Posts tonen met het label Marcel Proust. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Marcel Proust. Alle posts tonen

vrijdag 24 mei 2024

Edmund White: Marcel Proust

Edmund White: Marcel Proust (Groot-Brittannië, 1999): 156 blz: Uitgeverij Penguin
 

 
Volgens veel mensen (waaronder ikzelf) is Proust één van de grootste, zo niet de grootste romanschrijver van de 20e eeuw. Hij heeft deze reputatie te danken aan één werk: "Op zoek naar de verloren tijd" dat in totaal bestaat uit 7 delen en een kleine 3.400 bladzijden.
 
Ik heb eerder al de zeer gedetailleerde biografie van William Carter gelezen en heb nog een aantal uitgebreide biografieën over Proust in de kast staan. Nu heb ik deze korte biografie van Edmund White herlezen.

Wat maakt Proust zo bijzonder? Edmund White doet een aardige poging om deze vraag te beantwoorden. Hij geeft een korte schets van het leven van Marcel Proust en laat zien hoe zijn levenservaringen doorwerken in zijn meesterwerk. De biografie is erg kort en leest lekker weg. Wat mij betreft het beste startpunt voor liefhebbers van het werk van Marcel Proust om meer over hem en over de relatie tussen zijn leven en zijn werk te weten te komen.
 
Citaten:
- Certainly the madeleine moistened by herbal tea has become the most famous symbol in French literature; everyone refers to  sudden gusts of memory as "Proustian experiences."
 
- Proust applied his attention to flowers and people and paintings, but not to theories about botany nor to psychology nor aesthetics.
 
- His idea of happiness: "To live near all those whom I love with the charms of nature, a quantity of books and musical scores, and not far from a French theater." "To be seperated from Mama" was his idea of unhappiness.

- Simultaneously he began to pay court to Laure Hayman, his uncle's (and, as it turned out, his father's) mistress, who would become the model of his most convincing female character, Odette, the "grande cocotte" whom Charles Swann loves and eventually marries.

- Again and again Proust would suffer from his reputation as a socialite, a mondain. It was certainly true that most of his friends as a young adult (and there were dozens of them) were rich or titled or talented or all three, and that very few of them belonged to the social milieu into which he had been born.

- When he was twenty-one ... he identified as his principal trait "the need to be loved or, more precisely, the need to be caressed and spoiled rather than the need to be admired." He sought in a man "feminine charms" and in a woman "masculine virtues."

- The present princesse de Caraman-Chimay once told me that when Proust died, het great-uncle Comte Henri Greffulhe (the main model for the duc de Guermantes), found his butler sobbing. "But why are you grieving? Did you know Monsieur Proust?" "Oh, yes," the butler replied, "every time there would be a ball here, Monsieur Proust would come by the next day and quiz me about who had come, what they said, how they were related to one another and so on. Such a nice man - and he always left such a generous tip!"

- Just as Flaubert had protected his time to write by working up medical reasons that kept him from practising law ... in the same way Proust, while pretending to humor his father's determination that he find a job, even an unremunerated one, managed in his passive-aggresive way to avoid doing anything he disliked for even so much as a day.

- To be sure, Proust himself made a distinction between normal memory - fallible, lifeless, virtually useless to the artist - and involuntary memory - perfect, vital, and timeless.

- Proust challenged other men to duels over the years; none of them, fortunately, had tragic consequences.

- Between 1900 and 1906, Proust was entirely (if never uncritically) consumed by Ruskin and translated The Bible of Amiens and Sesame and Lilies. Since Marcel could not read English, he relied on a word-by-word trot provided by ...

- The style Proust worked out in French and retained for his later fiction, with its complex syntax and long sentences (so unusual in French literature), sounds very much like Ruskin.
 
- ... Proust would write: "The artist who renounces one hour of work for an hour of chatting with a friend knows that he has sacrificed a reality for something that doesn't exist ..."
 
- Three and a half months after his mother's death Proust discovered that he had inherited the equivalent of about $6 million of our money today, including a monthly revenue of some $15,000 ...
 
- Yet Proust was attracted to the six-room appartment because he had often come to dine there with his mother, and he could not accept to live somewhere that his mother had never known.
 
- For Proust the most important sign of a critic's skill was his or her evaluation of contemporaries, given that everyone agreed about the relative importance of the writers of the past.

- ... Proust, whose entire method consisted of adding details here and there and of working on all parts of his book at once, like one of those painters who like to keep a whole canvas "in motion" rather than patiently perfecting it section by section, one after another.

- No one would take the time to see that he'd written the consumate Bildungsroman, the apprenticeship novel in which the hero learns about painting, music, and literature from, respectively, the characters Elstir (based partially on Whistler), Vinteuil, and Bergotte.

- When Céleste Albaret complained to Proust that he never let her go to mass on Sunday, he replied very sweetly, "Céleste, do you know that you are doing something far more noble and far greater than going to mass? You're giving your time to care for a sick man. That's infinitely finer."
 
- Only an involuntary memory, triggered by a taste or smell or other sensation, could erase the passage of time and restore a past experience in its first, full effulgence.
 
- ... Proust said that he had transposed to the female characters all his homosexual memories that were tender and charming and so had been left with nothing but grotesque details for his homosexual characters.
 
   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

dinsdag 17 november 2015

Proust, Proust en nog eens Proust

Voorlopig ben ik met een Proust leesproject bezig. Op uitnodiging van Hella ben ik samen met een aantal anderen Prousts 7-delige romanreeks "Op zoek naar de verloren tijd" aan het herlezen. Deel 1 in de vertaling van Thérèse Cornips heb ik net uit.

Ik wil nu de 2 andere beschikbare vertalingen van (delen van) deel 1 lezen om te kijken over welke ik het meest te spreken ben. Ook wil ik kijken welke gedeelten zijn gebruikt voor de verstripping van Stephane Heuet en de vertaling daarvan door Jelle Noorman. Verder wil ik natuurlijk doorgaan met deel 2 (dat in mijn herinnering het mooiste deel was) en de delen 3-7.

Ook wil ik wat achtergrondinformatie lezen. De Proustbiografie van William Carter heb ik al gelezen en ga ik niet herlezen. Wel wil ik de korte biografie van Edmund White herlezen en ook wil ik de 3 andere biografieën die ik in de kast heb staan (van respectievelijk Painter, Diesbach en Tadie) lezen.

Ook het luisteren van het hoorcollege over Marcel Proust van Maarten van Buuren staat op het programma. Verder nog het dunne boekje van Alain de Botton over hoe Proust je leven kan veranderen. Het zal duidelijk zijn, zolang ik met Proust bezig ben is er geen tijd voor andere grote leesprojecten. Wel zal ik af en toe wat andere wat lichtere kost tot me nemen voor de afwisseling. Als daar iets leuks tussen zit zal ik het zeker laten weten.

vrijdag 5 september 2014

William C. Carter: Proust verliefd


Large Cover ImageMarcel Proust was een meesterlijk psycholoog. In zijn enorme roman "Op zoek naar de verloren tijd *****" geeft hij tal van treffende observaties over het menselijk gedrag en zijn drijfveren.

In "Proust verliefd" staat Carter stil bij het liefdesleven van Proust. Proust was homoseksueel wat in die tijd erg lastig was. Men denkt dat alle vrouwen die Proust beschrijft in zijn roman in werkelijkheid mannen waren die in de roman tot vrouw zijn getransformeerd.

Zelf was Proust niet erg gelukkig in zijn liefdesleven. Hij heeft twee grote liefdes gekend: een tot de componist en zanger Reynaldo Hahn en een tot zijn chauffeur Agostelli. Beide personen verloor hij als geliefden door overdreven bezitsdrang. Toen zijn chauffeur Agostelli bij hem wegging beloofde Proust hem een Rolls Royce en een eigen vliegtuig als hij terug zou komen. Helaas verongelukte Agostelli tijdens een vliegtochtje voordat hij zijn geschenken in ontvangst kon nemen.

William Carter heeft in het Engels een uitgebreide biografie geschreven. Wat mij betreft hadden ze die beter in het Nederlands kunnen vertalen in plaats van een boek over uitsluitend zijn liefdesleven. 

Nawoord: Inmiddels heb ik de biografie van Carter gelezen en begrijp ik ook waarom ze ervoor hebben gekozen om dit kortere werk te vertalen in plaats van zijn grote biografie. De complete biografie is wel erg compleet en dit dunnere werk geeft een goed inzicht in een van de belangrijkste aspecten van het leven van Proust

 

zaterdag 9 augustus 2014

William C. Carter: Marcel Proust


Product Details"Marcel Proust" van William Carter is een zeer dikke (810 blz!) biografie over het leven en werk van Marcel Proust. Ik heb een aantal dingen over Proust opgestoken uit deze biografie:

- De vader van Marcel Proust was Adrien Proust, een gerespecteerd arts. Zijn moeder was Jeanne Weil, een goed opgeleide vrouw die veel van literatuur en muziek hield. Marcel kon niet zonder zijn moeder. Twee jaar na Marcel werd Robert geboren die net als zijn vader arts werd.

- In zijn jeugdjaren was Marcel vaak in Illiers, dat model staat voor Combray. Ook was Marcel vanaf zijn jeugd vaak ziekelijk met last van Astma.

- De middelbare school voor Marcel was het lyceum Condorcet in Parijs waar de leerlingen relatief veel vrijheid kregen. Daar ontmoette hij een aantal jongens met wie hij gedurende zijn hele leven bevriend bleef. Marcel schreef zijn eerste stukjes in een soort schoolkrantje.

- Rond zijn 16e jaar wist Marcel zich toegang te verschaffen tot een aantal salons waar allerlei letterkundigen en andere ontwikkelde mensen kwamen. In "Op zoek naar de verloren tijd" schrijft hij daar uitgebreid over.

- Marcel heeft een jaar dienstplicht vervuld, waarbij rekening gehouden werd met zijn fragiele gezondheid.

- Na zijn diensttijd wilde Marcel schrijver worden, maar van zijn ouders moest hij naar de universiteit.

- Marcel had rijke ouders, maar kon niet met geld omgaan. Hij gaf vaak enorme fooien en hij gaf dure cadeaus aan allerlei vrienden. Een flink deel van de biografie gaat over Marcels problemen met geldzaken.

- Marcel slikte veel medicijnen, zonder enig toezicht van een arts.

- Na het schrijven van zijn eerste boek heeft hij 4 jaar gewerkt aan 2 vertalingen van de Engelse kunstcriticus John Ruskin. Deze vertalingen werden zeer geprezen.

- Rond 1909 begon Marcel met het schrijven van "Op zoek naar de verloren tijd *****", waarmee hij beroemd zou worden en waaraan hij tot zijn dood in 1922 bleef werken.

De biografie van Carter is veelomvattend, maar veel te dik. Alle perikelen over geldzaken en wie hij waar heeft ontmoet kunnen wat mij betreft zo geschrapt worden. Het is duidelijk een boek van een geleerde, maar liefst 110 blz met noten.

Voor iemand die snel even wat over Marcel Proust te weten wil komen is het boek veel te uitgebreid en bovendien gebruikt Carter zeer veel moeilijke woorden, die de leessnelheid erg afremmen als je ze wilt opzoeken (heb ik dus niet gedaan). Lees in plaat van dit boek de korte biografie van Edmund White "Proust"