Ik heb de afgelopen ongeveer 50 dagen de verzamelde verhalen van Tsjechov voor de derde keer gelezen.Tsjechov wordt door velen beschouwd als de grootste verhalenschrijver uit de wereldliteratuur. Ik kan het hier alleen maar hartgrondig mee eens zijn.
Als men mij vraagt wat mijn favoriete schrijver is, dan kom ik altijd uit bij Tsjechov. Meer in het specifiek bij zijn verzamelde verhalen zoals die zijn uitgegeven in de serie "De Russische bibliotheek" van uitgeverij van Oorschot in de jaren 2004-2010 in 5 delen in de vertaling van Tom Eekman, Aai Prins en Anne Stoffel. Deze verhalen omvatten ongeveer 3000 bladzijden tekst.
Karel van het Reve zei over Tsjechov: "Het is bijna onmogelijk om een verhaal van Tsjechov niet mooi te vinden."
Op de flap van deel 5 staat: Wij zouden kunnen betreuren dat Tsjechov al op zijn 44ste stierf zodat er op dit vijfde deel, niet nog meer delen kunnen volgen. Maar dat zou een vergissing zijn, en onnodig bovendien: immers van welke schrijver kan men zijn hele leven lang 3000 bladzijden onbeperkt herlezen? Want dit is wel het grootste geheim van Tsjechovs unieke schrijverschap: men herinnert zich hoe mooi men veel verhalen vond, vraagt zich af waarom ook weer, neemt enig deel opnieuw ter hand, bladert er wat in, begint een willekeurig verhaal opnieuw te lezen en is wederom verloren. Men vergeet de tijd, zijn plichten, huishouden en afspraken met vrienden en denkt: "Tsjechov voor altijd, ik blijf lekker lezen."
Enkele redenen waarom ik de verhalen van Tsjechov zo goed vind:
- Zijn verhalen zijn realistisch. De verhalen zijn natuurlijk uit de fantasie van Tsjechov ontsprongen, maar ze zijn gebaseerd op de werkelijkheid. Ieder verhaal van Tsjechov zou zo waargebeurd kunnen zijn.
- Zijn verhalen zijn kort. Terwijl andere schrijvers een hele roman schrijven om hun verhaal kwijt te kunnen, schrijft Tsjechov in een verhaal van zo'n 30-40 bladzijden evenveel. Dit kan hij door zeer economisch te schrijven en er staat geen overtollige tekst die niets toevoegt in zijn verhalen.
- Zijn verhalen zijn mooi. Tsjechov is een meester in het kort maar duidelijk beschrijven van zijn personages. Bovendien staan er veel mooie sfeerbeschrijvingen en natuurbeschrijvingen in zijn verhalen.
- Zijn verhalen lezen lekker. Het is een genot om de verhalen van Tsjechov te lezen. Het Nederlands doet weldadig aan en ik heb altijd zin om door te lezen. Dit komt natuurlijk ook voor een groot deel door de prachtige vertaling. Ik vind de vertaling van zijn verhalen vijf van de in het mooiste Nederlands geschreven boeken die ik ken.
Als je mij vraagt wat het mooiste verhaal is van Tsjechov, dan weet ik het niet. Het is zoiets als naar het mooiste liedje van de Beatles vragen of naar de leukste sketch van van Kooten en de Bie. Er is zeer veel dat de moeite waard is.
Wat leuk is aan de verzamelde werken van Tsjechov is dat de verhalen in chronologische volgorde staan. Daardoor kun je de ontwikkeling van zijn schrijversschap goed volgen. Ieder deeltje in de serie is dan ook beter dan het daaraan voorafgaande. Toch kun je het beste Tsjechov in zijn geheel lezen. Als ik een advies mag geven: verlies je er volledig in, en lees een tijdje alleen maar Tsjechov.
Beroemde navolgers van Tsjechov zijn onder andere:
- Boenin, een andere Russische schrijver en bijna tijdgenoot van Tsjechov. Boenin schreef ook prachtige korte verhalen een beetje in de stijl van Tsjechov. Ook zeer warm aanbevolen!
- Alice Munroe, die ook wel de Canadese Tsjechov wordt genoemd. Of dat terecht is kan ik niet beoordelen, daarvoor heb ik te weinig van haar gelezen.
- Simon Carmiggelt, de Nederlandse Tsjechov, vooral vergelijkbaar met de vroege verhalen van Tsjechov.
Het mag duidelijk zijn, ik ben een fan. Ik ben benieuwd naar de ervaringen van jullie met het lezen van Tsjechov. Mocht je nog niets gelezen hebben van Tsjechov, doe jezelf een groot plezier en begin er eens aan. Je zult er geen spijt van krijgen.
