Heinz Helfgen: Ich radle um die Welt

Heinz Helfgen: Ich radle um die Welt (Duitsland, 1954 deze editie 1988): 487 blz: Uitgeverij Bielefelder Verlagsanstalt KG

 

 

Heinz Helfgen (1910-1990), was een Duitse journalist die in Duitsland wereldberoemd is geworden door de reportages die hij maakte over zijn wereldreis per fiets van september 1951 tot december 1953. Zijn boek "Ich radle um die Welt" verscheen in 1954 in 2 delen. In de heruitgave uit 1988 die ik heb gelezen zijn een aantal veranderingen aangebracht. 

 

Heinz vertrok vanuit zijn woonplaats Dusseldorf richting het oosten en doorkruiste achtereenvolgens de volgende landen: Duitsland, Oostenrijk, Joegoslavië, Griekenland, Turkije, Syrië, Irak, Iran, Pakistan, India, Birma, Thailand, Cambodja, Vietnam, Hong Kong, Japan, de Verenigde Staten, Cuba, Jamaica, Aruba, Venezuela en Brazilië. Na 2 jaar en 3 maanden was hij weer thuis.
 

Hij maakte nogal wat mee:
- Een bezoek aan het Joegoslavische parlement en een ontmoeting met generaal Tito
- In Iran overnacht hij in een grot met een brandend vuur om de wolven op afstand te houden
- In Birma wordt hij bijna aangevallen door een tijger.
- In Birma steekt hij op een zelfgebouwd vlot de Irawaddy over.
- In Indochina gaat hij op tijgerjacht met de keizer van Vietnam en krijgt hij de gelegenheid om de oorlog mee te maken
- In Japan zit hij met een stel knappe jonge vrouwen in een groot bad.
- In de Verenigde Staten maakt hij een proefexplosie van een atoombom mee.
- In Cuba bezoekt hij Ernest Hemingway die hem vertelt over zijn werkwijze.
- In Jamaica overnacht hij een paar weken bij de Maroons
- Tussen Venezuela en Brazilië doorsteekt hij een onbekend stuk oerwoud en maakt kennis met een indianenstam.

Dit zijn maar enige van de talloze avonturen die Heinz meemaakte. Hij fietst flink door, regelmatig heeft hij het over dagafstanden van 150 km of meer. Onderweg stuurde hij berichten naar een krant in Duitsland. Ook wist men in veel landen dat hij onderweg was en stuurde men journalisten en kreeg hij uitnodigingen om ergens te overnachten. Vaak overnachtte hij bij Duitsers. Wat hem opviel was de goede naam die de Duitsers in het buitenland hadden ondanks de Tweede Wereldoorlog.

Het boek is zeer prettig leesbaar, het leest als een trein. Zonder meer het mooiste boek dat ik ooit over een fietstocht heb gelezen en een van de beste reisverhalen die ik ooit heb gelezen.
 

Citaten:

- Die beruflichen Chancen eines so spät aus Kriegsgefangenschaft heimgekehrten Journalisten waren trostlos. Andere, meist jüngere Kollegen hatten die Stühle bereist besetzt. Und so zog ich Bilanz, stellte fest, dass ich ausser meinen Erfahrungen als ehemaliger Auslandskorrespondent Anfang der dreissiger Jahre, einer guten wissenschaftlichen Basis und Sprachkenntnissen vor allem auch noch einen durch ständigen Sport während der US-Kriegsgefangenschaft blendend durchtrainierten Körper besass.

Heinz vertrekt met slechts 3,80 Duitse Marken op zak:

- ... DM 3,80 hatte ich. Dafür gab es zwei liter Milch für je 60 Pfennige. Dazu drei Pfund kräftiges Schwarzbrot für DM 1,20 und einen Ring Fleischwurst für DM 1,40. Genug für zwei Tage, wenn ich mich auf den umliegenden Feldern mit Kartoffeln und Äpflen selbst bediente.

 

- Zwischen den Beinen schien sich eine Hautentzündung anzubahnen. Da erinnerte ich mich an ein Hausrezept, das ich während der Semesterferien meiner südamerikanischen Studienzeit bei langen Pferderitten angewandt hatte - seidene Damenschlüpfer mit Beinansatz! Die Mädchen in einem Regensburger Damenbekleidungsgeschäft hörten nicht auf zu kichern, als ich dort zwei Paar seidene Damenschlüpfer mit Beinansatz verlangte.

 

In Joegoslavië wordt aan tafel aan Heinz gevraagd hoe het zit met de communistische partij in Duitsland:

- Dann wurde mir die Fragerei und Besserwisserei doch zu bunt, und ich sagte: "Schreiben Sie ruhig, in Westdeutschland ist das gesamte Volk von den Kapitalisten bestochen worden." Alle drei legten Messer und Gabel hin und schauten mich gross an. "Natürlich sind alle Westdeutschen bestochen", sagte ich nochmals und fügte hinzu: "Die Kapitalisten haben jedem Bundesbürger absolute persönliche Freiheit gegeben, alles zu sagen, was sie wollen, zu reisen, wohin sie wollen, und einen vollen Markt, wo sie alles kaufen können, was sie wollen, und so sind alle der kommunistischen Idee untreu geworden, und weil die Russen wegen der Amerikaner Angst haben einzumarschieren, gibt es halt keine Kommunisten mehr und - jetzt will ich erst einmal Ihre hervorragende Gastfreundschaft mit vollen Zügen geniessen."

 

Heinz ontmoet een sjeik in Syrië. Volgens goed gebruik vertelt zijn gastheer hem over zijn bezittingen: 

- "Ich besitze dort zehntausend Dattelpalme, achthundert Kamele, zwölftausend Schafe und fünfhundert Männer. (Frauen erwähnte er nicht!) So, mein Sohn, berichte Du nun von deinen Besitztümern!" "Yes", sagte ich , "also ich habe ein Fahrrad und eine Zelt ausrüstung ... und mich selbst mit einem starken Herzen!".

 

In Iran is Heinz er getuige van hoe de bevolking van een heel dorp uit hun huizen gejaagd wordt:

- Der Offizier rief einige Befehle hinüber. Ich verstand nichts davon. Dann wandte er sich mir wieder zu und sagte:

 "Am besten, Sie vergessen, was Sie hier sehen!" Er reichte mir die Hand: "Vergessen Sie! Ihr Deutsche habt ja auch vergessen, dass Ihr Millionen Unschuldige ermordert habt. Das hier ist bei weitem nicht so schlimm!"

 Ich nickte nur, stieg auf mein Rad und fuhr zitterend vor Kälte weiter.

In Pakistan wil iemand zijn dochter verkopen aan Heinz:

- Die Verhandlung nahm folgenden Verlauf:

 "Was verlangst Du also für Deine Tochter, Laki Kadir?"

 "Unter fünfzehn Kamelen", erwiderte der Belutschi, "kann ich es nicht machen. Das verlangt die Ehre meines Stammes und die Schönheit meiner Tochter. Und", fügte er grinsend hinzu, "drie der fünfzehn Kamele müssen Reittiere sein!" (Reitkamele stehen höher im Wert als Lastkamele). 

 

Heinz probeert om met een zelf gemaakt vlot de Irawaddy over te steken:

- Bei der guten alten Wehrmacht hatte ich gelernt, aus einem Zelt ein schwimmbares Floss zu machen. Ausserdem hatte ich sieben Fahrradschläuche bei mir, die zwar alle porös und geflickt waren - ich benutze die meisten als Bindung für Zelt und Schlafsack -, für ein paar Stunden aber würden sie bestimmt die Luft halten!

... Ich warf in aller Eile mein gesamtes Gepäck in das selbstgebastelte Schlauchboot - konstruiert aus besagten x-mal geflickten und porösen Fahrradschläuchen und meinem Zelt - und knickte mit Hilfe der Zeltverschnürung die Öffnung so oft, dass mir ein Eindringen des Wassers ausgeschlossen erschien. Dann pumpte ich sämtliche sieben Schläuche auf und band sie an die vier Zeltklappen, die normalerweise zum Einschlagen der Heringe dienen. Mein Rad band ich so obenauf, dass die verhältnismassig leichten Vorder- und Hinterräder ins Wasser zu liegen kamen.

 

- Es ist ein riesiger Unterschied zwischen der asiatischen, also der buddhistischen, und der weissen, sogenannten christlichen Welt. Durch den Fernen Osten kommt jeder Wanderer ohne einen Pfennig Geld. Dort nehmen sich die Menschen die Zeit, sich um jeden Fremden zu kümmern, sich in ihn hineinzuversetzen und ihm ihre ganze Gastfreundschaft anzubieten. - Dies war mit dem Betreten amerikanischen Bodens anders. Wer hier weder Geld besitzt noch bettelt oder arbeitet, der muss verhungern.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 3

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 3 (Frankrijk, 2006): 98 blz: Vertaler niet vermeld: Uitgeverij Dupuis 

 

 

 

Didier vindt dat zijn opdracht erop zit en besluit om niet af te wachten totdat Juliette met de groep van Artsen zonder grenzen terugkeert naar Pakistan en gaat met een eigen escorte op pad. Dat loopt bijna fataal af. De vier mannen die hem begeleiden laten hem in de steek en hij beklimt op eigen houtje een pas van ongeveer 5.000 meter hoogte. Daar stort hij in. Uit de andere richting komt een groep en de leider daarvan besluit om hem mee te nemen, uiteraard tegen een forse "onkostenvergoeding". Didier verwacht elk moment om het leven gebracht te worden, maar uiteindelijk komt hij bij een bevriend clanhoofd die hij kent, en is hij gered. De drie delen van "De fotograaf" vormen samen een uiterst onderhoudende en spannende leeservaring. Warm aanbevolen!

 

Citaten:

- Zo. M'n eerste avond alleen. Een klein, hooggelegen dorpje. Prachtig decor, geen problemen. Ik ben vol van geluk. We hebben stevig gestapt. Ik sta zo droog als een zomerse greppel, maar ik voel me in topvorm. In principe sta ik over veertien dagen in Pakistan naar huis te bellen. Ik heb het gevoel dat ik het roer van m'n reis nu zelf in de hand heb.

 

- We zoeken onderdak in 'n moskee.

 Ik hou van moskeeën. Ze zijn wat kerken zouden moeten zijn, of geweest zijn: een plek waar reizigers terechtkunnen. Een simpel onderdak. We gedragen ons correct, maar niet plechtig.

 Je doet je schoenen uit, zet je bagage neer en je kiest 'n plekje uit. Je kunt er eten, praten, slapen. 'n moskee is bijna een hotel.

- Enkele ervaringen rijker, stel ik Juliette aan tafel een paar gerichte vragen ...

 "Hoe zeg je bijvoorbeeld: laat me alleen, ik moet piesen?"

 

Didier heeft een escorte meegekregen van vier "sukkels", waar hij weinig aan heeft;

- Ik probeer ze wakker te schudden. Stoppen is uitgesloten. Ik wil naar Teshkan!

 "Zud! zud! No stop! Dawam dapan!"

 Het plaatje wordt me duidelijk. Ik kan tijdens deze reis alleen op mezelf rekenen. Van m'n escorte moet ik niets verwachten. Ik vraag toch niet om in een draagstoel te worden vervoerd? Ik heb alleen gidsen nodig. Gezelschap. Nu is het zo dat ik gids speel voor m'n gidsen. Compleet absurd! 

 

- Niet alleen ik heb de operatie van John overleefd. De zweer op m'n arm is ook in goede gezondheid, en hij ziet er beroerd uit. Ik leg een nieuw verband.

 Het zweet en de wrijving hebben de poten van mijn bril aangevreten. Het metaal snijdt in m'n oren. Ze etteren. Met verband probeer ik een bescherming in elkaar te knutselen.

 Ook m'n tandvlees is ontstoken. Ik voel me dan wel niet echt moe, maar fysiek ben ik aan het aftakelen.

 

Op de top van een pas, verlaten door zijn escorte, komt er een groep uit de andere richting. Een van de mannen vraagt: "Hoe gaat het met je vrouw?" en vervolgens loopt hij verder.

 

Didier heeft een overzichtsfoto gemaakt van de plek waar hij denkt te sterven:

- Ik ga op zoek naar m'n notitieboekje, 'n potlood en m'n hoofdlamp. Ik schrijf op:

"17 oktober 1986, 22.25 u.

Dominique, dit is het eind van m'n reis.

M'n escorte heeft me aan de voet van de Kalotak laten stikken.

Nu zit ik vast op de top, alleen.

Geen idee hoe ik me hieruit red.

M'n paard verzet geen stap meer en bevriest.

Ik lig in m'n slaapzak en wacht.

Ik hoop dat je m'n aantekeningen en foto's zult vinden.

Ik denk aan m'n moeder.

Wil je haar dat vertellen? Groetjes."

 

Uiteindelijk overleeft Didier het en ontmoet hij een vrouw van een man die hij eerder was tegengekomen:

- Met een mooie vrouw kletsen terwijl je van jam zit te smullen. Wat kan het leven mooi zijn.

 Ze is gelukkig geen missionaris. Ze begint niet meteen over Jezusje. Eindelijk kan ik drie zinnen aan elkaar rijgen zonder erbij te vertellen dat ik isawi ben, getrouwd en vader ...

 En vooral, ik kan gewoon luisteren en spreken zonder over elk woord te struikelen ...

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 2

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 2 (Frankrijk, 2004): 80 blz: Vertaler niet vermeld: Uitgeverij Dupuis

 

 

 

In deel 1 van "De fotograaf" zagen we hoe de fotograaf Didier Lefèvre, met een team van Artsen zonder grenzen, naar Afghanistan trok. In dit tweede deel doet hij waar hij voor gekomen is: het fotograferen van het werk van Artsen zonder grenzen in uiterst barre omstandigheden. Tegen het einde van het verhaal heeft hij er genoeg van en wil hij terug naar huis.

 

"De fotograaf" is een prachtige combinatie van een fotoreportage en een graphic novel. 

 

Citaten:

- "Helikopter!" Het woord gaat als een trein door de karavaan. Net iets sneller dan het geronk waar iedereen bang voor is.

 We schuilen waar we kunnen. Gelukkig zijn er genoeg plekjes om je te verstoppen.

 Ik kruip onder een rots. In het stukje hemel dat ik nog zie, speur ik met m'n lens naar de helikopter.

 Daar is-ie. Ver weg, maar dichter dan me lief is.

 

- Dan beginnen we aan de grillige en steile paden. Ik kijk niet goed uit. Terwijl ik van lens verander, laat ik de zonnekap van m'n 105 mm vallen. En zo'n ding is duur.

 Ik was al niet goed geluimd, maar nu ben ik razend op mezelf, en gedeprimeerd.

 

- "Ik heb de commandant geld gegeven om de school te laten werken. Uit erkentelijkheid, en om te laten zien dat het hem ernst is, liet hij dat lesje opvoeren. Maar eigenlijk is de school niet actief."

 "Oh nee?"

 "Nee.

 In september wordt er geoogst. De kinderen werken op het veld."

 "Ik zag wel dat hun handen erg ruw zijn."

 "Ze zorgen er op z'n Afghaans voor dat ze twee of drie dingen leren. Maar eigenlijk zijn het stuk voor stuk kleine arbeiders, of soldaatjes.

 Hun enige voorbeelden zijn de jongens die zelf oorlog voeren en daar trots op zijn. Dat is nog het ergste. 'n alternatief is er niet.

 Niemand vertelt ze dat kennis belangrijker is dan elkaar te vermoorden."

 

- Ik vertrek uit Daraïm nadat ik een potentieel stukje Afghaans paradijs heb gezien: een mooi dorp, heerlijk gebak, een verstandige commandant, een school, mensen die het land bewerken ... een wereldje waarin een blind meisje en de balzak van een jongen volstaan als dagelijkse portie ellende.

 Mijn edengevoel wordt nog groter wanneer we bij een vallei komen in de buurt van Feyzabad met een enorme boomgaard vol perziken.

 De inwoners bieden ons er aan. Ik stort me op de perziken, want ik voel dat ik vitamines nodig heb. Ik eet er ten minste dertig. Ze zijn heerlijk.

 Het resultaat laat niet lang op zich wachten. In de volgende vallei word ik al geplaagd door felle buikloop. ...

 

- "Er zou iemand aan het hoofd gewond zijn. Een halfuur hiervandaan."

 "Maar in Afghanistan moet je uitkijken met zo'n halfuur. Zij vinden alles "nazdik," niet ver."

 "Misschien is het wel vijftig kilometer lopen. ... en heeft de kerel iets aan zijn knie."

 

Een gruwelijk verhaal: 

- "Bij een vorige opdracht zag ik een kerel ... er zat een gat op de plaats van zijn neus. Een gat onder zijn kin en een gat in elke hand. Dat alles met één en dezelfde kogel."

 "Wacht. Herhaal 'ns even. Ik snap het niet."

 "Een gat hier, een gat daar."

 "Ja."

 "En een gat in elke hand. Met één kogel ... Hoe is 't gebeurd, denk je?"

 "Geen idee!"

 "De verklaring is: de kerel zat zo! De handen en zijn kin op de loop van zijn geweer ... dat geladen was.

 Een kind van drie dat aan zijn voeten speelde, heeft de trekker overgehaald."

 

- De operatie is bijna klaar. We vervangen nog een verband aan het hoofd van de Moedj! 

's Ochtends komt hij bij. Maar nog helemaal "zoef", zoals de Afghanen zeggen, groggy ...

 De eerste figuur die hij ziet, is zijn vader, die geen minuut van z'n bed is geweken. Nog helemaal suf vraagt hij Régis "Hebt u mijn vader al thee gegeven?"

Wanneer hij wat helderder is, komt de tweede vraag. Hij wil zijn geweer ... om uit te zoeken of hij met zijn linkeroog ook kan mikken.

 Hij staat op. Dan volgt een derde en laatste zin. "Het zal nu niet makkelijk meer zijn om een vrouw te vinden die met me wil trouwen."

Verder niets meer. ...

 

- "Daarnet zei je dat je soms patiënten doorstuurt naar Feyzabad, vergezeld van een opa. Waarom een opa?"

 "Ah ... gewoon omdat opa's heel erg handig zijn.

 Eerst en vooral zijn ze taai, het leger lijft ze niet meer in en niemand verdenkt hen ervan actief te zijn in de weerstand. Zij worden ook steeds naar de stad gestuurd om boodschappen te doen ...

 Je geeft de oude mannen uit het dorp het lijstje van dingen die je nodig hebt en geld, zij lopen onder de neus van de Russen Feyzabad binnen en twee dagen later zijn ze terug met thee, gebak, suiker en snoep."

 

- Op de koop toe komt er nog een patiënt bij. Wat je zelden ziet: de Moedj' die hem brengen, zijn vrolijk.

 Reden van hun plezier: de kerel heeft een kogel in zijn kont. En een kogel in de kont betekent dat hij van de vijand wegliep. De lafaard. Daar lachen de Afghanen hartelijk om.

- "Wij denken altijd aan die arme vrouwen met hun chadri."

 "Heb jij al veel chadri's gezien, sinds je hier bent? Afgezien van degene die ze aantrekken om de grens over te steken?"

 "Niet veel, nee"

 "Chadri's zie je vooral in steden. In een klein dorp hoort iedereen tot dezelfde familie. Daar hoeven vrouwen zich niet te sluieren. En een chadri is duur. Ook als een meisje van het platteland er een zou willen, kan ze hem niet betalen.

 Bovendien is de chadri vrij recent. Hij bestaat nauwelijks honderd jaar, voordien kwamen Afghaanse vrouwen in steden van hun hele leven niet op straat. Ze kwamen het huis niet uit."

 "Meen je dat?"

 "Natuurlijk. In een grote stad mag een vrouw geen contact hebben met onbekenden. Daarom was de chadri een stap vooruit. Hij gaf de vrouwen meer vrijheid. Ze konden eindelijk buitenkomen.

 In ieder geval is de chadri een belachelijk symbool waar te veel waarde aan wordt gehecht. Wat echt belangrijk is voor vrouwen is dat ze toegang krijgen tot gezondheidszorg, opleiding, werk, justitie. Kleren zijn geen prioriteit ..."

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 1

Emmanuel Guibert (tekeningen en tekst), Didier Lefèvre (foto's) & Frédéric Lemercier (lay-out en inkleuring): De fotograaf: Deel 1 (Frankrijk, 2003): 80 blz: Vertaler niet vermeld: Uitgeverij Dupuis

 

 

"De fotograaf" is het verhaal van Didier Lefèvre die in 1986 een reis naar Afghanistan maakte om daar het werk van Artsen zonder grenzen te fotograferen. Afghanistan was op dat moment bezet door de Russen, terwijl er veel verzet was van de islamitische strijders (de Moedjahedien, in het boek aangeduid als de Moedj's). 

Didier trok onder zeer zware omstandigheden met een aantal dokters van Artsen zonder grenzen vanuit Pakistan naar hulpposten in het bezette Afghanistan. De dokters van artsen zonder grenzen waren onpartijdig, ze hielpen niet alleen Afghanen, maar zo nu en dan ook Russische soldaten.

"De fotograaf" is prachtig opgebouwd als een mengvorm van een graphic novel met een fotoreportage. Deze mengvorm ben ik nog nooit eerder tegengekomen en werkt uitstekend. Ik leefde erg mee met Didier en de mensen van artsen zonder grenzen. "De fotograaf" is een prachtige serie van 3 boeken!

 

Citaten:

- Peshawar is prachtig. Een oosterse stad. Kolkend, lawaaierig, vuil ... Een nimmer afnemende verkeersdrukte. Brmmm brmmmm.

 Alles is hier té. De geuren zijn sterk, het lawaai is storend. Wanneer er ergens een massa staat, is die enorm! De middaguren zijn verpletterend. Met westerse kleren houd je het niet uit. Té warm ook.

 Robert en Régis brengen me snel naar een kleermaker.

 Hij neemt m'n maat. Morgen heb ik een complete set nieuwe kleren. 'n broek, een heel lang hemd, een vest, een muts, een sjaal, schoenen. En een patoe, de bekende Afghaanse doek. Een slip wordt hier niet gedragen.

 Omdat ik genoeg kleren zou hebben, maakt hij alles in drie exemplaren. Het kost ook drie keer niks en het heeft nogal wat voordelen. Eén: ik zal me meer op m'n gemak voelen in die losse kleren.

 Twee: ik schik me naar de islamitische gebruiken, want hier zijn kleren lang en ze omhullen het lichaam ...

 Drie: ik val niet meer op in de massa.

 

- De airco doet het niet meer. Enkele minuten later is het binnen al 50 graden warm.

 Over 'n maand zijn we in Afghanistan. Ik hoor nu al weken hoe hard het daar zal zijn. Ik ben negenentwintig en in goede fysieke conditie. Ik heb al heel wat meegemaakt in m'n leven en ik ben geen watje. Ik kan echt wel tegen een stoot.

 En toch ... we moeten vijftien bergtoppen over van méér dan vijfduizend meter ...

 

- Alle leden van AZG hebben tijdens vorige opdrachten een Afghaanse naam gekregen. Juliette is Jamila, Robert heet Malik, Régis werd Walid, Sylvie kreeg de naam Latifa ...

 "Didier moet een naam hebben. Zullen we hem "Shapandoz" noemen?"

 "En dat betekent?"

 "De ruiter."

[Didier krijgt ook een Afghaanse voornaam: Ahmadjan. Dat betekent "Beste Ahmad."]

 

- Nuristani hebben een gewoonte die meteen opvalt: vrouwen werken en mannen voeren geen klap uit. De vrouwen lopen door de velden met manden van tientallen kilo. De mannen zitten naast de weg en kijken toe.

 

- "Heb je daarnet die oude man gezien, met dat kind op z'n rug?"

 "Ik heb ze gefotografeerd."

 "Typisch voor oorlogsgebieden.

 De vaders gaan vechten. Alleen de grootvaders en de vrouwen blijven over om voor de kinderen te zorgen. Maar vrouwen komen zelden buiten en verlaten haast nooit hun dorp, dus wandelen of reizen enkel de grootvaders met de kinderen."

 

De fotograaf vertelt over zijn werk:

- "Er zijn vijf dingen waarop je moet letten: het diafragma, de belichtingstijd, de focus, de gevoeligheid van de film ... en uiteraard je creativiteit met het toestel."

 

- Terwijl de paarden hun kostje kauwen, knagen de mannen op naswar. Ze halen een klein rond doosje boven - zoiets als een pillendoosje - waarvan het deksel als spiegeltje dienstdoet ...

 In dat doosje zit de naswar: een poeder ... een mengeling van tabak, kalk en wat andere dingen. Het poeder wordt in de hand uitgestrooid, met het deksel gecoupeerd en hop! in de mond gegooid, als een handvol nootjes ...

 

- Soms moet ik aan Kuifje denken. Een fenomeen, Kuifje. Je hebt de indruk dat hij hier overal geweest is.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 8: Jetavana

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 8: Jetavana (Japan, 1972-1983): 362 blz: Vertaald uit het Engels door Gerard van Buuren (2008): Uitgeverij Luitingh - Sijthoff

 

 

 

Ik heb de afgelopen 9 dagen met zeer veel plezier de 8-delige mangaserie "Boeddha" van Osamu Tezuka herlezen en de laatste 5 delen daarvan besproken. Ik durf wel te stellen dat "Boeddha" een van mijn favoriete literaire reeksen ooit is.

 

Osamu Tezuka was zeer productief. In zijn leven heeft hij zo'n 700 manga's geschreven en getekend met in totaal 150.000 bladzijden. Osamu Tezuka werd ongeveer 60 jaar oud. Laten we zeggen dat hij de laatste 40 jaar daarvan non-stop heeft getekend, dat is omgerekend zo'n 10 bladzijden per dag! 

 

"Boeddha" is het fictieve levensverhaal van Siddharta, kroonprins van het konkrijk Kapilavastoe en de latere Boeddha. Over het leven van Boeddha is niet zo veel bekend, in ieder geval veel te weinig om er een serie boeken van zo'n 3.000 bladzijden over te schrijven. Daarom zijn een groot aantal niet historische bijfiguren verzonnen, die tezamen de leer van het boeddhisme prachtig illustreren. 

 

Het verhaal van "Boeddha" speelt zich rond 550-500 v. Christus af. Om zijn verhaal extra toegankelijk te maken heeft Osamu Tezuka veel anachronismen in zijn tekst verwerkt. Er zijn tal van verwijzingen naar de Amerikaanse popcultuur: Disney, Mickey Mouse, King Kong, Tarzan, Baseball, de Amerikaanse presidentsverkiezingen, 20 B.C. Fox, Zorro, McDonalds, E.T..

 

De tekst is door Gerard van Buuren uit het Engels vertaald. Dat lijkt mij geen bezwaar, de tekst is vrij eenvoudig. Het Nederlands loopt als een trein. Wat ook zeer leuk is, is dat van Buuren een aantal verwijzingen naar Nederlandse zaken heeft opgenomen: de Leidse Universiteit, de Mookerheide, het programma "Opsporing verzocht", PSV, Groen Links.

 

Om redenen van copyright heb ik het tot dusver in mijn besprekingen van "Boeddha" alleen maar over de teksten gehad. Die zijn natuurlijk goed, maar wat "Boeddha" echt onweerstaanbaar maakt zijn de prachtige inkttekeningen in zwart-wit. "Boeddha" is een van de mooist getekende serie boeken die ik ooit gezien heb. Kortom, een aanrader voor iedereen! 

Citaten:

- "Nog meer nieuws! Prins Ajatasattoe is vrijgelaten!"

 "Ajatasattoe. Die is opgesloten nadat hij Boeddha had neergeschoten."

 "Zit hij niet meer in de gevangenis? Hier zit een luchtje aan ..."

 "En hoe moet het nu met Groen Links?"

 

- "Zoals jullie wel gehoord zullen hebben heeft Bimbisara afstand gedaan van de troon. Koning Ajatasattoe heeft beloofd de sekte van Venoevana te helpen.

 Maar er zijn voorwaarden. Het monnikenbestaan heeft een facelift nodig. Deze groep heeft een botoxinjectie nodig om aansluiting te vinden bij de moderne tijd. De koning zal ons helpen."

 

Tatta heeft een kikker ingeslikt:

- "Ngaa! Glug! Gaah! Hnggg!"

 "Tatta, wat is er?"

 "Gjaga!!"

 "Spuug het uit."

 "Slik!"

 "Ha ha! Papa had 'n boomkikker ingeslikt."

 "Sdil! Sdomme pad dliet me bijna sdikken!

 Kikkers zijn lekkerder als ze geroosterd zijn."

- "Vannacht ben ik bezocht door een hemelse boodschapper. Ik voelde dat hij me smeekte te luisteren!

 Ik ben hier op zijn bevel. Ik moet iedereen weer naar huis brengen, naar Venoevana!"

[Op het volgende plaatje zie je E.T.]

 "Het spijt me voor jou, Saripoetta, maar we willen zelfs niet naar huis bellen."

 

- "Wat moet je met dit park?"

 "Wel ... eh ... ik wil hier ...

 ... een huis voor monniken bouwen."

 "Een huis voor mokkels?"

 "Nee, geen mokkels, beste prins, monniken."

 "Die kale kerels, bedoel je?"

 

- "Ik moet niks van kooplui zoals jij hebben. Jullie willen alleen maar meer geld verdienen!

 Op de tv zeggen jullie "alle mensen zijn broeders, laat er vrede op aarde zijn," maar jullie zoeken alleen maar publiciteit!"

 

- "Toen ik rijk was, maakte ik me altijd zorgen dat ik mijn geld zou verliezen of iemand het zou komen stelen. Ik was elke dag gewoon doodsbang.

 Maar nu ik geen geld meer heb, heb ik ook geen zorgen. Ik ben de hele tijd gelukkig."

 

Boeddha spreekt:

- "Je hebt het mis. Als je niet in een bevel gelooft, of het nu van de koning of Brahma is, hoef je het niet op te volgen."

 

Tatta aan het woord:

- "Je moet het ijzer smeden als 't heet is en noedels eten als ze gaar zijn. Vraag maar aan Socrates."

 

Tatta tegen Boeddha:

- "Aah ... eh ... te laat ...

 Ik kan niet meer terug ... Kom, begrijp me dan toch.

 Zeg, Boeddha, "oog om oog": dat gezegde ken je toch wel?

 Dat leer jij toch ook, niet?

 Nee, wacht, dat is uit de Bijbel. Verkeerde godsdienst. Foutje!"

 

- "Niet te geloven. Boeddha verlichte de pijn door zijn hoofd met een vinger aan te raken!

 Hij moet bovennatuurlijke gaven hebben. Of hij is de knapste dokter ter wereld ..."

 "O, dat heb ik in een film gezien!

 E.T. heette die, geloof ik. Ja ...

 Ben jij E.T., Boeddha?"

 "Doe niet zo mal. Als je er per se een etiketje op wil plakken, dan ben ik een dokter die de ziel van de mens geneest."

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 7: Prins Ajatasattoe

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 7: Prins Ajatasattoe (Japan, ?): 418 blz: Vertaald uit het Engels door Gerard van Buuren (2008); Uitgeverij Luitingh - Sijthoff

 

 

 

Ajatasattoe, kroonprins van Magadha, wordt door zijn vader opgesloten omdat die door Assaji voorspeld is dat hij vermoord zou worden door zijn zoon als die 19 jaar oud zal zijn. Ajatasattoe wordt verliefd op een meisje dat krijgsgevangen is gemaakt en bekritiseert het kastenstelsel.  

 

De overlevende shakya's uit Kapilavastoe zijn er zeer slecht aan toe. De ouders en de vrouw van Boeddha worden gevangen gehouden door de wrede prins Viroedhaka. Boeddha maakt weer allerlei avonturen mee en groeit in spirituele kracht. Ik ga verder met het laatste deel van deze prachtige serie. 

 

Citaten:

- "Goed, maar laten we zondags vrij nemen ...

 ... zodat we naar de bios kunnen ...

 ... of mahjong kunnen spelen."

 "Doe maar, als je dat wilt, maar dan word je nooit monnik."

 

Prins Ajatasattoe praat tegen zijn paard:

- "Breng ze op een dwaalspoor. Lok ze zo ver mogelijk weg."

 "Hoe ver?"

 "Naar de Mookerheide voor mijn part."

 "Reiskostenvergoeding?"

 

- "Wie het ook is, waar het ook is, ik laat me niet dwingen een preek af te zeggen."

 "Niet afzeggen, alleen uitstellen."

 "We kunnen zeggen dat je ziek bent.

 Dat zeggen mangatekenaars ook als hun werk te laat is."

 

- "Kom me niet vertellen, dat jij ook aan zijn kant staat!"

 "Boeddha is een edel mens."

 "Jij bent groter. Jij zou in het Guinness Book of Records moeten staan als de slimste mens ter wereld!"

 

Een ontmoeting met  een reus:

- "Lamelos! Help! Het is Bokito!"

 

- "Dokter, kijk eens goed rond!

 Wat 'n troep waar ze allemaal in moeten liggen ...

 ... zonder water of medicijnen mogen ze sterven als honden. Zij zijn toch ook mensen?"

 "Niets aan te doen. Ze zijn nou eenmaal als shoedra's geboren."

 "Maar waarom worden ze niet als mensen behandeld? Zien ze er niet net zo uit als wij?"

 

- "Die twee zijn de steunpilaren van onze sekte. Het doet ons verdriet dat u zo aan hen twijfelt."

 "Twijfel is goed. Dat is de essentie van wat ik, Sanjaya, preek.

 Geloof de mensen niet. Geloof de maatschappij niet. Geloof de natuur niet. Geloof niet in de tijd. Geloof niet in het leven of de dood. Geloof de weerberichten niet. En geloof zeker niet dat PSV kampioen wordt."

 

- "Een sekte zonder Boeddha is als koffie zonder melk!"

 

- "Boeddha! Wat hebben we nou aan zijn preken!?"

 "Let op je woorden! Vergeet niet dat Boeddha onze prins was."

[Vervolgens drukt hij met een stempel het woord domkop op het voorhoofd van de twijfelaar]

 

- "Als u meteen terug wilt gaan, mag u gerust mijn paard gebruiken.

 En als u niet van paarden houdt, roep ik wel een taxi."

 

Iemand hoort het laatste nieuws op de radio:

- "Wacht eventjes. Ze zenden net een extra bulletin uit."

 "Waar heb je dat ding vandaan, jij nieuwlichter ..."

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 6: Ananda

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 6: Ananda (Japan, ?): 353 blz: Vertaald uit het Engels door Gerard van Buuren (2007): Uitgeverij Luitingh - Sijthoff

 

 

 

"Ananda" is alweer het zesde deel van de prachtige mangareeks "Boeddha". In het begin van het boek zien we dat de ouders van Ananda samen met de kleine baby op de vlucht zijn voor het leger van Kosala. Zijn vader roept de macht in van een demon en wil alles beloven. Een demon verhoort zijn gebed en zorgt ervoor dat Ananda zo goed als onkwetsbaar wordt. De demon heeft een plan met Ananda, hij moet de Boeddha vermoorden.

 

In "Ananda" beleven we weer volop avonturen. Er komt een detective in voor die probeert om Ananda te vermoorden. Je hebt de drie broers Kassapa, die het vuur aanbidden. Boeddha preekt intussen nog tot de krokodillen die gretig naar hem luisteren en hem met rust laten. In de citaten weer een aantal prachtige anachronismen.  

 

Citaten:

- "Onze pijlen vliegen gewoon naar ons terug!!"

 "Onmogelijk! Het is geen film die je achteruit kunt draaien!"

 

- "Twee jaar geleden was ik samen met Ananda. We kregen ruzie ...

 ... en we trokken onze zwaarden.

 Ik hakte een van zijn vingers af.

 Maar ik zag hem een maand later weer ... ... en toen had hij alle vijf zijn vingers."

 "De afgehakte vinger was dus weer aangegroeid, wil je zeggen?"

 "In de biologie noemen we dat regeneratie."

 

- "Hij wil me van mijn zuurverdiende geld beroven.

 Dertig zakken goud."

 "Ha ha ha! Als ik het niet dacht, nog steeds dezelfde ...

 ... ouwe graaier, hè?"

 

- "Ha ha ha ... Die kennis heb ik zelf verworven. Je kunt veel leren als je de wetten van hemel en aarde kent. Noem het natuurwetenschap."

- "Wanneer je een vuur brandt in een afgesloten kamer, zuigt het de lucht op, en elk levend wezen stikt. Pure wetenschappelijke kennis. Onthoud het goed."

 

- Sinds mensenheugenis heeft men gedacht dat heilige mensen psychokinetische gaven bezaten. Met behulp van die gave konden ze wonderen doen en zieken genezen. Ook Boeddha zou dit talent hebben gehad. ...

 

De tekeningen op bladzijden 244 tot 247 laten een grappige omslag in het verhaal zien. Na het horen van de preek van Boeddha scheert Oeroevela Kassapa zijn hoofdhaar af en doen zijn 500 volgelingen hetzelfde om vervolgens in de leer te gaan bij Boeddha.

 

- "Gaya, wat ben je toch slim ...

 Je zou prof aan de Leidse universiteit kunnen zijn."

 

- "Alsjeblieft, je lunch en een halve euro. En nu wegwezen."

 "Ik ben hier niet gekomen voor een hamburger van McDonald's!"

 

- "Hm, heb ik jou niet ooit ...

 ... op de tv gezien? Bij "Opsporing verzocht"?

 Ha ha ha. Jij bent die seriemoordenaar die de rechterpink van zijn slachtoffers afhakte! Waar of niet?"

 

- "Ik zal jullie nog een verhaal vertellen. Er was eens een welvarende stad, altijd vol leven en licht."

[Onderaan de tekening staat met grote letters: 20B.C. FOX

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 5: Het hertenpark

Osamu Tezuka: Boeddha: Deel 5: Het hertenpark (Japan, ?): 350 blz: Vertaald uit het Engels door Gerard van Buuren (2007): Uitgeverij Luitingh - Sijthoff

 

 

 

In deel 4 van de mangareeks "Boeddha" bereikte prins Siddhartha onder een boom de staat van verlichting. Voortaan zou hij als Boeddha door het leven gaan. De taak van Boeddha was om andere wezens, zowel mensen als dieren te onderwijzen. Volgens de leer van Boeddha zijn de levens van alle mensen en alle andere dieren en planten met elkaar verbonden.

 

In "Het hertenpark" lopen weer meerdere verhalen door elkaar. Tatta maakt jacht op een dolle olifant die zo geworden is nadat zijn jong door jagers is vermoord. Er is een duel tussen Tatta en de reus Yatala en Boeddha houdt zijn eerste preken in het hertenpark voor een kudde herten. De kwaadaardige monnik Dhepa, die het niet kan verkroppen dat Boeddha niet meer het pad van de ontberingen volgt, probeert om Boeddha te doden. Hoe langer ik in deze serie lees, hoe enthousiaster ik word. 

 

Citaten:

De kristallen prins probeert om Tatta beleefd taalgebruik bij te brengen:

- "Ook tegen je echtgenote. Je moet beleefd zijn tegen vrouwen om te tonen hoe hoffelijk je bent."

[Tata maakt een buiging] "Goed, jij je zin ... zo ..."

 "Die buiging is volkomen onaanvaardbaar. Zo! Langzaam, hoffelijk ..."

 "Verrek maar. Zak toch in de stront!"

 "Zulke ordinaire taal gebruik je niet als er een vrouw bij is. Zeg me na!

 Zeg "hoe durft u" in plaats van "verrek maar"."

 "Voor "stront" zeggen we "uitwerpselen"."

 "Hoe durft u. Zak weg in de uitwerpselen."

 "Goed zo. Zo hoort het."

 "Kom nou toch. Niemand die me zo serieus neemt.

 Sodemieter toch op met je kutsmoezen."

 "Nee, het is: "Zoudt u weg willen gaan met uw vaginauitvluchten." "

Tatta valt een dolle olifant aan:

- "Fantastisch ... Olifantastisch! Paardje ... nee, olifantje rijden!"

 

Volgens Devadatta:

- "Jezelf helpen door anderen te helpen ... iemand die dat onderwijst is gek ... Als je volgens die regel zou leven, trek je steeds aan het kortste eind."

 

De koningin ziet dat haar zoontje strips zit te lezen:

- "Laat me eens even kijken ... Wat heeft dit te betekenen!? [Zoontje kijkt naar een afbeelding van een blote vrouw] Zulke vulgaire lectuur moet je niet lezen!!

 Ik wil je niet verbieden strips te lezen, maar lees dan in ieder geval iets goeds.

 Disney, bijvoorbeeld, of Mickey Mouse."

 "Nee, nu verwar je strips met tekenfilms."

 

Een raadsheer vraagt zich af wat ze met een gezant uit Kosala moeten doen:

- "Wat zullen we doen? Hem meteen weer op de trein naar huis zetten?"

 

- "We hebben gehoord wie je tegenstander is."

 [Op het volgende plaatje een Indianenopperhoofd] 

 "Generaal Custer!? " 

 "Nee, hij heet Tatta, de moedigste krijger van Magadha. Hij is geweldig."

 

Tatta tegen de raadsheer:

- "Ik heb me ook niet als vrijwilliger aangemeld. Effe dimmen, Dikkertje Dap!"

 

Iemand was aangevallen:

- "U hebt hem laten ontsnappen! Ik wilde met hem vechten."

 "Dwaas, weet je echt niet wie dat was? Dat was de fantastische Zorro!"

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Osamu Tezuka; Boeddha: Deel 4: Het woud van Oeroevela

Osamu Tezuka; Boeddha: Deel 4: Het woud van Oeroevela (Japan,? ): 370 blz: Vertaald uit het Engels door Gerard van Buuren (2007): Uitgeverij Luitingh - Sijthoff

 

 

 

In het najaar van 2009 heb ik de 8-delige mangaserie "Boeddha" voor het eerst in zijn geheel gelezen. Ruim 4 jaar geleden heb ik de eerste drie delen herlezen en besproken op mijn blog. Om weer in het verhaal te komen heb ik de afgelopen dagen de eerste drie delen voor de derde keer gelezen en nu ga ik verder met het bespreken van de laatste 5 delen. 

 

Siddhartha ondergaat allerlei beproevingen in het woud van Oeroevela samen met de monnik Dhepa. Op een gegeven moment is hij bijna compleet uitgehongerd en krijgt hij een kom met melkpap van een jonge vrouw. Vervolgens besluit hij dat het ondergaan van lichamelijke ontberingen niet de weg naar de wijsheid is. Hij hoort dat zijn geboorteland is binnengevallen door de machtige staat Kosala met aan het hoofd een voormalige beroepsworstelaar. Er valt weer veel te genieten in dit vierde deel, zowel tekstueel als wat betreft het tekenwerk.

 

Citaten:

Siddhartha wil leerling worden van een beroemde asceet:

- "Mijn leerling worden?

 Goed, ga maar bij de anderen zitten.

 Begin meteen met mediteren en orden je geest.

 Maak plaats voor deze jongens en geef ze een zitmat.

 Goed ...

 ... De eerste paar jaar zit je gewoon en denkt nergens aan."

 

Bij dezelfde asceet:

- "Meester ... het enige wat ik wil leren is hoe ik kan voorkomen dat ik ooit dood zal gaan, niet hoef te sterven."

 "Dat leer je nooit.

 Tijdverspilling. Vergeet het maar."

Assaji heeft op de rand van de dood gelegen en kan sindsdien de toekomst voorspellen:

- "Siddhartha, jij ook sterven. Jij zwakke maag, ja?

 Jij sterven van erge diarree."

 "Wat? Wanneer!?"

 "Zal zijn ..."

 "N-Nee!! Vertel het me niet! Ik geloof niet dat ik de dood zo kalm kan afwachten als jij."

 

Een arme vrouw vraagt aan Assaji om haar toekomst te voorspellen:

- "Zal ik nooit het kind van een rijke man redden of veel geld krijgen?

 Zal ik dan werkelijk nooit eens een meevaller hebben?"

 "Nee. Altijd arm blijven tot je dood."

 "Verdorie ...! Nu heb ik helemaal geen puf meer om te werken ..."

 

Prins Viroedhaka wil de reus Yatala laten trainen bij zijn lijfwacht:

- "Mannen, bewapen hem als een lijfwacht en begin hem te trainen."

 "U kunt hem niet zomaar binnenlaten!

 De lijfwachten zijn het keurkorps! Allemaal afgestudeerd aan de academie van Tokio."

 

Over Yatala:

- "Hij is ongelooflijk, een echt monster.

 In een oogwenk heeft hij zeven tijgers gedood!"

 "Reuzen worden zelden door tijgers verslagen. Dat weet elke baseballkenner."

 

De moeder van prins Viroedhaka over Yatala:

- "Ik ben helemaal niet bang! Je bent veel knapper dan King Kong ... menselijker!"

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Wat is het ideale cadeau?

Het is goed om te beseffen dat het ideale cadeau niet bestaat. Wat de een geweldig vindt, vindt de ander totaal waardeloos. Toch valt er wel iets over te zeggen. Grofweg zijn er drie mogelijkheden, een financiële gift, een geschenkbon voor het een of ander of een door de gever uitgezocht cadeau.

 

Geld geven is niet zo persoonlijk, maar als je dat doet bij mensen die je goed kent en die krap bij kas zitten, dan wordt het meestal erg gewaardeerd. Zelf ben ik eigenwijs, ik geef nooit geld cadeau, ik probeer altijd om zelf iets uit te zoeken, met het risico dat het tegenvalt.

 

Een geschenkbon is in de meeste gevallen een veilige keus die altijd gewaardeerd wordt. Kies daarbij voor een bon die zo breed mogelijk inwisselbaar is. Een boekenbon is goed als de ontvanger een lezer is, een vvv-geschenkbon is op relatief weinig plaatsen in te wisselen, misschien is een cadeaubon voor Bol.com een beter idee, die is echt voor van alles inzetbaar. Voor de liefhebbers zijn er natuurlijk ook restaurantbonnen, bioscoopbonnen, hotelbonnen en nog veel meer. 

Dan is er natuurlijk de mogelijkheid voor een echt cadeau. 

Als verwoed lezer geef ik graag boeken weg. Daarbij moet ik wel opletten, want de meeste mensen hebben een andere smaak dan ik. Zelf krijg ik veel liever boekenbonnen of bonnen voor Bol.com, ik heb een specifieke smaak en kies veruit het liefste mijn eigen boeken uit.

Een doos bonbons wordt in de meeste gevallen erg gewaardeerd en gaat een kort leven tegemoet. Beter een klein doosje van topkwaliteit dan een grote doos van middelmatige kwaliteit. Ook hierbij verschillen de smaken. Een grote reep Tony's Chocolonely doet het ook altijd goed.

Maar het beste cadeau vind ik gewoon een mooie bos bloemen. Als je de enige gast bent en er sprake is van een gastvrouw dan doe je haar zeer waarschijnlijk een groot plezier met een mooie bos bloemen. Alleen bij een feest zou ik eerder wat anders meenemen, tien bossen bloemen is ook een beetje overdone.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Nan Goldin: I'll Be Your Mirror

Nan Goldin: I'll Be Your Mirror (Verenigde Staten, 1996): 461 blz: Uitgeverij Scalo

 

 

 

"I'll Be Your Mirror" is de catalogus die is uitgegeven ter gelegenheid van de gelijknamige tentoonstelling in het Whitney Museum of Modern Art in New York van 3 oktober 1996 tot 5 januari 1997. Het was een overzichtstentoonstelling van het werk van de Amerikaanse fotografe Nan Goldin (1953) die beroemd is geworden door haar boek "The Ballad of Sexual Dependency".

 

"Ï'll Be Your Mirror" van Nan Goldin is een persoonlijk fotoboek. In dit boek staan foto's van haar vriendenkring die Goldin tussen 1971 en 1996 heeft gemaakt.

Er is hierbij niet gestreefd naar het maken van glamourfoto's. Zoals de foto's zijn gemaakt geven ze een onopgesmukt beeld van haar vriendenkring, waaronder veel homo's en veel mensen die jong gestorven zijn aan AIDS.

Het is een beetje alsof je kijkt naar een fotoalbum van een bekende. Geen boek met vooral mooie foto's, maar wel een interessant fotoboek.

 

Ik had van fotoboeken met zo min mogelijk tekst. In "I'll Be Your Mirror" staan maar liefst 80 bladzijden met tekst. Op zich zijn die teksten redelijk interessant, misschien wel interessanter dan de foto's, maar toch hadden ze voor mij mogen volstaan met een bladzijde of 10 aan teksten. 

Citaten:

- When I started photographing seriously in '71, '72, '73, art photography was basically rocks and trees and perfect printing and, right from the beginning, David and I were the dust-and-scratch school. We only cared about content.

 

- Nan's Manhattan life organized itself early along the principles of a collective, and the climate of her work has always been that of generous collaboration. She has spoken of her camera as an extension of herself, as a part of her body, an additional appendage, her true eye, of there being no distance between herself and her subjects, of thinking of herself as being in the same life with them, of not exposing them to anything she would not be willing to undergo herself. People understood that being friendly with Nan meant being on easy terms with the lens.

 

- Nan has said. "I photograph directly from my life. These pictures come out of relations, not observations."

 

- For me it is not a detachment to take a picture. It's a way of touching somebody - it's a caress. I'm looking with a warm eye, not a cold eye. I'm not analyzing what's going on - I just get inspired to take a picture by the beauty and vulnerability of my friends.

 

- Maybe more than other photographers I don't believe in the single portrait. I believe only in the accumulation of portraits as a representation of a person.

 

Foto's ***

Teksten ****

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Nan Goldin: The Ballad of Sexual Dependency

Nan Goldin: The Ballad of Sexual Dependency (Verenigde Staten, 1986): 148 blz: Uitgeverij Aperture

 

 

 

"The Ballad of Sexual Dependency" van de Amerikaanse fotografe Nan Goldin (geboren in 1953) is één van de beroemdste en meest besproken fotoboeken ooit.  

 

Sinds haar 18e houdt Nan Goldin twee dagboeken bij. Het eerste is een dagboek in woorden dat uitsluitend voor  haarzelf is bedoeld. En als tweede een dagboek in foto's, waarin ze mensen fotografeert uit haar eigen omgeving. Het is niet haar bedoeling om glamoureuze foto's te maken, maar om een zo realistisch mogelijk beeld te geven van de mensen met wie ze optrekt, inclusief haarzelf.

 

"The Ballad of Sexual Dependency" is geen mooi fotoboek. Bijna alle foto's zijn snapshots gemaakt met kunstlicht en lelijke kleuren en de compositie van de foto's oogt meestal volstrekt willekeurig.

 

Waarom is "The Ballad of Sexual Dependency" dan zo'n beroemd boek? Eerlijk gezegd zou ik het niet weten. Waarschijnlijk heeft het te maken met een leefstijl van seks, drugs en rock and roll, die eind jaren 70 heel gewoon was, en die grotendeels ophield te bestaan met het oprukken van Aids vanaf halverwege de jaren 80. Inmiddels zijn heel veel mensen die in "The Ballad of Sexual Dependency" zijn geportretteerd overleden aan Aids.

Voor een aantal foto's van Nan Goldin, klik hier.

 

   

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Dvd: Bonjour Congo

Bonjour Congo (België, 2010): 7 uur: Kleur en zwart-wit: Gepresenteerd door Rudi Vranckx

 

 

 

"Bonjour Congo" is een geweldige documentaire van de BRT waarin verslag wordt gedaan van een reis van een half jaar die presentator Rudi Vranckx heeft gemaakt door een groot deel van Congo. 

 

Het land Congo en zijn bewoners hebben de Belgen geïnspireerd tot enkele van hun meest geslaagde projecten. David van Reijbroeck heeft een prachtig geschiedenisboek over Congo geschreven, Lieve Joris heeft met "Dans van de luipaard" het mooiste Nederlandstalige reisverhaal geschreven dat ik ken, Carl de Keyser heeft met zijn fotoboek over Congo één van de mooiste fotoboeken gemaakt die ik ken en "Bonjour Congo" is één van de mooiste reisdocumentaires die ik ken.

"Bonjour Congo" geeft een fascinerend en veelzijdig beeld van het land. Rudi Vranckx gaat werkelijk overal kijken. Hij bezoekt nonnen, stakende spoorwegarbeiders, de mijnen in Katanga, vissers op het uitgestrekte meer van Tanzania, gorilla's in het Virunga Nationaal Park, een nieuwe Messias in een afgelegen provincie en natuurlijk de hoofdstad Kinshasa. 

 

Ik vind "Bonjour Congo" één van de allermooiste reisdocumentaires die ik ken, die op gelijke hoogte staat met de bekende VPRO-documentaires.

 

Op IMDB is geen informatie te vinden over "Bonjour Congo".

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Dvd: Odna

Odna (Nederlandse titel: Alleen) (Rusland, 1931): 90 min: Zwart-wit: Regisseurs Grigori Kozintsev & Leonid Trauberg

 

 

 

In eerste instantie zou "Odna" uitgebracht worden als een stomme film waarvoor de Russische componist Dimitri Shostakovich de score had geschreven, die live uitgevoerd zou worden bij de filmvoorstellingen. Toen "Odna" in 1931 uitkwam werd er een geluidsfilm van gemaakt met muziek van Shostakovich en geluidseffecten, maar zonder gesproken dialogen.

 

Yelena, een alleenstaande vrouw, is lerares en droomt van een baan in Leningrad, de stad waar ze tot volle tevredenheid woont. Ze wordt echter tegen haar zin naar het verre Altaj-gebergte in Siberië gestuurd om daar les te gaan geven aan de kinderen. In de film volgen we Yelena en de moeite die ze doet om zich aan te passen aan een andere leefwijze.

 

Als film vind ik "Odna" de moeite waard, maar niet spectaculair met wel prachtige beelden van weidse landschappen. Wat de film werkelijk bijzonder maakt is de geweldige muziek van Shostakovich.

 

Op IMDB krijgt "Odna" van 267 mensen een waardering van 6,8.

 

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Uit eten in Utrecht: Koreaans Sushirestaurant de Kimbap King

De Kimbap King is een klein restaurantje dat vooral geschikt is voor afhalen en dat gelegen is naast mijn favoriete restaurant Kolintang. Het zaakje bestaat al ruim een jaar en ik had nog nooit de aandrang gevoeld om er te gaan eten of te bestellen. Op de een of andere manier had ik geen hoge verwachtingen.

 

Afgelopen maandag had ik geen zin om te koken voor mezelf en een vriend en kwamen we terecht bij de Kimbap King. Ik ging voor de Pokebowl, een koud gerecht op basis van witte rijst, met stukjes komkommer en avocado, een beetje zeewier en wat verse tonijn. Erbij kreeg ik wat sojasaus en wasabi (mierikswortel) waar ik beide niet van houd en die ik dus niet heb gebruikt. 

 

Op zich smaakte de Pokebowl redelijk (7), maar ik vond het wel een fantasieloze maaltijd en duidelijk te weinig om te vullen (ik ben ook een grote eter). Daarna heb ik nog 8 stuks sushi gegeten, rijstrolletjes gevuld met verse zalm. Smaakte ook aardig (7), maar ik ben beter gewend.

 

En dan de prijs. Voor de 2 gerechten samen was ik 28,25 euro kwijt. Niet echt duur, maar gezien de kwaliteit ook niet echt goedkoop. Als het je gaat om een lekkere maaltijd en je niet per se sushi hoeft te eten, raad ik je van harte aan om een deur verder te lopen.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Dvd: The Swallows of Kabul

The Swallows of Kabul (Frankrijk, 2019): 81 min: Regisseurs Zabou Breitman & Eléa Gobbé-Mévellec

 

 

 

"The Swallows of Kabul" is een Franstalige animatiefilm die getekend is in een stijl die lijkt op die van schilderijen in aquarel. De animaties ogen verbluffend mooi. Misschien vind ik "The Swallows of Kabul" wel de mooist getekende animatiefilm die ik ooit heb gezien.

 

Het verhaal speelt zich af in Kaboel, de hoofdstad van Afghanistan, in 1998 toen de Taliban de macht hadden over het grootste deel van het land. De Taliban waren (en zijn) religieuze fanatici, met geen enkele respect voor de rechten van vrouwen. Vrouwen zijn er om mannen te dienen en te behagen, punt uit.  

 

In "The Swallows of Kabul" spelen twee echtparen de hoofdrol. Je hebt de gevangenisbewaarder Atiq die getrouwd is met Mussarat, die stervende is aan kanker. En je hebt Mohsen, een wat slap overkomende intellectueel die getrouwd is met de opstandige en knappe Zunaira.

 

"The Swallows of Kabul" komt zeker in mijn persoonlijke film top 100. Als je houdt van prachtig tekenwerk met een goed verhaal en je kunt tegen de weergave van deze vrouwonvriendelijke wereld, dan beveel ik deze film van harte aan!

 

Op IMDB krijgt "The Swallows of Kabul" van 2.900 mensen een waardering van 7,5.

 

Het enige minpuntje van de dvd van deze film is dat "The Making of" van deze film Frans gesproken is en niet ondertiteld. Ik kon er weinig van volgen, wel begrijp ik dat ze de animaties hebben gebaseerd op echte acteurs.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

Blogpauze

Sinds mijn vorige blogpauze in januari heb ik al weer 94 stukjes gepubliceerd. Het is bij mij altijd een beetje hollen of stilstaan. Het belangrijkste wat ik in de tussentijd heb gepubliceerd zijn: 11 stukjes over de films van Mikio Naruse, die ik nu tot mijn favoriete filmregisseurs reken, een aantal nagekomen filmbesprekingen, een aantal besprekingen van fotoboeken, besprekingen van de drie autobiografische boeken van Maarten 't Hart in de serie Privé-domein, de bespreking van de serie "Casper en Hobbes" van Bill Watterson en de besprekingen van het verzamelde werk van F.B. Hotz en Maarten Biesheuvel.

 

Zoals wel vaker gezegd, heb ik over vrijwel alles geschreven waarover ik wilde schrijven. Er is nog een lijstje van 12 titels van mijn favoriete boeken die ik mogelijk nog ga herlezen en opnieuw bespreken. En dan wordt het een kwestie van het netjes afronden van mijn blog. Bij leven en welzijn word ik volgend jaar op 26 augustus 60 jaar oud en dat lijkt mij een mooi moment om een punt te zetten achter mijn blog. Maar ik zie wel. Wordt waarschijnlijk binnenkort vervolgd.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Een lijstje van (wereld)beroemde binnen- en buitenlandse schrijvers waar ik geen fan van ben

We hebben het altijd over onze favoriete schrijvers. Maar er zijn natuurlijk ook een heleboel schrijvers waar ik geen fan ben. Misschien zegt de lijst van niet-favoriete schrijvers wel net zo veel over mij als lezer als het lijstje met mijn favoriete schrijvers. Het mag duidelijk zijn dat de lijst van niet-favoriete schrijvers veruit de langste is van de twee.

 

Op alfabetische volgorde met: naam van de schrijver, taalgebied en belangrijkste werk(en):

Karen Armstrong (Engels, De geschiedenis van God) 

Ibn Battoeta (Arabisch, De reis) 

Andrej Bjely (Russisch, Petersburg) 

Louis Paul Boon (Nederlands, De Kapellekensbaan) 

Bordewijk (Nederlands, Karakter)

Jorge Luis Borges (Spaans, De Aleph) 

Emily Brontë (Engels, Wuthering Heights) 

Jeroen Brouwers (Nederlands, Geheime kamers) 

Robert Byron (Engels, The Road to Oxiana) 

Albert Camus (Frans, De pest) 

Elias Canetti (Duits, Autobiografie) 

Bruce Chatwin (Engels, In Patagonië)

Hugo Claus (Nederlands, Het verdriet van België) 

Dante (Italiaans, De Goddelijke Komedie) 

Fjodor Dostojewski (Russisch, De broers Karamazov) 

Umberto Eco (Italiaans, De naam van de roos) 

Willem Elsschot (Nederlands, Kaas) 

Erasmus (Latijn, Lof der zotheid) 

Jostein Gaarder (Noors, De wereld van Sofie) 

Ronald Giphart (Nederlands, Giph) 

Johann Wolfgang Goethe (Duits, Faust) 

William Golding (Engels, Heer der vliegen) 

Nikolaj Gogol (Russsisch, Dode zielen) 

Edmond en Jules de Goncourt (Frans, Dagboeken) 

Ivan Gontsjarov (Russisch, Oblomov) 

Günter Grass (Duits, De blikken trommel) 

Graham Greene (Engels, The Quiet American) 

Arnon Grunberg (Nederlands, Tirza) 

Hella Haasse (Nederlands, Oeroeg) 

Heinrich Harrer (Duits, Zeven jaar in Tibet) 

A.F.Th. van der Heijden (Nederlands, Advocaat van de hanen) 

Ernest Hemingway (Engels, The Old Man and the Sea)

Willem Frederik Hermans (Nederlands, De donkere kamer van Damocles) 

Alexander Herzen (Russisch, Feiten en gedachten) 

Thor Heyerdahl (Noors, De Kontiki expeditie) 

Etty Hillesum (Nederlands, Het verstoorde leven) 

Arthur Japin (Nederlands, Een schitterend gebrek) 

Lou de Jong (Nederlands, Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog) 

James Joyce (Engels, Ulysses)

Franz Kafka (Duits, Het proces) 

Gerrit Komrij (Nederlands, De buitenkant)

Gyorgy Konrad (Hongaars, Tuinfeest) 

Milan Kundera (Tsjechisch, De ondraaglijke lichtheid van het bestaan) 

Geert Mak (Nederlands, De eeuw van mijn vader) 

Harry Mulisch (Nederlands, De ontdekking van de hemel) 

Robert Musil (Duits, De man zonder eigenschappen) 

Vladimir Nabokov (Russisch/Engels: Lolita) 

Cees Nooteboom (Nederlands, De omweg naar Santiago) 

Plato (Oud-Grieks, Dialogen) 

Alexander Poesjkin (Russisch, Jevgeni Onegin) 

Gerard Reve (Nederlands, De avonden) 

Maarten van Rossum (Nederlands, De Verenigde Staten in de 20e eeuw) 

Salman Ruhsdie (Engels, Middernachtskinderen) 

José Saramago (Portugees, De stad der blinden) 

William Shakespeare (Engels, Hamlet, MacBeth, Romeo and Julia)

Murasaki Shikibu (Japans, Het verhaal van Genji) 

Jan Siebelink (Nederlands, Knielen op een bed violen) 

Laurence Sterne (Engels, Tristram  Shandy) 

Paul Theroux (Engels, De grote spoorwegcarrousel) 

Leon de Winter (Nederlands, Kaplan) 

Jan Wolkers (Nederlands, Turks fruit)

 

Het is maar een kleine selectie van de meest beroemde schrijvers waarvan ik geen fan ben. Van alle genoemde schrijvers op Robert Musil na, heb ik minstens één heel boek gelezen. Van Musil heb ik ongeveer 160 bladzijden gelezen van zijn "De man zonder eigenschappen", wat meer dan genoeg is om te weten dat het boek niets voor mij is. Deze lijst is ook geen waardeoordeel, uitsluitend een lijst met schrijvers waar ik geen fan van ben.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom. 

De stand van zaken bij het herlezen van mijn favoriete boeken

Het herlezen van favoriete boeken is altijd een belangrijk onderdeel van mijn leesprogramma geweest. Toen ik in 2014 begon met bloggen had ik als wens om al mijn favoriete boeken op mijn blog besproken te hebben met uitgebreide citaten. Omdat ik toentertijd al zoveel had gelezen, leek dit een onuitvoerbaar project. Ruim 3 jaar geleden heb ik een stukje geschreven over hoe het er toen voorstond met dat project. Zoals jullie kunnen lezen als je dit stukje aanklikt, ben ik inmiddels erg opgeschoten. Het lijkt erop dat ik dit project voor mijn 60e verjaardag af krijg.

 

De volgende 12 titels wil ik nog herlezen en opnieuw bespreken:

6Robert Fisk: De grote beschavingsoorlog: 1170 blz 30

Osama Tezuka: Boeddha: Delen 4-8: 2000 blz 15 11072025

Emmanuel Guibert: De fotograaf: 260 blz: 6 13072025

9René Goscinny & Albert Uderzo: Asterix: 24 albums 24

10Hergé: Kuifje: 23 albums 23

8C.S. Lewis & Pauline Baynes: Narnia: 6 delen stukje schrijven: 12

3Barbara Savage: Miles From Nowhere: 324: 6 25072025

2Heinz Helfgen: Ich Radle um die Welt: 493: 10 20072025

4Benito Perez Galdoz: Fortunata en Jacinta (Spanje, 1887): 1208 blz: Vertaald door Adri Boon (2000): 24

5Michel Faber: Lelieblank, scharlaken rood (Groot-Brittannië, 2002): 955 blz: Vertaald door Harm Damsma & Niek Miedema (2003): 19

7J.R.R. Tolkien: In de ban van de ring (Groot-Brittannië, 1954-1955): 1346 blz: Vertaald door Max Schuchart (1957): 27

1Hans Christiaan Andersen: Sprookjes en verhalen: 1098 blz nog 790 blz 16 08082025

 

De cijfers 1 tot 10 geven de volgorde weer waarin ik deze boeken denk te lezen. Het laatste cijfer bij iedere titel geeft het aantal dagen weer dat ik denk over het herlezen en bespreken te doen, meestal gebaseerd op 50 bladzijden per dag. In totaal kom ik uit op 212 dagen.

 

Als ik hiermee klaar ben dan ga ik misschien ook nog herlezen:

- Marcel Proust: Op zoek naar de verloren tijd: Deel 3-7

- Pramoedya Ananta Toer: Het Buru-kwartet: Deel 2-4

- J.J. Voskuil: Het Bureau: Deel 2-7

 

We zullen zien hoever ik kom.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Mario Marino: Children of the World

Mario Marino: Children of the World (Oostenrijk, 2022): 256 blz: Uitgeverij teNeues

 

 

 

De Oostenrijkse fotograaf Mario Marino heeft al veel fotoboeken gepubliceerd en staat vooral bekend als portretfotograaf. Voor zijn boek "Children of the World" heeft hij foto's uitgezocht uit zijn archief van kinderen in zwart-wit. Hij is op veel plekken geweest. Ik heb foto's gezien, gemaakt in: de Verenigde Staten, Cuba, Frankrijk, Mauretanië, Kenia, India, Nepal, Mongolië en vooral heel veel in Cambodja.

 

Veel fotografen doen het fotograferen van kinderen af als niet van belang. Daar ben ik het volstrekt mee oneens. De meeste kinderen zijn nog  erg spontaan en je kunt de meest onverwachte foto's van ze maken. Toen ik nog serieus fotografeerde en reisde, ongeveer van 1988 tot 1994 maakte ik veel foto's van kinderen, vooral in Turkije, Indonesië en Thailand waar overal kinderen te vinden waren op straat.

 

"Children of the World" is een mooi boek met een aantal prachtige foto's van kinderen. Het boek komt zonder meer op mijn lijstje met mijn favoriete fotoboeken. Wat ik wel jammer vind aan het boek, is dat de op zich schaarse bijschriften, zowel in het Duits als in het Engels vermeld staan. TeNeues is een Duitse uitgever en dan zijn bijschriften in het Duits logisch. De teksten zijn ook zo basaal dat iemand die twee jaar Duits gehad heeft op school, ze moeiteloos kan lezen. Los van dit minpuntje vind ik "Children of the World" een erg mooi boek.

 

Voor een paar foto's uit "Children of the World", klik hier.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.

 

Joakim Eskildsen: The Roma Journeys

Joakim Eskildsen: The Roma Journeys (Denemarken, 2007): 416 blz: Uitgeverij Steidl

 

 

 

De Deense fotograaf Joakim Eskildsen bezocht tussen 2000 en 2006, samen met zijn partner Cia Rinne, die de teksten schreef voor dit boek, in 7 landen een aantal gemeenschappen van Roma. In "The Roma Journeys" komen achtereenvolgens aan bod: reizen naar Hongarije, India, Griekenland, Roemenië, Frankrijk, Rusland en Finland. Bij ieder land heeft Cia Rinne een tekst geschreven waarin voornamelijk ingegaan wordt op de geschiedenis van de Roma in het land. Ik vind de teksten erg pittig om te lezen en niet veel van belang toevoegen. Vervolgens komen een aantal panoramafoto's in zwart-wit, die steeds over de volle twee bladzijden zijn afgedrukt en dan een aantal kleurenfoto's. In totaal staan in het boek ongeveer 240 foto's.

 

De Roma vormen een bevolkingsgroep waar we niet veel van af weten en die over het algemeen niet zo geliefd zijn bij de rest van de bevolking. Ze komen oorspronkelijk uit India van waaruit ze naar het westen zijn vertrokken. Veel Roma leven in armoede en ze hebben een enorme muzikale traditie.

"The Roma Journeys" is een fantastisch fotoboek. De panoramafoto's in zwart-wit vallen op door hun geweldige composities en de kleurenfoto's door hun prachtige kleuren. Tezamen geven zij een indringend beeld van een weinig bekende bevolkingsgroep. 

 

Ik heb meer boeken over de Roma gezien. Vaak zie je daarbij op de foto's allerlei viezigheid en rommel op straat. Gelukkig valt dat in "The Roma Journeys" erg mee. Het is een fotoboek met vooral ook erg mooie foto's. Ik vind het één van de meest indrukwekkende fotoboeken die ik ken!

 

Voor een aantal foto's uit "The Roma Journeys", klik hier.

 

      

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.