zondag 27 september 2020

Gerbrand Bakker: Knecht, alleen

Gerbrand Bakker: Knecht alleen (Nederland, 2020): 287 blz: Uitgeverij de Arbeiderspers, serie Privé-domein nr 309

Knecht, alleen
 
 
Ik had geen zin om de volle prijs voor "Knecht alleen" te betalen en ook niet om te wachten totdat ik het boek voor een redelijke prijs tweedehands kan kopen, dus reserveerde ik het via de bibliotheek. Mijn bibliotheekexemplaar was gloednieuw dus ik had wel enige wroeging dat ik zoals gebruikelijk kleine potloodstreepjes in de kantlijn zette bij mooie passages, zij het veel minder dan ik anders doe.
 
Collega-bloggers Alek, Jan Anton en Jannie waren allen erg enthousiast over zowel "Jasper en zijn knecht" als over "Knecht alleen". Omdat ook ik erg genoten had van "Jasper en zijn knecht" verwachtte ik dat ik "Knecht alleen" ook wel zou weten te waarderen.
 
In tegenstelling tot "Jasper en zijn knecht" is "Knecht alleen" niet in de dagboekvorm geschreven. Het centrale onderwerp is de depressie waaraan Gerbrand Bakker al jaren lijdt. Hij is met collega-schrijver Pauline Slot en een zekere Henk op vakantie geweest naar de Balkan maar heeft nauwelijks aantekeningen gemaakt en weet zich ook weinig te herinneren. 

Gerbrand Bakker schrijft heel herkenbaar over hoe het voelt om een depressie te hebben. Eigenlijk omschrijft hij het als het grote niets. Zelf ben ik ook jarenlang licht depressief geweest, maar dat was niets in vergelijking met de mate waarin Gerbrand Bakker er last van had.

Het boek is makkelijk te lezen en met veel gevoel voor humor geschreven. Opnieuw een aanrader, hoewel ik "Jasper en zijn knecht" net iets onderhoudender vind.
 
Citaten:
- Nou ja, soms mag je wel iets zeggen. Als iemand bijvoorbeeld stelt dat hij of zij depressief is nadat iemand gestorven is. Dan ben je helemaal niet depressief, dan ben je aan het rouwen. Rouwen is een emotie, rouwen is verwerken en natuurlijk voel je je kut - om zelf het woord ook maar eens te gebruiken - maar je bent niet depressief. Misschien is het wel een staat van zijn waarop het woord "kut" werkelijk van toepassing is.

- Thuis was tijd die doorgekomen moest worden.

- Mijn moeder vierde haar verjaardag. Dat betekent een paar uur lang in een bak herrie zitten. Iedereen bij ons thuis schreeuwt en is luid en iedereen heeft ergens een mening over, terwijl het eigenlijk nooit ergens over gaat. Dat geeft allemaal niet, want we zijn niet anders gewend.

- Weet je wat zo mooi was van Suhrkamp? Dat ze Jasper und sein Knecht zonder enige genreaanduiding uitgebracht hebben. Daar stond niet "Roman" op, of "Memoiren" of "Tagebuch", nee, gewoon de titel en mijn naam. De lezers vinden dan vanzelf wel uit wat het is.

- Misschien denkt een lezer hier: "Ja, en, boeit mij dat, over die wespen?" Weet ik niet. Het kan me niets schelen. Mij boeide het wél.

- Dat "niet kunnen vinden in" doet er ook niet toe: ik weet uit eigen ondervinding dat weglaten, aandikken, verdraaien er nu eenmaal bij hoort. Je maakt de dingen immers voor een ander, een lezer, en niet voor jezelf.

- Wat schreef ik daar nou? Hij bleek niet de fijne kameraad die ik me gewenst had en toch heb ik erg van hem gehouden. Dat kan dus, met een hond. Waarom kan ik dat dan niet met een mens?

- Op de schrijftafel ligt nog De tien geboden, gesprekken met schrijvers van Arjan Visser. Ik blader er wat in en zie iets wat ik me nooit eerder heb gerealiseerd: dat de kunde van een interviewer, en dan vooral de manier waarop hij dingen opschrijft, bepaalt hoe goed een interview is. Veel interviewers kunnen natuurlijk helemaal niet schrijven, die denken dat het draait om wat er gezegd wordt, terwijl het er juist om gaat hoe het opgeschreven wordt.

- Vorig jaar heb ik zelfs met Thierry Baudet gepraat, alleen maar omdat ik hem geil vond. Toen hebben mensen me ontvriend, omdat mensen nooit onderscheid kunnen maken tussen geiligheid en politieke opvattingen.

- Vaag denk ik na over de lezing, wat ik zal zeggen, wat ik niet zal zeggen. Meer en meer heb ik geen tekst over mijn eigen werk, elk nieuw boek is voor mijzelf moeilijker te duiden. Voordeel in Duitsland is dan dat er van me verwacht wordt dat ik voorlees, lang voorlees.

- Als je depressief bent, zul je altijd goed op jezelf moeten passen en goed voor jezelf moeten zorgen. Simpele dingen: goed eten, op tijd naar bed, niet overmatig drinken, gedachteloos in de tuin werken, lastige mensen proberen te ontwijken, een hond nemen, regelmatig denken: kom, je best doen en probeer vriendelijk te zijn, Privé-domeinen schrijven, als dat nodig is jezelf terugtrekken uit omstandigheden met te veel mensen, ruim op tijd dingen onderkennen en proberen aan te voelen.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.



4 opmerkingen:

  1. Hoi Erik, ik ben blij dat je het kon waarderen en wat een prachtige citaten heb je weer uitgezocht. Ik zal en link via Twitter plaatsen, zodat meer mensen je recensie kunnen vinden. Groetjes, Jannie.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hoi Jannie, Gerbrand Bakker is samen met A.L. Snijders één van mijn grote ontdekkingen van Nederlandse schrijvers dit jaar. Ik vind deze twee deeltjes Privé-domein echt geweldig. Bedankt voor het plaatsen van het Twitter-berichtje. Groetjes, Erik

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hoi Hella, zoals gezegd vind ik dit een iets minder boek dan "Jasper en zijn knecht", maar nog steeds geweldig. Het helpt ook als je "Jasper en zijn knecht" al gelezen hebt. Ik denk dat vrijwel iedereen of beide boeken zal waarderen of geen van beide. Groetjes, Erik

    BeantwoordenVerwijderen