dinsdag 13 januari 2015

Salman Rushdie: De duivelsverzen


De duivelsverzenIk las ooit in een Snoecks (editie 1991) dat het meest besproken boek van dat jaar door de meeste mensen niet gelezen was. Het boek waarom het ging "De duivelsverzen" belandde op de brandstapel en Rushdie werd door Khomeini veroordeeld tot de doodstraf omdat er beledigende opmerkingen over de profeet Mohammed en zijn godsdienst, de Islam, in zouden staan.

Ik heb het boek al een tijd in mijn bezit en kwam er eindelijk toe om het te lezen. Het boek begint spectaculair, de twee hoofdpersonen, de acteurs Djibriel Faristja en Saladin Chamcha, vallen op grote hoogte uit een neerstortend vliegtuig, overleven dit en worden vervolgens bewusteloos aan de Engelse kust gevonden. Het verhaal gaat al even bizar verder: Djibriel ontwikkelt een halo boven zijn hoofd en verbeeldt zich dat hij een aartsengel is en Saladin krijgt behaarde dijen, een staart en horentjes op zijn hoofd.

Het verhaal is min of meer als een realistische roman opgeschreven, het is alleen niet realistisch. Om enkele verdere voorbeelden te noemen er komt een vrouw in voor die zelfmoord pleegt en vervolgens zwevend op een tapijt zo'n meter boven de grond verschijnt. Ook wordt het verhaal verteld van een van de vrouwen van de profeet die de gelovigen oproept tot het maken van de pelgrimstocht waarbij het water van de zee voor hen zal splijten als eens de Rode Zee voor Mozes.

Een interessante vraag is natuurlijk waarom er destijds zoveel heisa om het boek was. Ik vermoed dat het aan de titel ligt. Mohammed ontving zijn openbaringen rechtstreeks van de aartsengel en die stond op een gegeven moment het aanbidden van meerdere goden naast Allah toe. In latere influisteringen vertelt de aartsengel dat de eerdere influisteringen van de duivel kwamen, vandaar de duivelsverzen. Mohammed komt in het boek voor als Mahoen en ontvangt zijn openbaringen steeds als het hem goed uitkomt. Een succesvol koopman die steeds handige adviezen krijgt van zijn aartsengel. Ergens in het boek komt een bordeel voor waarin de vrouwen om de klanten op te winden zich vernoemen naar de vrouwen in de omgeving van de profeet. Tamelijk onschuldig lijkt me.

Is de duivelsverzen nu een leuk boek om te lezen? Dat Rushdie goed kan schrijven bewijst hij in de eerste 100 blz. Daarna valt de vaart uit het verhaal en is het ondanks enkele geestige vondsten tamelijk langdradig. Een ander nadeel voor mij is dat ik weinig kennis heb van de achtergronden van de Islam en het leven in India. Al met al denk ik dat het een boek is geschreven voor een select groepje liefhebbers.

 

2 opmerkingen:

  1. Ik zat er indertijd ook even tegen aan te hikken maar vond het erg meevallen. Wel surrealistisch af en toe maar goed te volgen. Ik heb er wel van genoten eigenlijk en ben blij dat ik het heb gelezen.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hoi Koen, een vriend van mij vond het een geweldig boek. Zelf vond ik zoals gezegd de eerste 100 blz erg goed, de rest een stuk minder. Ik hoop dat Rushdie nog steeds veilig zit ondergedoken, met al die aanslagen de laatste tijd zou hij ook nog steeds een doelwit kunnen zijn. Groet, Erik

      Verwijderen