Philippe Girard: Leonard Cohen on a Wire

Philippe Girard: Leonard Cohen on a Wire (Frankrijk?, 2021): 120 blz: Vertaald door Arend Jan van Oudheusden (2021): Uitgeverij Concertobooks

 

 

 

Vanmiddag lag het schattige boekje "Leonard Cohen on a Wire" bij de post en nu heb ik het al gelezen. Via een vriend heb ik de muziek van Leonard Cohen leren kennen en hij is één van de weinige popartiesten waarvan ik een groot fan ben.

 

In dit boekje over Leonard Cohen wordt door middel van een strip in zeer grove lijnen het levensverhaal van Leonard Cohen geschetst. Zelf wist ik nog helemaal niets over het leven van Leonard Cohen, na het lezen van dit boekje weet ik een heel klein beetje.

 

Verwacht dus geen gedegen biografie. Ik denk dat een stripverhaal daar ook niet een geschikt medium voor is. "Leonard Cohen on a Wire" is een bescheiden en charmant boekje, waar ik mij een klein uurtje prima mee heb vermaakt.

    

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Rem van den Bosch: A Muse a Day

Rem van den Bosch: A Muse a Day (Nederland, 2017): 408 blz: Uitgeverij Lecturis

 

 

 

Ergens in 2014 kreeg de Nederlandse kunstenaar en fotograaf Rem van der Bosch een mooi idee. Hij zou een jaar lang, van 1 januari 2015 tot 31 december 2015 gedurende iedere dag een fotoshoot maken met een hem onbekende vrouw ergens in Nederland of België. En alle vrouwen zouden naakt worden gefotografeerd. De bedoeling was dat dit na afloop een boek zou opleveren van zo'n 400 bladzijden met voor iedere dag een foto van een muze, in kleur of in zwart-wit.

 

"A Muse a Day" is prachtig vormgegeven. Maar een boek moet het niet alleen van zijn vormgeving hebben, ook de inhoud is belangrijk. Tja, wat moet ik hier van zeggen. Ik vind het sympathiek van Rem van der Bosch dat hij voor zijn project zowel knappe als minder mooie vrouwen, zowel blanke als donkere vouwen en zowel jonge als oude vrouwen heeft gefotografeerd. Op die manier krijg je een goed overzicht van de vrouwen die er in Nederland en België rondlopen.

Maar dan de foto's zelf. Bij een boek met foto's van naakte vrouwen, verwacht en hoop ik, foto's aan te treffen die plezierig zijn om naar te kijken, mooie foto's dus. Rem  van den Bosch vond dat blijkbaar van minder belang. Tijdens iedere fotoshoot maakte hij zo'n 800 foto's. In het analoge tijdperk zou ik dat verspilling van materiaal genoemd hebben, maar digitaal kan dat. De foto's die uiteindelijk in het boek terecht zijn gekomen vallen mij zwaar tegen. Er staan een aantal mooie foto's in het boek, maar verreweg de meeste foto's in het boek, vind ik of lelijk of oninteressant of beide. Het boek is wat mij betreft geen aanbeveling.

 

Idee en vormgeving: ****

Foto's: **

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Jeanloup Sieff: Torsi torses nus

Jeanloup Sieff: Torsi torses nus (Frankrijk, 1986): 104 blz: Uitgeverij Schirmer/Mosel

 

 

 

"Naakte torso's" is de weinig pretentieuze titel van dit stemmige boek van de Franse fotograaf Jeanloup Sieff met daarin foto's van naakte torso's van 45 vrouwen, 2 mannen en één stel.  

 

Sieff werkte bij zijn portretten steeds op dezelfde manier. Hij had een grote kubus met een kleed erover waarop of waarachter de modellen konden staan of zitten. Hij werkte altijd in zwart-wit en hij fotografeerde alleen de torso's, hoewel op sommige foto's ook een deel van de benen is te zien. Op deze manier kreeg Sieff de drie mooiste onderdelen van het vrouwelijk lichaam mooi in beeld: het gezicht, de borsten en de handen.

 

Sieff maakte de eerste foto's voor dit boek in 1975 en toen had hij al de wens om ooit een boek te maken met naakte torso's. Verreweg de meeste foto's zijn gemaakt in het voorjaar en de zomer van 1985.

De meeste foto's in het boek zijn van onbekende mannequins. Ik vind "Torsi torses nus" een stemmig boek, mooi uitgegeven en met een aantal prachtige foto's. Als ik de foto's bekijk, dan valt het op hoe belangrijk de precieze gelaatsuitdrukking is en de positie van de armen en handen. Een enkele foto wordt ontsierd door een niet flatteus onderbroekje.

 

Binnen het genre van de naaktfotografie, vind ik "Torsi torses nus" duidelijk een topper.

 

Voor een goed idee van "Torsi torses nus", klik hier.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Ruben Timman: Crown of Creation

Ruben Timman: Crown of Creation (Nederland, 2021): 160 blz: Uitgeverij Museum of Humanity

 

 

 

In 2001 kreeg de Nederlandse fotograaf Ruben Timman (1963) een droom toen hij voor zijn werk in Vietnam was. Hij droomde dat hij in het Museum van de mensheid was, een vervallen oud gebouw, waarin zijn eigen foto's met portretten van mensen waren tentoongesteld. Sinds die dag is hij bezig geweest om die droom waar te maken.

 

Vanaf 2004 heeft Ruben Timman zo'n 5.500 portretfoto's gemaakt van mensen over de hele wereld. Omdat hij vanaf het begin dacht in termen van series, heeft hij alle foto's op dezelfde wijze gemaakt. Het zijn allemaal geposeerde portretten waarbij Ruben heeft gevraagd om een zo neutraal mogelijke gezichtsuitdrukking, genomen voor een zwarte achtergrond, in kleur, belicht met natuurlijk licht uit het noorden en haarscherp. Door deze methode van werken zien de portretten er allemaal ongeveer hetzelfde uit en laten ze zich gemakkelijk met elkaar vergelijken.

Ik vind "Crown of Creation" een boek met prachtige foto's. Het belangrijkste deel van het boek zijn de 57 portretfoto's die op groot formaat zijn afgedrukt. De foto's staan steeds op de rechterpagina, terwijl de linkerpagina aanvullende informatie bevat, zoals het geboortejaar en de naam van de geportretteerde, de plaats en het jaar waarin de foto is genomen en soms wat uitgebreidere informatie.

 

Ruben Timman beoogt om met zijn boek de schoonheid van ieder mensenleven te laten zien en wat mij betreft is hij daarin uitstekend geslaagd!

 

Voor een klein aantal foto's uit "Crown of Creation", klik hier.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Henri Cartier-Bresson: The Face of Asia

Henri Cartier-Bresson: The Face of Asia (Frankrijk, 1972): 199 blz: Uitgeverij Thames and Hudson

 

 

 

Henri Cartier-Bresson (1908-2004) was een Franse fotograaf die door vele collega-fotografen (en trouwens ook door mij) als de belangrijkste fotograaf ooit wordt beschouwd. Hij staat bekend om zijn feilloze gevoel voor compositie, als één van de oprichters van het fotoagentschap Magnum, alsook om zijn theorie van "het beslissende moment", dat ene ogenblik waarop alles samenkomt voor het maken van een zo goed mogelijke foto.

 

Cartier-Bresson was als fotograaf altijd onderweg. Hij heeft uitgebreid rondgereisd in Azië, waarvan "The Face of Asia" een beknopt beeld geeft in 120 foto's. Alle foto's in het boek zijn gemaakt tussen 1947 en 1967. Het boek is onderverdeeld in een inleiding en vijf delen. Die inleiding heb ik gelezen, maar zegt niets van wezenlijk belang.

Deel een: Iran, Turkije, Irak, Oezbekistan, Mongolië

Deel twee: India, Pakistan, Ceylon [Sri Lanka]

Deel drie: Indonesië, Burma [Myanmar]

Deel vier: Japan

Deel vijf: China

 

Zoals je van Henri Cartier-Bresson kunt verwachten staan er veel prachtige foto's in het boek. En inderdaad, de compositie van de foto's is altijd optimaal. Ik beveel "The Face of Asia" aan iedereen aan met belangstelling voor mooie fotoboeken, en in het bijzonder aan mensen die geïnteresseerd zijn in Azië of in het werk van Henri Cartier-Bresson.

 

Voor een aantal foto's uit "The Face of Asia", klik hier.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Kadir van Lohuizen: After Us the Deluge

Kadir van Lohuizen: After Us the Deluge: The Human Consequences of Rising Sea Levels (Nederland, 2021): 286 blz: Uitgeverij Lannoo

 

 

 

"After Us the Deluge" is een zeer overtuigende mengeling van politiek pamflet, wetenschappelijke studie en natuurlijk fotoboek. Ieder afzonderlijk zijn ze goed, samen vormen ze een geweldig boek.

 

Kadir van Lohuizen is een Nederlandse documentaire fotograaf die gespecialiseerd is in lange termijn projecten waarin hij samenwerkt met wetenschappers en andere deskundigen om een zo afgewogen mogelijk beeld te geven van zijn onderwerp.

 

Naar eigen zeggen was Kadir van Lohuizen voordat hij met dit project begon, nog niet overtuigd van de ernst van de gevolgen van de wereldwijde opwarming van de aarde. Voor "After Us the Deluge" reisde Kadir van Lohuizen naar 7 landen: Groenland, de Verenigde Staten met specifiek Miami en New York, Panama, Indonesië met specifiek Jakarta, Kiribati, Bangladesh en als laatste Nederland. Ieder land krijgt zijn eigen hoofdstuk met zo'n 5 bladzijden inleidende tekst van een deskundige uit het land zelf, met vervolgens een aantal foto's van de hand van Kadir van Lohuizen.

 

Het resultaat mag er zijn. "After Us the Deluge" is een zeer informatief boek, prachtig vormgegeven en met mooie foto's. Misschien behoort Kadir van Lohuizen niet tot de allerbeste fotografen die ik ken, maar hij heeft visie, neemt de tijd en maakt fotoboeken die tot de absolute top van het Nederlandse fotoboek behoren.

 

Voor een aantal foto's uit het boek, klik hier.

 

Teksten: ****

Foto's: ****

Vormgeving: *****

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Een nieuw project: de films van Mikio Naruse

De afgelopen maanden heb ik voor een belangrijk deel besteed aan het herlezen en bespreken van mijn favoriete boeken. Op mijn eeuwige herleeslijst stonden per 1 mei nog 16 titels, in de tussentijd heb ik er 9 herlezen en besproken en nu staan er nog slechts 7 op. De finish is in zicht!

 

Behalve het lezen van boeken, kijk ik ook graag films. Een paar maanden geleden heb ik van een verzamelaar een serie van 49 gekopieerde dvd's gekocht met daarop 45 films van de Japanse regisseur Mikio Naruse die ik nog niet ken. Ik heb eerder dit jaar 11 films van Mikio Naruse gezien en op grond van die 11 films vind ik hem één van de allerbeste regisseurs die ik ken. Ik verheug me er dus enorm op om deze 45 films te bekijken en zal daar waarschijnlijk regelmatig verslag van doen.

 

Ik heb nog twee andere verzamelingen gekocht die ik ook de komende tijd wil bekijken: een set van 13 dvd's met veelal wat minder bekende werken van de Duitse regisseur Werner Herzog en een verzameling van korte films van de Tsjechische animator en surrealistische filmmaker Jan Svankmajer. Ik ben benieuwd.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Hans Christian Andersen: Sprookjes en verhalen

Hans Christian Andersen: Sprookjes en verhalen (Denemarken, 1837-): 1098 blz: Vertaald door Annelies van Hees (1992): Uitgeverij Athenaeum-Polak & van Gennep, Perpetua-reeks

 

Hans Christian Andersen (1805-1875) was de Deense schrijver van een aantal wereldberoemde sprookjes. 

 

In mijn jeugd heb ik natuurlijk kennisgemaakt met een aantal van zijn sprookjes. In 1996 heb ik een eerdere gedeeltelijke vertaling in de Prisma-reeks gelezen. In 2008 las ik een aantal sprookjes in een prachtige Engelse vertaling van Tiina Nunnally. In 2016 las ik de Perpetua uitgave in zijn geheel. In april 2023 heb ik de eerste 306 bladzijden van dit boek herlezen met daarin al de bekendste sprookjes van Andersen. Nu ben ik begonnen met het herlezen van de laatste 800 bladzijden. Dat was een hele kluif en leverde weinig op, geen enkel sprookje of verhaaltje uit die laatste 800 bladzijden kan zich meten met de hieronder genoemde sprookjes uit de eerste 306 bladzijden. Als laatste herlas ik de eerste 306 bladzijden.

 

De vertaling van Annelies van Hees leest zeer prettig. Het is in Nederland de gewoonte om bij een vertaling het gehele werk van een schrijver te vertalen, zeker bij een schrijver van verhalen. In de meeste gevallen ben ik hier een voorstander van, maar bij Andersen kun je toch wel zeggen dat zijn beste sprookjes ver uitsteken boven de andere sprookjes en verhalen en dat het herlezen van die andere verhalen vrijwel niets toevoegt. Maar de 12 sprookjes die ik hieronder zal noemen, die samen 123 bladzijden tellen en die de kern van zijn oeuvre vormen zijn terecht wereldberoemd. Je kunt deze sprookjes ook steeds weer opnieuw lezen en eventueel voorlezen.

 

Kleine Claus en grote Claus (11 blz) [in eerdere vertalingen was het kleine Klaas en grote Klaas, wat mijn voorkeur heeft]: In een dorp woonden eens twee mensen die allebei dezelfde naam hadden, ze heetten allebei Claus. De ene werd grote Claus genoemd, was rijk, had vier paarden, was gemeen en dom. De andere werd kleine Claus genoemd, was arm, had maar één paard, maar hij was vriendelijk en slim. Iedereen die dit sprookje ooit gelezen heeft, weet hoe het afloopt.

De prinses en de erwt (2): In dit sprookje wordt een methode aan de hand gedaan waarmee je een echte prinses kunt herkennen.

De kleine zeemeermin (21): Het beroemde sprookje over een zeemeermin die verliefd wordt op een knappe prins. Om aan land te kunnen gaan, moet ze haar prachtige stem verliezen en haar mooie staart door twee onhandige pilaren, die mensen benen noemen, laten vervangen. Door Disney verfilmd.

De nieuwe kleren van de keizer (5): Waarschijnlijk het beroemdste sprookje van Andersen waarin een ijdele keizer een onzichtbaar gewaad krijgt aangemeten.

De standvastige tinnen soldaat (5): Over een tinnen soldaatje met maar één been.

De wilde zwanen (15): Een koning had elf zonen en één dochter. Een boze stiefmoeder betovert de prinsen in zwanen en verbant de prinses. De Chinese schrijfster Jung Chang heeft de titel gebruikt als titel voor haar eigen boek.

De nachtegaal (9): Sprookje over een echte en een kunst nachtegaal dat begint met de beroemde openingszin: In China, moet je weten, is de keizer een Chinees en alle mensen om hem heen zijn ook Chinezen.

Het lelijke jonge eendje (9) . Over een lelijk te groot jong eendje die uitgroeit tot een prachtige jonge zwaan.

De sneeuwkoningin (29): De kleine Kay en Gerda zijn vriendjes van elkaar. Op een dag krijgt Kay een stukje van een toverspiegel in zijn hart, waardoor zijn karakter helemaal verandert. Kay verdwijnt en Gerda gaat op zoek naar haar vriendje.

De rode schoentjes (6): Over Karen, een arm meisje dat rode schoentjes krijgt en niet meer kan ophouden met dansen.

De schaduw (12): Het verhaal over een geleerde en zijn schaduw die langzaam zijn plaats inneemt.

Het meisje met de zwavelstokjes (3): Zeer gevoelig verhaal over een arm meisje dat zwavelstokjes probeert te verkopen.

 

Het loont zeer de moeite om bovenstaande sprookjes te lezen in deze prachtige vertaling. Eigenlijk zou men een mooie geïllustreerde uitgave moeten maken met een kleine selectie van de sprookjes en verhalen maar met hele mooie illustraties. Manon Uphoff roemt in haar nawoord de aquarellen van de Poolse kunstenaar Janusz. Grabianski.

  : 12 bovengenoemde sprookjes

 

  : waardering voor het hele boek

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Barbara Savage: Miles from Nowhere

Barbara Savage: Miles from Nowhere: a round-the-world bicycle adventure (Verenigde Staten, 1983): 324 blz: Uitgeverij the Mountaineers

 

 

Ik heb naar schatting zo'n 80 boeken gelezen met reisverhalen over grote fietstochten, waaronder alle 17 boeken van Frank van Rijn, een flink aantal Engelstalige, een stuk of 10 Duitstalige en zelfs eentje in het Frans. Van al deze fietsboeken zijn er 6 die mijn lijstje met mijn favoriete reisverhalen hebben gehaald. Van die 6 vind ik het vorige boek dat ik las: "Ich radle um die Welt" van Heinz Helfgen en "Miles from Nowhere" van Barbara Savage veruit de meest interessante. Nu ik achter elkaar een Duitstalig en een Engelstalig boek heb gelezen, is het mij wel duidelijk dat het lezen van Engelse teksten mij veel makkelijker afgaat dan dat van Duitse teksten. 

 

"Miles from nowhere" is het verhaal van een fietstocht rond de wereld van het Amerikaanse echtpaar Larry en Barbara Savage van april 1978 tot april 1980.

Ze beginnen in de buurt van Los Angeles, fietsen vervolgens naar het noorden naar Canada, naar het oosten en weer naar het zuiden tot Florida. Daar nemen ze het vliegtuig naar Spanje. Ze bezoeken Marokko, Portugal, opnieuw Spanje, Ierland, Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Joegoslavië en Griekenland. Vanuit Athene vliegen ze heen en weer naar Egypte en vervolgens naar New Delhi in India. Ze fietsen van New Delhi naar Kathmandu en vliegen van daaruit naar Bangkok. Vanuit Bangkok fietsen ze naar Singapore. De twee laatste landen die ze bezoeken zijn Nieuw Zeeland en Tahiti.

Het boek is erg onderhoudend geschreven en geeft een goed verslag van de talloze ontmoetingen onderweg en ook van de onderlinge strubbelingen in hun relatie. 

 

Citaten:

- There were twelve miles of low rolling hills between San Luis Obispo and the campground at Morro Bay. In that short distance I learned that the difference between the maneuverability of my bike with and without fifty pounds of gear closely resembled the difference in the handling of a Mack truck and a Porsche.

 

Gedurende een van de eerste weken van hun tocht hebben Larry en Barbara de hele dag in de brandende zon gefietst: 

- It was seven o'clock when we reached the campground. ... Larry set to work pitching our tent while I lay on the table ... I curled on top of my sleeping bag, and promptly passed out. If Larry hadn't started ranting hysterically about an hour later I would probably have slept through the night ... "What's the matter?" I asked as I climbed out of the tent. [Larry had een onderdeel van het kooktoestel verloren en kon dat nu niet gebruiken]. ... "Don't you understand what this means?" he pleaded ... "It means I'm going to die of hunger right here and now before your very eyes!" he shouted. "It's been eight hours since I have eaten anything! ... I've got to eat somethin right this minute or I'll die" I wanted to tell Larry ... that nobody who weighs one hundred sixty pounds and is in top physical shape has ever starved to death overnight simply by skipping dinner, but I decided that wouldn't be a good thing to say at at the moment ... I tried to calm him. "Look, I'll go borrow a stove from someone," I said. "It'll only take a minute."

Een ontmoeting met een beer:

- "I'm finding out what happened after the bear left us last night," Larry explained to me. "Turns out my ugly mug scared him so bad that, when he took off, he didn't even take the time to look where he was going."

 "You bet," Dave nodded. "He was makin' for home for all's worth, and I guess our tent was dead centre between yours and home. When he came flyin' by us, he tripped over one of our guy lines and crashlanded into the top of the tent."

 "I'll tell you something, wakin' up inside of a collapsed tent and feelin' a bear on top of you is one horrifyin' experience. I knew it was a bear right off, 'cause one of its paws was spread out over my face ..."

Na vierenhalve maand fietsen en 6.450 mijlen, logeerden Larry en Barbara twee weken bij vrienden:

- The livin' was easy at Fritzi's. Everything in her house was a luxury to us - the stove with its four burners, the oven, the refrigerator, the washing machine and dryer, the carpenting, and the pillows and clean sheets on the perfectly even surface of our bed. I'd almost forgotten just how pampered life could be. When I woke up in the middle of the night with an urge to go to the toilet, there was no need to struggle into shoes and layers of clothes, feel blindly for the toilet paper, fumble with the tent door and the rainfly, trip over rocks and ferns, and squat in the cold or pouring rain; then climb back into the tent and search out and squish any mosquitoes that had flown in while I was opening and closing the door.

In Marokko demonstreren Larry en Barbara het gebruik van hun tent:

- "We want to know how you get inside," Merouane explained.

 Larry unzipped the door, then crawled in and looked back out at us through the windows. That impressed everyone; and when I unpacked our sleeping pads and down sleeping bags, the men took turns feeling them. Merouane wanted to know if President Jimmy Carter owned a tent like ours.

 

Cary, een goede vriend van Larry, komt over naar Schotland om een paar weken samen met Larry en Barbara te fietsen:

- "Tough! You folks 'er real tough. I'm dyin', and ya'll 'er goin' a mile a minute. They'll never believe this back in good 'ole Paso Robles," Cary chuckled in his country drawl. "I thought the rough part o' yer undertakin' would be gettin' used ta pedalin' long distances. Heck, that's only a fraction of it! You've gotta get used ta bugs in yer food and campin' in animal manure and shoppin' fer food three times 'er more a day. An' then at the end o' the day, when yer tired and hungry, you've gotta search fer a good campin' spot and cook up yer dinner on that little stove before ya kin eat. And then you've still gotta wash the dishes before ya kin go ta bed, and lotsa times ya go ta bed dirty. And besides all that, you hafta bicycle in the rain and git all wet and miserable. Now that's what I call tough!"

 

- Larry suddenly realized that he hadn't eaten anything since breakfast and that he was nearing his state of "acute starvation," which commonly set in whenever he went longer than three or four hours without food.

 

In Egypte:

- "Remember, foreign tourists never venture into the tiny villlages in Upper Egypt, so be prepared fot the masses of curious peasants. Two foreigners - and especially a foreign woman - on bicycles with huge packs will be one of the strangest sights those people have ever seen. As a matter of fact, in some of the settlements, this year will quite probably be referred to in the future as the year when the fair-skinned aliens appeared riding their bizarre bicycles"

 

Larry, Barbara en Geoff in India op zoek naar een plek om te kamperen:

- Geoff pushed his bike toward the lobby, but Larry and I hesitated. Geoff was a mess, and he stunk; and we knew we were no better off. It had sprinkled in the morning, and Geoff's dusty body was spotted with droplets of mud. His bare legs and arms were smeared with chain grease, and his hair was matted in sweet and dirt. His bike and panniers were filthy, and the wheels reeked from rolling through manure. Today, as every day, Geoff was wearing his shiny-blue running shorts and his tan tennis shoes - they were probably white underneath the layers of grease and dirt - and nothing else. Larry had on his khaki shorts, and I had donned a sleeveless T-shirt riddled with holes and my Egyptian pedal pushers. To the average westerner, we were a disgusting looking threesome.

Tot hun verbazing krijgen ze een uitstekende kampeerplek.

 

Het eten in Nepal:

- When I poured the rice into our pot of boiling water, dozens of tiny, leggy bug bodies floated up to the surface. We watched the bodies bubble in the water for a moment, and then we looked inside the sack of rice. It was crawling with bugs.

 "I'm eatin' it anyway," announced Geoff, breaking the long silence that followed our discovery. "If we toss it out, there's nothing else to eat except for a few bites of granola, and I'm not to keen on cyclin' these mountains on empty."

Fietsen in Nieuw Zeeland is relaxed:

- We were cruising. We'd returned to "civilized" bicycle touring. Everyone spoke our language, and we were no longer forced to communicate with people in some awkward mixture of grunts, hand motions, and a few foreign words. There was no need to hassle with purifying water or to worry about getting sick on it or the food we ate. We camped out anywhere we pleased without a thought about cobras, bandits, crowds of staring faces, or government regulations forbidding free camping. The campgrounds in New Zealand, which we rolled into now and then when the idea of hot shower struck our fancy, provided washers and dryers; kitchens with stoves, ovens, toasters and sinks; and rest rooms filled with sit toilets and hot showers.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Heinz Helfgen: Ich radle um die Welt

Heinz Helfgen: Ich radle um die Welt (Duitsland, 1954 deze editie 1988): 487 blz: Uitgeverij Bielefelder Verlagsanstalt KG

 

 

Heinz Helfgen (1910-1990), was een Duitse journalist die in Duitsland wereldberoemd is geworden door de reportages die hij maakte over zijn wereldreis per fiets van september 1951 tot december 1953. Zijn boek "Ich radle um die Welt" verscheen in 1954 in 2 delen. In de heruitgave uit 1988 die ik heb gelezen zijn een aantal veranderingen aangebracht. 

 

Heinz vertrok vanuit zijn woonplaats Dusseldorf richting het oosten en doorkruiste achtereenvolgens de volgende landen: Duitsland, Oostenrijk, Joegoslavië, Griekenland, Turkije, Syrië, Irak, Iran, Pakistan, India, Birma, Thailand, Cambodja, Vietnam, Hong Kong, Japan, de Verenigde Staten, Cuba, Jamaica, Aruba, Venezuela en Brazilië. Na 2 jaar en 3 maanden was hij weer thuis.
 

Hij maakte nogal wat mee:
- Een bezoek aan het Joegoslavische parlement en een ontmoeting met generaal Tito
- In Iran overnacht hij in een grot met een brandend vuur om de wolven op afstand te houden
- In Birma wordt hij bijna aangevallen door een tijger.
- In Birma steekt hij op een zelfgebouwd vlot de Irawaddy over.
- In Indochina gaat hij op tijgerjacht met de keizer van Vietnam en krijgt hij de gelegenheid om de oorlog mee te maken
- In Japan zit hij met een stel knappe jonge vrouwen in een groot bad.
- In de Verenigde Staten maakt hij een proefexplosie van een atoombom mee.
- In Cuba bezoekt hij Ernest Hemingway die hem vertelt over zijn werkwijze.
- In Jamaica overnacht hij een paar weken bij de Maroons
- Tussen Venezuela en Brazilië doorsteekt hij een onbekend stuk oerwoud en maakt kennis met een indianenstam.

Dit zijn maar enige van de talloze avonturen die Heinz meemaakte. Hij fietst flink door, regelmatig heeft hij het over dagafstanden van 150 km of meer. Onderweg stuurde hij berichten naar een krant in Duitsland. Ook wist men in veel landen dat hij onderweg was en stuurde men journalisten en kreeg hij uitnodigingen om ergens te overnachten. Vaak overnachtte hij bij Duitsers. Wat hem opviel was de goede naam die de Duitsers in het buitenland hadden ondanks de Tweede Wereldoorlog.

Het boek is zeer prettig leesbaar, het leest als een trein. Zonder meer het mooiste boek dat ik ooit over een fietstocht heb gelezen en een van de beste reisverhalen die ik ooit heb gelezen.
 

Citaten:

- Die beruflichen Chancen eines so spät aus Kriegsgefangenschaft heimgekehrten Journalisten waren trostlos. Andere, meist jüngere Kollegen hatten die Stühle bereist besetzt. Und so zog ich Bilanz, stellte fest, dass ich ausser meinen Erfahrungen als ehemaliger Auslandskorrespondent Anfang der dreissiger Jahre, einer guten wissenschaftlichen Basis und Sprachkenntnissen vor allem auch noch einen durch ständigen Sport während der US-Kriegsgefangenschaft blendend durchtrainierten Körper besass.

Heinz vertrekt met slechts 3,80 Duitse Marken op zak:

- ... DM 3,80 hatte ich. Dafür gab es zwei liter Milch für je 60 Pfennige. Dazu drei Pfund kräftiges Schwarzbrot für DM 1,20 und einen Ring Fleischwurst für DM 1,40. Genug für zwei Tage, wenn ich mich auf den umliegenden Feldern mit Kartoffeln und Äpflen selbst bediente.

 

- Zwischen den Beinen schien sich eine Hautentzündung anzubahnen. Da erinnerte ich mich an ein Hausrezept, das ich während der Semesterferien meiner südamerikanischen Studienzeit bei langen Pferderitten angewandt hatte - seidene Damenschlüpfer mit Beinansatz! Die Mädchen in einem Regensburger Damenbekleidungsgeschäft hörten nicht auf zu kichern, als ich dort zwei Paar seidene Damenschlüpfer mit Beinansatz verlangte.

 

In Joegoslavië wordt aan tafel aan Heinz gevraagd hoe het zit met de communistische partij in Duitsland:

- Dann wurde mir die Fragerei und Besserwisserei doch zu bunt, und ich sagte: "Schreiben Sie ruhig, in Westdeutschland ist das gesamte Volk von den Kapitalisten bestochen worden." Alle drei legten Messer und Gabel hin und schauten mich gross an. "Natürlich sind alle Westdeutschen bestochen", sagte ich nochmals und fügte hinzu: "Die Kapitalisten haben jedem Bundesbürger absolute persönliche Freiheit gegeben, alles zu sagen, was sie wollen, zu reisen, wohin sie wollen, und einen vollen Markt, wo sie alles kaufen können, was sie wollen, und so sind alle der kommunistischen Idee untreu geworden, und weil die Russen wegen der Amerikaner Angst haben einzumarschieren, gibt es halt keine Kommunisten mehr und - jetzt will ich erst einmal Ihre hervorragende Gastfreundschaft mit vollen Zügen geniessen."

 

Heinz ontmoet een sjeik in Syrië. Volgens goed gebruik vertelt zijn gastheer hem over zijn bezittingen: 

- "Ich besitze dort zehntausend Dattelpalme, achthundert Kamele, zwölftausend Schafe und fünfhundert Männer. (Frauen erwähnte er nicht!) So, mein Sohn, berichte Du nun von deinen Besitztümern!" "Yes", sagte ich , "also ich habe ein Fahrrad und eine Zelt ausrüstung ... und mich selbst mit einem starken Herzen!".

 

In Iran is Heinz er getuige van hoe de bevolking van een heel dorp uit hun huizen gejaagd wordt:

- Der Offizier rief einige Befehle hinüber. Ich verstand nichts davon. Dann wandte er sich mir wieder zu und sagte:

 "Am besten, Sie vergessen, was Sie hier sehen!" Er reichte mir die Hand: "Vergessen Sie! Ihr Deutsche habt ja auch vergessen, dass Ihr Millionen Unschuldige ermordert habt. Das hier ist bei weitem nicht so schlimm!"

 Ich nickte nur, stieg auf mein Rad und fuhr zitterend vor Kälte weiter.

In Pakistan wil iemand zijn dochter verkopen aan Heinz:

- Die Verhandlung nahm folgenden Verlauf:

 "Was verlangst Du also für Deine Tochter, Laki Kadir?"

 "Unter fünfzehn Kamelen", erwiderte der Belutschi, "kann ich es nicht machen. Das verlangt die Ehre meines Stammes und die Schönheit meiner Tochter. Und", fügte er grinsend hinzu, "drie der fünfzehn Kamele müssen Reittiere sein!" (Reitkamele stehen höher im Wert als Lastkamele). 

 

Heinz probeert om met een zelf gemaakt vlot de Irawaddy over te steken:

- Bei der guten alten Wehrmacht hatte ich gelernt, aus einem Zelt ein schwimmbares Floss zu machen. Ausserdem hatte ich sieben Fahrradschläuche bei mir, die zwar alle porös und geflickt waren - ich benutze die meisten als Bindung für Zelt und Schlafsack -, für ein paar Stunden aber würden sie bestimmt die Luft halten!

... Ich warf in aller Eile mein gesamtes Gepäck in das selbstgebastelte Schlauchboot - konstruiert aus besagten x-mal geflickten und porösen Fahrradschläuchen und meinem Zelt - und knickte mit Hilfe der Zeltverschnürung die Öffnung so oft, dass mir ein Eindringen des Wassers ausgeschlossen erschien. Dann pumpte ich sämtliche sieben Schläuche auf und band sie an die vier Zeltklappen, die normalerweise zum Einschlagen der Heringe dienen. Mein Rad band ich so obenauf, dass die verhältnismassig leichten Vorder- und Hinterräder ins Wasser zu liegen kamen.

 

- Es ist ein riesiger Unterschied zwischen der asiatischen, also der buddhistischen, und der weissen, sogenannten christlichen Welt. Durch den Fernen Osten kommt jeder Wanderer ohne einen Pfennig Geld. Dort nehmen sich die Menschen die Zeit, sich um jeden Fremden zu kümmern, sich in ihn hineinzuversetzen und ihm ihre ganze Gastfreundschaft anzubieten. - Dies war mit dem Betreten amerikanischen Bodens anders. Wer hier weder Geld besitzt noch bettelt oder arbeitet, der muss verhungern.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 3

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 3 (Frankrijk, 2006): 98 blz: Vertaler niet vermeld: Uitgeverij Dupuis 

 

 

 

Didier vindt dat zijn opdracht erop zit en besluit om niet af te wachten totdat Juliette met de groep van Artsen zonder grenzen terugkeert naar Pakistan en gaat met een eigen escorte op pad. Dat loopt bijna fataal af. De vier mannen die hem begeleiden laten hem in de steek en hij beklimt op eigen houtje een pas van ongeveer 5.000 meter hoogte. Daar stort hij in. Uit de andere richting komt een groep en de leider daarvan besluit om hem mee te nemen, uiteraard tegen een forse "onkostenvergoeding". Didier verwacht elk moment om het leven gebracht te worden, maar uiteindelijk komt hij bij een bevriend clanhoofd die hij kent, en is hij gered. De drie delen van "De fotograaf" vormen samen een uiterst onderhoudende en spannende leeservaring. Warm aanbevolen!

 

Citaten:

- Zo. M'n eerste avond alleen. Een klein, hooggelegen dorpje. Prachtig decor, geen problemen. Ik ben vol van geluk. We hebben stevig gestapt. Ik sta zo droog als een zomerse greppel, maar ik voel me in topvorm. In principe sta ik over veertien dagen in Pakistan naar huis te bellen. Ik heb het gevoel dat ik het roer van m'n reis nu zelf in de hand heb.

 

- We zoeken onderdak in 'n moskee.

 Ik hou van moskeeën. Ze zijn wat kerken zouden moeten zijn, of geweest zijn: een plek waar reizigers terechtkunnen. Een simpel onderdak. We gedragen ons correct, maar niet plechtig.

 Je doet je schoenen uit, zet je bagage neer en je kiest 'n plekje uit. Je kunt er eten, praten, slapen. 'n moskee is bijna een hotel.

- Enkele ervaringen rijker, stel ik Juliette aan tafel een paar gerichte vragen ...

 "Hoe zeg je bijvoorbeeld: laat me alleen, ik moet piesen?"

 

Didier heeft een escorte meegekregen van vier "sukkels", waar hij weinig aan heeft;

- Ik probeer ze wakker te schudden. Stoppen is uitgesloten. Ik wil naar Teshkan!

 "Zud! zud! No stop! Dawam dapan!"

 Het plaatje wordt me duidelijk. Ik kan tijdens deze reis alleen op mezelf rekenen. Van m'n escorte moet ik niets verwachten. Ik vraag toch niet om in een draagstoel te worden vervoerd? Ik heb alleen gidsen nodig. Gezelschap. Nu is het zo dat ik gids speel voor m'n gidsen. Compleet absurd! 

 

- Niet alleen ik heb de operatie van John overleefd. De zweer op m'n arm is ook in goede gezondheid, en hij ziet er beroerd uit. Ik leg een nieuw verband.

 Het zweet en de wrijving hebben de poten van mijn bril aangevreten. Het metaal snijdt in m'n oren. Ze etteren. Met verband probeer ik een bescherming in elkaar te knutselen.

 Ook m'n tandvlees is ontstoken. Ik voel me dan wel niet echt moe, maar fysiek ben ik aan het aftakelen.

 

Op de top van een pas, verlaten door zijn escorte, komt er een groep uit de andere richting. Een van de mannen vraagt: "Hoe gaat het met je vrouw?" en vervolgens loopt hij verder.

 

Didier heeft een overzichtsfoto gemaakt van de plek waar hij denkt te sterven:

- Ik ga op zoek naar m'n notitieboekje, 'n potlood en m'n hoofdlamp. Ik schrijf op:

"17 oktober 1986, 22.25 u.

Dominique, dit is het eind van m'n reis.

M'n escorte heeft me aan de voet van de Kalotak laten stikken.

Nu zit ik vast op de top, alleen.

Geen idee hoe ik me hieruit red.

M'n paard verzet geen stap meer en bevriest.

Ik lig in m'n slaapzak en wacht.

Ik hoop dat je m'n aantekeningen en foto's zult vinden.

Ik denk aan m'n moeder.

Wil je haar dat vertellen? Groetjes."

 

Uiteindelijk overleeft Didier het en ontmoet hij een vrouw van een man die hij eerder was tegengekomen:

- Met een mooie vrouw kletsen terwijl je van jam zit te smullen. Wat kan het leven mooi zijn.

 Ze is gelukkig geen missionaris. Ze begint niet meteen over Jezusje. Eindelijk kan ik drie zinnen aan elkaar rijgen zonder erbij te vertellen dat ik isawi ben, getrouwd en vader ...

 En vooral, ik kan gewoon luisteren en spreken zonder over elk woord te struikelen ...

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 2

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 2 (Frankrijk, 2004): 80 blz: Vertaler niet vermeld: Uitgeverij Dupuis

 

 

 

In deel 1 van "De fotograaf" zagen we hoe de fotograaf Didier Lefèvre, met een team van Artsen zonder grenzen, naar Afghanistan trok. In dit tweede deel doet hij waar hij voor gekomen is: het fotograferen van het werk van Artsen zonder grenzen in uiterst barre omstandigheden. Tegen het einde van het verhaal heeft hij er genoeg van en wil hij terug naar huis.

 

"De fotograaf" is een prachtige combinatie van een fotoreportage en een graphic novel. 

 

Citaten:

- "Helikopter!" Het woord gaat als een trein door de karavaan. Net iets sneller dan het geronk waar iedereen bang voor is.

 We schuilen waar we kunnen. Gelukkig zijn er genoeg plekjes om je te verstoppen.

 Ik kruip onder een rots. In het stukje hemel dat ik nog zie, speur ik met m'n lens naar de helikopter.

 Daar is-ie. Ver weg, maar dichter dan me lief is.

 

- Dan beginnen we aan de grillige en steile paden. Ik kijk niet goed uit. Terwijl ik van lens verander, laat ik de zonnekap van m'n 105 mm vallen. En zo'n ding is duur.

 Ik was al niet goed geluimd, maar nu ben ik razend op mezelf, en gedeprimeerd.

 

- "Ik heb de commandant geld gegeven om de school te laten werken. Uit erkentelijkheid, en om te laten zien dat het hem ernst is, liet hij dat lesje opvoeren. Maar eigenlijk is de school niet actief."

 "Oh nee?"

 "Nee.

 In september wordt er geoogst. De kinderen werken op het veld."

 "Ik zag wel dat hun handen erg ruw zijn."

 "Ze zorgen er op z'n Afghaans voor dat ze twee of drie dingen leren. Maar eigenlijk zijn het stuk voor stuk kleine arbeiders, of soldaatjes.

 Hun enige voorbeelden zijn de jongens die zelf oorlog voeren en daar trots op zijn. Dat is nog het ergste. 'n alternatief is er niet.

 Niemand vertelt ze dat kennis belangrijker is dan elkaar te vermoorden."

 

- Ik vertrek uit Daraïm nadat ik een potentieel stukje Afghaans paradijs heb gezien: een mooi dorp, heerlijk gebak, een verstandige commandant, een school, mensen die het land bewerken ... een wereldje waarin een blind meisje en de balzak van een jongen volstaan als dagelijkse portie ellende.

 Mijn edengevoel wordt nog groter wanneer we bij een vallei komen in de buurt van Feyzabad met een enorme boomgaard vol perziken.

 De inwoners bieden ons er aan. Ik stort me op de perziken, want ik voel dat ik vitamines nodig heb. Ik eet er ten minste dertig. Ze zijn heerlijk.

 Het resultaat laat niet lang op zich wachten. In de volgende vallei word ik al geplaagd door felle buikloop. ...

 

- "Er zou iemand aan het hoofd gewond zijn. Een halfuur hiervandaan."

 "Maar in Afghanistan moet je uitkijken met zo'n halfuur. Zij vinden alles "nazdik," niet ver."

 "Misschien is het wel vijftig kilometer lopen. ... en heeft de kerel iets aan zijn knie."

 

Een gruwelijk verhaal: 

- "Bij een vorige opdracht zag ik een kerel ... er zat een gat op de plaats van zijn neus. Een gat onder zijn kin en een gat in elke hand. Dat alles met één en dezelfde kogel."

 "Wacht. Herhaal 'ns even. Ik snap het niet."

 "Een gat hier, een gat daar."

 "Ja."

 "En een gat in elke hand. Met één kogel ... Hoe is 't gebeurd, denk je?"

 "Geen idee!"

 "De verklaring is: de kerel zat zo! De handen en zijn kin op de loop van zijn geweer ... dat geladen was.

 Een kind van drie dat aan zijn voeten speelde, heeft de trekker overgehaald."

 

- De operatie is bijna klaar. We vervangen nog een verband aan het hoofd van de Moedj! 

's Ochtends komt hij bij. Maar nog helemaal "zoef", zoals de Afghanen zeggen, groggy ...

 De eerste figuur die hij ziet, is zijn vader, die geen minuut van z'n bed is geweken. Nog helemaal suf vraagt hij Régis "Hebt u mijn vader al thee gegeven?"

Wanneer hij wat helderder is, komt de tweede vraag. Hij wil zijn geweer ... om uit te zoeken of hij met zijn linkeroog ook kan mikken.

 Hij staat op. Dan volgt een derde en laatste zin. "Het zal nu niet makkelijk meer zijn om een vrouw te vinden die met me wil trouwen."

Verder niets meer. ...

 

- "Daarnet zei je dat je soms patiënten doorstuurt naar Feyzabad, vergezeld van een opa. Waarom een opa?"

 "Ah ... gewoon omdat opa's heel erg handig zijn.

 Eerst en vooral zijn ze taai, het leger lijft ze niet meer in en niemand verdenkt hen ervan actief te zijn in de weerstand. Zij worden ook steeds naar de stad gestuurd om boodschappen te doen ...

 Je geeft de oude mannen uit het dorp het lijstje van dingen die je nodig hebt en geld, zij lopen onder de neus van de Russen Feyzabad binnen en twee dagen later zijn ze terug met thee, gebak, suiker en snoep."

 

- Op de koop toe komt er nog een patiënt bij. Wat je zelden ziet: de Moedj' die hem brengen, zijn vrolijk.

 Reden van hun plezier: de kerel heeft een kogel in zijn kont. En een kogel in de kont betekent dat hij van de vijand wegliep. De lafaard. Daar lachen de Afghanen hartelijk om.

- "Wij denken altijd aan die arme vrouwen met hun chadri."

 "Heb jij al veel chadri's gezien, sinds je hier bent? Afgezien van degene die ze aantrekken om de grens over te steken?"

 "Niet veel, nee"

 "Chadri's zie je vooral in steden. In een klein dorp hoort iedereen tot dezelfde familie. Daar hoeven vrouwen zich niet te sluieren. En een chadri is duur. Ook als een meisje van het platteland er een zou willen, kan ze hem niet betalen.

 Bovendien is de chadri vrij recent. Hij bestaat nauwelijks honderd jaar, voordien kwamen Afghaanse vrouwen in steden van hun hele leven niet op straat. Ze kwamen het huis niet uit."

 "Meen je dat?"

 "Natuurlijk. In een grote stad mag een vrouw geen contact hebben met onbekenden. Daarom was de chadri een stap vooruit. Hij gaf de vrouwen meer vrijheid. Ze konden eindelijk buitenkomen.

 In ieder geval is de chadri een belachelijk symbool waar te veel waarde aan wordt gehecht. Wat echt belangrijk is voor vrouwen is dat ze toegang krijgen tot gezondheidszorg, opleiding, werk, justitie. Kleren zijn geen prioriteit ..."

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 1

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 1 (Frankrijk, 2003): 80 blz: Vertaler niet vermeld: Uitgeverij Dupuis

 

 

"De fotograaf" is het verhaal van Didier Lefèvre die in 1986 een reis naar Afghanistan maakte om daar het werk van Artsen zonder grenzen te fotograferen. Afghanistan was op dat moment bezet door de Russen, terwijl er veel verzet was van de islamitische strijders (de Moedjahedien, in het boek aangeduid als de Moedj's). 

Didier trok onder zeer zware omstandigheden met een aantal dokters van Artsen zonder grenzen vanuit Pakistan naar hulpposten in het bezette Afghanistan. De dokters van artsen zonder grenzen waren onpartijdig, ze hielpen niet alleen Afghanen, maar zo nu en dan ook Russische soldaten.

"De fotograaf" is prachtig opgebouwd als een mengvorm van een graphic novel met een fotoreportage. Deze mengvorm ben ik nog nooit eerder tegengekomen en werkt uitstekend. Ik leefde erg mee met Didier en de mensen van artsen zonder grenzen. "De fotograaf" is een prachtige serie van 3 boeken!

 

Citaten:

- Peshawar is prachtig. Een oosterse stad. Kolkend, lawaaierig, vuil ... Een nimmer afnemende verkeersdrukte. Brmmm brmmmm.

 Alles is hier té. De geuren zijn sterk, het lawaai is storend. Wanneer er ergens een massa staat, is die enorm! De middaguren zijn verpletterend. Met westerse kleren houd je het niet uit. Té warm ook.

 Robert en Régis brengen me snel naar een kleermaker.

 Hij neemt m'n maat. Morgen heb ik een complete set nieuwe kleren. 'n broek, een heel lang hemd, een vest, een muts, een sjaal, schoenen. En een patoe, de bekende Afghaanse doek. Een slip wordt hier niet gedragen.

 Omdat ik genoeg kleren zou hebben, maakt hij alles in drie exemplaren. Het kost ook drie keer niks en het heeft nogal wat voordelen. Eén: ik zal me meer op m'n gemak voelen in die losse kleren.

 Twee: ik schik me naar de islamitische gebruiken, want hier zijn kleren lang en ze omhullen het lichaam ...

 Drie: ik val niet meer op in de massa.

 

- De airco doet het niet meer. Enkele minuten later is het binnen al 50 graden warm.

 Over 'n maand zijn we in Afghanistan. Ik hoor nu al weken hoe hard het daar zal zijn. Ik ben negenentwintig en in goede fysieke conditie. Ik heb al heel wat meegemaakt in m'n leven en ik ben geen watje. Ik kan echt wel tegen een stoot.

 En toch ... we moeten vijftien bergtoppen over van méér dan vijfduizend meter ...

 

- Alle leden van AZG hebben tijdens vorige opdrachten een Afghaanse naam gekregen. Juliette is Jamila, Robert heet Malik, Régis werd Walid, Sylvie kreeg de naam Latifa ...

 "Didier moet een naam hebben. Zullen we hem "Shapandoz" noemen?"

 "En dat betekent?"

 "De ruiter."

[Didier krijgt ook een Afghaanse voornaam: Ahmadjan. Dat betekent "Beste Ahmad."]

 

- Nuristani hebben een gewoonte die meteen opvalt: vrouwen werken en mannen voeren geen klap uit. De vrouwen lopen door de velden met manden van tientallen kilo. De mannen zitten naast de weg en kijken toe.

 

- "Heb je daarnet die oude man gezien, met dat kind op z'n rug?"

 "Ik heb ze gefotografeerd."

 "Typisch voor oorlogsgebieden.

 De vaders gaan vechten. Alleen de grootvaders en de vrouwen blijven over om voor de kinderen te zorgen. Maar vrouwen komen zelden buiten en verlaten haast nooit hun dorp, dus wandelen of reizen enkel de grootvaders met de kinderen."

 

De fotograaf vertelt over zijn werk:

- "Er zijn vijf dingen waarop je moet letten: het diafragma, de belichtingstijd, de focus, de gevoeligheid van de film ... en uiteraard je creativiteit met het toestel."

 

- Terwijl de paarden hun kostje kauwen, knagen de mannen op naswar. Ze halen een klein rond doosje boven - zoiets als een pillendoosje - waarvan het deksel als spiegeltje dienstdoet ...

 In dat doosje zit de naswar: een poeder ... een mengeling van tabak, kalk en wat andere dingen. Het poeder wordt in de hand uitgestrooid, met het deksel gecoupeerd en hop! in de mond gegooid, als een handvol nootjes ...

 

- Soms moet ik aan Kuifje denken. Een fenomeen, Kuifje. Je hebt de indruk dat hij hier overal geweest is.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 8: Jetavana

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 8: Jetavana (Japan, 1972-1983): 362 blz: Vertaald uit het Engels door Gerard van Buuren (2008): Uitgeverij Luitingh - Sijthoff

 

 

 

Ik heb de afgelopen 9 dagen met zeer veel plezier de 8-delige mangaserie "Boeddha" van Osamu Tezuka herlezen en de laatste 5 delen daarvan besproken. Ik durf wel te stellen dat "Boeddha" een van mijn favoriete literaire reeksen ooit is.

 

Osamu Tezuka was zeer productief. In zijn leven heeft hij zo'n 700 manga's geschreven en getekend met in totaal 150.000 bladzijden. Osamu Tezuka werd ongeveer 60 jaar oud. Laten we zeggen dat hij de laatste 40 jaar daarvan non-stop heeft getekend, dat is omgerekend zo'n 10 bladzijden per dag! 

 

"Boeddha" is het fictieve levensverhaal van Siddharta, kroonprins van het konkrijk Kapilavastoe en de latere Boeddha. Over het leven van Boeddha is niet zo veel bekend, in ieder geval veel te weinig om er een serie boeken van zo'n 3.000 bladzijden over te schrijven. Daarom zijn een groot aantal niet historische bijfiguren verzonnen, die tezamen de leer van het boeddhisme prachtig illustreren. 

 

Het verhaal van "Boeddha" speelt zich rond 550-500 v. Christus af. Om zijn verhaal extra toegankelijk te maken heeft Osamu Tezuka veel anachronismen in zijn tekst verwerkt. Er zijn tal van verwijzingen naar de Amerikaanse popcultuur: Disney, Mickey Mouse, King Kong, Tarzan, Baseball, de Amerikaanse presidentsverkiezingen, 20 B.C. Fox, Zorro, McDonalds, E.T..

 

De tekst is door Gerard van Buuren uit het Engels vertaald. Dat lijkt mij geen bezwaar, de tekst is vrij eenvoudig. Het Nederlands loopt als een trein. Wat ook zeer leuk is, is dat van Buuren een aantal verwijzingen naar Nederlandse zaken heeft opgenomen: de Leidse Universiteit, de Mookerheide, het programma "Opsporing verzocht", PSV, Groen Links.

 

Om redenen van copyright heb ik het tot dusver in mijn besprekingen van "Boeddha" alleen maar over de teksten gehad. Die zijn natuurlijk goed, maar wat "Boeddha" echt onweerstaanbaar maakt zijn de prachtige inkttekeningen in zwart-wit. "Boeddha" is een van de mooist getekende serie boeken die ik ooit gezien heb. Kortom, een aanrader voor iedereen! 

Citaten:

- "Nog meer nieuws! Prins Ajatasattoe is vrijgelaten!"

 "Ajatasattoe. Die is opgesloten nadat hij Boeddha had neergeschoten."

 "Zit hij niet meer in de gevangenis? Hier zit een luchtje aan ..."

 "En hoe moet het nu met Groen Links?"

 

- "Zoals jullie wel gehoord zullen hebben heeft Bimbisara afstand gedaan van de troon. Koning Ajatasattoe heeft beloofd de sekte van Venoevana te helpen.

 Maar er zijn voorwaarden. Het monnikenbestaan heeft een facelift nodig. Deze groep heeft een botoxinjectie nodig om aansluiting te vinden bij de moderne tijd. De koning zal ons helpen."

 

Tatta heeft een kikker ingeslikt:

- "Ngaa! Glug! Gaah! Hnggg!"

 "Tatta, wat is er?"

 "Gjaga!!"

 "Spuug het uit."

 "Slik!"

 "Ha ha! Papa had 'n boomkikker ingeslikt."

 "Sdil! Sdomme pad dliet me bijna sdikken!

 Kikkers zijn lekkerder als ze geroosterd zijn."

- "Vannacht ben ik bezocht door een hemelse boodschapper. Ik voelde dat hij me smeekte te luisteren!

 Ik ben hier op zijn bevel. Ik moet iedereen weer naar huis brengen, naar Venoevana!"

[Op het volgende plaatje zie je E.T.]

 "Het spijt me voor jou, Saripoetta, maar we willen zelfs niet naar huis bellen."

 

- "Wat moet je met dit park?"

 "Wel ... eh ... ik wil hier ...

 ... een huis voor monniken bouwen."

 "Een huis voor mokkels?"

 "Nee, geen mokkels, beste prins, monniken."

 "Die kale kerels, bedoel je?"

 

- "Ik moet niks van kooplui zoals jij hebben. Jullie willen alleen maar meer geld verdienen!

 Op de tv zeggen jullie "alle mensen zijn broeders, laat er vrede op aarde zijn," maar jullie zoeken alleen maar publiciteit!"

 

- "Toen ik rijk was, maakte ik me altijd zorgen dat ik mijn geld zou verliezen of iemand het zou komen stelen. Ik was elke dag gewoon doodsbang.

 Maar nu ik geen geld meer heb, heb ik ook geen zorgen. Ik ben de hele tijd gelukkig."

 

Boeddha spreekt:

- "Je hebt het mis. Als je niet in een bevel gelooft, of het nu van de koning of Brahma is, hoef je het niet op te volgen."

 

Tatta aan het woord:

- "Je moet het ijzer smeden als 't heet is en noedels eten als ze gaar zijn. Vraag maar aan Socrates."

 

Tatta tegen Boeddha:

- "Aah ... eh ... te laat ...

 Ik kan niet meer terug ... Kom, begrijp me dan toch.

 Zeg, Boeddha, "oog om oog": dat gezegde ken je toch wel?

 Dat leer jij toch ook, niet?

 Nee, wacht, dat is uit de Bijbel. Verkeerde godsdienst. Foutje!"

 

- "Niet te geloven. Boeddha verlichte de pijn door zijn hoofd met een vinger aan te raken!

 Hij moet bovennatuurlijke gaven hebben. Of hij is de knapste dokter ter wereld ..."

 "O, dat heb ik in een film gezien!

 E.T. heette die, geloof ik. Ja ...

 Ben jij E.T., Boeddha?"

 "Doe niet zo mal. Als je er per se een etiketje op wil plakken, dan ben ik een dokter die de ziel van de mens geneest."

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 7: Prins Ajatasattoe

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 7: Prins Ajatasattoe (Japan, ?): 418 blz: Vertaald uit het Engels door Gerard van Buuren (2008); Uitgeverij Luitingh - Sijthoff

 

 

 

Ajatasattoe, kroonprins van Magadha, wordt door zijn vader opgesloten omdat die door Assaji voorspeld is dat hij vermoord zou worden door zijn zoon als die 19 jaar oud zal zijn. Ajatasattoe wordt verliefd op een meisje dat krijgsgevangen is gemaakt en bekritiseert het kastenstelsel.  

 

De overlevende shakya's uit Kapilavastoe zijn er zeer slecht aan toe. De ouders en de vrouw van Boeddha worden gevangen gehouden door de wrede prins Viroedhaka. Boeddha maakt weer allerlei avonturen mee en groeit in spirituele kracht. Ik ga verder met het laatste deel van deze prachtige serie. 

 

Citaten:

- "Goed, maar laten we zondags vrij nemen ...

 ... zodat we naar de bios kunnen ...

 ... of mahjong kunnen spelen."

 "Doe maar, als je dat wilt, maar dan word je nooit monnik."

 

Prins Ajatasattoe praat tegen zijn paard:

- "Breng ze op een dwaalspoor. Lok ze zo ver mogelijk weg."

 "Hoe ver?"

 "Naar de Mookerheide voor mijn part."

 "Reiskostenvergoeding?"

 

- "Wie het ook is, waar het ook is, ik laat me niet dwingen een preek af te zeggen."

 "Niet afzeggen, alleen uitstellen."

 "We kunnen zeggen dat je ziek bent.

 Dat zeggen mangatekenaars ook als hun werk te laat is."

 

- "Kom me niet vertellen, dat jij ook aan zijn kant staat!"

 "Boeddha is een edel mens."

 "Jij bent groter. Jij zou in het Guinness Book of Records moeten staan als de slimste mens ter wereld!"

 

Een ontmoeting met  een reus:

- "Lamelos! Help! Het is Bokito!"

 

- "Dokter, kijk eens goed rond!

 Wat 'n troep waar ze allemaal in moeten liggen ...

 ... zonder water of medicijnen mogen ze sterven als honden. Zij zijn toch ook mensen?"

 "Niets aan te doen. Ze zijn nou eenmaal als shoedra's geboren."

 "Maar waarom worden ze niet als mensen behandeld? Zien ze er niet net zo uit als wij?"

 

- "Die twee zijn de steunpilaren van onze sekte. Het doet ons verdriet dat u zo aan hen twijfelt."

 "Twijfel is goed. Dat is de essentie van wat ik, Sanjaya, preek.

 Geloof de mensen niet. Geloof de maatschappij niet. Geloof de natuur niet. Geloof niet in de tijd. Geloof niet in het leven of de dood. Geloof de weerberichten niet. En geloof zeker niet dat PSV kampioen wordt."

 

- "Een sekte zonder Boeddha is als koffie zonder melk!"

 

- "Boeddha! Wat hebben we nou aan zijn preken!?"

 "Let op je woorden! Vergeet niet dat Boeddha onze prins was."

[Vervolgens drukt hij met een stempel het woord domkop op het voorhoofd van de twijfelaar]

 

- "Als u meteen terug wilt gaan, mag u gerust mijn paard gebruiken.

 En als u niet van paarden houdt, roep ik wel een taxi."

 

Iemand hoort het laatste nieuws op de radio:

- "Wacht eventjes. Ze zenden net een extra bulletin uit."

 "Waar heb je dat ding vandaan, jij nieuwlichter ..."

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 6: Ananda

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 6: Ananda (Japan, ?): 353 blz: Vertaald uit het Engels door Gerard van Buuren (2007): Uitgeverij Luitingh - Sijthoff

 

 

 

"Ananda" is alweer het zesde deel van de prachtige mangareeks "Boeddha". In het begin van het boek zien we dat de ouders van Ananda samen met de kleine baby op de vlucht zijn voor het leger van Kosala. Zijn vader roept de macht in van een demon en wil alles beloven. Een demon verhoort zijn gebed en zorgt ervoor dat Ananda zo goed als onkwetsbaar wordt. De demon heeft een plan met Ananda, hij moet de Boeddha vermoorden.

 

In "Ananda" beleven we weer volop avonturen. Er komt een detective in voor die probeert om Ananda te vermoorden. Je hebt de drie broers Kassapa, die het vuur aanbidden. Boeddha preekt intussen nog tot de krokodillen die gretig naar hem luisteren en hem met rust laten. In de citaten weer een aantal prachtige anachronismen.  

 

Citaten:

- "Onze pijlen vliegen gewoon naar ons terug!!"

 "Onmogelijk! Het is geen film die je achteruit kunt draaien!"

 

- "Twee jaar geleden was ik samen met Ananda. We kregen ruzie ...

 ... en we trokken onze zwaarden.

 Ik hakte een van zijn vingers af.

 Maar ik zag hem een maand later weer ... ... en toen had hij alle vijf zijn vingers."

 "De afgehakte vinger was dus weer aangegroeid, wil je zeggen?"

 "In de biologie noemen we dat regeneratie."

 

- "Hij wil me van mijn zuurverdiende geld beroven.

 Dertig zakken goud."

 "Ha ha ha! Als ik het niet dacht, nog steeds dezelfde ...

 ... ouwe graaier, hè?"

 

- "Ha ha ha ... Die kennis heb ik zelf verworven. Je kunt veel leren als je de wetten van hemel en aarde kent. Noem het natuurwetenschap."

- "Wanneer je een vuur brandt in een afgesloten kamer, zuigt het de lucht op, en elk levend wezen stikt. Pure wetenschappelijke kennis. Onthoud het goed."

 

- Sinds mensenheugenis heeft men gedacht dat heilige mensen psychokinetische gaven bezaten. Met behulp van die gave konden ze wonderen doen en zieken genezen. Ook Boeddha zou dit talent hebben gehad. ...

 

De tekeningen op bladzijden 244 tot 247 laten een grappige omslag in het verhaal zien. Na het horen van de preek van Boeddha scheert Oeroevela Kassapa zijn hoofdhaar af en doen zijn 500 volgelingen hetzelfde om vervolgens in de leer te gaan bij Boeddha.

 

- "Gaya, wat ben je toch slim ...

 Je zou prof aan de Leidse universiteit kunnen zijn."

 

- "Alsjeblieft, je lunch en een halve euro. En nu wegwezen."

 "Ik ben hier niet gekomen voor een hamburger van McDonald's!"

 

- "Hm, heb ik jou niet ooit ...

 ... op de tv gezien? Bij "Opsporing verzocht"?

 Ha ha ha. Jij bent die seriemoordenaar die de rechterpink van zijn slachtoffers afhakte! Waar of niet?"

 

- "Ik zal jullie nog een verhaal vertellen. Er was eens een welvarende stad, altijd vol leven en licht."

[Onderaan de tekening staat met grote letters: 20B.C. FOX

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 5: Het hertenpark

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 5: Het hertenpark (Japan, ?): 350 blz: Vertaald uit het Engels door Gerard van Buuren (2007): Uitgeverij Luitingh - Sijthoff

 

 

 

In deel 4 van de mangareeks "Boeddha" bereikte prins Siddhartha onder een boom de staat van verlichting. Voortaan zou hij als Boeddha door het leven gaan. De taak van Boeddha was om andere wezens, zowel mensen als dieren te onderwijzen. Volgens de leer van Boeddha zijn de levens van alle mensen en alle andere dieren en planten met elkaar verbonden.

 

In "Het hertenpark" lopen weer meerdere verhalen door elkaar. Tatta maakt jacht op een dolle olifant die zo geworden is nadat zijn jong door jagers is vermoord. Er is een duel tussen Tatta en de reus Yatala en Boeddha houdt zijn eerste preken in het hertenpark voor een kudde herten. De kwaadaardige monnik Dhepa, die het niet kan verkroppen dat Boeddha niet meer het pad van de ontberingen volgt, probeert om Boeddha te doden. Hoe langer ik in deze serie lees, hoe enthousiaster ik word. 

 

Citaten:

De kristallen prins probeert om Tatta beleefd taalgebruik bij te brengen:

- "Ook tegen je echtgenote. Je moet beleefd zijn tegen vrouwen om te tonen hoe hoffelijk je bent."

[Tata maakt een buiging] "Goed, jij je zin ... zo ..."

 "Die buiging is volkomen onaanvaardbaar. Zo! Langzaam, hoffelijk ..."

 "Verrek maar. Zak toch in de stront!"

 "Zulke ordinaire taal gebruik je niet als er een vrouw bij is. Zeg me na!

 Zeg "hoe durft u" in plaats van "verrek maar"."

 "Voor "stront" zeggen we "uitwerpselen"."

 "Hoe durft u. Zak weg in de uitwerpselen."

 "Goed zo. Zo hoort het."

 "Kom nou toch. Niemand die me zo serieus neemt.

 Sodemieter toch op met je kutsmoezen."

 "Nee, het is: "Zoudt u weg willen gaan met uw vaginauitvluchten." "

Tatta valt een dolle olifant aan:

- "Fantastisch ... Olifantastisch! Paardje ... nee, olifantje rijden!"

 

Volgens Devadatta:

- "Jezelf helpen door anderen te helpen ... iemand die dat onderwijst is gek ... Als je volgens die regel zou leven, trek je steeds aan het kortste eind."

 

De koningin ziet dat haar zoontje strips zit te lezen:

- "Laat me eens even kijken ... Wat heeft dit te betekenen!? [Zoontje kijkt naar een afbeelding van een blote vrouw] Zulke vulgaire lectuur moet je niet lezen!!

 Ik wil je niet verbieden strips te lezen, maar lees dan in ieder geval iets goeds.

 Disney, bijvoorbeeld, of Mickey Mouse."

 "Nee, nu verwar je strips met tekenfilms."

 

Een raadsheer vraagt zich af wat ze met een gezant uit Kosala moeten doen:

- "Wat zullen we doen? Hem meteen weer op de trein naar huis zetten?"

 

- "We hebben gehoord wie je tegenstander is."

 [Op het volgende plaatje een Indianenopperhoofd] 

 "Generaal Custer!? " 

 "Nee, hij heet Tatta, de moedigste krijger van Magadha. Hij is geweldig."

 

Tatta tegen de raadsheer:

- "Ik heb me ook niet als vrijwilliger aangemeld. Effe dimmen, Dikkertje Dap!"

 

Iemand was aangevallen:

- "U hebt hem laten ontsnappen! Ik wilde met hem vechten."

 "Dwaas, weet je echt niet wie dat was? Dat was de fantastische Zorro!"

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Osamu Tezuka; Boeddha: Deel 4: Het woud van Oeroevela

Osamu Tezuka; Boeddha: Deel 4: Het woud van Oeroevela (Japan,? ): 370 blz: Vertaald uit het Engels door Gerard van Buuren (2007): Uitgeverij Luitingh - Sijthoff

 

 

 

In het najaar van 2009 heb ik de 8-delige mangaserie "Boeddha" voor het eerst in zijn geheel gelezen. Ruim 4 jaar geleden heb ik de eerste drie delen herlezen en besproken op mijn blog. Om weer in het verhaal te komen heb ik de afgelopen dagen de eerste drie delen voor de derde keer gelezen en nu ga ik verder met het bespreken van de laatste 5 delen. 

 

Siddhartha ondergaat allerlei beproevingen in het woud van Oeroevela samen met de monnik Dhepa. Op een gegeven moment is hij bijna compleet uitgehongerd en krijgt hij een kom met melkpap van een jonge vrouw. Vervolgens besluit hij dat het ondergaan van lichamelijke ontberingen niet de weg naar de wijsheid is. Hij hoort dat zijn geboorteland is binnengevallen door de machtige staat Kosala met aan het hoofd een voormalige beroepsworstelaar. Er valt weer veel te genieten in dit vierde deel, zowel tekstueel als wat betreft het tekenwerk.

 

Citaten:

Siddhartha wil leerling worden van een beroemde asceet:

- "Mijn leerling worden?

 Goed, ga maar bij de anderen zitten.

 Begin meteen met mediteren en orden je geest.

 Maak plaats voor deze jongens en geef ze een zitmat.

 Goed ...

 ... De eerste paar jaar zit je gewoon en denkt nergens aan."

 

Bij dezelfde asceet:

- "Meester ... het enige wat ik wil leren is hoe ik kan voorkomen dat ik ooit dood zal gaan, niet hoef te sterven."

 "Dat leer je nooit.

 Tijdverspilling. Vergeet het maar."

Assaji heeft op de rand van de dood gelegen en kan sindsdien de toekomst voorspellen:

- "Siddhartha, jij ook sterven. Jij zwakke maag, ja?

 Jij sterven van erge diarree."

 "Wat? Wanneer!?"

 "Zal zijn ..."

 "N-Nee!! Vertel het me niet! Ik geloof niet dat ik de dood zo kalm kan afwachten als jij."

 

Een arme vrouw vraagt aan Assaji om haar toekomst te voorspellen:

- "Zal ik nooit het kind van een rijke man redden of veel geld krijgen?

 Zal ik dan werkelijk nooit eens een meevaller hebben?"

 "Nee. Altijd arm blijven tot je dood."

 "Verdorie ...! Nu heb ik helemaal geen puf meer om te werken ..."

 

Prins Viroedhaka wil de reus Yatala laten trainen bij zijn lijfwacht:

- "Mannen, bewapen hem als een lijfwacht en begin hem te trainen."

 "U kunt hem niet zomaar binnenlaten!

 De lijfwachten zijn het keurkorps! Allemaal afgestudeerd aan de academie van Tokio."

 

Over Yatala:

- "Hij is ongelooflijk, een echt monster.

 In een oogwenk heeft hij zeven tijgers gedood!"

 "Reuzen worden zelden door tijgers verslagen. Dat weet elke baseballkenner."

 

De moeder van prins Viroedhaka over Yatala:

- "Ik ben helemaal niet bang! Je bent veel knapper dan King Kong ... menselijker!"

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.