani niet echt, maar wel krijgt ze haar eerste liefde. Na 4 jaar, inmiddels 18 geworden komt ze terug in Iran en pakt haar leven daar zo goed als mogelijk weer op. Ze ontmoet Reza met wie ze trouwt en waar ze een paar jaar later weer van scheidt.

"Persepolis" is een prachtig getekende autobiografische graphic novel waarin Satrapi vertelt over haar leven in Iran onder het bewind van Khomeini en over haar verblijf in Oostenrijk. Het verhaal belicht heel goed hoe het is om als vrouw te leven in Iran. Als je iets wilt weten over het leven in Iran, dan is dit zonder meer het boek om mee te beginnen. Een topper!
 
Citaten:
- Voor mijn ouders was de strijd voorbij, maar voor ons ...
 "Mijn vader zegt dat de vader van Ramine bij de Savak zat. Hij heeft duizenden mensen vermoord!"
 "Duizenden?"
 "In naam van die duizenden doden zullen we Ramine een lesje leren. Ik heb een idee ..."
 Mijn idee was om in navolging van de Amerikanen spijkers tussen onze vingers te klemmen en zo Ramine aan te vallen.
 "Ramine! Ramine! Kom te voorschijn! We malen je fijn!"
 Maar temidden van deze euforie dook mijn moeder op.
 "En kinderen, wat spelen jullie?"
 "Marji heeft spijkers gevonden!!!"
 "We gaan  Ramine afstraffen!"
 "Zijn vader heeft duizenden gedood!"
 "Ah, dus jij wilt Ramine afstraffen? Kom dan maar met mij mee, ik heb een betere oplossing ..."
 "O ja? Wat dan?"
 "Waar heb je die spijkers vandaan?"
 "Eh, uit papa's gereedschapskist!"
 "Wat zeg je ervan als ik je eens bij je oren aan de muur zou vastspijkeren?"

- De juffrouw vroeg ons een opstel over de oorlog te schrijven.
 "Het is een erg lastig onderwerp, maar het gaat ons allemaal aan. Denk er goed over na."
 Maar ik hoefde niet lang na te denken. Ik wist precies wat ik ervan vond.
 "Weet jij wat je moet schrijven?"
 "O, ja hoor ..."
 Ik schreef vier pagina's waarin ik de oorlog historisch benaderde: "De overeenkomsten tussen de Arabische invasie en de oorlog tussen Iran en Irak." Ik was erg trots op mezelf.
 "... Deze oorlog is dezelfde als die 1400 jaar geleden plaatsvond ..."
 De juf leek daarentegen niet erg onder de indruk.
 "Niet slecht. Goed. Pardisse Entezami, jouw beurt."
 ... Pardisse had het mooiste opstel geschreven. Het was een brief aan haar vader, waarin zij hem beloofde goed te zorgen voor haar moeder en haar broertje.

- Overal op de muren schilderden ze oorlogszuchtige leuzen. Eentje bleef me in het bijzonder bij, vanwege zijn bloederige beeldspraak. Hij luidde: "Sterven als martelaar pompt vers bloed in de aderen van de samenleving."

- Julie en ik praatten veel voor het slapen gaan. 
 "Ik vind je moeder echt sympathiek."
 "Ze kan anders heel onredelijk zijn als ze wil."
 "Maar zij vindt jou ook aardig. Dankzij jou zit ze mij minder op mijn nek. Ze denkt dat je een goede invloed hebt op mij."
 "Wat voor goede invloed?"
 "Die van de ingetogen, onschuldige, pure maagd die haar huiswerk maakt. Ik ben anders, ik neuk al vijf jaar. Ik heb al met achttien kerels geslapen: Fabrice, Olivier, Laurent, Luc, Jean-Marc, nog een Laurent, Sebastien ..."
 Ik was geschokt. Bij ons werd zelfs een vaste relatie voor het huwelijk stilgehouden.
 
- Het deed me denken aan de dag, acht jaar eerder, toen ik bij mijn vader in de auto zat. 
 "Papa, wat betekent kloten?"
 "Wat? Testikels, bedoel je! Het geslacht van de man bestaat uit twee ballen en een penis. Die ballen heten testikels."
 "Ballen? Je bedoelt zoals deze hier?"
 Voor een rood stoplicht antwoordde mijn vader me heel serieus.
 "Nee, meer zoiets. Het zijn geen tennisballen, eerder pingpongballetjes."
 
- En niet alleen aan die hoofddoek moest ik wennen. Het was ook de omgeving: de gedenking van martelaren op fresco's van twintig meter hoog met slogans als: "Martelaren vormen het hart van de geschiedenis" of "Ooit hoop ik zelf een martelaar te kunnen zijn" en "Martelaren leven voor altijd voort".
 Vooral na vier jaar in Oostenrijk, waar op de muren hooguit "De beste worstjes voor twintig schilling" te lezen valt, leek de weg naar gewenning me erg lang.
 
- Daarna had ik een afspraak met mijn jeugdvriendin Farnaz.
 "Het enige wat ons als stel misschien nog had kunnen redden, was dit project. Nu dat in duigen ligt, denk ik dat we zullen gaan scheiden."
 "Ik zie het verband niet tussen het attractiepark en jullie huwelijk!"
 "Toch is dat er wel! Zolang we samenwonen is dit de eerste keer dat we ons samen ergens voor hebben ingezet. Dat heeft ons dichter bij elkaar gebracht."
 "Houd je nog van hem?"
 "Dat weet ik niet."
 "Luister, een jaar geleden heeft mijn zus haar man verlaten ... Sinds het moment dat ze als gescheiden vrouw bekendstond, lieten de slager, de banketbakker, de bakker, de groenteman, de straathandelaar in sigaretten, ja, zelfs de bedelaars haar duidelijk blijken dat ze wel met haar naar bed wilden. Vanuit het gezichtspunt van de mannen is enerzijds hun pik onweerstaanbaar en ben je anderzijds als gescheiden vrouw geen maagd meer, waardoor je geen enkele reden meer hebt hen af te wijzen. Daar twijfelen ze geen moment aan!!! ... Dus, als je van je leven geen hel wilt maken, blijf bij je man! Ik weet dat je familie ruimdenkend is, maar alle anderen zullen je meteen veroordelen."
 
         

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.
 

maandag 14 juni 2021

Robert Fisk: De grote beschavingsoorlog 4

Robert Fisk: De grote beschavingsoorlog: De verovering van het Midden-Oosten (Groot Brittannië, 2005): 1370 blz: Vertaald door: Philia de Boer, Hans van Cuylenborg, Roland Fagel, Bep Fontijn en Aad van Uyen (2005): Uitgeverij Anthos
 
De Grote Beschavingsoorlog
 
Hoofdstuk 4: Iran
 
Citaten:
- Maar de regering van Mossadeq en de staatsgreep die in 1953 een einde maakte aan de onafhankelijkheid van Iran leerden de revolutionairen van 1979  een harde les. Als de sjah ooit van de troon gestoten kon worden, dan was er geen tijd om lippendienst te bewijzen aan constitutionele rechten: geen halve maatregelen, geen enkele ruimte voor contrarevolutionairen die de macht van het westen in Iran zouden kunnen herstellen. ... De spionnen, het ancien régime, alles zou in één klap geliquideerd moeten worden.

- Op een bepaald moment schatte men dat ongeveer een derde van de volwassen mannelijke bevolking van Iran op enigerlei wijze betrokken was bij de Savak, in loondienst, op freelance-basis of door chantage gedwongen om als informant op te treden. Tot deze groep behoorden diplomaten en ambtenaren, mollahs, acteurs, schrijvers en managers van de oliemaatschappijen, arbeiders en boeren, armen en werklozen: de hele samenleving was besmet door angst en machtsmisbruik.

- In dit land met zijn gewelddadige geschiedenis stonden de pleinen vol met standbeelden van dichters - Ferdowsi, Hafiz, Saadi - en niet met die van veroveraars, hoewel de sjah en zijn vader natuurlijk een paar prominente sokkels bezet hielden.

- Geen potentaat in het Midden-Oosten is vaker afgebeeld als de duivel dan de sjah. En nimmer in de geschiedenis van de islamitische kunst is een levend wezen even godgelijk afgebeeld als ayatollah Khomeini, dat staat buiten kijf.

- Iraniërs bleken zich veel meer bewust van de invloed van mondiale gebeurtenissen [...] dan de bewoners van Arabische landen.

- Ik had in Teheran te horen gekregen dat ik altijd Deroot do Khomeini, marg ba Shah! moest roepen tegen iemand die lastig was (Lang leve Khomeini, dood aan de sjah). Ik zegde mijn lesje op, en daarop hieven alle gardes hun rechtervuist in de lucht, terwijl ze luid schreeuwend hun bijval betuigden.

- De aantrekkelijke gastvrouw wekte mijn belangstelling: het gerucht ging dat ze een van de laatste minnaressen van de sjah was geweest. Wanneer de sjah de liefde wilde bedrijven met een vrouw, dan werd zij, naar men zei, uitgenodigd naar een zij-ingang van het paleis te komen. Nadat zij twee uur met hem had doorgebracht in een discreet vertrek, kreeg ze voor ze wegging een labrador-puppy - als teken van de affectie van de Koning der Koningen. Gezien de potsierlijke reputatie van de man vroeg ik me vaak af waarom Teheran niet bevolkt was door honderden rondzwervende labradors. Al deze gedachten had ik van mij afgeworpen op het moment dat het diner ten einde liep en ik afscheid nam van mijn gastheer en gastvrouw. Op dat moment sprong de keukendeur open en schoot er iets harigs op mij af, tot grote consternatie van het echtpaar. Ik staarde in het vriendelijke gelaat van een blonde labrador, die me aankeek alsof hij er de hele avond op had gewacht kennis met mij te maken.

- Tijdens het bewind van de sjah verbleven soms wel een half miljoen Iraniërs in de Verenigde Staten. 

- Een Iraans meisje dat in New York journalistiek had gestudeerd - zij had, zoals ze zei, van de vruchten van de Amerikaanse democratie geproefd - wilde van me weten waarom de Amerikanen bereid waren het bewind van de sjah te steunen terwijl dat geen ruimte had geboden voor individuele vrijheid en afwijkende meningen. "In de Verenigde Staten leerden we alles over vrijheid en over de vrijheid om te zeggen wat we wilden zeggen. Toch bleef Amerika de sjah overeind houden en dwong men hem om de rijkdom van Iran te verspillen aan wapens. Waarom deden de Verenigde Staten dat? Waarom was Amerika thuis een democratie en in het buitenland een dictatuur?"

- Ze zeggen dat Khomeini een nederig leven leidde - en dat was ook zo. Ik kreeg Khomeini's slaapkamer te zien: een ruw tapijt, een matras, een kussen en een glas voor zijn ochtendyoghurt.

- Een van onze chauffeurs stapte naar voren - onze eigen tolk boog voorover naar Khomeini en fluisterde dat het het grootste moment in het aardse bestaan van de chauffeur zou zijn als hij de ayatollah de hand kon schudden. Onze chauffeur hield de rechterhand van de iman en kuste die, en toen hij zijn hoofd weer omhoog bracht, stroomden de tranen over zijn wangen.
 
- Khomeini sprak in de taal van de gewone man, zonder ingewikkeld te doen, niet in de taal van de religieuze exegese, maar alsof hij sprak tegen iemand die naast hem zat.
 
- "Waarom zo vraagt men heeft Iran [er staat in de tekst Irak] F-14's nodig, terwijl dorpelingen op minder dan 5 kilometer afstand van de Tadayon-luchtmachtbasis bij Shiraz nog steeds leven zonder stromend water en elektriciteit?"

- De meerderheid van deze mannen was veroordeeld wegens drugsmisdrijven en het was in zijn nieuwe functie als hoofd van de drugsbestrijding in Iran dat de hojatolislam ons had uitgenodigd naar de Qasr-gevangenis te komen, waar hij ons zijn laatste vangsten van smokkelwaar kon tonen.
 Het was indrukwekkend. Khalkhali had het allemaal laten opstapelen in de gevangenismoskee, een schitterend bouwwerk met fresco's en een koepel van blauwe en rode tegels: tonnen opium, heroïne in kilozakken, grote, kleverige plakken hasj, gestolen koelkasten, fraai uitgesneden backgammonborden, een muur van sigaretten van 2,5 meter hoog - ik moest even denken aan Harveys bacchanalen in het kantoor van Reuters -, duizenden waterpijpen, tapijten, messen, automatische geweren en rijen flessen champagne (Krug 1972). De prachtige moskee verging werkelijk van de hasjlucht terwijl Khalkhali een ereronde maakte langs zijn buit, zijn weg zoekend tussen 20 ton opium en minstens 100 kilogram heroïne, per kilo keurig verpakt in schone witte zakken.

Voorlopig stop ik even met mijn stukjes over "De grote beschavingsoorlog". Het is heel goed mogelijk dat ik de draad later weer oppak, het is toch een erg interessant boek.
 
Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

dinsdag 15 augustus 2017

Dervla Murphy: Full tilt

Dervla Murphy: Full tilt: Dunkirk to Delhi by bicycle (Ierland, 1963): 237 blz: Uitgeverij John Murray

Product DetailsDervla Murphy is een Ierse reizigster en schrijfster die heel wat reisverhalen op haar naam heeft staan. Ik heb er een groot aantal van gelezen, waarvan ik haar boeken over Transsylvanië, Oost-Afrika en Zuid-Afrika naast dit boek de mooiste vind. Ze is wat stijl betreft en in haar keuze om vooral de ontmoetingen met mensen die ze heeft te beschrijven wel een beetje vergelijkbaar met Carolijn Visser en Lieve Joris, ook twee van mijn favoriete reisverhalenschrijfsters.

In "Full tilt" beschrijft Murphy een fietstocht die ze gemaakt heeft van Duinkerken aan de Normandische kust tot aan Delhi in India.

Ze vertrok gedurende de koudste winter sinds mensenheugenis in januari 1963. Deel van haar bepakking was een geladen pistool. Dat heeft ze ook nodig gehad, in een eenzaam bos in Joegoslavië werd ze door 3 wolven aangevallen. Over de aanloop van haar tocht door Europa is ze vrij kort. Vanaf Teheran op 26 maart tot aan New Delhi op 10 juli bestaat het boek uit dagboekaantekeningen. Ik vind het allemaal erg onderhoudend. Hier weer een aantal citaten:

- I patiently pointed out that I wanted to cycle because I liked cycling, not because of economic distress.

- It's disconcerting how the men in the religious saddle repeatedly abuse their spiritual authority for personal gain.

- One of the things that most intrigues Persians about me is the fact that I have no brothers and sisters: obviously only children are quite unknown here and they have the greatest sympathy for me.

- Both window and door were tightly sealed and the stink was appaling, so I got hold of an Indian, also staying here, and used him as interpreter to tell the propietor that (a) The Shah condemned the segregation of women, (b) The Government was trying to encourage tourism and (c) I was prepared to respect religious conventions within reason but was not prepared to lock myself up for hours in a room like that when I could be sitting in a courtyard like this. The propietor said, "Very well, if you don't mind being stared at", to which I irritably replied that I'd been getting stared at by every man I met for thirty-two days and that if they had nothing better to do I didn't really mind.

- The majority wear watches as ornaments and I was diverted to discover that they can't read the time and don't see why they should learn! Yesterday is over, today is something to be enjoyed without fuss, and tomorrow - well, it's sinful to plan anything for the future because that's Allah's department and humans have no business to meddle with it.

- This house reveals what some might describe as the poverty of Afghanistan but what I prefer to call its simplicity, since poverty denotes a lack of necessities and simplicity a lack of needs.

- Had I flown direct from Dublin and landed in Kabul as awide-eyed, sensitive-nostrilled newcomer to the East, I too might well have been unable to appreciate the finer points of Afghan life and culture. As it is, during my two months' travelling from Istanbul to Meshed, the roads became daily less road-like, the mountains higher, the atmosphere rarer, the clothes stranger, the chairs scarcer, the Moslims more Islamic, the sanitary arrangements more alarming, the weather hotter, the steches stronger and the food dirtier. By the time I arrived at the Afghan frontier it seemed quite natural, before a meal, to scrape the dried mud off the bread, pick the hairs out of the cheese and remove the bugs from the Sugar.

- While the breakfast-water was boiling I was given my camel ride - very short and unsweet. (1) The camel knelt down. (2) I sat on the saddle. (3) The camel stood up. (4) The camel took one step. (5) I fell off. Fortunately this was exactly what the camel-owner had expected me to do and he caught me half way to the ground.

 

woensdag 26 oktober 2016

Dvd: Persepolis

Persepolis (Frankrijk, 2007): 91 minuten: Regisseurs: Vincent Paronnaud en Marjane Satrapi

Persepolis PosterNadat ik de graphic novel "Persepolis" had gelezen wilde ik ook de animatiefilm zien die naar het boek is gemaakt.

De film is een zeer nauwkeurig gedane omzetting van het medium strip naar het medium film. Bijna net zo goed, al was het boek er natuurlijk het eerst.

In de making of die bij de dvd zit is vooral aandacht voor de geluidseffecten. Marjane Satrapi is een enthousiaste vrouw die bij de voorbereidingen voor de film overal aanwezig is.

De vraag of je nu de film moet zien of het boek moet lezen kan ik niet eenduidig beantwoorden. Ik zou zeggen probeer een van beiden en als het bevalt kijk dan ook de andere.