René Kahn: De tien geboden voor het brein

René Kahn: De tien geboden voor het brein: Studeer, slaap, maak muziek, stress niet, maak vrienden, geniet aanzien, drink niet, zweet, speel, kies uw ouders met zorg (Nederland, 2012): 146 blz: Uitgeverij Balans

"De tien geboden voor het brein" is een klein maar elegant boekje waarin de Utrechtse psychiater René Kahn vertelt over recent hersenonderzoek en een aantal eenvoudig op te volgen regels geeft waarmee de achteruitgang van het brein op latere leeftijd tegengegaan kan worden.

De laatste regel: kies uw ouders met zorg is de belangrijkste. Uit hersenonderzoek blijkt dat 50-90 % van de prestaties van het brein afhankelijk is van de genetische aanleg. 

Toch valt er zelf ook nog het nodige te doen. Om kort te zeggen studeer, slaap voldoende, maak muziek, zorg voor niet teveel stress, maak vrienden, heb aanzien, drink geen alcohol, sport en speel. Opvallend is dan bijvoorbeeld weer wel dat van het oefenen van zogeheten hersenkrakers de hersenen niet beter gaan presteren (uitgezonderd dan in de specifieke taak die geoefend werd) en door de andere genoemde activiteiten wel. 

"De tien geboden voor het brein" is een dun boekje dat makkelijk te lezen is en veel stof tot nadenken geeft.    

 

Edward Shorter: Een geschiedenis van de psychiatrie

Edward Shorter: Een geschiedenis van de psychiatrie: van gesticht tot Prozac (Canada, 1997): 432 blz: Vertaald door Tinke Davids (1998): Uitgeverij Ambo: Oorspronkelijk uitgever Wiley

In "Een geschiedenis van de psychiatrie" gaat de Canadese hoogleraar Edward Shorter in 8 hoofdstukken door de geschiedenis van de psychiatrie heen.

1): De geboorte van de psychiatrie aan het eind van de 18e eeuw, waarbij gestichten voor het eerst een therapeutische functie kregen.

2): Het tijdperk van het gesticht met toenemende aantallen patiënten.

3): De eerste biologische psychiatrie: een tijdperk dat tot ongeveer 1900 duurt. Gedurende deze periode beschouwt men geestesziekten als ontstaan door afwijkingen in de hersenen en doet men veel onderzoek naar de hersenen.

4): Zenuwen. Over de neiging geesteszieken te behandelen door middel van (rust)kuren.

5): Het psychoanalytisch hiaat: De periode waarin het gedachtegoed van Freud overheerst, in de VS tussen pakweg 1930 en 1970. Men denkt dat geesteszieken veroorzaakt worden door omgevingsfactoren waarbij men langdurige psychoanalyses toepast om inzicht te krijgen in de problemen. Deze aanpak blijkt voor de zwaardere patiënten in het geheel niet te werken.

6): Alternatieven: Van koortskuur bij neurosyfilis tot slaaptherapie, electroshock en lobotomie.

7): De tweede biologische psychiatrie: Men ontdekt in de jaren 50 de antipsychotica waarbij het voor het eerst mogelijk wordt om de zwaardere patiënten echt te helpen.

8): Van Freud tot Prozac: De psychiaters proberen om hun marktaandeel te behouden, nadruk op diagnostiek en de ontdekking van medicijnen tegen depressie zoals Prozac.

Eindconclusie luidt dat de combinatie van pillen plus praten het beste werkt.

Het is een interessant boek, maar het bevat in mijn ogen veel onnodige details en is daardoor voor de geïnteresseerde patiënt waarschijnlijk te moeilijk om te lezen. De vertaling is zoals we van Tinke Davids gewend zijn goed.  

 

Dick Swaab: Wij zijn ons brein

Dick Swaab: Wij zijn ons brein : van baarmoeder tot Alzheimer (Nederland, 2010): 479 blz: Uitgeverij Contact

"Wij zijn ons brein" geeft een overzicht van de stand van zaken van het hersenonderzoek.

Het blijkt dat veel latere ziektes al veroorzaakt worden in de baarmoeder. Het gebruik van drugs, alcohol, sigaretten of medicijnen door de aanstaande moeder kan later in het leven voor ernstige problemen zorgen.

Swaab probeert een alomvattend overzicht te geven, maar vertelt in feite niet veel wat mij al niet bekend was.

Erg jammer is ook het ontbreken van een notenapparaat met bronverwijzingen en een literatuurlijst.

Verder is het boek niet echt makkelijk geschreven en valt Swaab vaak in herhalingen. Ik vermoed dat de meeste mensen die dit boek gekocht of gekregen hebben het niet hebben uitgelezen.  

 

Herman Broers: Dokter Kolff

Herman Broers: Dokter Kolff: kunstenaar in hart en nieren (Nederland, 2003): 238 blz: Uitgeverij Mets & Schilt

"Dokter Kolff" is de biografie van Willem J. Kolff (1911-2009) een Nederlands arts die als eerste een kunstnier ontwierp en later ook een van de belangrijkste pioniers was bij het maken van een kunsthart.

Dit boek heb ik gelezen op aanraden van een vriend die werkzaam is bij de nierstichting.

Ik had nog nooit van Willem (roepnaam Pim) Kolff gehoord. Hij behoort tot de belangrijkste uitvinders die Nederland gekend heeft. In de Tweede Wereldoorlog heeft hij ook geholpen om tal van mensen uit de handen van de Duitsers te houden.

"Dokter Kolff" is een goed geschreven biografie van een groot man die bij het algemene publiek nog weinig bekend is. Door de uitvinding van de dialyse zijn naar schatting wereldwijd zo'n 20 miljoen patiënten geholpen.