zaterdag 19 november 2016

Bernard Ollivier: Verre voetreis

Bernard Ollivier: Verre voetreis (Frankrijk, 2000): 319 blz: Vertaald door Frans van Woerden (2002): Uitgeverij Atlas

"Verre voetreis" is het verslag van een voettocht dwars door Turkije die Bernard Ollivier in 1999 maakte als eerste etappe van een voorgenomen voettocht over de Zijderoute vanaf Istanbul tot in China.

Het boek geeft prima weer wat er bij het maken van een grote reis allemaal komt kijken.

Bernard is bij zijn vertrek, 60 jaar oud en in een goede lichamelijke conditie. Toch lijkt hij zichzelf overschat te hebben: hij wandelt enorme afstanden, maar heeft ook steeds last van zijn voeten.

Hij beschrijft mooi de gastvrijheid in Turkije zoals die zelf ook in Turkije ervaren heb toen ik daar, lang geleden op vakantie was. Bernard ontmoet allerlei mensen, die hij met liefde beschrijft.

Aan het eind van de tocht gaat het fout. Bernard heeft een paar vervelende ontmoetingen, let niet goed op wat hij eet en wordt tenslotte afgevoerd met een ambulance en gerepatriëerd.

Een aantal citaten:

- Grote reizen beginnen met een kleine depressie

- Lopen doet dagdromen. Het gaat niet goed samen met gestructureerd nadenken, dit is meer iets voor de contemplatie, voor als je met halfgesloten ogen op een zacht kussen van heel fijn zand ligt, een siësta doet in de schaduw van een dennenboom.

- Net als sportlieden voor een belangrijke beproeving, concentreer ik me op mijn lichamelijke functioneren. Ik heb een lichte steek in mijn zij, ik voel ook een klein pijntje in mijn knie, en een korte krampscheut in een voet, even schrik ik, maar ik weet heel goed dat het juist betekent dat ik goed in vorm ben.

- Op slag komen alle twintig aanwezigen het terras op en drommen om me heen. Ze bestoken me met vragen:
"Uit welk land kom je?"
"Ben je echt in Istanbul gestart?"
"Waar ga je naartoe?"
"Wat doe je voor werk?"
"Ben je getrouwd?"
"Hoeveel kinderen?"

- Ik voel me nog vermoeid van de vorige dag en zie het allemaal niet erg zitten. Ik maak me vooral zorgen over mijn voeten. Al die loop-ellende van me komt doordat de naad in de neus van de schoen te diep is vastgestikt, zodat er vanbinnen een scherp randje is dat bij elke stap die ik doe als een soort guillotine in mijn tenen hakt.

- Hier en daar staan wat onvoltooide privé-woningen. Meestal wonen de eigenaren op de begane grond of de eerste verdieping. Aan de muren daarboven  is alleen maar een begin gemaakt, uit de betonnen palen steken roestige stangen als pijlen naar de hemel omhoog. Later hoor ik dat dat met opzet zo wordt gelaten: woningbelasting wordt pas verplicht als de woning helemaal af is, dus worden ze in half voltooide staat gelaten.

- Wanneer ik vraag of iemand een zin die ik niet goed begrijp wil herhalen, denken mijn gesprekspartners, over het algemeen eenvoudige mensen, dat mijn gehoor niet in orde is. Ze herhalen de zin in hetzelfde tempo, alleen wat luider.

- Opnieuw constateer ik dat de leden van de polis die zich alleen met het verkeer bezighouden, minder agressief zijn dan de jandarmas die de terroristen moeten bestrijden, of de askers, de militairen, die over het algemeen arrogant zijn en moeten laten zien hoe onmisbaar ze zijn.

- De dagdromer daarentegen krijgt bij het wandelen veel meer kans. Anders dan bij nadenken kun je je dagdromerij onderbreken en weer hervatten zonder dat zo'n interruptie al te hinderlijk is. Integendeel, een overvliegende ooievaar, het gegons van de insecten, het vlammende purper van een bloem of een eigenaardig gevormd steentje waar je met je schoen tegenaan stoot, prikkelen juist de fantasie.

- De economische crisis en de enorme inflatie zijn grotendeels te wijten aan de geweldige bedragen die nodig zijn om een van de grootste legers ter wereld op de been te houden.

- Cultureel en historisch gezien brengt mijn reis me minder bevrediging dan ik had gehoopt. Mijn gebrekkige kennis van de taal is echt een handicap voor alles wat met informatie te maken heeft. Maar de intense contacten die ik heb gehad, vooral met de gezinnen waar ik te gast ben geweest, zijn te danken aan de taal van het gevoel, daarbij spelen woordenschat en grammatica geen rol.

- Het kost me moeite richting te houden op deze bergweg. "Rechtuit" hebben ze tegen me gezegd. Ik kom alleen wel om de paar kilometer zo'n vervloekte tweesprong tegen. Je vraagt je de godganse tijd af: rechtuit naar rechts of rechtuit naar links?

- Een paar gelukkige autobezitters zijn hun dierbare bezit aan het wassen zoals ze dat bijna dagelijks doen. Het lijkt mij dat ze beter wat zuiniger met water zouden kunnen zijn, daar is hier toch al zo'n gebrek aan. Als ze eens wat minder tijd zouden besteden, denk ik bij mezelf, aan het schoonpoetsen van die karren van ze en wat meer tijd over zouden hebben voor het schoonhouden van hun wc's, dan zouden ze misschien minder de blits maken, maar zou de hygiëne er stuken op vooruitgaan.

- Op het platteland heeft het me altijd getroffen dat de trots van de gastheer op het feit dat hij je mag ontvangen, wordt gedeeld door de overige dorpelingen. In onze "geciviliseerde" maatschappij is het hele idee van gastvrijheid langzaam maar zeker in vergetelheid geraakt of heeft bepaaalde verworden vormen aangenomen.

- Ik neem de gelegenheid waar om een paar dingen over het moslimhuwelijk te weten te komen. Zoiets gaat heel eenvoudig in zijn werk: er zijn drie personen voor nodig, het bruidspaar en een derde, een soort getuige die een iman kan zijn, maar dat is niet verplicht. De getuige vraagt aan de bruidegom: "Hoeveel is deze vrouw waard?" Hierop noemt de man en prijs in goud.Dan zijn ze getrouwd. Als de echtgenoot later van mening verandert hoeft hij slechts driemaal te zeggen: "Ga weg." Dan zijn ze gescheiden. De enige verplichting van de man bestaat uit het betalen van de prijs die hij bij de huwelijksvoltrekking heeft genoemd.

 


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen