Lev Tolstoi: Anna Karenina (Rusland,
1875-1877): 1010 blz: Vertaald door Hans Boland (2017): Uitgeverij Athenaeum
- Polak & Van Gennep: Perpetua-reeks
Citaten:
De roman begint ijzersterk met de beroemd geworden openingszin:
- Gelukkige gezinnen lijken allemaal op elkaar, maar een ongelukkig gezin is altijd ongelukkig op zijn eigen manier.
Oblonski is ontrouw geweest en zijn vrouw Dolly is daar achter gekomen en in alle staten:
- Er was een algemeen gevoel dat dit huwelijk zin en betekenis had
verloren en dat een gezelschap van toevallige passanten in een herberg
meer samenhang vertoonde dan de bewoners - gezinsleden en bedienden -
van huize Oblonski.
- Oblonski was van nature eerlijk tegenover zichzelf. Hij was niet in
staat om zichzelf om de tuin te leiden en zich voor te houden dat hij
spijt had van zijn gedrag. Toen hij zijn vrouw voor het eerst had
bedrogen, een jaar of zes geleden, had hij daar wroeging over gehad,
maar nu, als vierendertigjarige, aantrekkelijke man die van vrouwen
hield maar niet langer verliefd was op zijn eigen vrouw - moeder van
vijf levende en twee overleden kinderen en slechts een jaar jonger dan
hij - had hij weinig last meer van zijn geweten.
Over de levensopvatting van Oblonski:
- Oblonski snapte niet goed waar die angstaanjagende, gezwollen taal
over het hiernamaals goed voor was, als je het hier in het ondermaanse
heel gezellig kon hebben. Ook mocht hij deze of gene eenvoudige van
geest graag aan het schrikken maken met de geestig bedoelde stelling dat
je, indien je trots was op je afkomst, niet diende te stoppen bij onze
stamvader Rjoerik maar tevens onze werkelijke stamvader, de aap, moest
eren.
Ljovin trok al lang op met de familie Sjerbatski. Hij was smoorverliefd
op de jongste dochter, Kitty, maar durfde niet goed om haar hand te
vragen. Toen hij eindelijk om haar hand vroeg was Kitty inmiddels het
hof gemaakt door Vronski en wees zij hem af. Ljovin was diep ongelukkig
door die afwijzing.
- Oblonski glimlachte. Hij wist precies wat Ljovin voelde, en hij
wist dat voor hem alle meisjes op de hele wereld in twee categorieën
konden worden ondergebracht: tot de ene behoorden alle meisjes op de
hele wereld behalve zij, heel gewone wezens, behept met alle mogelijke
menselijke zwakheden; tot de andere categorie behoorde alleen zij, en op
haar had geen enkele zwakheid vat, zij was het hoogst bereikbare voor
de mensheid.
De opvattingen van de moeder van Kitty, die een zo goed mogelijke partij voor haar dochter wenst:
- Voor de vorstin was Ljovin niet in de verste verte te vergelijken
met Vronski. Ze had niets op met Ljovins uit de toon vallende,
ongezouten oordelen, met zijn sociale schutterigheid - die zij
toeschreef aan zijn trots - en met zijn, in haar ogen, primitieve
leefwijze op het land, waar hij met vee en boeren van doen had.
- Vronski daarentegen kwam tegemoet aan alle wensen van de vorstin.
Schatrijk, verstandig, van aanzien, bezig aan een schitterende carrière
in het leger en aan het hof, en volslagen betoverend als mens. Iets
beters kon je niet krijgen.
- En hoe men haar ook te verstaan gaf dat in onze tijd de jongelui
hun eigen lot in handen moesten nemen, zij kon niet geloven dat dat goed
was, zoals ze zichzelf ook niet wijs zou kunnen maken dat in onze of
enige andere tijd geladen pistolen het meest geschikte speelgoed zouden
zijn voor vijfjarigen.
De vader van Kitty dacht hier duidelijk anders over:
- "Wat u gedaan hebt? Een vrijer verleid om bij ons over de vloer te
komen, dat ten eerste! Voor je het weet gaat ze in heel Moskou over de
tong, en niet zonder reden! Als u zo graag avondjes organiseert, nodig
dan iedereen uit, maar geen bronstige troetels! U mag alle teddybeertjes
uitnodigen"- zo noemde de vorst de Moskouse jeunesse dorée- "en een
pianist inhuren, zet ze maar aan het dansen, maar dat moderne gefoezel
met vrijertjes en liefdeskoppeltjes wil ik niet in huis hebben! Ik ga
ervan over mijn nek! U hebt uw zin, het kind heeft d'r kop verloren!
Ljovin is duizend keer beter dan zo'n Petersburgs fatje, zo'n
fabrieksproduct, allemaal precies hetzelfde, en allemaal vullis! Al was
hij een prins van den bloede, mijn dochter heeft daar helemaal geen
behoefte aan! Aan niemand niet!"
Ljovin:
- Liefde voor een vrouw kon hij zich niet voorstellen buiten het
verband van een huwelijk, ja, voor hem was er éérst het gezin en pas
daarna de vrouw die het hem zou schenken. Zijn denkbeelden in dezen
weken dus nogal af van de manier waarop het merendeel van zijn kennissen
erover dacht: voor hen was het huwelijk een van de vele schakels van
het dagelijks bestaan, terwijl het voor Ljovin de essentie was van een
gelukkig leven.
Als laatste maken we kennis met Anna, die bij haar schoonzus bepleit om
toch niet weg te gaan bij haar man en Vronski wiens levenshouding in het
onderstaande citaat goed beschreven staat. Anna ontmoet Vronski bij de
trein terwijl er net een ongeluk gebeurd is waarbij een baanwachter
overreden is door de trein. Anna ziet dit als een slecht voorteken.
- Vronski luisterde met plezier naar het vrolijke gekwetter van dit
knappe schepseltje, gaf haar in alles gelijk en verstrekte advies dat
niet serieus bedoeld was; hij had direct de toon te pakken die hij
reserveerde voor dit soort vrouwen. In zijn Petersburgse wereldje
onderscheidde hij twee menssoorten, die elkaars tegenpool vormden. Tot
de ene soort, waarop hij neerkeek, rekende hij de grauwe middelmaat, de
sukkels, waar je alleen maar om kon lachen, lieden die geloofden dat één
man zijn leven moest delen met één vrouw en het huwelijk heilig was,
dat een meisje onschuldig hoorde te zijn, een vrouw schroomvallig, een
man moedig, stoïcijns en standvastig, en dat men kinderen diende groot
te brengen, zijn brood moest verdienen, zijn schulden hoorde in te
lossen en al dergelijke onzin meer - mensen die er een ouderwetse,
bespottelijke levenswijze op na hielden. Tot de andere soort behoorde
hijzelf met al zijn vrienden, die wisten wat het ware leven was, dat het
draaide om elegante omgangsvormen, een goede verschijning, de grote
geste, lef, pret, en de bereidheid sans gêne al je driften te volgen en
te lachen om al het andere.
Lees verder met de citaten van deel 2.
Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.
![Antoine et Colette [DVD - MK2]](https://m.media-amazon.com/images/I/91jcWDizVTL._AC_UY218_.jpg)
![Mikio Naruse Collection [1955]](https://media.s-bol.com/jRR1LO96gvO5/148x210.jpg)
