dinsdag 1 juli 2014

Henry de Montherlant: Spelen met stof


Henry de Montherlant: Spelen met stof (Frankrijk, 1930-1972): 223 blz: Vertaald door Ed Jongma (1980): Uitgeverij de Arbeiderspers, serie Privé-domein (nr. 66): Oorspronkelijk uitgever: Editions Gallimard

Spelen met stof by Henry De MontherlantIk heb afgelopen weekend in een dag tijd "Spelen met stof" gelezen.Tot dit jaar had ik nog nooit van Montherlant gehoord. Totdat ik bij Theo Kars las dat hij fan was van hem, vooral vanwege zijn onconventionele houding.

Montherlant vond twee dingen van belang: de liefde en zijn werk, in die volgorde. Zijn werk was het schrijven, dat deed hij omdat hij er plezier in had, vooral voor zichzelf dus. 

In "Spelen met stof" staan een aantal autobiografische fragmenten en vooral een groot aantal aforismen. Daar zitten geweldige tussen, tijdens het lezen betrapte ik mijzelf regelmatig op een glimlach. Ik zal er hier een aantal citeren:

- Mensen kunnen elkaar slechts verstaan op het punt van vooroordelen.

- De voornaamste moeilijkheid na een nieuwe leefregel ontdekt en aanvaard te hebben is uit te vinden wanneer je hem moet overtreden.

- Het bijzondere van mijn aard is dat ik een vooruitziende blik heb en toch geen maatregelen neem. Intelligentie en inactiviteit

- Men kan zoveel vreugde beleven aan het doen van een plezier aan iemand dat men lust zou krijgen hem er voor te bedanken.

- Waarom schaft men honden aan? Opdat zij lawaai maken door te blaffen, zodat jij lawaai kunt maken door ze te bevelen niet meer te blaffen. "Dat brengt leven in de brouwerij".

- Geprezen zij hij die om zichzelf lacht, zonder dat dit gebeurt om het lachen van de anderen vóór te zijn.

- Men kan zich moeilijk een historicus voorstellen die bezig is de liefde te bedrijven. Hoe zou hij die zich uit roeping gewijd heeft aan het vertellen van de belevenissen van anderen deze zelf kunnen meemaken?

- V... wilde geen secretaresse hebben, want dan zou zij weten dat hij minder post en telefoontjes ontving dan de mensen dachten.

- Wat wij het meest bejubelen in een auteur is datgene waarin wij onszelf herkennen. Vandaar dat het heel vaak door hun minst originele kant is dat de genieën blijven voortleven.

- Een gulden regel: weinig doen.
Niet te veel schrijven. Niet te veel lezen. Niet te veel hooi op de vork nemen. Niet te veel mensen kennen. Niet te veel antwoorden op vragen weten: systematisch doen alsof je een bepaald aantal niet weet. Voortdurend weigeren.

- Ik houd zoveel van jonge meisjes dat het voldoende is dat men tegen mij zegt dat een van hen een nul op haar eindexamen had voor geschiedenis en aardrijkskunde, om zin te krijgen met haar te trouwen.

- Geschiedenis? Hetzelfde stuk gespeeld door andere acteurs.

- Het leven wordt een verrukkelijke zaak zodra men besluit het niet meer au sérieux te nemen.

- Schrijvers. Ik houd meer van diegenen die nooit lezen dan van hen die een springplank van boeken nodig hebben om zichzelf te lanceren.

- Als je het niet op een brullen zet zal niemand geloven dat je pijn hebt.

- Het doen van vervelende dingen heb ik altijd uitgesteld tot de volgende dag en ik heb mij er altijd wel bij bevonden, omdat de noodzakelijkheid om die dingen te doen in een van de twee gevallen verdwenen was met de tijd.

- De criticus beledigt de auteur: men noemt dat kritiek. De auteur beledigt de criticus: men noemt dat belediging.

Zo zou ik nog wel een tijdje door kunnen gaan met citeren. Van alle deeltjes van de serie Prive-domein die ik tot dusver las, spreekt dit deeltje mij samen met de memoires van Paustovski het meeste aan.


 
 

4 opmerkingen:

  1. I ben sowieso wel een fan van de serie Prive-domein maar deze kende ik nog niet. Dank voor de tip, lijkt me een aanrader!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hoi Koen, ik heb eerlijk gezegd gemengde gevoelens over de serie Privé-domein. Ik heb er aardig wat gelezen (een stuk of 60) en hoewel ik het een sympathieke serie vind, vallen de meeste mij een beetje tegen. Ze zeggen ook graag over zichzelf dat ze alle autobiografische literatuur in het Nederlands in hun serie hebben. Er zijn natuurlijk ook nog schrijvers als Victor Klemperer (Tot het bittere einde), Casanova (De geschiedenis van mijn leven) en onze eigen Hans Warren (Geheim dagboek deel 0-21) die door anderen zijn uitgegeven. Maar de Montherlant heb ik met heel veel plezier gelezen, hoewel hij af en toe en beetje vrouwvijandig is, maar daar heb ik als man natuurlijk minder last van.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ik heb toch wel een zwak voor de serie. Heb al zoveel moois gelezen, Barbellion, Bashkirtseff, Josep Pla, De Goncourt, verschrikelijk mooi allemaal. Ik heb er gelukkig nog een stel staan :-)

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Hoi Koen, Edmond en Jules de Goncourt vond ik ook erg leuk om te lezen. De anderen die je noemt heb ik nog niet gelezen. Ook de brievenboeken van Flaubert zijn erg mooi Groetjes, Erik

    BeantwoordenVerwijderen