Eric Hansen: Vreemdeling in het woud (Verenigde Staten, 1988): 256 blz: Vertaald door Ingrid Toth (1988): Uitgeverij het Spectrum
"Vreemdeling in het woud" is het verslag van een paar trektochten door de oerwouden van Sarawak en Oost-Kalimantan van de Amerikaan Eric Hansen in 1982. In eerste instantie liep hij met inheemse gidsen door het oerwoud, maar later ook in zijn eentje. Het boek is erg onderhoudend, maar de Nederlandse vertaling loopt een beetje stroef.
Citaten:
- Het hele gebouw stond op houten palen van twee en een half tot drie meter hoog, ter verkoeling en om frisse lucht binnen te laten. Deze verhoogde bouwtrant had nog andere functies. Traditiegetrouw ontdeed men zich van alles wat westerlingen in de vuilnisbak zouden gooien of door het toilet zouden spoelen, door een vloerplank opzij te schuiven ... en dan "bommen los". Er scharrelden daar varkens, kippen en honden rond en die vraten alles op wat onder het longhouse belandde, zodat het betrekkelijk schoon bleef.
- Een van de voornaamste attracties van de centrale hooglanden van Kalimantan was het feit dat het zo ontoegankelijk was. Ik vond de niet ingevulde plekken op de landkaarten onweerstaanbaar. Van de vele plaatsen die ik tussen 1971 en 1978 in het Midden-Oosten en Azië had bezocht, was Sarawak een gebied waarvan ik vermoedde dat het was ontsnapt aan de standaard westerse invloeden: toeristen, zendelingen, het Vredeskorps, de Amerikaanse marine en ontwikkelingshulp.
- Wij liepen vaak urenlang zonder een woord te zeggen, afgezien van een snelle opmerking over het terrein of het aantal bloedzuigers. Op een dag trok ik meer dan honderd bloedzuigers uit mijn rechterbeen; die aan mijn linkerbeen heb ik maar niet eens geteld. De beste manier om de bloedzuigers weg te halen, zo ontdekte ik, was ze bij het lostrekken even tussen de vingertoppen te rollen. Dan raken zij hun richtingsgevoel kwijt, laten los, en zijn makkelijk weg te slaan. Anders voelde het alsof je een pleister los trok.
- Van de vele dingen in Ara Dalan en de hooglanden van Kelabit, is vooral de kookkunst van Stanleys beeldschone vrouw mij bijgebleven. Tot mijn schande ben ik haar naam vergeten, maar haar maaltijden zal ik nooit vergeten. Wie had kunnen denken dat de kleine kegelvormige slakjes van de sawa's eetbaar waren, laat staan een culinair feest? Of dat gemalen, licht gezoete tapiocawortel, gefrituurd in zwijnevet iets anders kon worden dan een grauwe, kleffe smurrie die naar ranzig varkensvet smaakt? Die warme, goudbruine, lichte, geurige, knapperige, zoete hapjes die wij bij de ochtendkoffie kregen zorgden ervoor dat ik heel anders tegenover de nederige tapiocawortel kwam te staan.
- "Wat zou in de maatschappij van de Penan een ernstig misdrijf zijn?" vroeg ik.
Daar moesten zij even over praten, als viel het ze moeilijk op enig misdrijf te komen. Toen zette Weng het begrip see-hun uiteen, dat zoveel wil zeggen als inhalig zijn, niet willen delen. Een beschuldiging van krenterigheid, zo kreeg ik te horen, kon tot hooglopende ruzies leiden. Zowel Bo' Hok als Weng uitten opperste verbazing door met hun tong te klakken toen ik ze vertelde dat er in Amerika geen wetten waren tegen krenterigheid en dat in wezen zuinigheid en dingen voor jezelf vergaren in ere gehouden en beloond worden.
