Achter de spiegel

Lewis Carroll: Alice in Wonderland & Achter de spiegel (Groot Brittannië, 1865 & 1871): 265 blz: Vertaald door Nicolaas Matsier (1989 & 1994): Uitgeverij Van Goor

 

 

Deze prachtige uitgave door uitgeverij Van Goor bevat de twee beroemdste boeken van Lewis Carroll "Alice in Wonderland" en "Achter de spiegel". Alles aan deze uitgave klopt. Het is een gebonden hardcover met een mooie stofomslag, het boek ligt lekker in de hand, het lettertype is mooi en duidelijk leesbaar, het bevat de prachtige illustraties van John Tenniel en, het belangrijkste van alles, een zeer onderhoudende tekst die prachtig is vertaald.

 

De opmerkingen die ik in mijn vorige stukje over "Alice in Wonderland" heb gemaakt, gelden in gelijke mate voor "Achter de spiegel", dat beschouwd kan worden als het vervolg op "Alice in Wonderland". 

 

"Achter de spiegel" bevat in vergelijking met het eerdere boek nog meer gedichten die de tekst afwisselen. Twee mooie voorbeelden hiervan zijn het gedicht "Koeterwaals" op bladzijden 146 en 147 en het lange gedicht "De Walrus en de Timmerman" op bladzijden 175 tot 181. In dit laatste gedicht nodigen de Walrus en de Timmerman de oesters uit voor de maaltijd. De oudste oester weigert beleefd, maar de jonkies gaan schoon opgepoetst op pad, zonder dat ze beseffen dat ze zelf het maal vormen.

"Achter de spiegel" is duidelijk minder beroemd dan "Alice in Wonderland", maar even onderhoudend.

 

Citaten:

-  De Koning zei: "Werkelijk, lieve, ik kreeg het koud tot in de punten van mijn snorrebaard!"

 Waarop de Koningin repliceerde: "Je hebt helemaal geen snorrebaard."

 "De verschrikking van dat ogenblik," ging de Koning voort, "Zal ik nimmer, nimmer vergeten!"

 "Toch wel hoor," zei de Koningin, "tenzij je er een aantekening van maakt."

- "Waar kom jij vandaan?" zei de Rode Koningin. "En waar ga je heen? Kijk me aan, spreek met twee woorden en sta niet de hele tijd met je vingers te wriemelen."

 Alice luisterde aandachtig naar al deze aanwijzingen en legde zo goed als ze kon uit dat ze de weg kwijt was.

 "De weg kwijt?" vroeg de Koningin. "Hoe kun je iets kwijt zijn dat niet van jou is? Alle wegen hier in de buurt zijn van mij ..."

Over de insecten in spiegelland:

- "... maar ga door met je opsomming van insekten: je verspilt tijd."

 "Nou, je hebt de paardevlieg," begon Alice, terwijl ze de namen op haar vingers telde.

 "Goed," zei de Mug. "In die struik, op halve hoogte, zie je als je goed kijkt een hobbelpaardevlieg. Hij is helemaal gemaakt van hout en verplaatst zich al schommelend van tak tot tak."

 "Waar leeft hij van," vroeg Alice met grote nieuwsgierigheid.

 "Spint en zaagsel," zei de Mug. "Ga door met je opsomming."

... "En dan heb je de waterjuffer."

 "Kijk eens op de tak boven je hoofd," zei de Mug. "daar vind je een theewaterjuffer. Haar lijf is van lange vinger, haar vleugels zijn van boterbabbelaars en haar hoofd is een kletskop."

 "En waar leeft zij van?" vroeg Alice, net als eerder.

 "Van kokend water en dorre blaadjes," gaf de Mug ten antwoord.

 "En dan heb je de vlinder," ging Alice voort, nadat ze nog eens goed gekeken had naar het insekt dat net een slok kokend water en  een hap dorre blaadjes nam, trillend over het hele lijf, waardoor ze bij zichzelf gedacht had: "Die zou wel eens boven haar theewater kunnen zijn." 

 "Bij je voeten, kruipend," zei de Mug (Alice trok haar voeten een beetje geschrokken terug), "kun je een botervlinder zien. Zijn vleugels zijn van bladerdeeg, zijn lijf is een zuurstok, en zijn kop is een suikerklont."

 "En waar leeft hij van?"

 "Chocolademelk met slagroom."

Bij Fiedeldij en Fiedeldop:

- "... Denkt u dat het gaat regenen?"

 Fiedeldij stak een forse paraplu op boven zichzelf en zijn broer en keek erin omhoog. "Nee, ik geloof van niet," zei hij, "tenminste - hier onder niet. Mooi niet."

 "Maar buiten regenen, dat wil het wel eens doen, nietwaar?"

- "Jou neem ik met plezier in dienst, dat staat vast!" zei de Koningin. "Een stuiver per week en jam om de andere dag."

 Alice kon haar lachen niet houden toen ze zei: "Ik wil niet dat u mij in dienst neemt - en om jam geef ik niet."

 " 't is heel goeie jam," zei de Koningin.

 "Nou, vandaag wil ik hem niet, in elk geval."

 "Al wou je hem wel, dan kreeg je hem nog niet," zei de Koningin. "De regel is: jam morgen en  jam gisteren - maar nooit jam vandaag."

 "Zo nu en dan moet het wel "jam vandaag" worden," wierp Alice tegen.

 "Nee, dat kan niet," zei de Koningin. "Het is jam om de andere dag: vandaag is geen andere dag, namelijk."

- "Wat had je gehad willen hebben?" zei het Schaap ten slotte, even opkijkend van haar breiwerk.

 "Ik weet het nog niet precies," zei Alice heel vriendelijk. "Ik zou graag even rondkijken, als dat mag."

 "Je kunt vóór je kijken en aan beide kanten, desgewenst," zei het Schaap; "maar rond kijken, dat gaat niet - tenzij jij ogen achter op je hoofd hebt."

- "Ik heb hem gekregen," vervolgde Wiggel Waggel nadenkend, terwijl hij de ene knie over de andere sloeg en zijn handen eromheen vouwde, "ik heb hem gekregen - als onverjaardagscadeau."

 "Pardon?" zei Alice met een verbluft gezicht.

 "Ik ben niet beledigd," zei Wiggel Waggel.

 "Ik bedoel, wat is een onverjaardagscadeau?"

  "Een cadeau gegeven wanneer het niet je verjaardag is, natuurlijk."

 Alice dacht even na. "Ik hou het meest van verjaardagscadeaus," zei ze ten slotte.

 "Je weet niet waar je het over hebt!" riep Wiggel Waggel. "Hoeveel dagen zitten er in een jaar?"

 "Driehondervijfenzestig," zei Alice.

 "En hoeveel verjaardagen heb je?"

 "Eén."

 "En als je één aftrekt van driehonderdvijfenzestig, wat blijft er dan over?"

- "Ik zou je niet herkennen als ik je weer zag," repliceerde Wiggel Waggel op misnoegde toon terwijl hij haar een van zijn vingers gaf om te schudden, "je lijkt zo ontzettend op andere mensen."

 "Gewoonlijk gaat men op het gezicht af," merkte Alice op bedachtzame toon op.

 "Daar beklaag ik me juist over," zei Wiggel Waggel. "Je gezicht is net als dat van iedereen - de twee ogen, zo -" (hij gaf hun plaatsen in de lucht aan met zijn duim) "neus in het midden, mond onder. 't Is altijd hetzelfde. Als je nou de twee ogen aan dezelfde kant van de neus had bij voorbeeld - of de mond bovenaan - zou dat iets helpen."

 

- "... Kijk de weg eens af en zeg me of je een van de twee ziet."

 "Ik zie niemand op de weg," zei Alice.

 "Had ik maar zulke ogen," merkte de Koning spijtig op. "Dat jij Niemand kan zien! Op die afstand nog wel! Tjonge, en dat terwijl ik alleen maar echte mensen kan zien, bij dit licht!"

 

- "Ik stond me net af te vragen waar de muizeval voor was," zei Alice. "Erg vaak zal het niet voorkomen, dat er muizen zitten op het paard z'n rug."

 "Erg vaak misschien niet," zei de Ridder, "maar als ze komen, heb ik toch liever niet dat ze daar allemaal rondlopen."

 "Zie je," ging hij na een korte stilte verder, "je moet toch op alles voorbereid zijn. Daarom heeft het paard al die enkelstukken om zijn voeten."

 "Maar waar zijn die voor?" vroeg Alice uiterst verbaasd.

 "Ter bescherming tegen de beten van haaien," gaf de Ridder ten antwoord. " 't Is een bedenksel van mijzelf. ..."

- "Wij hebben jou de gelegenheid ertoe geboden," merkte de Rode Koningin op, "maar vergis ik me of heb je nog niet zoveel lessen in goede manieren gehad?"

 "Manieren worden niet geleerd in lessen," zei Alice. "In lessen leer je sommen maken en dat soort dingen."

- Het is een heel lastige gewoonte van katjes (Alice had het al eens opgemerkt) om, wat je ook tegen ze zegt, altijd te spinnen. "Konden ze maar spinnen bij wijze van "ja" en mauwen bij wijze van "nee" of zoiets regel," had ze gezegd, "dan kon je een gesprek met ze voeren. Maar hoe kun je met iemand praten als ie altijd hetzelfde zegt?"

 

       

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Lewis Carroll: Alice in Wonderland

Lewis Carroll: Alice in Wonderland & Achter de spiegel (Groot Brittannië, 1865 & 1871): 265 blz: Vertaald door Nicolaas Matsier (1989 & 1994): Uitgeverij Van Goor

 

 

Deze prachtige uitgave door uitgeverij Van Goor bevat de twee beroemdste boeken van Lewis Carroll "Alice in Wonderland" en "Achter de spiegel". Alles aan deze uitgave klopt. Het is een gebonden hardcover met een mooie stofomslag, het boek ligt lekker in de hand, het lettertype is mooi en duidelijk leesbaar, het bevat de prachtige illustraties van John Tenniel en, het belangrijkste van alles, een zeer onderhoudende tekst die prachtig is vertaald.

 

Lewis Carroll was een wiskundige en logicus. In zijn twee boeken maakt hij tal van grapjes met onlogische redeneringen, zie ook mijn citaten. Het boek heeft na 150 jaar nog niets van zijn frisheid verloren, hetgeen mede te danken is aan de soepele en inventieve vertaling van Nicolaas Matsier.

 

Traditioneel worden "Alice in Wonderland" en "Achter de spiegel" als kinderboeken beschouwd, maar eerlijk gezegd denk ik dat volwassenen (wiskundigen!) hier meer plezier aan beleven. Terecht één van de grote klassiekers uit de Engelstalige literatuur van de 19e eeuw!

 

Citaten:

- Zou het misschien zin hebben, dacht Alice, deze muis aan te spreken? Alles hier beneden is zo buitenissig dat het me niets zou verbazen als hij kon praten; baat het niet, dan schaadt het niet. Daar begon ze: "O Muis, weet u de weg uit dit meer? Ik ben doodop van al dat zwemmen hier, o Muis!" (Dit leek Alice de juiste manier om een muis aan te spreken; ze had zoiets nog nooit gedaan, maar ze herinnerde zich dat ze in de Latijnse grammatica van haar broer had zien staan: "Muis - van de muis - aan of voor de muis - muis - door de muis - o muis!")

 

- "... De Fransen vonden het echter raadzaam-"

 "Vonden wat?" zei de Eend.

 "Vonden het," antwoordde de Muis nogal gemelijk. "Je weet toch wel wat "het" betekent?"

 "Ik weet heus wel wat "het" betekent, als ik iets vind," zei de Eend. "Meestal is het een kikker of een worm. De vraag is: wat vonden de Fransen?"

 

Een vraag van Alice aan de Kollummer Poes:

- "Kollummer Poes," begon ze, een beetje verlegen, omdat ze helemaal niet wist of hij zo aangesproken wilde worden; maar hij grijnsde alleen nog wat breder. Kijk eens aan, tot nu toe bevalt het hem wel, dacht  Alice, en ze ging voort: "Kunt u me misschien vertellen welke kant ik op moet?"

 "Dat hangt er heel erg van af waar je heen wil," zei de Kat.

 "Dat kan me niet zoveel schelen-" zei Alice.

 "Dan doet het er niet toe welke kant je op gaat," zei de Kat.

 "- als ik maar ergens kom," voegde Alice er bij wijze van verklaring aan toe.

 "O, dat zal wel lukken," zei de Kat, "als je maar lang genoeg doorloopt."

 

- De Hoedenmaker was de eerste die de stilte verbrak. "Welke dag van de maand is het?" zei hij, zich tot Alice wendend. Hij had zijn horloge uit zijn zak gehaald en keek er bezorgd naar, terwijl hij het nu en dan schudde en bij zijn oor hield.

 Alice dacht even na en zei toen: "De vierde."

 "Twee dagen ernaast!" zuchtte de Hoedenmaker. "Ik heb je nog zo gezegd dat boter niet goed is voor het uurwerk!" voegde hij er met een boze blik op de Maartse Haas aan toe. ...

 Alice had met enige nieuwsgierigheid over zijn schouder gekeken. 

 "Wat een grappig horloge!" merkte ze op. "Het geeft de dag van de maand aan, maar niet hoe laat het is!"

 "Moet dat dan?" mopperde de Hoedenmaker. "Heb jij een horloge dat het jaar aangeeft?"

 "Natuurlijk niet," antwoordde Alice prompt, "maar dat is omdat het een hele tijd hetzelfde jaar blijft."

 "Dat is met het mijne net zo," zei de Hoedenmaker.

- Alice wilde de Zevenslaper niet weer beledigen, dus begon ze heel voorzichtig: "Maar ik begrijp 't niet. Waar putten ze het suikerwater uit?"

 "Je kunt water putten uit een waterput," zei de Hoedenmaker, "dus kun je suikerwater putten uit een suikerwaterput, zou ik zo denken - hè, domkopje?"

Over het croquetspel:

- Nog nooit in haar leven, dacht Alice, had ze zo'n raar croquetveld gezien: het was één en al kuil en greppel; de ballen waren levende egels, de hamers levende flamingo's, en de soldaten moesten zich dubbelvouwen en op handen en voeten staan om de poortjes te vormen.

 De grootste moeilijkheid, zoals Alice direct vaststelde, was het hanteren van haar flamingo. Het lukte haar om zijn lijf tamelijk handig weg te werken onder haar arm, met de poten omlaag, maar nauwelijks had ze zijn hals netjes uitgestrekt en stond ze op het punt de egel een klap te verkopen met de kop van de flamingo, of daar draaide hij zich potverdikkeme alweer om en keek haar zo verbouwereerd aan dat ze onwillekeurig in de lach schoot. En als ze zijn kop omlaag had en weer wilde beginnen, bleek de egel zich tot haar grote ergernis uitgerold te hebben en bezig te zijn met wegkruipen. Afgezien van dit alles was er meestal een kuil of greppel precies op de plek waar ze de egel heen wilde slaan; en aangezien de dubbelgevouwen soldaten voortdurend opstonden om naar andere gedeelten van het terrein te wandelen, kwam Alice al gauw tot de conclusie dat het een buitengewoon moeilijk spel was.

- "Als ik Hertogin word," zei ze tegen zichzelf (zij het op een niet erg hoopvolle toon), "wil ik helemaal geen peper in mijn keuken. Soep kan heel goed zonder - misschien komt het altijd door peper dat mensen heetgebakerd worden," ging zij voort, zeer verheugd een nieuw soort principe ontdekt te hebben, "en door azijn dat ze zuur worden - en door kamille dat ze bitter worden - en - en door kaneelstokken dat kinderen zoet worden. Als de mensen dat eens wisten zouden ze vast veel royaler zijn."

- Toen hield de Koningin ermee op, geheel buiten adem, en zei tegen Alice: "Heb jij de Nepschildpad al gezien?"

 "Nee," zei Alice, "ik weet niet eens wat een Nepschildpad is."

 "Dat is het beest waarvan Nepschildpadsoep wordt gemaakt," zei de Koningin.

- "Toen wij klein waren," ging de Nepschildpad ten slotte voort, kalmer, maar af en toe nog nasnikkend, "gingen we in zee op school. De meester was een oude schildpad - we noemden hem de Scheldpad-"

 "Omdat hij altijd zo schold, zeker?" vroeg Alice.

 "Nee maar, wat ben jij snugger!" zei de Nepschildpad boos. "Zouden wij hem de Scheldpad noemen omdat hij zo vriendelijk tegen ons sprak?"

Over het lesrooster van de Nepschildpad:

- "Ik kon me die lessen niet veroorloven," zei de Nepschildpad met een zucht. "Ik heb alleen het gewone programma gevolgd."

 "Wat was dat?" informeerde Alice.

 "Om te beginnen natuurlijk lui zijn en schreeuwen," gaf de Nepschildpad ten antwoord, "en verder de verschillende onderdelen van het rekenen - optillen, afbekken, gemenevuldigen en stelen."

... Alice ... zei: "Wat moest u nog meer leren?"

 "Nou, je had vergetenis," antwoordde de Nepschildpad, terwijl hij de vakken op zijn poten aftelde, "bijbelse en vaderlandse vergetenis, aanwijskunde, verder schadelijke oefening - dat kregen we van een oude zeepaling, één keer per week, die leerde ons de poespas, de onpas en de zwembadpas."

 "Hoe  gaan die?" zei Alice.

 "Nou, zelf kan ik het je niet voordoen," zei de Nepschildpad, "ik ben te stijf. En de Griffioen heeft 't nooit gehad."

 "Had ik geen tijd voor," zei de Griffioen. "Maar ik heb wel oude talen gehad. Dat was me toch een dooievisjesvreter, die leraar."

 "Ik heb nooit les van hem gehad," zei de Nepschildpad met een zucht. "Van hem kreeg je griep en chagrijn, zeiden ze altijd."

- "Met uw welnemen, er komt nog meer bewijsmateriaal, Majesteit," zei het Witte Konijn, dat in grote haast opsprong. "Dit document is net gevonden."

 "Wat staat erin?" zei de Koningin.

 "Ik heb het nog niet opengemaakt," zei het Witte Konijn, "maar het lijkt een brief te zijn, geschreven door een gevangene aan - aan iemand."

 "Dat moet wel," zei de Koning, "tenzij het een brief aan niemand is, wat niet gebruikelijk is zoals u weet."

 

       

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.