maandag 30 oktober 2017

Paco Roca: La casa

Paco Roca: La casa (Spanje, 2015): 125 blz: Vertaald door Lindy Jense (2017): Uitgeverij Soul Food Comics

La CasaEen jaar na de dood van hun vader Antonio komen de zoons Vicente en José en dochter Carla bij elkaar in het vakantiehuis van hun vader om daar te gaan klussen zodat ze het huis goed kunnen verkopen.

Al klussend halen ze herinneringen op aan hun vader. Ze hebben er alle drie in hun jeugd veel vakanties doorgebracht. Het vakantiehuis was voor hun pa zijn lust en zijn leven.

"La casa" is een prachtig getekende ingetogen graphic novel die laat zien dat je met gevoel en vakmanschap van een klein gegeven iets heel moois kunt maken. Warm aanbevolen voor alle liefhebbers van graphic novels!

Evenals bij het vorige boek werd ik hierop gewezen door de recensie van Teunis.

 

zaterdag 28 oktober 2017

Marcel Ruijters: Jheronimus

Marcel Ruijters: Jheronimus (Nederland, 2015): 154 blz: Uitgeverij Lecturis

JheronimusIn "Jheronimus" schetst Marcel Ruijters het levensverhaal van Hieronimus Bosch, de beroemdste Nederlandse schilder uit het eind van de 15e, begin 16e eeuw.

Omdat over het leven van Bosch niet zo veel bekend is, is het een vrije interpretatie.

De mensen in "Jheronimus" worden afgebeeld met langgerekte lijven en enorme neuzen. Het heeft iets karikaturaals dat wel bij het werk van Bosch past. Ik vind de tekeningen sowieso erg knap gemaakt, hoewel ze niet helemaal naar mijn smaak zijn.

Voor liefhebbers van een graphic novel valt hier veel te genieten. Zie ook het blog van Teunis, naar aanleiding van zijn grondige bespreking heb ik dit boek gelezen.

  

woensdag 25 oktober 2017

Hiroshige & Eisen: The Sixty-Nine Stations along the Kisokaido

Hiroshige & Eisen: The Sixty-Nine Stations along the Kisokaido (Duitsland, 2017): 191 blz: Uitgeverij Taschen

HiroshigeIk zag dit boek twee weken geleden bij boekhandel Steven Sterk liggen, heb het even ingekeken en was gelijk verkocht.

De Kisokaido is een postweg in Centraal Japan van 534 kilometer lengte tussen Tokyo en Kyoto, aangelegd in de 17e eeuw, om ervoor te zorgen dat de communicatie in het keizerrijk sneller verliep. Op de Kisokaido liggen 69 postplaatsen waar overnacht kon worden. De houtblok-kunstenaars Hiroshige en Eisen hebben samen houtblok-etsen gemaakt van alle halteplaatsen, Eisen van 24 en Hiroshige van 47 plaatsen.

Het boek komt in een mooi vormgegeven doos, is een paperback in oblong formaat van 42 bij 30 centimeter. De 71 landschappen van Hiroshige en Eisen vormen de kern van het boek. De landschappen zijn zeer gestileerd, vaak met de weg, gebouwen en mensen op de voorgrond en het weidse landschap op de achtergrond. Ik heb het zeer sterke vermoeden dat Hergé (van Kuifje) zich hierdoor heeft laten inspireren, de landschappen van Hiroshige en Eisen zijn net striptekeningen, maar dan van superieure kwaliteit.

Ik ben zeer te spreken over dit boek. Het is op een speciale wijze gebonden, met 5 gaatjes aan de linkerrand waardoorheen touwtjes lopen zodat je als je de touwtjes losmaakt de losse afbeeldingen eventueel kunt inlijsten. Kortom, een prachtig boek voor iedereen die van mooie kunstboeken houdt!

 

maandag 23 oktober 2017

Elena Ferrante: De Napolitaanse romans

Elena Ferrante: De Napolitaanse romans, bestaande uit:

De Napolitaanse romans 1 - De geniale vriendin 



1) De geniale vriendin (Italië, 2011): 335 blz: Vertaald door Marieke van Laake (2013): Uitgeverij Wereldbibliotheek






De nieuwe achternaam 




2) De nieuwe achternaam (Italië, 2012): 473blz: Vertaald door Marieke van Laake (2015): Uitgeverij Wereldbibliotheek






De Napolitaanse romans 3 - Wie vlucht en wie blijft 




3) Wie vlucht en wie blijft (Italië, 2013): 407 blz: Vertaald door Marieke van Laake (2016): Uitgeverij Wereldbibliotheek





De Napolitaanse romans 4 - Het verhaal van het verloren kind 




4) Het verhaal van het verloren kind (Italië, 2014): 472 blz: Vertaald door Marieke van Laake (2016): Uitgeverij Wereldbibliotheek







Zoals dat gaat met hypes loop ik weer eens achter. Terwijl bijna iedere blogger op zijn minst het eerste deel van "De Napolitaanse romans" al heeft gelezen en besproken, kom ik achteraan gesloft. Veel over de inhoud zal ik hier niet vertellen, lees daarvoor de prachtige besprekingen van met name Bettina en Tony (in het Engels).
 
De afgelopen weken heb ik zitten lezen in "De Napolitaanse romans" van Elena Ferrante. Deze romans werden me van alle kanten aanbevolen. Wie Elena Ferrante is, was lange tijd onduidelijk. Nu denkt men dat de boeken door een man geschreven zijn. Omdat de romans vooral over vrouwenlevens gaan, moet die man zich daar dan wel heel erg goed hebben kunnen inleven.

Het eerste deel "De geniale vriendin" vond ik geweldig. Het gaat over de vriendschap tussen de schrijfster Elena (door iedereen Lenu genoemd) en haar vriendin Lila (alleen zo genoemd door Elena, ze heet eigenlijk Lina) vanaf de leeftijd van 10 jaar tot het moment waarop Lila op 16-jarige leeftijd trouwt. Het zijn vriendinnen van de lagere school. Elena kan goed leren, maar ze staat in de schaduw van Lila die pas echt slim is. Lila wordt van school gehaald, maar Elena mag tot haar grote geluk verder studeren. Een groot deel van de 4 romans probeert Elena uit de schaduw van Lila te komen die net iets slimmer en ook aantrekkelijker voor de jongens is. Deze vriendschap wordt zeer overtuigend beschreven, nooit eerder las ik een zo overtuigend boek over de vriendschap tussen twee jonge vrouwen.

"De Napolitaanse romans" zijn sowieso relatieromans, alle relaties, zowel die tussen vrouw en vrouw, als die tussen man en vrouw worden zeer uitgebreid beschreven.In feite gaan de boeken nergens anders over. Zaken die het leven toch zeer veraangenamen zoals: het luisteren naar mooie muziek, het lezen van goede boeken, genieten van beeldende kunst, wandelen in de natuur, lekker eten en drinken komen nauwelijks aan bod in deze romans. Ook is er geen sprake van mooi geformuleerde zinnen, filosofische gedachten of enige vorm van levenswijsheid.

De stad Napels waar het grootste deel van de romans zich afspeelt komt niet tot leven, evenals de andere plaatsen (Milaan, Pisa, Florence, Rome) waar delen van de roman zich afspelen. Er wordt terloops vermeld dat Elena enige reizen maakt, met name voor haar werk, maar daar wordt ook niets bijzonders over vermeld. Het enige waar wel wat over verteld wordt is wanneer ze seks heeft, overigens in de meeste gevallen zonder daar veel plezier aan te beleven.

Ook is er geen enkele vorm van humor in het boek, zelfspot of relativering.Verder komt er erg veel geweld in de boeken voor, er worden nogal wat mensen in elkaar geslagen of zelfs vermoord.

Mijn slotconclusie moet toch zijn dat deze romans enigszins overgewaardeerd worden. Er valt zeker veel plezier aan te beleven, maar al het relatiegedoe is wat mij betreft iets te veel van het goede. Ook zouden de romans een flink stuk korter kunnen zijn.

Ik heb alle 4 de romans in een ruk achter elkaar gelezen. Dat zou ik andere lezers zeker niet aanbevelen. Het lijkt mij een beter idee om deze romans met flinke tussenpozen te lezen.

Dat de romans van mij ondanks alle dingen die gemist worden toch 5 sterren krijgen, is omdat de relaties tussen de verschillende personages voortreffelijk zijn uitgewerkt zodat je te maken krijgt met personen van vlees en bloed. Toch een aanrader dus!

   

donderdag 19 oktober 2017

Dvd: 7 Up, 14 Up, 21 Up, 28 Up, 35 Up, 42 Up, 49 Up

7 Up, 14 Up, 21 Up, 28 Up, 35 Up, 42 Up, 49 Up (Groot Brittannië, 1963- heden): Ongeveer 140 minuten per aflevering, Regisseur: Michael Apted

56 Up PosterIn 1963 begon een uniek experiment op film: een aantal kinderen van 7 jaar oud werd geïnterviewd en gefilmd terwijl zij antwoord op de vragen gaven. Deze eerste aflevering van wat een langdurig lopende serie zou worden was tamelijk onschuldig: de kinderen werden gefilmd tijdens een uitje naar de dierentuin en op de vragen volgden meestal door de ouders voorgeprogrammeerde antwoorden. Deze eerste aflevering was een sensatie, iedereen was benieuwd hoe het deze kinderen in de toekomst zou vergaan.

Inmiddels zijn we 54 jaar verder en zijn er iedere 7 jaar nieuwe interviews toegevoegd met de 12 kinderen die besloten aan de programma's deel te blijven nemen. Het deel 56 Up is al verschenen, maar die heb ik nog niet gezien, mijn dvd-box loopt tot 49 Up.
Het moet gezegd worden, ik ben razend enthousiast over deze serie. In iedere aflevering worden nieuwe interviews en filmbeelden toegevoegd, terwijl ook de hoogtepunten uit de overige afleveringen worden toegevoegd. Zo bestaat het deel 49 Up uit fragmenten van alle 7 afleveringen.
Dit zijn echte levens van echte mensen. Het was vooraf niet te voorzien hoe iedereen terecht zou komen, maar de meesten hebben het goed gedaan.

We hebben een taxichauffeur (Tony), die getrouwd is, al kleinkinderen heeft en een huis op Ibiza laat bouwen.
Nick, opgegroeid als plattelandsjongetje in Yorkshire is nu kernfysicus, vader van een kind, gescheiden van zijn eerste vrouw en heeft een nieuwe relatie.
Suzy, van rijke afkomst, een zenuwachtige tiener die al 25 jaar op het oog gelukkig getrouwd is. John, een jongen uit de Upperclass, die advocaat is geworden en erover denkt om in de politiek te gaan.
Andrew, een jeugdvriendje van John die ook advocaat is en ook al meer dan 20 jaar gelukkig getrouwd.
Neil die op zijn 28e zwerver was, maar intussen toch min of meer zijn draai heeft gevonden in een plaatsje op het platteland.
Bruce die op zijn 7e missionaris wilde worden om de wilde mensen in Afrika te leren hoe ze min of meer beschaafd kunnen worden. Inmiddels is hij wiskundeleraar op een jongensschool.
Simon, de enige jongen met een donkere huidskleur, die getrouwd is, 5 kinderen heeft gekregen, gescheiden is en nu met zijn nieuwe vriendin nog en kind heeft gekregen.
Paul die met zijn moeder naar Australië is geëmigreerd, een reis van 6 maanden door Australië heeft gemaakt en de laatste 10 jaar allerlei baantjes heeft gehad.
Jackie, die getrouwd is, weer gescheiden en op latere leeftijd nog 3 kinderen heeft gekregen.
Lynn, al 28 jaar gelukkig getrouwd en bibliothecaresse.
Sue, heeft ook kinderen en is nu alleenstaande ouder.

In iedere aflevering worden de deelnemers gevraagd naar hun werk en hun relaties. Kinderen en in het laatste deel ook kleinkinderen worden getoond. Zoals te verwachten lopen de levens min of meer parallel (school, trouwen, kinderen krijgen, scheiden, kleinkinderen), maar zijn er natuurlijk ook grote verschillen. De deelnemers worden veelal gefilmd bij alledaagse dingen zoals het boodschappen doen, een bezoek aan een zwembad, een bowlingbaan of tijdens een vakantie. Ook wordt de vraag gesteld in hoeverre deze serie hun levens heeft beïnvloed, alle deelnemers zijn inmiddels bekende Britten.

Al met al vind ik de Up-series een van de meest indrukwekkende televisieseries die ik ooit heb gezien en aanbevolen aan iedereen!

  

donderdag 12 oktober 2017

Sarah Bakewell: Hoe te leven


Small Cover ImageNadat ik afgelopen maand "De essays" van Michel de Montaigne in de prachtige vertaling van Hans van Pinxteren heb herlezen was het tijd om dit boek van Sarah Bakewell over Montaigne en zijn boek te herlezen.

"Hoe te leven" is een dubbelbiografie. Enerzijds gaat het over de mens Michel de Montaigne en anderzijds over "De essays", het boek waarmee hij beroemd is geworden.

Over het leven van Montaigne is relatief weinig bekend, buiten wat hij zelf heeft opgeschreven in zijn essays.

Montaigne is geboren op 28 februari 1533. In zijn vroege jeugd leerde hij spelenderwijs Latijns spreken doordat iedereen in zijn omgeving Latijns met hem sprak, zelfs zijn ouders en de bedienden die speciaal hiervoor een paar woordjes Latijns leerden.

Hij had een vrij conventionele schoolperiode. Van 1548 tot 1554 heeft hij waarschijnlijk rechten gestudeerd. Op 23 september 1565 trouwt Montaigne.

Hij krijgt van zijn vader de opdracht om voor hem een boek van Raymond de Segond te vertalen, dat waarschijnlijk de inspiratie vormde voor zijn latere loopbaan als schrijver. In 1568 stierf zijn vader en erfde Montaigne het landgoed en het bijbehorende kasteel.

Rond 1572 begint Montaigne aan het werk van "De essays" die in 1580 worden gepubliceerd.

Ondanks het feit dat Montaigne geen publieke functie nastreeft wordt hij in 1581 tot burgemeester van Bordeaux gekozen, wat hij tot 1585 blijft. Op 13 september 1592 sterft Montaigne als gevolg van complicaties die hij heeft van zijn nierstenen.

Belangrijke gebeurtenissen in die tijd zijn de voortdurende burgeroorlogen tussen de katholieken en protestanten tussen 1562 en 1595 en de pestepidemie van 1585.

De biografie is goed geschreven en geeft een levendig beeld van Montaigne en zijn tijd.Wel vond ik de hoofdstukken over de ontvangst van Montaigne in latere eeuwen door verschillende schrijvers niet zo relevant. Het boek had wat mij betreft rustig 100 bladzijden korter gekund.

Een aantal citaten:

- Montaigne had belangstelling voor morele dilemma's, maar was minder geïnteresseerd in wat mensen hoorden te doen dan in wat ze in werkelijkheid deden.

- In het grote vertrek had hij de nokbalken laten beschilderen met citaten die ook voornamelijk klassiek waren.

- Terwijl de man Montaigne zich met zijn dagelijkse leven op het landgoed bezighield, liep de schrijver Montaigne achter hem aan, bespiedde hem en maakte aantekeningen.

- Montaigne herzag eerdere versies van de Essays steeds opnieuw, voegde materiaal toe zoals het hem inviel en deed geen poging zijn boek in het keurslijf van beginselvastheid te persen. Binnen een paar regels ontmoeten we Montaigne als jonge man, vervolgens als oude man met één been in het graf, en dan weer als burgemeester van middelbare leeftijd die gebukt gaat onder zijn verantwoordelijkheden.

 - Omdat hij zich in zijn vroege jeugd zich slechts had laten leiden door zijn eigen nieuwsgierigheid, groeide hij op tot een volwassene met een onafhankelijke geest die in alles zijn eigen weg volgde in plaats van zich naar plicht en discipline te voegen.

- Montaigne koos voor Frans en niet voor Latijn. In de Essays geeft hij hier een merkwaardige reden voor. Van het Frans kon niet worden verwacht dat het even duurzaam zou zijn als de klassieke talen, zei hij; daarom waren zijn schrijfsels gedoemd tot een korte levensduur en kon hij opschrijven wat hij maar wilde, zonder zich over zijn reputatie te bekommeren.

-Doorgaans koesterde Montaigne minachting voor academische filosofen: hij hield niet van hun geleerde gedoe en hun abstracties. Maar hij toonde een eindeloze fascinatie voor een andere filosofische traditie: de grote pragmatische scholen die vragen onderzochten als: hoe kun je het hoofd bieden aan de dood van een vriend, hoe kun je moed verzamelen, hoe moet je handelen in moreel moeilijke situaties en hoe kun je het beste van het leven maken.

- Het komt mij voor dat er voor elke door mij nagegane redenering die iets onomstotelijk lijkt te bewijzen een andere redenering te vinden is die onomstotelijk, en even overtuigend of betwijfelbaar, het tegenovergestelde lijkt te bewijzen.

- Er was slechts één uitzondering op zijn regel "betwijfel alles": hij verklaarde omzichtig dat hij zijn geloof boven elke twijfel verheven achtte. Hij onderschreef de algemeen aanvaarde leerstellingen van de katholieke Kerk, en daarmee was de kous af.

- Montaigne daarentegen zag zichzelf totaal anders: als een in elk opzicht door en door gewone man.

- Montaigne smeerde zijn woorden niet in alle richtingen uit zoals Joyce, maar wel was het zijn gewoonte om alles wat hij had geschreven te herzien, uit te werken en aan te vullen. Hoewel hij steeds weer op zijn werk terugkwam, lijkt hij vrijwel nooit de aandrang te hebben gevoeld om dingen te schrappen, maar alleen om er meer aan toe te voegen.

"Hoe te leven" staat vol met citaten uit "De essays" deels dezelfde die ik vermeld heb bij de bespreking van "De essays".

Collega bloggers Anna, Jacqueline, Joke en Koen hebben alle vier een prachtige bespreking van "Hoe te leven" geschreven. Zij hebben er alle vier voor gekozen om "Hoe te leven" te lezen alvorens aan "De essays" te beginnen.

Zelf heb ik er voor gekozen om eerst "De essays" te lezen. In mijn ogen zijn "De essays" prima te lezen zonder aanvullende informatie. Enigszins chargerend gezegd volstaan de vier bladzijden chronologie op blz 413 tot 416 uit "Hoe te leven". Omgekeerd valt van "Hoe te leven" veel meer te genieten als je eerst "De essays" hebt gelezen.


 

woensdag 11 oktober 2017

Steve McCurry: Afghanistan

Steve McCurry: Afghanistan (Verenigde Staten, 2017): 259 blz: Uitgeverij Taschen

Steve McCurryNa het schitterende "The iconic photographs" uit 2011 heeft Steve McCurry nog een aantal fotoboeken gepubliceerd: "From these hands", over de koffieteelt uit 2015, "India", ook uit 2015, "On reading" uit 2016 en nu dan het prachtige "Afghanistan".

In "Afghanistan" staan tal van prachtige foto's zoals we van Steve McCurry gewend zijn. De eerste 30 blz bevatten zwart-witfoto's, maar wie aan McCurry denkt, denkt natuurlijk aan zijn kleurenfoto's. In het boek foto's van landschappen, van gebouwen, maar natuurlijk vooral een groot aantal portretfoto's en foto's van mensen in het landschap, de onderwerpen waarmee McCurry beroemd is geworden.

"Afghanistan" is het eerste boek van McCurry dat bij de Duitse uitgeverij Taschen is uitgegeven. Het is een prachtig boek, hardcover met stofomslag op stevig papier, met natuurlijk vooral veel hele mooie foto's. Aanbevolen!

   

maandag 9 oktober 2017

Dvd: De helaasheid der dingen

De helaasheid der dingen (België, 2009): 104 minuten: Regisseur Felix van Groeningen

De helaasheid der dingen Poster"De helaasheid der dingen" is de verfilming van het gelijknamige boek van Dimitri Verhulst.

In het dorpje Reetverdegem woont de 13 jarige Gunther Strobbe samen met zijn vader Marcel en zijn 3 ooms Koen, Breejen en Petrol en zijn oma die voor iedereen zorgt. Alle mannen zijn zuipschuiten, het lijkt wel of het enige doel in hun leven is om zoveel mogelijk liters bier weg te werken.

Er wordt in het dorp een competitie gehouden om het wereldrecord bierdrinken te verbeteren. Deze wedstrijd wordt gewonnen door Koen, die vervolgens doodleuk in zijn auto stapt en in het ziekenhuis belandt. Breejen zorgt voor een nog grotere uitdaging: de Tour de France van het drinken, waarin behalve bier ook sterke drank wordt gedronken.

Het is een tragisch verhaal, waar door de lichtvoetige manier waarop het vertelt wordt veel bij valt te lachen. Sommige one-liners uit de film zijn ijzersterk:
- Marcel investeerde zijn salaris integraal in de dichtstbijzijnde kroeg.
- Oma had een hart dat groter was dan haar uitkering.

Het Vlaamse dialect dat veel gesproken wordt in de film draagt zeker ook bij aan de sfeer. Ik vind "De helaasheid der dingen" een van de beste Nederlandstalige films die ik ken. Ik heb de film inmiddels een keer of vier gezien en kan hem iedereen aanraden die van amusement met een serieuze ondertoon houdt!

 

zaterdag 7 oktober 2017

Dvd: Casablanca

Casablanca (Verenigde Staten, 1942 ): 98 minuten: Zwart-wit: Regisseur Michael Curtiz

Casablanca PosterIn Casablanca staat een café: Rick's American. De eigenaar hiervan is Rick (gespeeld door Humphrey Bogart), een cynische Amerikaan, die zich alleen om hemzelf bekommert.

Jaren eerder heeft hij in Parijs een romance gehad met een Zweedse, Ilsa (gespeeld door Ingrid Bergman).

Dan komen in Casablanca de voortvluchtige Tsjech Victor Laszlo en zijn vrouw Ilsa aan. Ze proberen om te ontsnappen naar Amerika, maar zal hun dat lukken?

"Casablanca" is volgens mij en velen met mij, een van de mooiste films ooit met prachtrollen van Humphrey Bogart en vooral van Ingrid Bergman. Ingrid Bergman is een van die vrouwen die de hele film naar een hoger plan trekken (net zoals Grace Kelly in Rear Window en Claudia Cardinale in Once upon a time in the West).

 

donderdag 5 oktober 2017

Caleb Melby & JESS3 (tekeningen): De Zen van Steve Jobs

Caleb Melby & JESS3 (tekeningen): De Zen van Steve Jobs (Verenigde Staten, 2012): 65 blz: Vertaald door Jörgen van Drunen (2012): Uitgeverij Kosmos: Oorspronkelijk uitgever John Wiley and sons

De zen van Steve JobsEen tijdje terug kreeg ik van een vriend dit boek te leen.

Zoals bekend was Steve Jobs de medeoprichter van Apple. Hij had een vriend, Kobun, die een Japanse Zenmeester was en van wie hij van alles leerde en met wie hij van alles besprak.

Caleb Melby heeft uitgebreid onderzoek naar deze vriendschap gedaan en het verhaal van dit boek geschreven, dat door een aantal verschillende tekenaars is geïllustreerd.

"De zen van Steve Jobs" is een prachtig getekende graphic novel. De tekeningen zijn bewust eenvoudig gehouden in zwart-wit met soms een steunkleur. De eenvoud die de producten van Jobs kenmerkte straalt ook van de tekeningen af.

Over Steve Jobs zijn vele boeken geschreven. Dit boek behandelt maar een klein aspect van zijn leven, maar is duidelijk met liefde gemaakt en zonder meer een must voor liefhebbers van een graphic novel en voor mensen die in Steve Jobs zijn geïnteresseerd. Een aanrader!

   

dinsdag 3 oktober 2017

Michel de Montaigne: De essays: deel 3

Michel de Montaigne: De essays (Frankrijk, 1580): 1444 blz: Vertaald door Hans van Pinxteren (2004): Uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep: deel 3: blz 1015-1444

De essays Voor een toelichting op "De essays" in zijn geheel zie mijn stukje bij deel 1.

In dit derde deel gaat Michel de Montaigne onverdroten verder met zijn essays.

Opnieuw erg citeerwaardig, hieronder een aantal van de mooiste citaten:

- 4 Een openhartige manier van praten opent ook een ander de mond en maakt hem loslippig, zoals de wijn en de liefde.

- 8 Een geleerd man is niet geleerd op elk gebied, maar een wijs man is wijs in alles, zelfs in zijn onwetendheid.

- 10 Menigeen heeft de wereld in verbazing gebracht, terwijl zijn vrouw en zijn bedienden niets bijzonders in hem zagen. Maar weinigen worden bewonderd door hun huisgenoten.

- 13 Elke wijsheid is dwaas die de algemene dwaasheid niet voor lief neemt.

- 14 Wij moeten onze verlangens richten op de meest nabije, gemakkelijk bereikbare dingen, en ze daartoe beperken.

- 19 In mijn jeugd heb ik mij in de boeken verdiept om indruk te maken; later, een beetje, om wijs te worden; en tegenwoordig om mij te vermaken; maar nooit om er fortuin mee te maken.

- 20 Lezen heeft zo zijn nadelen, en nogal ernstige: het houdt de geest fit, maar het lichaam, dat eveneens om zorg en aandacht vraagt, blijft intussen werkeloos toezien, verkwijnt en verkommert.

- 23 De geest brengt geen blijdschap voort wanneer het lichaam lijdt.

- 33 Want een vrouw en een huwelijk danken hun goede naam niet aan het feit dat ze goed zijn, maar dat erover gezwegen wordt.

- 34 Door een vesting te versterken, maak je de verovering daarvan des te waardevoller en begerenswaardiger.

- 40 Om mensen om te brengen kiezen wij het open veld en het volle daglicht, om ze voort te brengen kruipen wij weg in een donker hoekje.

- 50 Ik heb nog nooit meegemaakt dat een vrouw om de schoonheid van iemands geest, hoe wijs en rijp hij ook is, een hand wilde uitsteken naar zijn lichaam, als dit ook maar enigszins in verval was geraakt.

- 52 Rechtspraak is er niet ter wille van de rechter, maar voor de rechthebbenden. Superieuren worden nooit aangesteld voor hun eigen belang, maar in het belang der ondergeschikten, zoals een dokter er voor de zieke en niet voor zichzelf is.

- 54 Ik ben zozeer op mijn gemak gesteld dat ik het geluk niet afmeet naar zijn hoogte maar naar zijn haalbaarheid.

- 58 Zelfkritiek wordt altijd geloofd, eigen roem nooit.

- 61 Als ik ergens pijn in mijn hoofd van krijg, is het wel van stomkoppen, en ik zie liever de ondeugden van mijn mensen dan hun onbezonnenheid, hun lompheid en hun stompzinnigheid.

- 65 Dagelijks hoor ik dwazen dingen zeggen die niet dwaas zijn.

- 69 Iemand die daarentegen in zichzelf genoegen schept, die wat hij in handen heeft boven alles stelt en niets mooier vindt dan wat hij voor zich ziet, is misschien niet wijzer, maar zeker gelukkiger dan wij. En zo iemand benijd ik, niet om zijn wijsheid, maar om zijn geluk.

- 79 Het is een slechte eigenschap dat wij onze achterstand op anderen meer betreuren dan dat wij ons verheugen op onze voorsprong op velen.

- 86 Gewoonlijk antwoord ik degenen die mij vragen waarom ik reis, dat ik wel weet waar ik voor wegloop maar niet wat ik zoek.

- 87 Andermans narigheid zal ons waarschijnlijk niet zo pijnlijk treffen als het eigen zeer.

- 88 Vriendschappen die je geheel op eigen initiatief hebt aangeknoopt zijn gewoonlijk hechter dan die ontstaan zijn door een gemeenschappelijke woonplaats of door de banden des bloeds.

- 94 Ik beleef niet echt een genoegen aan iets, zolang ik het niet met een ander delen kan.

- 99 Met een zwakke maag heb je een streng en uitgekiend dieet nodig. Als je een sterke maag hebt, kun je eenvoudig eten waar je van nature trek in hebt.

-102 Niemand geeft aan anderen zijn geld weg, iedereen doet dat wel met zijn tijd en zijn leven. Er is niets anders waarmee wij zo verkwistend omspringen, terwijl tijd juist het enige is waarbij gierigheid wel prijzenswaardig en nuttig is.

- 103 Wie totaal niet voor anderen leeft, leeft nauwelijks voor zichzelf.

- 104 Materiële armoede valt gemakkelijk te verhelpen, geestelijke armoede nooit.

- 105 Socrates zag eens hoe een grote hoeveelheid rijkdommen, juwelen en duur meubilair in processie door Athene werd gedragen, en hij zei: "Wat zijn er veel dingen die ik niet wil hebben."

- 109 Zodra ik iets dat best waar kan zijn krijg te slikken als een onomstotelijke waarheid, lust ik het niet meer. Ik houd van woorden die de boudheid van onze beweringen temperen en verzachten: misschien, enigszins, ietwat, naar verluidt, ik geloof en dergelijke.

- 111 Hoeveel natuurlijker is het niet dat ons verstand op een dwaalspoor is gezet door onze grillige, op hol geslagen geest dan dat iemand van ons, door een vreemde geest bezeten, in levenden lijve op een bezemsteel zijn schoorsteenpijp uit is gevlogen?

- 119 Overeenkomstigheid maakt de dingen nooit zo eender als het verschil ze anders maakt.

- 123 Hoezeer de ervaring ons ook tot voordeel kan strekken, toch zullen wij niet veel wijzer worden van het voorbeeld van anderen als wij niet profiteren van onze eigen ervaringen: want die zijn ons meer eigen en zullen ons zeker voldoende leren wat wij moeten weten.

- 124 Je hebt heel sterke oren nodig om te kunnen luisteren naar openhartige kritiek op jezelf: maar weinigen kunnen dit verdragen zonder zich gekrenkt te voelen. Daarom: als iemand de moed heeft je zulke kritiek te leveren, getuigt dit van een bijzondere genegenheid.

- 128 Zelfs koningen en wijsgeren kakken, en dames ook.

- 130 Zo heb ik altijd veel meer geluisterd naar mijn genoegens dan naar welk medisch advies ook.

- 139 Geen saus zo lekker en geen kruid zo pittig als het zout dat je uit goed gezelschap haalt.

- 145 En zelfs op de hoogste troon ter wereld zit je nog altijd op je eigen gat.

De drie weken die ik heb doorgebracht met het herlezen van "De essays" waren een waar genoegen. Samen met de eerder dit jaar herlezen verhalen van Tsjechov het meest indrukwekkende wat ik ooit heb gelezen. Hopelijk hebben mijn lezers genoten van de vele citaten.

 

zondag 1 oktober 2017

Hoe ik aan mijn citaten kom en het grote feest der citaten

Wie mijn besprekingen leest zal opvallen dat ik vaak een aantal citaten geef. Hoe kom ik daaraan?
Als ik tegenwoordig een boek lees, dan heb ik altijd een potlood bij de hand. Ik zet streepjes bij belangrijke passages, stukken tekst die de inhoud samenvatten of stukken tekst die ik citeerbaar vind. Als ik het boek uit heb lees ik al deze aangestreepte stukken tekst door en zet opeenvolgende nummers bij de stukken die ik mogelijk wil gebruiken als citaat. De volgende ronde is dat ik de nummers van de citaten die ik waarschijnlijk wil gebruiken op een papiertje schrijf  en omcirkel en die ik mogelijk wil gebruiken onderstreep. Als ik dan uiteindelijk de bespreking schrijf vallen er soms nog een paar citaten af omdat ik er teveel heb, of omdat ze niet sprekend genoeg zijn. Op deze manier blijven altijd de in mijn ogen beste citaten over.

Waaraan moet een goed citaat voldoen?
- Het moet goed geformuleerd zijn, de exacte bewoording van een citaat maakt veel uit.
- Het moet liefst typerend zijn voor de tekst, liefst kort, verrassend en humoristisch.

Een aantal van de beste citaten die ik in tien jaar tijd heb gevonden vindt u hier:
Het grote feest der citaten:

- De criticus beledigt de auteur: men noemt dat kritiek. De auteur beledigt de criticus: men noemt dat belediging. (Henry de Montherlant)

- De voornaamste moeilijkheid na een nieuwe leefregel ontdekt en aanvaard te hebben is uit te vinden wanneer je hem moet overtreden.  (Henry de Montherlant)

- De barbaarsheid van het Christelijk geloof:
Een vader die zijn zoon laat executeren voor door anderen begane misdrijven en wandaden teneinde de werkelijke schuldigen straffeloosheid te bezorgen, zou overal ter wereld gerechtelijk worden vervolgd als zijn daad aan het licht kwam. Iedereen zou er schande over spreken. Toch vormt een dergelijke primitieve, wrede, onredelijke misdaad de grondslag van het christelijk geloof. (Theo Kars)

- Dreigementen:
Dreigementen zijn de enige beloftes die je niet altijd dient na te komen. (Theo Kars)

- De beste moraal:
Chamfort:"Geniet en bewerk dat anderen genieten, zonder jezelf of hen te schaden, dat is volgens mij de kern van de moraal." Zo bezien is het bedrijven van de liefde zowel het plezierigste als het beste wat een mens kan doen.

- Ongelijk bekennen, hoe eerder hoe beter:
Het toegeven van een fout is en daad van geestelijke hygiëne. Er zijn mensen die onmogelijk de zinnetjes "Ik heb een fout gemaakt", "Ik heb mij vergist" of "Ik heb ongelijk"over hun lippen kunnen krijgen, zelfs als overduidelijk is dat zij een fout of vergissing hebben begaan. Zij lijken zich er niet van bewust te zijn dat zij door hun onvermogen ongelijk te bekennen meer gezichtsverlies lijden dan door de fout die zij hebben gemaakt. (Theo Kars)

Een limerick van Alex van der Heide:
Een zekere Achmed in Bagdad
Lag plat met z'n gat op z'n badmat,
Zo las hij z'n dagblad
En iedereen zag dat,
't is raar, maar in Bagdad daar mag dat! (Vic van de Reijt)

- Ik lees zonder systeem, zonder behoefte om "bij te blijven", gewoon waar ik toevallig zin in heb. Kluizenaar zijn in het leven, vagant in de wereldliteratuur, dat is een mooi program. (Hans van Straaten, is ook op mij van toepassing, tenminste wat het lezen betreft)

- Intelligente mensen worden nooit gelukkig. Domme trouwens ook maar zelden. (Hans van Straaten)

- Voor vele mensen zou de ideale maatschappij al gerealiseerd zijn als zij elke avond voetbal op de televisie konden zien. (Hans van Straaten)

- Minuten kruipen, jaren vliegen voorbij. (Hans van Straaten)

- De angst voor het leven drijft ons tot zelfmoord, de angst voor de dood doet ons verder leven. (Hans van Straaten)

- Alice vraagt aan de Kollumer poes: "Kunt u me misschien vertellen welke kant ik op moet?" "Dat hangt er heel erg van af waar je heen wil" zei de Kat. "Dat kan me niet zoveel schelen-" zei Alice. "Dan doet het er niet toe welke kant je op gaat" zei de Kat." -als ik maar ergens kom," voegde Alice er bij wijze van verklaring aan toe. "O, dat zal wel lukken," zei de Kat, "Als je maar lang genoeg doorloopt." (Lewis Carroll)

- Ik heb in Londen een zeer ter zake kundige Amerikaan leren kennen die me verzekerde dat een jong, gezond en goed verzorgd kind op de leeftijd van één jaar voorziet in een heerlijke, voedzame en gezonde maaltijd. Daarbij maakt het geen verschil of het gestoofd, gegrild, gebakken of gekookt is, en ik twijfel er niet aan dat het evengoed smaakt in een fricassee of ragoût. (Jonathan Swift)

- Een jonge subalterne officier in Brits Indië werd gedood door een tijger, en toen zijn ouders dat te horen kregen, zonden ze een telegram naar de kolonel van zijn regiment, omdat ze de lieve jongen graag in hun familiegraf wilden bijzetten: Stuur alstublieft wijlen James naar huis alle onkosten betaald. Na vele maanden, na een onredelijk lange tijdspanne, kwam er een gigantische doodskist aan, en toen ze die openmaakten werden ze van afgrijzen vervuld bij het zien van een dode tijger. Ze telegrafeerden naar India: Vergissing zit tijger in kist niet James. De kolonel antwoordde: Helemaal geen vergissing tijger in kist James in tijger. (Norman Douglas)

- It's a truth universally acknowledged, that a single man in possesion of a good fortune must be in want of a wife (Jane Austen, openingszin uit Pride and prejudice)

- Of het waar is weet ik niet, maar het is een mooi verhaal, dus schrijf ik het maar op. (Herodotus)

Beschaving:
- Ik zou niet weten waar men het beschavingspeil van een land het beste aan af kan meten, maar zeker eerder aan de mildheid van zijn gevangenissysteem dan aan het feit dat de politieke leiders er met mes en vork kunnen eten.

Christendom:
- Het christendom is een godsdienst die de mensen geen opium maar wel polio gunt.

Genot:
- Vroeger hadden de mensen een schuldgevoel omdat ze te veel genoten, of überhaupt genoten, nu omdat ze te weinig genieten van wat ze hebben.

Interviews:
- Interviews met Nederlandse schrijvers komen er meestal op neer dat ze zeggen: "Na mijn werk kom ik thuis, dan heb ik gegeten, dan drinken mijn vrouw en ik nog even een glaasje, dan trek ik mijn pantoffels aan, dan ga ik naar mijn werkkamer en daar beleef ik met het schrijven van twee pagina's het gelukkigste moment van mijn dag."

Katholieken:
- Katholieken, zijn dat niet ook alweer van die mensen van wie, als ze dood zijn, in de Volkskrant steevast een overlijdensadvertentie staat met honderdachtentwintig namen van kinderen en kleinkinderen eronder?

Luiheid:
 - Ik hou van niks doen, dus probeer ik ook zo veel mogelijk niks te doen. De straf ervoor is dat ik soms heel hard moet werken .... Ik werk vanzelf alleen zo hard om tijd over te houden. Om niks te doen.

Pedofilie:
- Een pedofiel gaat bij de padvinderij, zoals pyromanen bij de vrijwillige brandweer.

Poëzie:
- Nederland is een land waar niemand gedichten leest en iedereen ze schrijft.

Vrouwen:
- Een mooie vrouw mag best, als ze bovendien een beetje dom is.  (Al deze lemma's komen uit "De buitenkant" van Gerrit Komrij)

- If a man does not make new acquaintances as he advances through life, he will soon find himself left alone. A man, Sir, should keep his friendship in conctant repair.

- A short letter to a distant friend is, in my opinion, an insult like that of a slight bow or a cursory salutation. .... Yet it must be remembered, that he who continues the same sort of life in the same place, will have little to tell.

- There is nothing, Sir, too little for so little a creature as man. It is by studying little things that we attain the great art of having as little misery and as much happiness as possible.

- Labouring man who work hard, and live sparingly, are seldom or never troubled with low spirits.

- If therefore the profession you have chosen has some unexpected inconveniences, console yourself by reflecting that no profession is without them; and that all the importunities and perpexities of business are softness and luxury, compared with the incessant cravings of vacancy, and the unsatisfactory expedients of idleness.

- Poetry, indeed, cannot be translated; and therefore, it is the poets that preserve languages; for we would not be at the trouble to learn a language, if we could have all that is written in it just as well in translation.

- A man will please more upon the whole by negative qualities than by positive; by never offending, than by giving a great deal of delight. In the first place, man hate more steadily than they love; and if I have said something to hurt a man once, I shall not get the better of this, by saying many things to please him.

- The world has few greater pleasures than that which two friends enjoy, in tracing back, at some distant time, those transactions and events through which they have passed together.

- Be not angry that you cannot make others as you wish them to be, since you cannot make yourself as you wish to be.

- You cannot spend money in luxury without doing good to the poor. Nay, you do more good to them by spending it in luxury, you make them exert industry, whereas by giving it, you keep them idle.

- Wine makes a man better pleased with himself. I do not say that it makes him more pleasing to others .... The danger is, that while a man grows better pleased with himself, he may be growing less pleasant to others.

- The great direction which Burton has left to men disordered like you, is this, Be not solitary; be not idle: which I would thus modify;- If you are idle, be not solitary; if you are solitary, be not idle.

- He whose inclination prompts him to cultivate your friendship of his own accord, will love you more than one whom you have been at pains to attach to you.

- Every man desires to see of what he has read; but no man desires to read an account of what he has seen: so much does description fall short of reality. Description only excites curiosity: seeing satifies it. (Een aantal uitspraken van Samuel Johnson zoals opgeschreven door James Boswell in zijn biografie van Johnson)

 Safety first:
Een autobestuurder in Bombay
Was iemand, die alles zo domday
Dat al het verkeer
Bij 't zien van dat heer
Maar liefst over Eindhoven omray

No pay, no play:
"I may be good for nothing"
the light young maiden said,
"but I won't be bad for nothing,
at least not in your bed."

Cake and egg!:
My cook, she is a grand ol' gal
and thinks me quite a guy,
that's why between the two of us
it's always cook an' I.
(van John O'Mill)

- De paarden onderscheidden zich in niets van de mensen. Zij bezweken aan het Noorden, aan het werk dat hun krachten te boven ging, aan de slechte voeding, aan het slaan, en ook al kregen zij duizendmaal minder te verduren dan de mensen, toch bezweken ze eerder dan de mensen. En ik begreep waar het om draaide, namelijk dat de mens geen mens was geworden omdat hij door God is geschapen, en niet omdat hij zo'n wonderlijke vinger, een duim, heeft aan iedere hand. Maar omdat hij fysiek sterker is dan andere dieren, meer kan verdragen, en in de laatste plaats omdat hij zijn geest met succes heeft gedwongen zijn lichaam te dienen.

- Hardop zeggen dat het werk te zwaar was, was voldoende om de kogel te krijgen. Op elke opmerking aan het adres van Stalin, hoe onschuldig ook, stond de doodstraf. Zwijgen wanneer er "Hoera voor Stalin" werd geroepen was voldoende om de doodstraf te krijgen. Zwijgen is agitatie, dat is vanouds bekend.

- Ik heb meer dan eens gemerkt dat gevangenschap, vooral in het Noorden, de mensen als het ware conserveert: hun geestelijke groei, hun talenten verstarren op het niveau dat zij ten tijde van hun arrestatie hadden.

- Andrejev tastte in de zak van zijn jekker naar een kruimeltje van het Amerikaanse wittebrood dat hij van zijn middagrantsoen had bewaard. Er waren duizenden manieren om het genot van eten te verlengen. Je kon likken aan dit brood tot het uit je handpalm verdwenen was; je kon er kruimeltjes afbreken, heel kleine kruimeltjes, en op ieder kruimeltje zuigen, het met je tong in je mond omdraaiend. Je kon het op de altijd hete kachel roosteren en de donkerbruine, verbrande stukjes - nog net geen beschuit, maar ook geen brood meer - opeten. Je kon het brood met een mes in heel dunne plakjes snijden en dan pas roosteren. Je kon het brood ook met warm water koken, het eerst aan de kook brengen, dan doorroeren en er een warme brij, een meelpap van maken. Je kon het ook in koud water tot kleine stukjes verkruimelen, en er dan zout op doen, dan kreeg je een soort broodpasta. Dat alles moest Andrejev zien klaar te spelen in het kwartier dat hem nog restte van de middagpauze. Hij at zijn brood op zijn eigen manier op. In een klein conservenblikje werd water aan de kook gebracht, smakeloos sneeuwwater, groezelig door de kleine stukjes verkoold hout en de naalden van de dwergden, die in het blikje waren gevallen. Andrejev deed zijn brood in het ziedende water en wachtte. Het brood zwol op als een spons, een witte spons. Met een stokje, een spaander, viste Andrejev de hete stukjes spons op en bracht ze naar zijn mond. Het doorweekte brood smolt ogenblikkelijk weg in zijn mond.

- "Luizen hebben is natuurlijk een begrip dat nader moet worden gepreciseerd. Een stuk of tien luizen in je ondergoed telt niet mee. Het begint anderen, de dokters en barakgenoten, pas te verontrusten als je bij iemand de luizen zo van zijn kleren kunt plukken en als zijn trui vanzelf beweegt door de luizen die zich erin genesteld hebben."

- Solovjov, die veroordeeld was wegens een vluchtpoging en het eten van mensenvlees, lag in het ziekenhuis bij te komen en hij vertelde graag hoe hij en zijn kameraad bij de voorbereiding van hun vlucht met opzet een derde hadden meegenomen: "voor het geval dat we honger zouden krijgen." De vluchtelingen waren lang, bijna een maand, onderweg. Nadat ze de derde man hadden gedood en deels opgegeten, deels gebraden hadden "voor onderweg" gingen de twee moordenaars ieder huns weegs - ze waren allebei bang om op een nacht door de ander vermoord te worden.

- "De gevangenbewaarder denkt minder aan zijn sleutels dan de gevangene aan ontvluchten." (Varlam Sjalamov)

- Carla en Frank van Putten, moeder en zoon:
"En dan gaan we nu gezellig ergens een tompouce eten, hè Frank?" "Reuze gezellig moeder!" (Denkt: Ik wil geen tompoes. Ik wil een naakte vriendin insmeren met slagroom... Maar ik héb geen vriendin.)

- Koos Koets en Robbie Kerkhof, Oudere Jongeren:
"Hee Koos! Heb je nog zo'n methyleendioxymettamfetaminepil voor me?" "Je bedoelt XTC, Rob?" "Ja! Mozes Kriebel, ik kan die naam maar niet onthouden!"

- Karel Timofeeff, parlementair journalist:
"Ken je dat liedje van Wat Voor Weer Zou Het Zijn In Den Haag? Nou, ik weet 't: laaghangende wolkenvelden met een permanente kans op motregen."

- H. van der Vaart en Tjolk Hekking, burgemeester en wethouder van Juinen:
"Wat wilde ik ook alweer zeggen? Help me eens even Hekking, want jij bent uiteindelijk mijn rechterhand." "Loat telinkse neu waite wat te rechtse hanteut, burgemeester." "Aha! Juist! Zo zeggen we dat hier, in Juinen!"

- Berendien uut Wisp, kruidenvrouwtje:
"Iets tegen hoofdpien? Aardappl'n! De schill'n van vief kilo eigenheimers mal'n, het prutje drie uur lat'n kok'n en met dat nat het zere hoofd inwriev'n."

- Dr. R. Clavan, Oosteuropa-deskundige:
"Meteen na de val van de Berlijnse Muur voorspelde ik al dat er in Oost-Europa een drinkwaterprobleem zou ontstaan. Daarom is het onbegrijpelijk dat wij al jaren melkpoeder exporteren, maar er nog steeds niet in zijn geslaagd waterpoeder te ontwikkelen. Dat moet toch ergens mee aan te maken zijn?"

- Dirk, zwerver:
"Effe denken: is dit nou m'n eerste biertje van vandaog, of m'n laotste van gisteren...?"

- F. Jacobse en Tedje van Es, vrije jongens:
"En ons eerste programmapunt is: nergens geen maximumsnelheid!" "Honderdtwintig? Dat rijen wij al in z'n achteruit!"
(Van Kooten en de Bie)