Clemens Carle: Rad-Abenteuer Panamericana

Clemens Carle: Rad-Abenteuer Panamericana: 45000 km von Feuerland bis Alaska (Duitsland, 1994): 303 blz: Uitgeverij Helmut Hermann

 

 

Ergens in mei 1988 ontmoette ik Clemens in het noorden van Joegoslavië, bij de grotten van Postojna. Ik was met de fiets onderweg naar Turkije. Er kwam een man met een enorme baard op mij af op een mountainbike met voorop een boodschappenmandje met etenswaren. Hij vroeg waar ik vandaan kwam en vertelde dat hij onderweg was naar Beijing op een fietstocht die anderhalf jaar zou duren. Hij stelde voor om een tijdje samen op te fietsen.

 

Zo gezegd, zo gedaan. We bezochten de grotten van Postojna en fietsten vervolgens een paar dagen samen op tot aan de meren van Plitvice, een schitterend natuurgebied met zeer veel watervallen. Na ons bezoek aan Plitvice wilde Clemens door het binnenland van Joegoslavië fietsen en ik langs de kunst (mooier weer!) en gingen we uit elkaar. Twee weken later kwamen we elkaar weer tegen in Ohrid, in het zuiden van Joegoslavië. We fietsen weer een paar dagen samen op en bezochten de Meteora kloosters vlakbij Kalamata in het noorden van Griekenland. Opnieuw splitsten onze wegen zich.

Het was denk ik begin 1990 dat ik weer wat van Clemens hoorde. Ik kreeg een eerste reisbericht met een verslag van de eerste etappe van zijn reis van Vuurland naar Alaska. We schreven elkaar regelmatig, ook nadat ik een psychische ziekte had gekregen. Clemens woonde in Maichingen, een klein stadje vlak ten westen van Stuttgart. Ik heb hem daar twee keer opgezocht in 1993 en in 1997. Bij die tweede gelegenheid vroeg ik aan Clemens of hij nog meer boeken wilde schrijven over zijn fietstochten. Hij antwoordde dat dat de moeite niet loonde, van zijn boek waren maar 10.000 exemplaren verkocht. Mij lijkt dat een fantastisch resultaat voor een eerste boek, maar echt rijk zul je daar niet van worden.

Ik had "Rad-Abenteuer Panamericana" natuurlijk al eerder gelezen, in 1997 en vermoedelijk nog een tweede keer maar dat kan ik niet terugvinden op mijn leeslijsten. Nu, bij herlezing, was ik aangenaam verrast over hoe onderhoudend ik dit boek vind. Het is een onderhoudend, prettig leesbaar boek over een zeer bijzondere fietstocht.

 

De tocht die beschreven wordt in "Rad-Abenteuer Panamericana" duurde van oktober 1989 tot oktober 1992. In 3 jaar tijd legde Clemens een kleine 45.000 km af. Ze vertrokken vanaf Vuurland met een groep van vier personen, behalve Clemens waren ook Rolf, Helge en Michael onderweg naar Alaska. Al gauw blijkt de groep niet geweldig te functioneren en splitsen Clemens en Rolf zich af van Helge en Michael. Later krijgt Clemens in toenemende mate onenigheid met Rolf en gaat hij in zijn eentje verder. Later ontmoet hij Helge en Michael weer en ze fietsen een tijd met zijn drieën. Opnieuw onenigheid en Clemens fietst weer alleen verder. De ouders van de 4 fietsers hebben nog wel contact met elkaar en Clemens en Rolf proberen het weer een tijd, maar in het noorden van Peru gaan ze definitief uit elkaar. Uiteindelijk neemt Helge in Colombia het vliegtuig naar huis, Rolf in de Verenigde Staten en alleen Michael en Clemens halen Alaska.

 

Ik heb de afgelopen maand 5 fietsboeken van Frank van Rijn gelezen. Er is een duidelijk verschil in levensstijl tussen Clemens Carle en Frank van Rijn. Beide reizen met een minimaal budget en met een zwaar bepakte fiets. Voor Frank van Rijn is het fietsen het doel op zich. Het gaat Frank om het fietsen en de rest is bijzaak. Bij Clemens ligt dat heel anders. Hij wil zich onderdompelen in een totaal andere cultuur en zoveel mogelijk zien en meemaken. Voor hem is het fietsen een manier om prettig rond te reizen en om makkelijk contact te maken met de lokale bevolking en medereizigers. Hij is veel socialer ingesteld dan Frank van Rijn en reist in een veel rustiger tempo, hoewel er ook voor hem natuurlijk dagen zijn dat hij zoveel mogelijk kilometers vreet. 

 

Als je de boeken van Frank van Rijn leuk vindt, dan zul je "Rad-Abenteuer Panamericana" vermoedelijk ook wel met plezier lezen, als je Duits tenminste goed genoeg is. Voor mij vormt het Duits van dit boek geen enkel probleem hoewel ik maar tot de 4e klas lessen Duits heb gehad.

 

Citaten:

- "Mit so etwas willst du Richtung Alaska fahren?", denke ich mir, und Zweifel am Vorhaben kommen auf. Es sollten nicht die letzten sein. Die 35 Testkilometer in den am Beagle-Kanal gelegenen Nationalpark "Tierra del Fuego" schaffen wir dann doch, die Schotterpiste gibt einen Vorgeschmack auf kommende Erlebnisse: böiger Gegenwind, das kleinste Kettenblatt liegt auf, das Fahrrad schüttelt wie ein wild gewordener Gaul, vorausschauende Fahrweise ist notwendig, denn abrupte Lenkmanöver sind bei dem Gewicht nicht drin. Bei jedem Auto und vor allem bei jedem Bus oder Lkw verschwinden wir in einer riesigen Staubwolke, sind bald staubverkrustet, es knirscht zwischen den Zähnen.

 

Na de afsplitsing van Michael en Helge:

- Dennoch bin ich mir auch nicht sicher, ob Rolf und ich auf Dauer so gut harmoniseren. Wir haben beide einen gesunden Dickkopf, der allzugerne manchmal ohne Rücksicht auf den anderen seinen eigenen Weg sucht. Kein guter Ausgangspunkt für eine gemeinsame lange Tour.

 

- ... Oder war unsere ganze Unternehmung nicht von vornherein zum Scheitern verurteilt? Reiseradler sind bestimmt die grössten Individualisten unter allen Travellern, das konnte so nicht klappen, das hätte ich von vorherein wissen müssen.

 

- Irgendwie trennen mich aber Welten von den "Normalurlaubern", ich lebe in anderen Dimensionen, was Geld (wenig) und Zeit (viel) betrifft.

 

Kamperen op grote hoogte:

- Die Zeit reicht dann gerade noch, um auf etwa 4.650 m Höhe mitten in Pampagras zu zelten. Uiih, das wird kalt werden! Nach dem ersten vorsichtigen Blick am nächsten Morgen aus der Zelt konnte ich mal wieder eine Lobeshymne auf meinen Schlafsack singen: Rauhreif bedeckte die Pampa, die Zelthaut war innen und aussen total  vereist, den vollen Wasserflaschen ist kein Tropfen zu entlocken, aber im Schlafsack war es gemütlich warm.

 

Over zijn financiën:

- Wie immer machte ich am letzten Abend Kassensturz. Wie teuer mochte wohl Costa Rica gewesen sein? Rund 13 Mark pro tag errechnete ich, so wie Argentinien. Damit blieb Panama (DM 34,41) der Spitzenreiter, gefolgt von Ecuador (DM 29,41), während alle anderen Länder um die 15 bis 22 Mark lagen. Etwa 20 Mark pro Tag hatte ich ja kalkuliert.

 

- Der Kilometerzähler springt wieder auf 0,0 um - 20.000 Kilometer sind abgeradelt! Die meisten der letzten 10.000 bin ich nun alleine gefahren, ich hätte nie geglaubt, so gut alleine zurechtzukommen, nicht nur mit meiner Umwelt, sondern ganz besonders mit mir selbst. Ich fühle mich ausgeglichen und selbstbewusst wie noch nie zuvor in meinem Leben und habe keine Zweifel, diese Tour auch vollends allein durchstehen zu können. Ich habe mich inzwischen so an den Reiserhytmus gewönhnt,  dass ich gar nicht mehr an ein Ende der Tour denken mag. 

 

- Aus dem Kauf- und Konsumkreislauf habe ich mich inzwischen ausgeklinkt, viel wichtiger ist mir ein voller Magen, gute Gesundheit und gelegentlich eine heisse Dusche geworden.

 

- Mich erstaunt es immer wieder, mit wie wenig mein Körper zufrieden ist und dennoch Tagesleistungen von 150 Kilometer und mehr verkraftet. Der Wille zählt. Der Wille, ein Ziel zu erreichen, ist viel wichtiger als ein austrainierten Körper und bestimmt die Grundvoraussetzung, eine Panamericana-Radtour erfolgreich durchzustehen. 

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Jonathan Raban: Een zeereis naar Alaska

Jonathan Raban: Een zeereis naar Alaska (Groot Britannië, 1999): 463 blz: Vertaald door Ankie Klootwijk (2001): Uitgeverij Atlas: Oorspronkelijk uitgever Pantheon

Van februari tot augustus 1996 maakte de 53-jarige Jonathan Raban een reis met de Penelope, een zeewaardig zeiljacht met motor, langs de westkust van Noord-Amerika, vanaf Seattle door de Inside Passage naar Juneau in Alaska.

Hij had een vrouw van 33 jaar oud, Jean en een dochtertje, Julia van 3 jaar oud. Onderweg stopte hij voor 9 weken met zijn reis om zijn vrouw en kind op te zoeken en om naar Engeland te gaan om de laatste dagen en de crematie van zijn vader mee te maken.

In zijn boot heeft Raban een uitgebreide bibliotheek vol met boeken over het zeilen langs de westkust van Noord-Amerika en over de daar wonende Indianenstammen. Deels maakte Raban dezelfde reis als kapitein Vancouver in 1792-1793. Vancouver noemde heel bescheiden het grote eiland waarop nu Victoria ligt, naar zichzelf.

"Een zeereis naar Alaska" vertelt het verhaal van de reis van Raban, afgewisseld met stukken uit het dagboek van Vancouvers reis, bespiegelingen over het zeilen en de zee, over de Indianen, over de zalmtrek en over zijn familie. Het geheel is prettig leesbaar, hoewel hier en daar wel wat saaiere stukken voorkomen.

Een aantal citaten:
- Ik wilde zoveel mogelijk van die sfeer lenen voor eigen gebruik. Want dit jaar ging ik ook, niet om te vissen maar om de route van de vissers te volgen; om zee te kiezen in mijn eigen boot, alleen maar om het varen.

- Wanneer ik een tijdje geconcentreerd moest lezen, of wanneer een hoofdstuk herschreven moest worden, of als mijn Furiën me probeerden af te leiden, voer ik naar het dichtbij gelegen groepje eilanden en ging daar voor anker. Met de vloer die schuin wegliep onder mijn voeten, de ankerketting die over de zeebodem rommelde en het uitzicht door de patrijspoorten van de boot die langzaam op het tij heen en weer schommelde, vond ik het evenwicht dat ik op het onstabiele vasteland altijd snel kwijtraakte.

- Hij keerde terug naar wat de inwoners van Alaska hardnekkig "the Lower 48" noemden, dat wil zeggen de staten onder de 49ste breedtegraad, met minder opwinding, minder gevaar voor eigen leven, een lager inkomen per hoofd van de bevolking, en een lager alcoholpercentage in het bloed.

- Als er hier een ramp zou gebeuren - als Boeing en Microsoft allebei failliet zouden gaan -, dan zou het niet lang duren, misschien een paar maanden, voordat de voorhoede van klimop en braamstruik de snelwegen en ernaast gelegen winkelcentra zou overnemen, op de voet gevolgd door een bezettingsleger van jonge douglassparren. Na minder dan een half mensenleven zou het weer een wildernis zijn.

- De stoom van een volledig in bedrijf zijnde pulpfabriek stinkt als de darmgassen van een reus die ongezond eet.

- Rond 1820 werden overal langs de Inside Passage totempalen aangetroffen: een product van de als gevolg van de bonthandel ontstane rijkdom en vrije tijd; ijzeren beitels en gutsen, en mogelijk geïnspireerd door de boegbeelden op de schepen van de blanken.

- Wat waren we allemaal oud geworden - de kinderen van de jaren vijftig - met onze kraaienpootjes, leesbrillen, buikjes, onderkinnen, kale hoofden, grijze haren, spataderen, kwabben en lellen, rugklachten, kankerlittekens, slechthorendheid en alle andere kwalen die gepaard gaan met tweede huizen, aandelenportefeuilles, Volvo's, timesharing-vakantiehuizen in Toscane, bescheiden medailles en titels en, nu al, een behoorlijk aantal kleinkinderen.

- De Inside Passage was woester en uitgestrekter dan enige andere plek waar ik ooit was geweest, maar Nettle Basin bracht mij scherp in de herinnering dat ik slechts een toerist onder de toeristen was. Als het tijd werd om weer naar huis te gaan, zouden we allemaal hoog opgeven van de grotachtige eenzaamheid die we hadden ontdekt en zwijgen over onze ankerkettingen die zich verstrengeld hadden met die van andere eenzame ontdekkers in dwaze bootjes met luide dwaze muziek.

- Het was typerend voor het koortsachtige ritme van het Alaskaanse leven dat de ene handel gigantisch in waarde kon stijgen terwijl de andere een vrije val beleefde. Goud, hout, vis en blauwvossen beleefden in een chaotische volgorde pieken en dalen en creëerden een heel opvallende architectuur waarin de ruïnes van het laatste fiasco om ruimte vochten met de net opgetrokken houten skeletten en gipsplaten wanden van de huidige hausse. Niets zag eruit alsof het bedoeld was om lang mee te gaan. Het klassieke model scheen de tent van de goudzoeker te zijn: de ene dag opgezet en de volgende dag alweer afgebroken.

 

Don Gulbrandsen: Edward S. Curtis

Don Gulbrandsen: Edward S. Curtis: Visions of the First Americans (Verenigde Staten, 2006): 256 blz: Uitgeverij Compendium Publishing

"Edward S. Curtis: visions of the first Americans" is een groot formaat boek (30 cm hoog en 43 cm breed) en prachtig uitgegeven als hardcover met stofomslag.

Edward S. Curtis die geboren was in 1868 beschouwde het als zijn levenswerk om de verdwijnende cultuur van de Noord Amerikaanse Indianen in foto's vast te leggen. Vanaf 1895 tot 1930 trok hij rond door Noord Amerika met zijn camera. Het resultaat was een spectaculaire serie van 20 boeken met foto's van Indianen-stammen die gepubliceerd werden met onder meer de steun van de bankier J.P. Morgan.

Dit boek bevat een prachtige selectie van foto's uit de oorspronkelijke 20 delen met commentaar van de samensteller. Een must voor iedereen met een etnografische belangstelling!  

     

 

Voor een aantal foto's van Edward S. Curtis, klik hier.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.