Mijn ooms in de missie

Ik had twee ooms die missionaris waren. Oom Lambert was missionaris in Indonesië en oom Peter was missionaris in Oeganda. Ik heb nog een derde oom, oom Jozue, die ook naar het seminarie (de opleiding voor priesters) wilde, maar die werd niet toegelaten omdat hij te eigenwijs was. Achteraf gezien kan ik ze daar volkomen gelijk in geven. Oom Lambert is kortgeleden overleden en oom Peter vorig jaar. Oom Jozue leeft nog.

Rond de jaren 30 van de vorige eeuw was het grootste deel van Nederland calvinistisch. Alleen in Noord-Brabant en in Limburg was de meerderheid katholiek. De katholieken hielden er in onze ogen onzinnige praktijken op na inzake de voortplanting. Als je als goedgezind katholiek niet ten minste 10 kinderen had, dan telde je niet mee. Erger nog, als je als vrouw een jaar eens geen kind kreeg, dan kwam de pastoor langs om te vragen of er wat aan de hand was.

Ook mijn ouders kwamen uit grote gezinnen. Mijn moeder had 6 broers en 3 zussen en mijn vader had 1 broer en 3 zussen. Dat het nog erger kan bewijst een neef P. van mij. Zijn vader, broer van mijn moeder kwam dus uit een gezin met 10 kinderen. Zijn moeder kwam uit een gezin met 13 kinderen. Zijn vrouw A. had een vader en moeder die allebei ook uit een gezin met meer dan 10 kinderen kwamen. Omdat van al die kinderen vrijwel iedereen getrouwd was, hadden mijn neef en zijn vrouw 80 mensen die ze oom en tante konden noemen.

Hoe overzichtelijk is het nu. De kinderen van mijn zus hebben slechts 2 ooms en 2 tantes en ook maar 2 neefjes (van mijn broer). De kinderen van mijn broer hebben 3 ooms en 1 tante en een neefje en een nichtje.

Oom Lambert was geboren in 1930 en was de oudste van de kinderen uit het gezin van mijn opa en oma van moederskant. Al op jonge leeftijd bleek hij goed te kunnen leren en werd hij aangekomen op het seminarie. Op het seminarie schaamde hij zich voor zijn boerenafkomst. Hij werd altijd met een boerenkar naar het seminarie gebracht, maar het laatste stukje liep hij, ze mochten eens weten.

Lambert ging na het seminarie in opleiding bij de jezuïeten. Halverwege de jaren 50 ging hij naar Indonesië, in eerste instantie naar Solo (nu Surakarta). Na een paar jaar kreeg hij de keus van de Indonesische regering: of hij zou als Nederlander het land uitgezet worden, of hij moest de Indonesische nationaliteit aannemen. Hij koos voor het laatste.

Lambert boerde goed in Indonesië en na een aantal jaren kwam hij terecht in de hoofdstad, Djakarta (nu Jakarta). Hij had inmiddels ook zijn naam aangepast. In het Nederlands heette hij van den Heuvel. Op zijn Indonesisch maakte hij hiervan Sugiri (is Indonesisch voor goede berg). In Djakarta werd hij leider van de charismatische beweging en werd hij zelfs de belangrijkste katholieke functionaris van Indonesië. Hij werd niet voor niets de paus van Jakarta genoemd.

Mijn oom Lambert hield van het goede leven. Hij had ontzettend veel gereisd en had over de hele wereld vrienden zitten. Hij had ook veel interesses, hij hield van kunst, van lekker eten, hij tenniste en volgens mij hield hij ook van vrouwen, hoewel ik nooit gehoord heb dat hij er een relatie op na hield. Het kwam hem ook goed uit dat hij veel contacten had met hooggeplaatste christelijke families. Hij was ook beslist geen kwezel, de laatste keer dat hij bij mij op bezoek was, kon hij zitten genieten van een boek met mooie naaktfoto's van jonge vrouwen, dat was ook het leven zei hij.

Oom Peter was een heel ander soort man. Hij zat niet bij de jezuïeten, maar bij de witte paters. Hij ging begin jaren 60 naar Oeganda. Toen ging het nog redelijk in Oeganda, maar later onder het bewind van Idi Amin heerste er terreur en willekeur. Oom Peter leefde in armoede tussen de armen. Hij heeft zijn hele leven geprobeerd ervoor te zorgen dat de allerarmsten het wat beter kregen. Daarvoor moesten ze dan wel christenen worden.

Terwijl oom Lambert zeer smakelijk over zijn belevenissen kon vertellen, was oom Peter altijd uiterst zwijgzaam. Toen hij een keer op bezoek in Nederland was, heb ik hem eens opgezocht bij het missiehuis van de witte paters en heeft hij vrijwel niets verteld over zijn belevenissen in Oeganda, terwijl hij toch wel heel wat meegemaakt moet hebben.

Binnen onze familie waren de meningen over beide ooms verdeeld. De ene helft van de familie was het meest enthousiast over oom Peter, een bescheiden, zwijgzame en deugdzame, maar ook saaie man die er altijd voor zorgde dat hij niemand tot last was. De andere helft van de familie (waaronder ikzelf) was veel enthousiaster over oom Lambert die overal in geïnteresseerd was en heel enthousiast kon vertellen. Ik ben in 1992 ook bij oom Lambert in Jakarta op bezoek geweest en ben daar als een vorst ontvangen.

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.