Voorwoord voor mijn vriendenboek

Paul van den Hoven, een goede vriend van mij, en medeoprichter en mede-eigenaar van antiquariaat Aleph in Utrecht heeft voor mijn vriendenboek een prachtig voorwoord geschreven:

 

Wat Erik en mij bindt – naast onze liefde voor de drie B's: de films van Bergman, Buurman en Buurman – is onze verhouding tot de poëzie: ik houd er heel veel van, en Erik heeft er helemaal niets mee. Poëzie, anders dan proza, had er ook niet kunnen zijn, dat is het enige verschil tussen die twee. Ook Erik had er niet kunnen zijn, en misschien houdt hij om die reden wel niet van poëzie, zoals hij ook niet houdt van films waarin voortdurend doden vallen, of weer opstaan. Om van dat nauwelijks bestaande te kunnen houden, moet je er zelf uiteraard wel zijn. De laatste tijd gaat het gelukkig beter met mijn vriend – mede door zijn instelling van de gastmaaltijd – maar al heel lang sleept Erik de mogelijkheid van een niet-bestaan als een schaduw achter zich aan.

 

Erik houdt van concreetheid en realisme. Van romans. Uit poëzie rijzen geen karakters op, slechts zelf-confrontatie en verlangens naar vergetelheid, en als ik meen Erik al eens eerder te hebben ontmoet, dan kom ik uit op Pierre Bezoechov, op een roman dus – toevallig ook een van Erik's lievelingsboeken. In dat boek van Tolstoj vallen voortdurend doden, maar ze staan niet meer op. Geen spoken. Groot, gul, goedmoedig, eerlijk, en geneigd, al bewegend door het leven, mensen aan te trekken en voorwerpen om te stoten. Pierre Bezoechov heeft zijn licht vooruit geworpen, en in dat licht zie ik Erik. En zoals je terugkeert naar een bepaalde romanfiguur, zo blijf je een goede vriend opzoeken. Tegenover het bedreigde bestaan, staat iets onvergankelijks –maar om dit te zien heb je beide nodig, en in ieder afzonderlijk zie je allebei.

 

Ik ben blij dat Erik er is, en met de dagen waarop hij instemt met deze uitspraak maakt hij me nog blijer. Misschien had ik hem wel nooit ontmoet, noch gemogen, indien hij alle dagen van de week blij zou zijn. Hij was iemand anders geweest, iemand met wie ik hoogstwaarschijnlijk minder uitbundig had kunnen lachen. Wij hebben ongeveer hetzelfde, hoge eettempo, ook dat bindt ons. Eten & praten combineren wij bezwaarlijk, maar terwijl Erik zijn lachende gezicht achter een berg aardappelen tevoorschijn eet, wil ik nog wel eens een woord inslikken om bijvoorbeeld een tomaatje uit te spreken. Soms ontwaar ik bij het weggaan, in een papierbak op de gang, het lege, piramidale omhulsel van een Toblerone die mij vanwege een hongerklop in de vroege middag klaarblijkelijk werd onthouden. Ik zwijg en Erik lacht. Ik word als een farao onthaald, maar er zijn grenzen aan de vriendschap.

 

Poëzie kun je laten zitten, voor proza moét je gaan zitten, dat is het enige verschil. Omwille van al dat roman-lezen, neemt Erik vaak te lang een zittende houding aan. Na twee maaltijden bij hem thuis lopen we dan ook voor de derde naar Frans en zijn vrouw, die de lekkerste Indonesische gerechten van Utrecht serveren. Omdat ik liever geen reclame maak, vermeld ik hier alleen naam en adres: Eethuis Kolintang, Hondsrug 6.

 

Ik kan goed citeren. Deze uitspraak moet eigenlijk tussen aanhalingstekens, want hij komt van Erik, die hem misschien weer van iemand anders heeft. Maar hij heeft gelijk: meer dan de helft van zijn stukken zijn gevuld met zeer goed gekozen citaten. De uitspraak getuigt van een goed inzicht, in literatuur en in hemzelf, en bovenal van bescheidenheid. Bescheidenheid is weten wat je waard bent. Ik citeer mijzelf.

 

Wanneer over tien jaar deel twee verschijnt en Erik niet meer geïntroduceerd hoeft te worden, zal ik, mocht het mij zijn vergund, naar achteren verhuizen voor het nawoord. Niet om daar het laatste woord te nemen, maar om Erik te feliciteren met de voortzetting van een oude & goede gewoonte, zij het leven of schrijven.

 

Met hartelijke groet en aanbeveling,

 

Paul van den Hoven

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.