Films gezien in april

Sporen uit het Oosten: Prachtige 13-delige documentaire over treinreizen tussen Vietnam en Nederland van Rob Hof uit 2006. Deze serie komt dichter bij mijn eigen reiservaringen dan enig ander reisprogramma dat ik ken. Komt in mijn top 100. *****

 

Antoine et Colette: Korte zwart-wit film van Truffaut uit 1962 waarin we zien hoe het Antoine Doinel verder gaat na "Les 400 coups". ****

 

Het leven uit een dag: Ambitieuze verfilming uit 2009 door Mark de Cloe van het gelijknamige boek van A.F.Th. van der Heijden. Visueel mooi liefdesverhaal met een prachtige hoofdrolspeelster over een leven waarin alles zich eenmalig afspeelt gedurende slechts één dag. Na een moord komen Benny en Gini terecht in de hel waarin het leven zich herhaalt. In de hel heeft de Cloe gekozen voor een splitscreen waarin rechts de avonturen van Benny en links die van Gini te volgen zijn. Deze keus zorgt voor een vermoeiende kijkbelevenis. Mark de Cloe durft te experimenteren en is volgens mij één van meest interessante regisseurs van Nederland. ***

 

Steve + Sky: Liefdesverhaal tussen een hoertje en een lefgozertje uit 2004 van Felix van Groeningen. Het speelfilmdebuut van Felix van Groeningen is aardig, maar maakt minder indruk dan zijn latere films. ***

 

de Avonden: Verfilming van Rudolf van den Berg uit 1989 van een van de beroemdste boeken uit de Nederlandse literatuur. Ik houd niet van het werk van Gerard Reve en deze verfilming heb ik na 20 minuten afgezet.

 

the Sheltering Sky: Film van Bernardo Bertolucci uit 1990 over drie Amerikanen die door Marokko trekken. Mooie beelden van het landschap, maar verder kon deze film mij niet boeien. Na 55 minuten afgezet.

 

Almanac of Fall: Vroege film van Bela Tarr uit 1984 over een groep mensen die samenleven in een groot appartement. ****

 

Op zoek naar Frankrijk: 6-delige VPRO-serie uit 2016 waarin presentator Wilfred de Bruijn ons meeneemt op reis door Frankrijk. ****

 

Jules Deelder: Jazz is my Religion: Aardig portret van de dichter Jules Deelder en zijn liefde voor de jazz uit 2006. Vooral voor fans van Jules Deelder, wat ik niet ben. ***

 

Revolutionaire denkers uit de oudheid en de moderne tijd: Zes onderhoudende documentaires van de BBC uit 2016 over: Boeddha, Confucius, Socrates, Freud, Marx en Nietzsche. ****

 

Masters of Money: Invloedrijke denkers en hun theorieën: John Maynard Keynes, Friedrich Hayek & Karl Marx: Driedelige BBC-documentaire uit 2012 over drie belangrijke economen. Economie is een vage wetenschap, waarin zelfs de beste economen zich afvragen of hun theorieën wel juist zijn. Ik kan prima een begroting voor mijzelf opstellen, maar van macro-economische modellen heb ik geen enkel verstand. Mooie serie, maar nogal vaag. ***

 

Gasherbrum: Korte film (44 min) van Werner Herzog uit 1984 over een klimexpeditie van de beroemde Oostenrijkse bergbeklimmer Reinhold Messner met zijn maat Hans Kammerlander naar de toppen van Gasherbrum I en II. Deze documentaire richt zich niet zozeer op het klimmen zelf, maar vooral op de psychologie van de klimmers. Vooral interessant voor de beelden van een nog jonge Messner. ****

 

Sobibor 14 octobre 1943, 16 heures: Film van Claude Lanzmann uit 2001 over een opstand in het Poolse concentratiekamp Sobibor. Een sobere en indrukwekkende film. ***** 

Un vivant qui passe: Tijdens het maken van Shoah hield Claude Lanzmann in 1979 een interview met de Zwitser Maurice Rossel die tijdens de oorlog een inspectiebezoek bracht aan zowel Auschwitz als het "modelkamp" Theresienstadt. Uit het interview bleek dat Rossel geen idee had van de terreur in het kamp. Wel maakt Rossel nog een onderscheid tussen kampen voor krijgsgevangene soldaten, die over het algemeen goed werden behandeld, die gemiddeld 4-6 jaar gevangen zaten en waarvan 90% de oorlog overleefde en de concentratiekampen voor de joden, die het daar maar een half jaar volhielden en waarvan 90% werd vermoord. ****

 

The Cloud-Capped Star: Zwart-wit film van de Indiër Ritwik Ghatak uit 1960 over een Bengaals gezin waarin de oudste dochter voor de overige gezinsleden zorgt. Mooi drama, ondersteund door prachtige muziek. *****

 

Asjik Kerib: Sprookjesachtige film van Sergei Paradzjanov uit 1988 over een minstreel die verbannen wordt en zweert rijk te worden of te sterven. Zeer kleurrijke film. *****

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Neerwaartse mobiliteit

Het begrip opwaartse mobiliteit kennen we allemaal. 

 

Mijn nicht M had ouders met een brede belangstelling. Ze lazen veel, gingen naar concerten, bezochten musea en maakten buitenlandse reizen. Toen M volwassen werd, had ze een mooie culturele opvoeding genoten. Toen kreeg ze een relatie met W, een studievriend van haar broer. Hij kwam uit een gezin waar niet werd gelezen en zonder enige culturele belangstelling. Toen M en W trouwden sprak mijn oom smalend over neerwaartse mobiliteit. Hun huwelijk heeft niet lang stand gehouden, later is M voor de tweede keer getrouwd met een beduidend meer ontwikkelde man.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Josef Hoflehner: Retrospective 1975-2015

Josef Hoflehner: Retrospective 1975-2015 (Oostenrijk, 2015): 224 blz: Uitgeverij teNeues

 

 

Het retrospectief van de Oostenrijkse fotograaf Josef Hoflehner is een mooi uitgegeven boek met ruim 200 zwart-wit foto's afgedrukt op groot formaat (iets meer dan 25 cm in het vierkant). Hoflehner is als fotograaf bekend om zijn mooie, prettig voor het oog aandoende, rustige zwart-wit foto's van vooral landschappen en stadsgezichten. 

 

Ik vind "Retrospective 1975-2015" een erg mooi boek met vele prachtige zwart-wit foto's die uitnodigen om er op je gemak naar te kijken. Over het algemeen houd ik het meeste van foto's van mensen, maar dit boek is een prachtige aanvulling op mijn collectie.

 

Voor een aantal foto's uit "Retrospective 1975-2015", klik hier.

 

  

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Andrew Roth: The Book of 101 Books

Andrew Roth: The Book of 101 Books (Groot-Brittannië, 2001): 305 blz: Uitgeverij PPP Editions

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

"The Book of 101 Books" is een boek over boeken, beter gezegd een fotoboek over fotoboeken. Zoals de titel al aangeeft worden er in dit boek in totaal 101 fotoboeken besproken. Ieder besproken fotoboek heeft 2 of 4 bladzijden met daarop een foto van de omslag van het boek, een of meer foto's van bladzijden uit het besproken boek, een inleiding over het boek en wat gegevens over het boek.

In zijn voorwoord schrijft Andrew Roth dat het hem te doen is om boeken die als geheel een kunstwerk vormen (zie het citaat). Ik heb eerder de 3 boeken "The Photobook, a History" van Gerry Badger en Martin Parr gelezen die het boek van Andrew Roth als voorbeeld hebben gebruikt. Een aantal fotoboeken wordt in beide boeken besproken.

Van de boeken die besproken worden heb ik alleen "The Americans" van Robert Frank, "Een liefdesgeschiedenis in Saint Germain des Prés" van Ed van der Elsken, "Diary of a Century" van Jacques-Henri Lartigue en "The Ballad of Sexual Dependency" van Nan Goldin in mijn bezit en verder heb ik van een aantal fotografen een ander boek dan het besproken boek in mijn bezit. 

 

Elf jaar geleden, toen ik "The Book of 101 Books" voor het eerst las, kende ik vrij weinig van de besproken fotografen en boeken. Inmiddels is mijn kennis flink uitgebreid, nu zeggen de namen van de meeste besproken fotografen mij wel wat. "The Book of 101 Books" is mooi uitgevoerd en stimuleert tot het opzoeken van een aantal fotoboeken die ik nog niet ken. 

 

Citaat:

- The basis for my selection was simple. Foremost, a book had to be a thoroughly considered production; the content, the mise-en-page, choice of paper stock, reproduction quality, text, typeface, binding, jacket design, scale - all of these elements had to blend together to fit naturally within the whole. Each publication had to embody originality and, ultimately, be a thing of beauty, a work of art. Secondary was my concern for the specific photographer or the historical significance and impact of the work. In all but a few instances, I have focused on monographs that the artists had an active role in producing. I was also generally drawn to publications in which the photographs were meant to be seen in book form. In other words, not books that are merely a place to exhibit images but books whose images were destined to be seen printed in ink and bound between covers.

  

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Dvd: Asjik Kerib

Asjik Kerib (Georgië, 1988): 73 min: Regisseur Sergei Parajanov

 

 

De minstreel Kerib is een arme man die de kost verdient met het bespelen van de saaz en het zingen op bruiloften en feesten. Hij wordt verliefd op de knappe dochter van een rijke man. Maar de rijkaard wil zijn dochter niet aan de arme Kerib geven. Asjik Kerib maakt de belofte dat hij duizend dagen en duizend nachten over de wereld zal zwerven, om rijk te worden of te sterven.

 

"Asjik Kerib" bestaat uit tableaux vivants met veel zang en muziek. De sfeer doet denken aan de verhalen van duizend-en-een-nacht en de film ziet er sprookjesachtig en zeer kleurrijk uit. Het spel komt wat amateuristisch over, wat juist bijdraagt aan de authenticiteit van de film. De film doet mij ook denken aan de stomme films uit de beginperiode van de filmgeschiedenis. Een bijzondere film, die eigenlijk iedere filmliefhebber op zou moeten  zoeken.

 

Op IMDB krijgt "Asjik Kerib" van 2.400 mensen een waardering van 7,2.

 

  

 

Reacties op dit blog zijn meer  dan welkom.

Dvd: The Cloud-Capped Star

The Cloud-Capped Star (India, 1960): 122 min: Zwart-wit: Regisseur Ritwik Ghatak

 

 

In een dorpje in Bengalen woont een gezin bestaande uit: vader, moeder, twee zoons en twee dochters. Vader was leraar, maar kreeg een ongeluk en kan niet meer werken. De oudste broer droomt ervan om een beroemde zanger te worden, de jongste broer gaat werken in een fabriek. De jongste dochter, Geeta, studeert nog. De oudste dochter Neeta, onderhoudt in haar eentje het hele gezin. Zij houdt van haar vriend, maar wil nog niet met hem trouwen. Hun leven is erg armoedig.

 

"The Cloud-Capped Star" is de beroemdste film van Ritwik Ghatak. Hij schijnt bekend te zijn, mede doordat er veel gebruik wordt gemaakt van omgevingsgeluiden in de film. Mij was dat niet zo opgevallen. Wat mij wel opvalt is de prachtige muziek in de film, sitarmuziek en zang. Mij lijkt de film een beetje het midden te houden tussen de films uit Bollywood met hun overdadige dans en muziek en de realistische films van Satyajit Ray.

Ik vind "The Cloud-Capped Star" niet zo goed als de beste films van Satyajit Ray, maar het is zeker een erg goede film die je rustig meerdere keren kunt bekijken.

 

Op IMDB krijgt "The Cloud-Capped Star" van 3.400 mensen een waardering van 7,8.

 

  

 

Reacties op dit blog zijn meer  dan welkom.

Dvd: Claude Lanzmann: Sobibor 14 octobre 1943, 16 heures

Sobibor 14 octobre 1943, 16 heures (Frankrijk, 2001): 95 min: Regisseur Claude Lanzmann

 

 

Iedereen heeft ooit gehoord van wat er is gebeurd in Auschwitz, Maar hoeveel andere concentratiekampen kennen de mensen bij naam? Sobibor lag in Polen en was één van de meest beruchte vernietigingskampen van de nazi's. 16 jaar nadat hij "Shoah" voltooide, kwam de Fransman Claude Lanzmann met deze toegift over de opstand in Sobibor, waarbij de Duitse kampleiding door de joodse gevangenen werd vermoord, waarna een aantal joden wisten te ontsnappen. Na deze ontsnapping werd het kamp door de Duitsers vernietigd.

"Sobibor ..." bestaat voor het grootste deel uit een interview van Claude Lanzmann met Yehuda Lerner, een overlevende van de opstand. Lanzmann wordt bijgestaan door een tolk. Lanzmann stelt zijn vragen in het Frans, de tolk vertaalt de vraag in het Hebreeuws, Lerner antwoordt op de vraag in het Hebreeuws, wat de tolk weer naar het Frans vertaalt. Wij kunnen het lezen via de Nederlandse ondertitels. Deze methode van vragen, vertalen, antwoorden en vertalen werkt (althans voor mij) uitstekend. 

Zoals wij uit "Shoah" weten stelt Lanzmann zijn vragen met de precisie van een chirurg. Hij neemt geen genoegen met vage antwoorden, maar stelt zijn vragen zo precies dat hij de antwoorden als het ware met een tang uit de mond van de ondervraagde trekt.

 

Ik kan mij voorstellen dat de meeste mensen zo langzamerhand wel genoeg hebben van verhalen over de Holocaust, maar "Sobibor ..." is een sobere, zeer indrukwekkende documentaire die ik ondanks de zwaarte van het onderwerp, geboeid heb zitten kijken.

 

Op IMDB krijgt "Sobibor ..." van 631 mensen een waardering van 7,4.

 

  

 

Reacties op dit blog zijn meer  dan welkom.

Dvd: Revolutionaire denkers uit de oudheid en de moderne tijd

Revolutionaire denkers uit de oudheid: Socrates, Confucius & Boeddha (Groot-Brittannië, 2016): 3 X 59 min: Gepresenteerd door Bettany Hughes

 

 

Revolutionaire denkers uit de moderne tijd: Nietzsche, Marx & Freud (Groot-Brittannië, 2016): 3 X 59 min: Gepresenteerd door Bettany Hughes

 

 

Het kost veel tijd, vakmanschap, kennis en energie om een televisieprogramma van één uur te maken, waarin een samenhangend verhaal verteld wordt over het leven en werk van een beroemd persoon, dat ook nog eens toegankelijk en onderhoudend genoeg is voor een groot publiek. Bij de BBC zijn ze ware meesters in het maken van dergelijke programma's.

 

Ik heb de afgelopen dagen twee BBC-documentaires gezien met elk drie afleveringen van net geen uur. Ze zijn er uitstekend in geslaagd om de belangrijkste wapenfeiten uit het leven en werk van de behandelde personen op een toegankelijke wijze te presenteren.

Als je zo'n programma bekijkt vallen onmiddellijk de voordelen op van televisie boven het lezen van een boek. De meeste mensen zijn visueel ingesteld, en plaatjes blijven over het algemeen veel beter hangen dan lappen tekst. Bij de televisie krijg je mee waar de mensen leefden met beelden van de stad, je ziet hun uiterlijk door standbeelden en foto's en je kunt vragen stellen aan deskundigen. De hoeveelheid tekst in één programma is zeer beperkt, ik schat ongeveer 6 bladzijdes A4, maar het zijn 6 inleidingen, zeer onderhoudend gepresenteerd door Bettany Hughes, die toch wel een flink aantal mensen zullen aanzetten om meer te weten te komen over de besproken personen.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Christine Turnauer: I saw more than I can tell

Christine Turnauer: I saw more than I can tell (Oostenrijk, 2020): 80 blz: Uitgeverij Hatje Cantz

 

 

Van mijn lijstje met mijn favoriete fotografen is de Oostenrijkse Christine Turnauer, na mijn vriend Marco Verschoor, ongetwijfeld de minst bekende fotograaf. Ik heb eerder twee prachtige boeken van haar besproken, "Presence" met portretfoto's en "The Dignity of the Gypsies" met foto's van de Roma en hun cultuur. Toen ik "I saw more than I can tell" zag aangeboden op marktplaats, wist ik gelijk dat ik het wilde hebben.

 

Net als bij haar twee eerdere boeken van Hatje Cantz, is "I saw more than I can tell" prachtig uitgegeven. Het boek is op dik papier en de foto's zijn werkelijk prachtig afgedrukt. "I saw more than I can tell" bevat een kleine selectie van helaas maar 30 foto's die Turnauer heeft gemaakt in de jaren 80, gedurende de traditionele powwows die de Noord-Amerikaanse Indianen vieren en waarbij ze traditionele dansen uitvoeren in traditionele kledij. De foto's zijn alle 30 prachtig. Minpuntje van het boek is dat de foto's op een vrij klein formaat zijn afgedrukt en ook dat het er maar 30 zijn.  

Voor een aantal foto's uit "I saw more than I can tell", klik hier.

 

  

 

Reacties op dit blog zijn meer  dan welkom.

Dvd: Bela Tarr: Almanac of Fall

Almanac of Fall (Hongarije, 1984): 119 min: Regisseur Bela Tarr

 

 

"Almanac of Fall" is een vroege film van de Hongaarse regisseur Bela Tarr. Vergeleken met zijn absolute meesterwerk "Satantango" zie je dat hij in "Almanac of Fall" nog op zoek is naar zijn eigen stijl. De film is geschoten in vervreemdende, zeer lelijke kleuren. Ik vermoed dat Bela Tarr daglichtfilm heeft gebruikt voor opnamen bij kunstlicht. Anders dan bij zijn latere films zijn er nog vrij veel dialogen in de film. Wel zijn er al de karakteristieke lange shots, het veelvuldig gebruik van omgevingsgeluiden en de sferische muziek van Tarrs vaste componist Mihály Vig.

 

In een groot appartement wonen een aantal mensen bijeen. Je hebt de oude moeder, die verzorgd wordt door een verpleegster. Je hebt haar zoon, een oudere leraar en het vriendje van de verpleegster. Allemaal praten ze met en vooral langs elkaar heen. Alleen de oude moeder heeft geld, het leven is er miserabel.

 

Zo gezegd lijkt het geen boeiende film om te bekijken. Maar ik heb me geen moment verveeld en de hopeloosheid van het verhaal fascineerde mij. "Almanac of Fall" is geen film voor iedereen, maar als je van het overige werk van Bela Tarr houdt, vind jij dit misschien ook wat.

 

Op IMDB krijgt "Almanac of Fall" van 1.700 mensen een waardering van 7,1.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: François Truffaut: Antoine et Colette

Antoine et Colette (Frankrijk, 1962): 32 min: Zwart-wit: Regisseur François Truffaut

 

 

In Truffauts eerste grote film "400 coups" maakten we kennis met de jeugdige Antoine Doinel. Na het succes van die film besloot Truffaut nog een korte film te maken waarin we kunnen zien hoe Antoine zich verder ontwikkeld heeft.

 

In "Antoine et Colette" is Antoine weg bij zijn ouders, hij woont in een hotelkamer en werkt bij een platenmaatschappij. Antoine gaat vaak naar concerten en daar ontmoet hij Colette, op wie hij verliefd wordt.

 

Antoine wordt hopeloos verliefd. Colette mag hem wel, maar ziet hem als vriend, niet als minnaar. "Antoine et Colette" geeft de eerste schreden op het pad der liefde prachtig weer. Het is maar een korte film, maar zeker de moeite waard.

 

Op IMDB krijgt "Antoine et Colette" van 6.700 mensen een waardering van 7,5.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Sporen uit het Oosten

Sporen uit het Oosten (Nederland, 2006): 650 min: Regisseur Rob Hof

 

 

Onbegrijpelijk. Totaal onbegrijpelijk vind ik het dat ik nog nooit eerder gehoord had van de prachtige reisdocumentaire "Sporen uit het Oosten" van regisseur Rob Hof. De serie is ooit uitgezonden op de Nederlandse televisie, maar ik had nog nooit van iemand gehoord dat hij of zij de serie had gezien en ik had er ook nog nooit iets over gelezen. Op het internet is vrijwel niets over de serie te vinden, hij staat te koop op Bol en op IMDB hebben 6 mensen aangegeven de serie gezien te hebben, met een gemiddelde waardering van 6,6. Slechts één persoon heeft de serie met een 8 gewaardeerd. En ik heb nergens een bespreking van de serie kunnen vinden. Blijkbaar ben ik de eerste die het de moeite waard vind om deze serie  te bespreken en dat verbaast mij enorm.

 

"Sporen uit het Oosten" is een 13-delige documentaire over een treinreis die Rob Hof samen met een klein gezelschap in 2006 heeft gemaakt, voornamelijk per trein, vanuit het noorden van Vietnam tot aan Turkije. Hij heeft daarbij 20 landen bezocht: Vietnam, Cambodja, Thailand, Maleisië, Myanmar, Bangladesh, India, Afghanistan, Pakistan, Iran, Syrië, Jordanië, Israël, Turkije, Griekenland, Macedonië, Kosovo, Servië, Kroatië en Slovenië. Per aflevering wordt de reis door één land besproken, India krijgt twee afleveringen en sommige landen krijgen met zijn tweeën een aflevering toebedeeld. De laatste aflevering gaat over de Balkan.

 

Tot mijn dertigste heb ik vrij veel gereisd, daarna door omstandigheden helaas zeer veel minder. Ik heb een enorme verzameling reisverhalen gelezen, veel fotoboeken over verre landen bekeken en ook veel reisprogramma's gezien. Vooral over de vele reisdocumentaires van de VPRO, door mensen als Jelle Brandt Corstius, Ruben Terlou en Adriaan van Dis, ben ik zeer enthousiast. Dat zijn programma's die de diepte in gaan, met presentatoren die de taal van het land spreken en er ontzettend veel over weten. Men kan zeker zeggen dat ik een liefhebber van het genre ben.

 

"Sporen uit het Oosten" gaat misschien minder de diepte in, maar de sfeer van het reizen in Azië, komt dichter bij mijn eigen ervaringen dan in enig ander reisprogramma dat ik ooit heb gezien. De opzet van het programma is geniaal in zijn eenvoud. Rob Hof heeft gekozen voor het reizen per trein. In een treincoupé heb je de maatschappij in het klein. In de bereisde landen reist vrijwel iedereen per trein, er zijn veel minder auto's en autowegen dan wij in het westen gewend zijn. Treinreizen kunnen erg lang duren, tien uur in de trein zitten voor een tocht van 200 tot 300 kilometer is heel normaal.

 

Rob Hof heeft voor de serie een groot aantal mensen geïnterviewd. Hij stelde daarbij steeds  weer dezelfde vragen: wat is de invloed van religie op je leven, wat zijn je grootste angsten en hoe zie je de toekomst? Telkens als iemand geïnterviewd wordt krijg je eerst die persoon te zien, vaak in functie. Vervolgens blijft de tekst van het interview lopen terwijl je beelden te zien krijgt van de treincoupé of van het voorbij suizende landschap of de bebouwing van de stad waar de trein doorheen rijdt. Vervolgens zie je weer een stukje van het interview. Deze afwisseling werkt uitstekend en maakt de serie erg boeiend om naar te kijken. Verder zie je af en toe beelden van de trein die voorbij rijdt in het landschap. Soms is Rob Hof op een andere manier onderweg en krijg je iets te zien van de steden.

 

Waar ik nooit zo bij stil heb gestaan en wat mij opvalt nu ik "Sporen uit het Oosten" in zijn geheel heb gezien, is dat er in zoveel van de bereisde landen na 1945 de nodige conflicten zijn geweest. Je had de Vietnamoorlog, Pol Pot in Cambodja, een 40 jaar durende militaire regering in Myanmar, de problemen met de onafhankelijkheid van Brits India en de verdeling in India en Pakistan en later Pakistan en Bangladesh, de Russische bezetting van Afghanistan en de Taliban, de Iraanse revolutie, Israël met de voortdurende spanningen tussen de joden en de Palestijnen en natuurlijk de oorlog in voormalig Joegoslavië. Het is nogal wat om over te horen in één documentaire.

 

Ik vind "Sporen uit het Oosten" het mooiste reisprogramma dat ik ooit heb gezien en het komt hoog in mijn film top 100!

 

Op IMDB krijgt "Sporen uit het Oosten" van slechts 6 mensen een waardering van 6,6.

 

  

 

Reacties op dit blog zijn meer  dan welkom.