zaterdag 24 juni 2017

Robert D. Kaplan: Oostwaarts

Robert D. Kaplan: Oostwaarts: Reizen door de Balkan, het Midden-Oosten en de Kaukasus (Verenigde Staten, 2000): 344 blz: Vertaald door Jan Smit (2001): Uitgeverij het Spectrum: Oorspronkelijk uitgever: Random House

In "Oostwaarts" maakt de Amerikaanse journalist Robert Kaplan een reis vanuit Hongarije naar het oosten: door Roemenië, Bulgarije, Turkije, Syrië, Jordanië, Libanon, Israel, Georgië, Turkmenistan, Azerbadjan en Armenië.

Hij komt in contact met staatshoofden, diplomaten, zakenmensen en intellectuelen en maakt zo een politieke analyse van de landen die hij bezoekt. Zijn verslag is zeker lezenswaardig, maar over het Nederlands van de vertaling ben ik niet zo enthousiast.

Een aantal citaten:

- "Weet je wat het werkelijke voordeel is van McDonald's in Hongarije en andere voormailge socialistische landen? Het zijn de enige zaken waar mensen - vooral vrouwen - een schoon toilet kunnen vinden."

- Hij had erbij kunnen zeggen dat de gang van zijn appartementengebouw donker en smerig was, zoals zo vaak in de voormalige communistische wereld, waar tientallen jaren staatseigendom de mensen alle initiatief hadden ontnomen om hun bezittingen te onderhouden, een mentaliteit die maar langzaam veranderde.

- Veel staten waar ik doorheen zou reizen noemden zich weliswaar democratisch, maar de feitelijke machtsverhoudingen op veel plaatsen toonden aan dat het leger, de veiligheidsdiensten en zakelijke oligarchieën allemaal een belangrijke rol achter de schermen speelden.

- "Die worstelaars zijn allemaal grote, sterke kerels met mobiele telefoons, dure auto's, Versace-pakken en jonge meiden aan hun arm. De vriendinnetjes zien er allemaal hetzelfde uit: mager, met blond haar en een onnozel smoeltje, opgedirkt met veel goud."

- Er zijn twee soorten eetzaken en restaurants in de ex-communistische wereld: moderne zaken met plexiglas, marmer en chroom, met goede whisky's en wijnen en een internationale cuisine van uitstekende salades, vis en andere gezonde gerechten - waar de nouveau riche komt eten - en de tochtige eethuizen met vuile ramen, een zinken toonbank en asvlekken in de tafelkleedjes, waar slecht eten op goedkope borden uit de communistische tijd wordt opgediend. Daar komt dus de rest van de bevolking.

- Hoewel Aleppo in het Midden-Oosten lag, waren er frappante overeenkomsten met steden uit het communistische Oost-Europa: gebroken ramen, wegrottende deuren, afbladderende verf en beleefde, ogenschijnlijk doodvermoeide mensen met warrig haar en versleten, slechtzittende kleren, die stoffige bruine karretjes voortduwden, hoewel er ook een paar nieuwe Toyota's en Mercedessen tussen die duizenden oude, aftandse wagens rondreden.

- Toen ik mijn plunjezak naar mijn kamer had gebracht maakte ik met Eka een wandeling door Batoemi. Bij nadere beschouwing zag ik kinderen op blote voeten, vuilnis in de straten, gebarsten stoeptegels en overal kuilen, maar ook Audi's, BMW's en Mercedessen - een typische post-Sovjeteconomie in Afrikaanse stijl, aangejaagd door corruptie.

- Uitspraak van Stalin: "Papier accepteert alles dat erop geschreven wordt."

- Alleen oorlog is een snellere locomotief dan olie voor veranderingen in de Derde Wereld.

 



zondag 18 juni 2017

Vikram Seth: From Heaven Lake


Product DetailsVikram Seth is vooral bekend als auteur van "A suitable boy *****", een dikke pil van bijna 1500 blz die zich afspeelt in het India van de jaren vijftig en die bij het lezen grote indruk op mij heeft gemaakt.

"From Heaven Lake" is het prozadebuut van Seth. Seth is een Indiër die in opdracht van een Amerikaanse universiteit 2 jaar onderzoek heeft gedaan aan de universiteit van Nanking. Als Seth samen met vrienden van de universiteit een georganiseerde rondreis maakt in de buurt van Heaven Lake bedenkt hij dat hij graag naar Tibet wil. Hij slaagt erin om toestemming van de autoriteiten te krijgen om naar Tibet te mogen gaan. Hij vindt een lift met een vrachtwagen en komt zo aan in Tibet. Vervolgens reist hij via Kathmandu door naar Delhi.

"From Heaven Lake" is niet zo'n dik boek, maar het is in prachtig Engels opgeschreven en zeer onderhoudend. Wat mij betreft een klassieker onder de reisverhalen en een absolute must voor iedereen met interesse voor Tibet. Jammer dat Seth niet meer reisverhalen heeft geschreven!

Een aantal citaten:
- The status of a "foreign friend" or "foreign guest" in China is an interesting if unnatural one. Officialdom treats the foreigner as one would a valuable panda given to fits of mischief. On no account must any harm come to the animal. On the other hand, it must be closely watched at all times so that it does not see too much, do too much on its own, or influence the behaviour of local inhabitants.

- I have always wanted to go to Tibet, yet I know that this is largely due to the glamour surrounding the unknown. About Tibetan religion I know very little; and I will have to learn about the climate and geography at first hand. I have no Tibetan friends. A picture of the Potala, Tibetan dancers seen in Darjeeling, an article or two in the newspapers about the Dalai Lama, chance remarks made since my childhood: it is of scraps such as these that my idea of Tibet is composed.

- Lanzhou merely embodies more completely what is present to a greater or lesser degree in all Chinese cities: a stupefying architectural sameness, based on a stupefyingly ugly set of models.... However, the older parts of the cities, the lanes and alleys, are their one saving grace: here the style varies both among and within cities, as concessions are made to climate and individual taste.

- Dog, which I have enjoyed twice in Nanjing, is not eaten here in the western provinces. Dog meat is red, eaten in winter for its "warming" properties, and tastes excellent roasted with red chillies.

- The Cultural Revolution is one example, in which not merely everything foreign but everything that spoke of the Chinese past was condemned, and, if possible, obliterated. Temple after temple, mosque and memorial hall and monastery, painting and screen and book and vase, artefact and artist; almost anyone or anything vulnerable or creative or non-conformist was damaged or smashed. Much of the brilliance and beauty of a great civilisation was in a few years destroyed by its ideology-infected children, the Red Guards.

- By the side of the road near Naqu, a flayed yak's carcass, red and huge, is being hacked apart by men with knives. A good deal revolves around yaks in this economy: transport, milk, meat, fur, hoof, dung, bone, pelt, tail; everything is used. What a versatile machine this is that can convert grass into clothing and butter and fuel and tent-hide.

- Time and again, with no thought other than kindness, people have helped me along in this journey. And this experience is merely a continuation of what I have felt throughout my travels in China: a remarkable warmth to the outsider from a people into whom a suspicion of foreignes has so long been instilled.

- What is ironic is that the same obstructive bureaucrat who drove you to tears of frustration about an obscure regulation or a minor detail on a form may in his private life be so hospitable and generous as to bring you to tears of gratitude.

 


donderdag 15 juni 2017

Jeroen Swolfs: Streets of the world (fotoboek)

Jeroen Swolfs: Streets of the world (Nederland, 2017): 436 blz: Uitgeverij Terra

Streets of the worldIk heb al eerder geschreven over het project van Jeroen Swolfs om in ieder land van de wereld een foto te maken van een straat in de hoofdstad.

Een paar weken terug zag ik "Streets of the world" in de winkel liggen. Ik keek het boek even in en kocht het gelijk. Het is een erg mooi boek geworden met prachtige foto's.

Jeroen Swolfs hanteert steeds dezelfde aanpak: hij gaat naar een belangrijke straat in de hoofdstad van een land, kiest een punt om vanuit te fotograferen, kijkt met zijn camera recht naar voren met steeds dezelfde scherptediepteinstelling en wacht totdat hij een interessante foto heeft.

Hij heeft in mijn ogen het bijna onmogelijke gepresteerd, bijna al zijn foto's zijn een genot om naar te kijken. Op de foto's staan altijd veel mensen, vaak veel hoge gebouwen en ook vaak markten of etensstalletjes. Dat Swolfs een goed gevoel voor compositie heeft is in al zijn foto's te zien, ze zijn vrijwel zonder uitzondering interessant om naar te kijken.

In totaal heeft Swolfs 195 landen bezocht op zijn 7-jarige reis rond de wereld. Drie landen ontbreken nog op zijn lijstje. Het boek is mooi uitgevoerd met bijna alle foto's afgedrukt over 2 volle pagina's. Helaas is er voor gekozen om een aantal foto's wat kleiner af te drukken.

De teksten bij de foto's vond ik over het algemeen weinig toevoegen (Swolfs is duidelijk een betere fotograaf dan schrijver) en de statistiekjes heb ik niet gelezen. Ik hoop voor Swolfs dat hij een flink aantal van zijn fotoboek verkoopt zodat hij zijn sponsor (gedeeltelijk) kan terugbetalen. Gezien de uitvoering van het boek is 39,99 euro een alleszins redelijke prijs.

   

woensdag 14 juni 2017

William Dalrymple: In de schaduw van Byzantium

William Dalrymple: In de schaduw van Byzantium (Groot Brittannië, 1997): 490 blz: Vertaald door Tinke Davids (1998): Uitgeverij Atlas: Oorspronkelijk uitgever Harper Collins

From the Holy Mountain by William DalrympleAan het einde van de 6e eeuw en het begin van de 7e eeuw na Christus maakte de Byzantijnse monnik John Moschos een uitgebreide reis langs allerlei kloosters in het Byzantijnse rijk, waar hij een boek "De geestelijke weide" over schreef.

De Brit William Dalrymple liet zich inspireren door dit boek en besloot om een reis te maken langs allerlei restanten van Byzamtium (voornamelijk kloosters) in Turkije, Syrië, Libanon, Israel en Egypte. Dalrymple weet erg veel over Byzamtium en is ook in de huidige politieke situatie geinteresseerd.

In de meeste van de bereisde landen (Turkije, Israël en Egypte) is het Christendom een achtergestelde religie, in Turkije wordt stelselmatig het Armeense erfgoed vernietigd, in Israel is men alleen geïnteresseerd in het joodse erfgoed en in Egypte heeft de Koptische kerk het zwaar te verduren. De uitzonderingen zijn Syrië en Libanon waar de christenen grotendeels in vrede kunnen leven na de verwoestende burgeroorlog.

Dalrymple spreekt tal van mensen.Ook is het boek met veel humor geschreven. Al met al een van de beste reisverhalen die ik ooit heb gelezen.

Een aantal citaten:

- Voor het moderne denken van de mensen gaat het Nabije Oosten vrijwel naadloos over van een klassiek verleden naar een islamitisch heden. Men vergeet gemakkelijk dat de wereld van de Levant gedurende meer dan driehonderd jaar - van de tijd van Constantijn in het begin van de vierde eeuw tot aan de opkomst van de islam in het begin van de zevende eeuw -  vrijwel volledig gekerstend was.

- In veel opzichten lijkt de ontwikkeling van Turkije na de Tweede Wereldoorlog diametraal tegengesteld aan die van India. Daar had Gandhi geprobeerd het hele land te overreden tot dhoti's, geweldloosheid en spinnewielen; het resultaat is een overweldigend materialisme. In Turkije heeft Atatürk het geprobeerd met de omgekeerde aanpak: hij verbood de fez, evenals het Arabische schrift, en trachtte de Turken tegen wil en dank naar Europa te halen. Het resultaat: een opkomende islamitische beweging, mullah's die in de moskeeën worden toegejuicht telkens als ze verkondigen dat de aarde plat is, en wereldwijze carrière vrouwen in Istanboel die met elkaar concurren om de meest afdekkende sluier of middeeeuwse burka.

- Het Buyuk Antakya Oteli is een opmerkelijk voorbeeld van het provinciale Turkse talent om grote bedragen uit te geven aan het bouwen van een heel goed hotel, om dat dan binnen enkele maanden te laten vervallen tot een moeras van kapotte apparatuur, lekkende geisers en rafelige elektrische snoeren. Er zitten geen peertjes in de fittingen, geen vlotters in de stortbakken, er komt geen water uit de kranen, er zitten geen knoppen aan veel van de deuren.

- Geschrokken van dat alles ging ik naar buiten voor een Turks bad in een ondergronds gewelf naast het hotel. Veertig minuten zat ik in de stoom terwijl ik bont en blauw werd geslagen door een halfnaakte Turk met een lendendoek: mijn benen werden uit de kom gedraaid, mijn knokkels geknakt en mijn nek werd half ontwricht. Het was buitengewoon onaangenaam, maar ik neem aan dat dit me tenminste afleidde van mijn reis de komende dag.

- En toch, ondanks alles, voel ik dat ik van Syrië ga houden. Ik heb het altijd een heerlijk idee gevonden dat je in Syrië nog kunt lopen op Romeinse wegen die sinds de tijd van Diocletianus niet meer van een nieuw wegdek zijn voorzien, waar je op kasteelmuren kunt staan die niet gerestaureerd zijn sinds de tijd dat ze door Saladin waren bestormd. Zo zou ik misschien ook blij moeten zijn dat je in het Baron kunt slapen tussen lakens die niet gewassen zijn sinds T.E, Lawrence ertussen geslapen heeft, en zelfs gebeten kunt worden door dezelfde kolonie beddenwantsen die ooit aan de grote Atatürk hebben geknabbeld.

-  Tegenwoordig beschouwt men in het westen de islam vaak als een beschaving die heel anders is dan het christendom, en die daar zelfs van nature vijandig tegenover staat. Pas wanneer je in de oosterse "thuislanden" van het christendom reist, realiseer je je hoe hecht beide godsdiensten eigenlijk verbonden zijn. De islam is namelijk rechtstreeks uit het oosterse christendom voortgekomen en belichaamt nog steeds, tot op de dag van vandaag, veel aspecten en praktijken van d evroeg-christelijke wereld die inmiddels verloren zijn gegaan in de moderne, westerse incarnatie van het christendom.

- Tijdens de oorlog zijn de meeste mensen in dit land opgehouden zich in te spannen, te werken of te studeren: ze wisten dat ze de volgende dag dood konden zijn, dus leefden ze voor het moment. Tegenwoordig is dat nog steeds zo.

- Toen de Britse bibliofiel Robert Curzon het klooster van Deir el-Suriani in de Wadi Natrun bezocht, ontdekte hij manuscripten van verloren gewaande werken van Euclides en Plato, die gebruikt werden als stop voor kruiken monastieke olijfolie.

 


woensdag 7 juni 2017

Wim de Bie: Meneer Foppe & de hele reutemeteut

Wim de Bie: Meneer Foppe & de hele reutemeteut (Nederland, 2009): 159 blz: Uitgeverij de Harmonie

Meneer Foppe en de hele reutemeteutNa het boek over de Russische literatuur van Willem G. Weststeijn was ik even toe aan iets luchtigers. Daaraan voldoet "Meneer Foppe & de hele reutemeteut" meer dan goed.

Mijnheer Foppe is een man van middelbare leeftijd, alleenstaand, een beetje mensenschuw die zich verwondert over de gang van zaken om hem heen.

De stukjes over zijn leven worden afgewisseld met zo'n 60 korte stukjes (meestal 1 of 2 bladzijden) over de alledaagse buitenwereld waarin de Bie zich vrolijk maakt over van alles en nog wat.

Geen serieuze kost, maar een erg leuk tussendoortje, dat je erg gemakkelijk leest en ook weer erg gemakkelijk vergeet. Achterin het boek zit een cd waarop de Bie "Meneer Foppe over de rooie" voorleest, maar die heb ik niet afgeluisterd.

Twee citaten:

- De ervaring heeft meneer Foppe geleerd dat hij elk gesprek met deze woordenschat aankan: Nou! Jaa, ja! Zo! en Ach! Men neemt er genoegen mee. Als je die kreetjes in de juiste mimiek verpakt, geef je de mensen het idee dat ze een goed gesprek met je hebben gevoerd.

- Ik zou graag een eigen televisie willen hebben. In de grote huiskamer staat er een, maar er vallen wel eens woorden, want er zijn zoveel zenders om uit te kiezen. Als ik roep dat ik niet naar zo'n drukke schreeuwquiz wil kijken, zegt de verzorgster: "Naar welk kanaal wilt ú dan kijken?" En als ik dan zeg: "Nou, het liefst naar het Amsterdam-Rijnkanaal," moet ze daar helemaal niet om lachen.

 

dinsdag 6 juni 2017

Willem G. Weststeijn: Russische literatuur

Willem G. Weststeijn: Russische literatuur  (Nederland, 2004): 505 blz: Uitgeverij Meulenhoff

Moderne Russische LiteratuurIn zijn "Russische literatuur" bespreekt Weststeijn aan de hand van een aantal essays de groten en de niet zo groten uit de Russische literatuur.

In ieder essay wordt een schrijver of een werk behandeld. Meestal doet hij dat met een korte levensloop van de schrijver en ook met een samenvatting van de inhoud indien het besproken werk bij de meeste lezers niet zo bekend zal zijn.

Bijna iedere bekende Russische schrijver wordt behandeld. Zo is er plaats voor Poesjkin, Gogol, Toergenjev, Tolstoj,Dostojewski, Tsjechov, Boenin, Boelgakov, Babel, Pasternak, Sjalamov en Solzhenitsyn. Opvallende afwezigen zijn Gontsjarov, Nabokov en vooral Paustovskij, die in het hele boek niet een keer wordt genoemd terwijl hij in Nederland tot de populairste Russische schrijvers behoort.

Ook worden een aantal minder bekende of voor mij zelfs totaal onbekende schrijvers behandeld, waaronder een groot aantal dichters.
De essays zijn goed geschreven, maar zonder voorkennis heb je na het lezen van dit boek er weinig idee van wat nu de moeite waard is om te lezen en wat niet. Eigenlijk heb je niet veel aan dit boek als je niet al redelijk bent ingelezen in de Russische literatuur.

  

zondag 4 juni 2017

Uit eten in Utrecht: Aziatisch-Frans restaurant Umami 2

Gisterenavond heb ik met een vriend weer eens bij Umami gegeten. Evenals alle voorgaande keren is het ook nu weer zeer goed bevallen. Ik mag wel zeggen dat Umami tot mijn favoriete restaurants in Utrecht behoort, alleen voor een romantisch etentje lijkt het mij wat minder geschikt.

Tegenwoordig krijg je bij Umami een early-dinner korting van 7 euro als je voor 17.30 uur aanschuift en binnen anderhalf uur klaar bent. Beiden was voor ons geen enkel probleem, we waren er om 17.00 uur en drie kwartier later en 3 rondes verder stonden we al weer buiten.

Zoals in andere all-you-can eat restaurants moet je per ronde op een formulier aangeven wat je wilt eten. Je kunt per persoon per ronde maximaal 3 gerechten bestellen. Je kan zo maximaal 15 gerechten eten, maar dan moet je wel een extreem grote eter zijn, wij (beiden grote eters) hadden aan 9 gerechten per persoon genoeg.

Ik heb de volgende gerechten geproefd: Sushizalm (9), Sushi tonijn (9), Wantansoep (9), Avocadosalade (8), Gamba's in rode curry (9), Daging smoor (9), Lamsvlees (Kambing rendang) (10), Roerbak groenten (8), Lamskoteletten (9) en Lamssaté (8).

Voor 20 euro plus 5 euro voor 2 cola was ik klaar. Normaal gesproken serveren ze helaas geen kraanwater, maar als je een ander drankje neemt, kun je ook om een glas kraanwater vragen. In totaal heb ik 3 glazen water op.

Kortom, het beste all-you-can eat restaurant dat ik ken, gewoon goed en zondermeer een van de beste restaurants in Utrecht voor deze prijs. Aanbevolen!

zaterdag 3 juni 2017

Dvd: Gerhard Richter painting

Gerhard Richter painting (Duitsland, 2011): 97 min: Regisseur: Corinna Belz

Gerhard Richter - Painting PosterIn de documentaire "Gerhard Richter painting" wordt een van de bekendste schilders van Duitsland (ik had nog nooit van hem gehoord) gevolgd terwijl hij aan het schilderen is en voorbereidingen treft voor het houden van een expositie.

De werkwijze van de nogal zwijgzame Richter is als volgt: hij verft op een leeg doek een aantal kleurvlakken met mooie aansprekende felle kleuren. Vervolgens smeert hij verf op een soort groot lineaal van plexiglas dat net zo groot is als het doek hoog is en gaat hiermee over deze kleurvlakken, waardoor een totaal ander schilderij ontstaat. Daarna gaat Richter met een mes verf afkrabben zodat de onderliggende laag weeer verschijnt. Beide procedures herhaalt hij net zo lang tot een resultaat is bereikt waarmee hij tevreden is.

Dit is een nogal intuïtief proces dat min of meer vergelijkbaar is met de drippaintings van Jackson Pollock. Het is verbazingwekkend dat zulk een primitief procedé in de handen van Richter tot zulke mooie abstracte resultaten leidt.

De documentaire is een genoegen om naar te kijken en geeft een mooi beeld van de werkwijze van Richter en van de manier waarop zijn werken tentoongesteld worden.

 

woensdag 31 mei 2017

Jeroen Brouwers: De laatste deur

Jeroen Brouwers: De laatste deur: Essays over zelfmoord in de Nederlandstalige letteren (Nederland, 1983): 506 blz: Uitgeverij de Arbeiderspers

De laatste deur"De laaste deur" is een vuistdikke studie over zelfmoord in de Nederlandstalige literatuur.

Bijna uitputtend behandelt Jeroen Brouwers schrijvers die verkozen hebben de dood te bespoedigen door zelfmoord te plegen. Van iedere besproken schrijver wordt door Brouwers geschetst van hoeveel (meestal hoe weinig) belang hij of zij voor de literatuur was en wat de gekozen methode van zelfmoord was.

Dit boek stond al lang op mijn nog te lezen lijstje, niet in de laatste plaats omdat ik zelf ook vaak over zelfmoord heb nagedacht.

Koen de Jager heeft eerder een enthousiaste recensie van dit boek geschreven. Ik deel zijn enthousiasme niet, ik vond het een saai boek en heb het op blz 227 weggelegd.

Ik vind dat Brouwers geen inzicht geeft in de vraag waarom mensen zelfmoord plegen en al helemaal niet hoe het voorkomen had kunnen worden. Hij blijft bij de constatering dat die en die het op die en die manier hebben gedaan.

Wat het boek nog enigszins te verteren maakt zijn de prachtige formuleringen die Brouwers af en toe gebruikt.
Hieronder een aantal voorbeelden:

- Jan Emiel Daele was niet "een goed schrijver", -in zekere zin kon hij niet schrijven. Zijn Nederlands was gebrekkig, zijn woordenschat besmet, stileren vond hij nutteloos, van zinsbouw trok hij zich weinig aan, zijn literaire creaties waren moerassen van slordigheid en onmacht.

- Jan werd: zielig werd hij. Hij maakte het niet en hij begon het zich bewust te worden. Hij was niet getalenteerd, hij was niet handig, hij had de flair niet, hij was niet gewetenloos.

- De Hongaarse dichter Atilla József (1905-1937) had als scholier al twee zelfmoordpogingen achter de rug toen hij, zeventien à achttien jaar oud, het besluit nam dat hij zelfmoord zou begaan op geen andere wijze dan zich door een trein te laten vermorzelen. Op die leeftijd legde hij zich op een avond op de rails, maar moest het beleven dat toen hij de trein al hoorde naderen deze plotseling op enige afstand van hem vandaan tot stilstand kwam: -aldaar had op hetzelfde ogenblik iemand anders zich eveneens met hetzelfde oogmerk op de rails neergevlijd ...

- De Franse schrijver Roch de Chamfort (1741-1794) schoot zich in zijn werkkamer met zijn pistool voor het hoofd, -de kogel verbrijzelde zijn neuswortel en drong in zijn rechteroog, maar zijn hersens bleven onbeschadigd. Toen greep hij zijn scheermes en bracht zichzelf diepe maar niet dodelijke kerven in zijn hals toe, daarna begon hij met dat scheermes ook andere lichaamsdelen te verwonden, zonder ten gevolge van dit alles te sterven. Tegen zijn vriendin zei hij: "Zo zie je wat er gebeurt als je onhandig bent. Zo'n stommerd als ik kan niks, niet eens zichzelf doden."

Taboedoorbrekend, maar daarom nog niet persé de moeite waaard.

 

zondag 28 mei 2017

Michel Krielaars: Het brilletje van Tsjechov

Michel Krielaars: Het brilletje van Tsjechov: Reizen door Rusland (Nederland, 2014): 406 blz: Uitgeverij Atlas Contact

Het brilletje van TsjechovNog voordat ik met dit blog begon, in maart 2014 heeft Bettina een zeer enthousiaste recensie over "Het brilletje van Tsjechov" geschreven. Bettina was zo gegrepen door de persoon van Tsjechov dat ze daarna begonnen is met het lezen van Tsjechov zelf.

Als een boek het voor elkaar krijgt dat mensen het werk van een van de grootste schrijvers uit de wereldliteratuur (mijn mening) gaan lezen dan is dat boek wat mij betreft meer dan geslaagd.

Bij mij ging het andersom, ik had alle verhalen van Tsjechov zojuist voor de derde keer gelezen en was benieuwd wat Krielaars daar over te zeggen had.

Krielaars reist door Rusland aan de hand van Tsjechov. Dit houdt in dat hij plaatsen bezoekt waar Tsjechov gewoond heeft (Taganrog, Moskou, Melichovo, Jalta) en de plaatsen waar hij doorheen gereisd is op weg naar Sachalin in 1890.

Krielaars geeft citaten uit het werk van Tsjechov (hij geeft helaas niet aan waar ze te vinden zijn) en hij bespreekt de huidige toestand van Rusland aan de hand van Tsjechov. De citaten zijn goed gekozen, maar de teksten van Krielaars over Tsjechov hebben volgens mij niet zo heel veel meerwaarde.

De problemen in Rusland zijn voor het grootste deel nog hetzelfde als 120 jaar geleden: een niet democratisch regime waar veel corruptie heerst, grote armoede, alcoholmisbruik en de ondergeschikte positie van vrouwen, die veelal in de prostitutie terechtkomen of met buitenlandse mannen trouwen.

De indeling van het boek in korte hoofdstukjes werkt zeer prettig en het boek leest ook erg makkelijk. De stijl van het boek vind ik dan weer wat minder. In dat opzicht haalt Krielaars het niet bij collega-reisschrijvers als Carolijn Visser en Lieve Joris.

Ook vind ik zijn observaties niet zo heel erg origineel. Al met al ben ik toch een stuk minder enthousiast dan Bettina. Voor een beknopte samenvatting van het leven van Tsjechov die zeer to the point is zie ook de recensie van Bettina.

Een aantal citaten:
- Zij doen alsof ze ons betalen, wij doen alsof we werken.

- Geleerden krijgen amper salaris. Alles wat in de Sovjet-Unie praktisch gratis was, zoals reizen en theaterbezoek, is nu nog slechts voor een kleine groep weggelegd.

- En hoe vaak heb ik niet van vrienden gehoord dat ze voor een operatie de behandeld arts een envelop met geld moeten toestoppen, om er verzekerd van te zijn dat hij zijn best doet? Volgens experts werkt het systeem bij zeker een kwart van alle behandelingen zo. Een chirurg die omgerekend 650 euro per maand verdient, ontvangt per operatie nog eens 650 euro extra van een patiënt. Als je ervan uitgaat dat hij twee operaties per dag verricht, dan kan hij zo een westers artsensalaris bij elkaar verdienen.

- Tot op de dag van vandaag is het conservatorium een burcht van beschaving. Er worden topmusici gekweekt, op bijna militaire leest. In Rusland speel je als kind geen viool of piano als hobby, maar als semiprofessional.

- "Weet je wat, Misja, we gaan naar mijn restaurant om verder te drinken, want die wodka hier is niet te zuipen. En ik heb ook veel beter vlees." "Ik moet nog een artikel schrijven," zeg ik als excuus. "Werken kun je ook morgen. Zo doen we het in Rusland altijd. Eerst zuipen en eten, en daarna een beetje werken. Bovendien zuig je dat nieuws toch uit je duim, want zo doen Russische journalisten dat ook. Die liegen alleen maar, omdat ze niet mogen schrijven wat er in Rusland werkelijk aan de hand is. Precies daarom lees ik geen kranten meer. In plaats daaarvan geniet ik van het leven."

- De trek naar de bruisende hoofdstad, waar 80 procent van het economische leven van Rusland zich afspeelt, is mét de uittocht naar het buitenland de enige permanente migratiebeweging in het hele land.

- Een treinreis maken is in Rusland zo ongeveer het leukste wat je kunt doen, omdat Russen altijd wel een praatje met je beginnen en je dan veel over hun altijd interessante en veelbewogen levens te weten kunt komen.

- Slimme autohandelaren hebben een maas in die importwet gevonden. Op de boot van Japan naar Rusland worden de auto's in stukken gezaagd en als losse onderdelen ingevoerd, waarna ze op de wal, als ze eeenmaal door de douane zijn geloodst, weer in elkar worden gezet. Een gevaar op de weg zijn die auto's natuurlijk wel, maar daar maalt in Rusland niemand om. Tenslotte hebben de meeste jonge Russen hun rijbewijs gewoon gekocht. Bovendien wil niemand in het Verre Oosten een Russische auto omdat die te slecht zijn.

- Het merendeel van de Joden in Rusland is uitermate geassimileerd. Een Russische Jood die Hebreeuws kent of enige Bijbelkennis heeft, is zeldzaam. Een Russische Jood die van een goed stuk varkensvlees houdt en op 1 januari de kerstboom opzet met het oog op het naderende Russisch-orthodoxe kerstfeest, dat dertien dagen na het onze begint, is daarentegen doodgewoon.

Met "Het brilletje van Tsjechov" ben ik voorlopig aan het einde gekomen van mijn lectuur over Tsjechov.

  

donderdag 25 mei 2017

Henri Troyat: Tsjechov

Henri Troyat: Tsjechov (Rusland, 1984): 311 blz: Vertaald door Clem Schouwenaars (1988): Uitgeverij de Prom

Nadat ik de biografie van V.S. Pritchett over Tsjechov voor de tweede keer had gelezen, had ik nog een andere biografie over Tsjechov in de kast liggen: die van Henri Troyat

Troyat werd in 1911 in Rusland geboren en vluchtte samen met zijn familie naar Parijs na de Russische revolutie. Hij heeft zijn boek in het Frans geschreven en schreef ook biografieën van onder andere Toergenjew en Tolstoj.

In tegenstelling tot Pritchett gaat Troyat uitgebreid op het leven van Tsjechov in. De meeste feiten wist ik al uit de biografie van Pritchett en het stuk over Tsjechov uit "De geschiedenis van de Russische literatuur" van Karel van het Reve.

Ik vind het boek van Troyat wijdlopig en erger nog: het Nederlands van de vertaling leest tamelijk moeizaam, de vertaler heeft helaas niet de gave om het Frans in mooi lopend Nederlands om te zetten. Ik heb het boek weggelegd op bladzijde 109.

Zeker interessant voor wat betreft het levensverhaal van Tsjechov, maar de eerder gelezen biografie van Pritchett is in een veel prettiger leesbare stijl geschreven, geeft meer inzicht in zijn werk en is bovendien een stuk korter.

  

woensdag 24 mei 2017

V.S. Pritchett: Chekhov

V.S. Pritchett: Chekhov: A biography (Groot Brittannië, 1988): 227 blz: Uitgeverij Hodder & Stoughton

Product DetailsVeel biografen maken de fout om te uitgebreid te schrijven over het leven van de beschreven persoon.

Ik denk bijvoorbeeld aan de biografie over Proust van William Carter waarin tot in detail beschreven werd naar welke feestjes hij ging en wie hij daar allemaal ontmoette. Of de biografie over Peggy Guggenheim waarin haar liefdesleven zeer uitgebreid werd besproken, hoewel dat van geen enkel belang was voor haar werk.

Pritchett heeft voor het andere uiterste gekozen, hij bespreekt het werk en dan met name de verhalen, die zijns inziens het belangrijkste werk van Tsjechov vormen zeer uitgebreid. Je kunt het boek dan ook lezen als een zeer grondige literaire kritiek. Als je zoals ik net de complete verzamelde verhalen hebt gelezen, is dit een zeer prettige aanpak. Als je die verhalen nog niet hebt gelezen, dan heeft het weinig zin om dit boek te lezen.

Het leven van Tsjechov wordt maar zeer beknopt besproken, ik denk in nog geen 50 bladzijden tekst.

Een boek beoordeel je natuurlijk niet alleen op de inhoud, maar ook op de stijl. "Chekhov" is in zeer verzorgd Engels geschreven en is uiterst leesbaar. Wat mij betreft een geweldig boek, al zou je kunnen vinden dat het leven van Tsjechov er een beetje bekaaid van af komt.

 

dinsdag 23 mei 2017

Dvd: Laurel & Hardy: The music box

Laurel & Hardy: The music box (Verenigde Staten, 1932): Zwart-wit: 29 minuten: Regisseur: James Parrott

The Music Box PosterIk ben in het bezit van een box met 20 dvd's met daarin het complete werk van Laurel & Hardy, het beroemdste komische duo uit de filmgeschiedenis.

Ik heb samen met een vriend alle films uit deze boxset tenminste één keer bekeken en kwam regelmatig niet bij van het lachen. Het absolute hoogtepunt van het oeuvre van Laurel & Hardy is toch wel "The music box". Ik heb deze korte film wel een keer of tien gezien en hoe vaak je hem ook kijkt, hij blijft geweldig.

In deze film zijn Laurel & Hardy verhuizers. De vrouw van een professor heeft voor haar man een pianola gekocht en aan Laurel & Hardy de taak om dit kreng op het aangegeven adres te bezorgen. Het blijkt dat ze de pianola bij een huis moeten bezorgen dat bovenaan een enorme trap ligt. Er gaat natuurlijk van alles fout, de pianola dondert regelmatig naar beneden, ze krijgen het aan de stok met de politie, er is niemand thuis, enzovoort.

Ik vind dit de beste komische (korte) film die ik ooit gezien heb, voor alle serieuze filmliefhebbers is dit een absolute must!

  

vrijdag 19 mei 2017

Lévi Weemoedt: Met enige vertraging

Lévi Weemoedt: Met enige vertraging (Nederland, 2014): 91 blz: Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar

Met enige vertragingToen ik een paar weken geleden bij een bevriend stel in Houten was kwam hij met dit boekje aanzetten. Ik las er even in en ik las een aantal gedichten voor. We moesten er erg om lachen. Toen ik thuiskwam heb ik dit boekje meteen gereserveerd bij de Utrechtse bibliotheek.

Wie mijn blog al een tijdje volgt, weet dat ik over het algemeen niets van gedichten moet hebben. Een uitzondering vormt het light verse met bijvoorbeeld sinterklaasrijmpjes en dichters en liedjesschrijvers als: Drs P., Hans Dorresteijn, Kees Stip en nu dus ook Lévi Weemoedt.

Het boek staat vol met ultrakorte gedichten die bedoeld zijn om een glimlach op te wekken. Bij mij lukte dat uitstekend. De wat langere gedichten in de bundel vond ik over het algemeen wat minder. Hier een aantal van de meest geslaagde:

Carrière:
Toen ik ter wereld kwam,
waren de baantjes al vergeven,
alle vrouwen al getrouwd,
alle boeken al geschreven,
alle toppen al bereikt,
alle zaken al beklonken

Dus besloot ik te gaan drinken.
En heb daarin uitgeblonken.

Keuringsdienst van zwervers:
De pakketten van
de Voedselbank
bevatten te weinig
sterke drank

Record:
Mijn tweede vrouw
is zó snel
weggelopen

dat zij de eerste
nog heeft
ingehaald

Aan de reiziger:
Het streekvervoer in Drenthe
is kortgezegd aldus:

Indien er al
iets langskomt

is het een collectebus

Gezonde liefde:
O, ik ben om háár
met roken gestopt.

O, ik ben om háár
weer begonnen met roken.

Drinken, gelukkig,
heb ik nooit onderbroken.

Zodat de schade
nog meevalt, tot slot.

Liefdessprookje:
"Maar speelt," vroeg het meisje, "het innerlijk dan
van de man die ik trouw niet mee?"

"Ja, natuurlijk wel!" riep haar stiefmoeder fel.
"Het innerlijk van zijn portemonnee!"

Bio:
In de
Natuurwinkel
sta je
al gauw

naast een
zure
meervoudig
onverzadigde
vrouw

Sociale pedagogiek:
Vindt u
uw vrouw
op een andere vent

dan spreken
wij wel
van een leermoment

Forens:
In treinen
sta ik dichter
op een vrouw geplet

dan s'avonds
op mijn echtgenote
in bed

VVV:
Hoe dichter
bij Hattem
hoe minder
van dattem

Grafsteen:
De Heer is mijn herder

Bekijk
het
maar
verder

 

donderdag 18 mei 2017

Vladimir Nabokov: De kunst van het lezen: Tsjechov

Vladimir Nabokov: De kunst van het lezen: Tsjechov (Rusland, 1981): 88 blz: Vertaald door Robbert-Jan Henkes & Erik Bindervoet (2004): Uitgeverij Hoogland & Van Klaveren

De kunst van het lezen - TsjechovNu ik klaar ben met het lezen van alle verhalen van Tsjechov zal ik de komende tijd aandacht besteden aan wat andere schrijvers over Tsjechov hebben gezegd.

De Russische schrijver Nabokov gaf aan zijn studenten op een Amerikaanse universiteit lessen in literatuur. Hij besprak met zijn leerlingen hoe je de groten uit de literatuurgeschiedenis kon lezen en wat je van hen kon leren. Vanzelfsprekend had hij daarbij veel aandacht voor de Russische literatuur. De collegeaantekeningen van Nabokov zijn bewaard gebleven en in boekvorm uitgegeven zodat nu iedereen er zijn voordeel mee kan doen. Bij uitgeverij Hoogland & Van Klaveren zijn dunne, mooi vormgegeven boekjes uitgegeven over respectievelijk Tsjechov, Dostojewski, Gogol, Toergenjew en Tolstoj.

Wat de Russische lezer pas echt aansprak, was dat hij in de helden van Tsjechov het type van de Russische intellectueel herkende, de Russische idealist, een merkwaardig en aandoenlijk schepsel dat in het buitenland niet erg bekend is en dat in het Rusland van de Sovjets niet kan bestaan. De intellectueel van Tsjechov is iemand die het diepste menselijk fatsoen waartoe de mens in staat is, combineert met een bijna belachelijk onvermogen om zijn idealen en principes in daden om te zetten; iemand die geeft om morele schoonheid, het welzijn van zijn volk en het welzijn van het universum, maar in zijn privé-leven niet in staat is iets nuttigs te doen; die zijn provinciale leventje verbeuzelt in een waas van utopische dromen; die precies weet wat goed is, wat de moeite waard is om voor te leven, maar tegelijkertijd steeds verder wegzinkt in de modder van een eentonig bestaan, ongelukkig in de liefde, hopeloos ondoelmatig in alles - een goed iemand die het er niet goed afbrengt. Dat is het karakter dat - verkleed als dokter, student, dorpsonderwijzer en vele andere beroepsbeoefenaars - voorbijkomt in alle verhalen van Tsjechov.

Nabokov bepreekt in detail 2 verhalen: "De dame met het hondje" en "In het geuldal" en een toneelstuk "De meeuw". Over de twee verhalen is Nabokov erg enthousiast, over het toneelstuk heeft hij wel wat kritische opmerkingen.

Achter in het boekje staan nog 10 bladzijden met noten van de vertalers, waarbij steeds een aantal bestaande Tsjechov-vertalingen met elkaar worden vergeleken.

Tot slot nog een opmerking van de vertalers zelf: Waarom eigenlijk hervertalingen maken als er in plaats van fouten verbeterd, fouten bijgemaakt worden? Het schijnt dat de meeste hervertalers er uit principe hun voorgangers niet bijhouden of op naslaan, omdat ze "bang zijn beïnvloed te worden". Zo kunnen we lang wachten op een foutloze vertaling.

Het boekje is een aardige aanvulling op de Tsjechov-bibliotheek, maar zeker geen must.

  

maandag 15 mei 2017

Tsjechov: Verzamelde werken: delen 1-5

Tsjechov: Verzamelde werken: delen 1-5 (Rusland, 1880-1903): ongeveer 3000 blz: Vertaald door Tom Eekman, Aai Prins en Anne Stoffel (2004-2010): Uitgeverij van Oorschot, serie de Russische bibliotheek 

Russische Bibliotheek - Verzamelde werken 1 Verhalen 1880-1885 ; Drama op de jachtIk heb de afgelopen ongeveer 50 dagen de verzamelde verhalen van Tsjechov voor de derde keer gelezen.

Tsjechov wordt door velen beschouwd als de grootste verhalenschrijver uit de wereldliteratuur. Ik kan het hier alleen maar hartgrondig mee eens zijn.

Als men mij vraagt wat mijn favoriete schrijver is, dan kom ik altijd uit bij Tsjechov. Meer in het specifiek bij zijn verzamelde verhalen zoals die zijn uitgegeven in de serie "De Russische bibliotheek" van uitgeverij van Oorschot in de jaren 2004-2010 in 5 delen in de vertaling van Tom Eekman, Aai Prins en Anne Stoffel. Deze verhalen omvatten ongeveer 3000 bladzijden tekst.

Karel van het Reve zei over Tsjechov: "Het is bijna onmogelijk om een verhaal van Tsjechov niet mooi te vinden."

Op de flap van deel 5 staat: Wij zouden kunnen betreuren dat Tsjechov al op zijn 44ste stierf zodat er op dit vijfde deel, niet nog meer delen kunnen volgen. Maar dat zou een vergissing zijn, en onnodig bovendien: immers van welke schrijver kan men zijn hele leven lang 3000 bladzijden onbeperkt herlezen? Want dit is wel het grootste geheim van Tsjechovs unieke schrijverschap: men herinnert zich hoe mooi men veel verhalen vond, vraagt zich af waarom ook weer, neemt enig deel opnieuw ter hand, bladert er wat in, begint een willekeurig verhaal opnieuw te lezen en is wederom verloren. Men vergeet de tijd, zijn plichten, huishouden en afspraken met vrienden en denkt: "Tsjechov voor altijd, ik blijf lekker lezen."

Enkele redenen waarom ik de verhalen van Tsjechov zo goed vind:

- Zijn verhalen zijn realistisch. De verhalen zijn natuurlijk uit de fantasie van Tsjechov ontsprongen, maar ze zijn gebaseerd op de werkelijkheid. Ieder verhaal van Tsjechov zou zo waargebeurd kunnen zijn.

- Zijn verhalen zijn kort. Terwijl andere schrijvers een hele roman schrijven om hun verhaal kwijt te kunnen, schrijft Tsjechov in een verhaal van zo'n 30-40 bladzijden evenveel. Dit kan hij door zeer economisch te schrijven en er staat geen overtollige tekst die niets toevoegt in zijn verhalen.

- Zijn verhalen zijn mooi. Tsjechov is een meester in het kort maar duidelijk beschrijven van zijn personages. Bovendien staan er veel mooie sfeerbeschrijvingen en natuurbeschrijvingen in zijn verhalen.

- Zijn verhalen lezen lekker. Het is een genot om de verhalen van Tsjechov te lezen. Het Nederlands doet weldadig aan en ik heb altijd zin om door te lezen. Dit komt natuurlijk ook voor een groot deel door de prachtige vertaling. Ik vind de vertaling van zijn verhalen vijf van de in het mooiste Nederlands geschreven boeken die ik ken.

Als je mij vraagt wat het mooiste verhaal is van Tsjechov, dan weet ik het niet. Het is zoiets als naar het mooiste liedje van de Beatles vragen of naar de leukste sketch van van Kooten en de Bie. Er is zeer veel dat de moeite waard is.

Wat leuk is aan de verzamelde werken van Tsjechov is dat de verhalen in chronologische volgorde staan. Daardoor kun je de ontwikkeling van zijn schrijversschap goed volgen. Ieder deeltje in de serie is dan ook beter dan het daaraan voorafgaande. Toch kun je het beste Tsjechov in zijn geheel lezen. Als ik een advies mag geven: verlies je er volledig in, en lees een tijdje alleen maar Tsjechov.

Beroemde navolgers van Tsjechov zijn onder andere:
- Boenin, een andere Russische schrijver en bijna tijdgenoot van Tsjechov. Boenin schreef ook prachtige korte verhalen een beetje in de stijl van Tsjechov. Ook zeer warm aanbevolen!
- Alice Munroe, die ook wel de Canadese Tsjechov wordt genoemd. Of dat terecht is kan ik niet beoordelen, daarvoor heb ik te weinig van haar gelezen.
- Simon Carmiggelt, de Nederlandse Tsjechov, vooral vergelijkbaar met de vroege verhalen van Tsjechov.


Het mag duidelijk zijn, ik ben een fan. Ik ben benieuwd naar de ervaringen van jullie met het lezen van Tsjechov. Mocht je nog niets gelezen hebben van Tsjechov, doe jezelf een groot plezier en begin er eens aan. Je zult er geen spijt van krijgen.

 


zondag 14 mei 2017

Willem G. Weststeijn: Een jaar lang lezen

Willem G. Weststeijn: Een jaar lang lezen: Verslag van een verslaving (Nederland, 2016): 345 blz: Uitgeverij Lias

Een jaar lang lezenIn "Een jaar lang lezen" bespreekt Weststeijn de boeken die hij gedurende een jaar heeft gelezen. In dat jaar heeft hij in totaal 128 boeken gelezen, waarover hij in 83 korte stukjes van gemiddeld 4 bladzijden lengte verslag doet.

Hij zegt over zijn leeservaringen het volgende: "Ik pretendeer allerminst de wijsheid in pacht te hebben, maar kan misschien, behalve mijn enthousiasme voor het lezen, ook iets overbrengen van de kunst van het lezen. Die kunst is niet aangeboren, maar moet je je geleidelijk verwerven door veel, geduldig en met aandacht te lezen."

Ik heb het boek van Weststeijn in ieder geval met veel plezier gelezen. Wat Weststeijn in zijn boek doet (het achtereenvolgens bespreken van de boeken die hij leest) doe ik in feite op mijn blog ook en met mij vele andere boekloggers. Weststeijn is als schrijver duidelijk superieur aan mij en de meeste andere bloggers. Ik kies voor een aantal citaten waarbij ik vaak de mening van Weststeijn over het lezen weergeef:

- Ergens te moeten wachten zonder dat ik een boek, krant of tijdschrift bij me heb is iets verschrikkelijks- zo zonde van de tijd die je aan lezen zou kunnen besteden. Ik heb dan ook bijna altijd wel een boek bij me en betreur het in hoge mate dat ik niet ook nog de tijd kan gebruiken van de mensen die wachten zonder iets te doen.

- Ik heb wel een voorkeur voor wat over het algemeen voor "echte" literatuur doorgaat, literatuur, die zowel inhoudelijk als wat stijl betreft verrassend is, of op zijn minst de moeite waard.

- Bovendien, wat bij elk boek interessant is, en wat een boek voor een lezer zoveel boeiender maakt dan een film: je ziet wat een schrijver kan en waar hij uitglijdt of tekortschiet. Ook een matig of slecht geschreven boek scherpt je oordeel om vast te kunnen stellen wat goed is en wat niet.

- Zoals zo vaak in een (goede) roman suggereert de eerste zin al heel veel van de rest die zal volgen.

- (uit besproken boek): "The ladies all talk at once, yet all hear everything that is said. If there is any significant difference between the sexes, it may be that a woman can talk as she listens, while a man hears only himself."

- (uit een boek van Dubravka Ugresic): Omdat haar eigen naam, Dubravka, veel te moeilijk is voor het bedienend personeel, gebruikt ze overal maar de standaardnaam Jenny. In Dublin had ze met de jongen van het koffieapparaat een keer een "standaardgesprek", waarin hij vroeg hoe het met haar ging, haar de koffie serveerde en informeerde naar haar verdere plannen die dag. Toen ze daarop antwoordde "Ik ga mezelf straks ophangen", reageerde de jongen met "Heel goed idee, Jenny" en ging door met de volgende klant.

- De bibliotheek van Alexandrië is verbrand, volgens een apocrief verhaal op last van een Arabische veroveraar, die er de noodzaak niet van inzag de boeken te bewaren: als ze in overeenstemming waren met de Koran waren ze niet nodig, als ze tegen de Koran ingingen nog veel minder.

- Hoewel ik van oordeel ben dat een literair werk voor zichzelf moet spreken en informatie over de auteur niet echt nodig is, is het toch altijd goed een boek in zijn context te plaatsen.

- Een van de redenen om in de (grote) stad te wonen is dat er boekwinkels zijn waar je, zodra je daar zin in hebt, even naar toe kunt fietsen.

- Aandacht voor details is een kenmerk van grote literatuur, denk aan de beroemde geur van madeleines bij Proust of de niet minder beroemde grote oren van Anna Karenina's echtgenoot, die haar pas opvallen wanneer ze Vronski heeft ontmoet.

- Literaire kritiek is uniek omdat "men het enorme voorrecht heeft haar te beoefenen in hetzelfde medium dat je aan het beschrijven bent."

 

woensdag 10 mei 2017

Dvd: Anton Corbijn: Inside Out

Anton Corbijn: Inside Out (Nederland, 2015): 81 minuten: Regisseur Klaartje Quirijns

Anton Corbijn Inside Out PosterDe regisseusse Klaartje Quirijns heeft Anton Corbijn gedurende 4 jaar van nabij gevolgd.

Anton Corbijn is wereldberoemd als fotograaf van popmuzikanten en in iets mindere mate als regisseur, onder andere van de film "Control" over de zanger Ian Curtis van de Engelse groep Joy Division.

In deze documentaire veel aandacht voor het fotografische werk van Corbijn, er worden tal van foto's getoond. Eerlijk gezegd was ik tot dusver niet zo onder de indruk van de foto's van Corbijn die ik had gezien. Na het zien van deze documentaire is daar zeker verandering in gekomen, er kwamen een aantal prachtige foto's voorbij en ik zal in de toekomst ook zijn fotoboeken wat uitgebreider bekijken.

"Inside Out" is een documentaire die in een vrij rustig tempo een sympathiek beeld geeft van het leven en werk van Corbijn. Een aanrader voor liefhebbers van fotografie of met aandacht gemaakte documentaires. Voor de eerste keer gezien.

  

zondag 30 april 2017

Dvd: Mon Oncle

Mon Oncle (Frankrijk, 1957): 110 minuten: Regisseur Jacques Tati

Mon oncle Poster"Mon Oncle" is waarschijnlijk de bekendste en in mijn ogen de beste film van de Franse regisseur en komiek Jacques Tati.

De rol van de oom wordt in de film gespeeld door Jacques Tati.

In een modern huis voorzien van alle moderne gemakken woont een gezin van 3 bestaande uit vader, moeder en zoontje Gerard. Monsieur Hulot (Tati), de oom van het jongetje komt regelmatig langs en schopt alles in de war.

"Mon Oncle" is een heerlijke mild humoristische film vol met slapstick-achtige momenten en ook met de nodige maatschappijkritiek. Je kan goed zien dat Tati het werk van Chaplin heeft bestudeerd.


Terecht een klassieker! "Mon Oncle" won in 1958 een oscar voor de beste buitenlandse film.

  

donderdag 27 april 2017

Dvd: Oh boy!

Oh boy! (Nederland, 1991): 84 minuten: Regisseur Orlow Seunke

Oh Boy! PosterIn "Oh boy!" staat ergens op een verlaten plek een tankstation dat gerund wordt door Boy (Orlow Seunke). Klanten kunnen er terecht voor een tankbeurt en een kopje koffie.

Als op een dag Boy wakker wordt, blijkt er een tankstation bijgekomen dat gerund wordt door Gert (Kees van Kooten) met zijn mooie dochter Chloe.

Er ontstaan een rivaliteit tussen beide mannen zowel voor klanten als voor de aandacht van Chloe. Tussendoor wordt de film regelmatig onderbroken om commentaar te geven op het proces van filmen.

"Oh boy!" is een erg grappige slapstickfilm met weinig dialogen geïnspireerd door het werk van Buster Keaton en gedeeltelijk een parodie daar op. Ik vind het een van de betere Nederlandse films die ik ken, maar je moet er wel een beetje van houden. Intussen heb ik deze film een keer of 5 gezien.

Met een waardering van 6.0 op IMDB is deze film daar duidelijk ondergewaardeerd. Voor zover ik weet is deze film nog niet verkrijgbaar op dvd, ik heb van iemand een dvd gekocht die omgezet is vanaf video.

 

zaterdag 15 april 2017

Dvd: Le cose che restano

Le cose che restano (Italië, 2009): 6 uur: Regisseur: Gianluca Maria Tavarelli

Le cose che restano PosterBettina heeft een prachtige recensie geschreven van deze schitterende Italiaanse televisieserie, dat ga ik hier niet over doen.

Wel wil ik zeggen dat ik deze serie een van de mooiste vind die ik ken (misschien nog wel beter dan La Meglio Gioventu), het spel is geweldig en de vele intriges zijn goed te volgen. Een must voor iedereen die van mooie series houdt!

Onbegrijpelijk dat er op IMDB maar 201 mensen hebben aangegeven deze serie gezien te hebben.

  

dinsdag 11 april 2017

Dvd: Entre les murs

Entre les murs (Frankrijk, 2008): 124 minuten: Regisseur Laurent Cantet

Entre les murs Poster"Entre les murs" is gebaseerd op de ervaringen van schrijver/ leraar Laurent Cantet op een middelbare school in een moeilijke wijk in Parijs, waarbij de leraar Francois gebaseerd is op zijn ervaringen.

Een tweede klas wordt gedurende een jaar gevolgd, waarbij de lessen Frans door Francois gegeven centraal staan. De klas is erg multicultureel, misschien wel de helft van de leerlingen is niet van Franse afkomst.

De film komt erg authentiek over, iedereen die zelf op school heeft gezeten, (en wie heeft dat niet?) kan met de leerlingen meevoelen.

Ik vind dit een prachtige film, die veel aandacht heeft voor de zaken die bij het lesgeven komen kijken. Eigenlijk verplichte kost voor iedereen die nog op de middelbare school zit!

  

zaterdag 8 april 2017

Dvd: Starship Troopers

Starship Troopers (Verenigde Staten, 1997): 120 minuten: Regisseur Paul Verhoeven

Starship Troopers PosterVanavond heb ik voor de 3e of 4e keer naar "Starship Troopers" gekeken, een film die door Amerikaanse critici verguisd werd, maar waar ik zelf graag naar kijk.

Het verhaal is niet zo heel ingewikkeld. De Aarde verkeert in staat van oorlog met een planeet ver weg, die bevolkt is door een soort insekten, alleen zijn die veel groter en kwaadaardiger dan op Aarde gebruikelijk is.

Mensen die bereid zijn om voor het voortbestaan van de Aarde te vechten zijn een soort ereburgers en hebben als enigen kiesrecht.

De film volgt de lotgevallen van een groep vrienden die besluiten om bij het "leger" te gaan.

Er valt wel het een en ander af te dingen op de film, maar ik vind hem erg onderhoudend. Zelf heb ik lang niet alle films van Paul Verhoeven gezien, maar van degenen die ik wel heb gezien vind ik "Starship Troopers" en "Zwartboek" het meest onderhoudend.

  

woensdag 5 april 2017

Peter de Wit: Sigmund weet wel raad met kinderen

Peter de Wit: Sigmund weet wel raad met kinderen (Nederland, 2008): 95 blz: Uitgeverij de Harmonie

Sigmund weet wel raad met kinderenSigmund is de kleine wat dikke psychiater met een kaal hoofd, ooglapje en baard die op een wat cynische manier advies geeft aan zijn patiënten. Sigmund is duidelijk een parodie op de beroemde Weense psychiater Sigmund Freud al mag je hopen dat die wat meer empathie toonde bij zijn patiënten.
In deze bundel geeft Sigmund advies aan ouders (vooral moeders) met kinderen.

Wat citaten:
- Ik ben veertien. Ik heb scheve tanden, flaporen en puisten. Zal ik ooit een meisje krijgen? Ach gut. Speciaal voor jongens als jij heb ik deze jeugdfoto van Leonardo DiCaprio. Jemig! Jij kan het wel vergeten, jongen.

- Meneer, ik kan toch alles worden wat ik wil? Jazeker kleine meid. Ook een boom of een huis? Nee, dat gaat niet. En een prinses? Dat ... kan. Maar het is niet eenvoudig. U bent een heel negatief persoon, weet u dat?

- Contact tussen kinderen en ouders verloopt niet altijd even soepel. Hou op, schei uit. Ik leer u een communicatietechniek die specifiek gericht is op kinderen. Dat is mooi. (volgende plaatje: moeder met megafoon). Luisteren! Sigmund: harder.

- Vind je het een goed idee om je kamer op te ruimen? Stop! Slappe hap! Nu kan hij gewoon nee zeggen. Aha. Ik wil dat je je kamer opruimt. Feller! Ruim je kamer op, of ik knal je overhoop! Ja, mam. Iets minder fel.

De strips van Sigmund moet je een beetje gedoseerd lezen wil het leuk blijven, een hele bundel achter elkaar is duidelijk te veel van het goede. Ideaal is een stripje per dag zoals ze ook in de krant verschijnen.

 

dinsdag 4 april 2017

Karl Popper: De open samenleving en haar vijanden

Karl Popper: De open samenleving en haar vijanden (Oostenrijk, 1945): 530 blz: Vertaald door Hessel Daalder & Steven van Luchene (2007): Uitgeverij Lemniscaat: Oorspronkelijk uitgever Routledge & Kegan Paul Ltd.

De open samenleving en haar vijanden / deel I & IIVan "De open samenleving en haar vijanden" heb ik alleen het eerste deel gelezen (tot blz 232), waarin Popper een kritiek geeft op de ideeën van Plato. Van Plato heb ik het verzameld werk in de prachtige vertaling van Hans Warren en Mario Molegraaf. Daarvan heb ik de eerste 9 delen gelezen.

Kort gezegd komt de kritiek van Popper op het volgende neer:
Plato geeft in zijn werk en met name in "De staat" en "De wetten" een soort van blauwdruk van hoe een ideale staat er volgens hem uit dient te zien. In de loop der eeuwen had Plato veel bewonderaars, met name door de toegankelijke manier waarop hij zijn ideeën vorm heeft gegeven. Dat zijn ideale staat een soort voorloper van een totalitaire staat was werd daarbij nauwelijks opgemerkt.
In de tijd dat Popper "De open samenleving en haar vijanden" schreef (1940-1945) vond de Tweede Wereldoorlog, een wereldomvattende strijd tussen democratische en totalitaire staten plaats. Popper vond het van het grootste belang om te wijzen op de vroegste uiting van totalitaire ideeën in deWesterse cultuur en zijn afkeer daarvan uit te spreken.

Ik was de naam Karl Popper al vaak tegengekomen en dat met name een verwijzing naar dit boek, dat een van de meest invloedrijke filosofische boeken uit de 20e eeuw schijnt te zijn. Ik verbaas me daar eerlijk gezegd wel wat over. Van filosofieboeken is bekend dat ze voor de leek nogal moeilijk leesbaar zijn. Dat geldt voor dit boek in extreme mate. Nooit eerder las ik zo'n moeilijk leesbaar boek. Iemand die een college wil geven over onleesbare teksten kan hier tal van voorbeelden vinden.

Ik zeg het niet vaak met zoveel woorden van een boek, maar dit boek kun je beter ongelezen laten. Ga in plaats daarvan een lekker eindje wandelen, klets wat met vrienden of kies voor een wat leesbaarder boek!

   (Voor de leesbaarheid verdient het boek slechts één ster)

zondag 2 april 2017

Riad Sattouf: De Arabier van de toekomst: deel 2

Riad Sattouf: De Arabier van de toekomst: deel 2 (Syrië, 2015): 158 blz: Vertaald door Toon Dohmen (2015): Uitgeverij de Geus

De arabier van de toekomst 2In 1984 was Riad zes jaar oud en nog altijd een betoverend mooie man:
- Blond haar dat opwaait in de wind als bij een Californische actrice
- Moet heel erg zijn best doen om niet te huilen wanneer hij is gevallen
- Zich iets te goed bewust van zijn aantrekkelijke verschijning
- Stem van een klein meisje
- Veters gestrikt door zijn moeder

Riad staat voor de grootste uitdaging van zijn leven: hij gaat naar school. En niet in Frankrijk, nee, in het land waar zijn vader vandaan komt, het Syrië van Hafez al Assad.

De juf is een forse vrouw met een vriendelijk gezicht. Ze heeft echter ook een stok in haar hand. Telkens als een leerling iets doet wat haar niet bevalt, dan zegt ze dat die leerling haar zijn handen moet laten zien en geeft ze er klats een keiharde mep op waarna de leerling in tranen uitbarst.

wat citaten:

"En een vrouw kan zeker geen twee mannen hebben?"
"Ha Ha, dat is een goeie!"
"Nee, natuurlijk niet ... Maar het is voor mannen ook niet gemakkelijk: ze kunnen niet zomaar wat doen. Het is allemaal heel goed doordacht ..."
"Volgens de islamitische traditie kan een man meerdere vrouwen hebben, mits hij ze allemaal gelijk behandelt. Heel rechtvaardig."
"Als een man een van zijn vrouwen een halsketting cadeau doet, moet hij voor zijn andere vrouwen ook zo'n ketting kopen ... Hij moet voor hen allemaal een eigen kamer hebben en bij toerbeurt de nacht met ieder van hen doorbrengen."

Op een avond kwam Riad's vader terug uit Damascus met iets onder zijn arm. "Ha Ha! Kijk! Zo gaat onze grote luxe villa eruitzien" Zeg maar het Witte Huis. Mijn moeder was niet erg enthousiast over het ontwerp. Ze vond het te groot. "Natuurlijk is het groot! We hebben veel kamers nodig voor alle kinderen die we gaan krijgen!" "Ik denk groot! Dit wordt het grootste huis van het dorp! Een villa met presidentiële allure."

Op bezoek bij een neef die generaal is:
"Maar, neef, vertel eens, wat doe je met die graafmachine? Zoek je soms een schat?" "Ha Ha Ha Ha! Nee, helemaal niet ..." "Ik laat een zwembad van 10 meter diep uitgraven, zodat mijn kinderen er vanaf het dak in kunnen duiken."

Dit jochie heette Abdel Rahman. Hij was heel aardig. Samen met zijn neef Amien was hij urenlang bezig om kikkers uit poelen te vissen. Ze bonden de kikkers zorgvuldig met een touwtje vast aan zijn fietsband. Vervolgens fietste hij een stukje en beoordeelde hij de mate van vermorzeling.

Riad gaat met zijn ouders weer een keer naar Frankrijk. Hij is verbaasd over wat er allemaal in de supermarkten te koop is.

Dit tweede deel van "De Arabier van de toekomst" is een waar genot om te lezen. Ik vind het zelfs nog iets sterker dan het eerste deel. Een derde deel is al aangekondigd. Dat ga ik tezijnertijd ook zeker lezen!