Theo Kars: Memoires van een slecht mens: Deel 2

Theo Kars: Memoires van een slecht mens: Deel 2: 1965-1991 (Nederland, 2013): 475 blz: Uitgeverij Athenaeum - Polak & Van Gennep

 

 

Het tweede deel van de "Memoires van een slecht mens" begint er mee dat Kars na zijn fraudezaak uit het eerste deel zich er zorgen over maakt hoe hij aan geld moet komen. Even later zit hij in de gevangenis. Hij krijgt een gevangenisstraf van 2½ jaar. Hij probeert om van deze tijd van gedwongen afzondering het beste te maken en besluit om een roman over de fraudezaak te schrijven.

De komende 25 jaren leeft hij voornamelijk van zijn pen. Kars gaat weg bij zijn vrouw Mux en begint een relatie met Karin. In het begin beschrijft hij hun relatie als bijna ideaal. Karin maakt geen punt van zijn overspel en put hem haast uit met vragen over zijn affaires. Ze gaan samen naar Ibiza.

Na een paar goede jaren waarin zich nog een tweede vrouw, de Canadese Kate, bij hen voegt, wordt Karin langzaam maar zeker gek. Ze wordt steeds achterdochtiger, vervolgens knettergek en blijkt aan schizofrenie te lijden. Kars besluit van haar te scheiden. Intussen koopt hij een stuk land op Ibiza en laat door een vriend van hem daar een huis bouwen. Zo wisselt hij een bestaan op Ibiza af met dat in Amsterdam. De dood van zijn ouders laat hem onaangedaan, wel is hij blij met de erfenis.

De memoires van Kars lezen een beetje als een schelmenroman zoals "Ik Jan Cremer". Het grote verschil is dat ik de memoires van Kars veel beter geschreven vind. Voor mij behoren deze 2 boeken tot de mooiste memoires die ik gelezen heb, hoewel ik het niet met Kars zijn levensopvatting eens kan zijn.

 

Citaten:

- Ik was daarentegen laat af, en zag er onwaarschijnlijk jong uit. (Zo jong dat ik met de gedachte had gespeeld mij als leerling voor de hoogste klas van een gymnasium aan te melden en daar vermomd als scholier een aantal meisjes te verleiden en de leraren te choqueren door de amorele ideeën die ik verkondigde. Ik vind het nog steeds jammer dat ik dit plan niet heb kunnen uitvoeren. Het zou vermoedelijk stof voor een boeiende roman hebben opgeleverd.)

 

- Wie niet de moeite neemt punctueel te zijn, toont een gebrek aan achting voor degene die hij laat wachten, zo redeneerde ik.

 

- Iemand die je niet mag, geef je niet onverplicht een geschenk.

 

- Ik besefte dat het justitieel apparaat niet, zoals ik had aangenomen, onpartijdig was, als de tomatensorteermachine die ik als kind bij een tuinderij had gezien. Ik had toen gefascineerd toegekeken hoe de tomaten op een licht hellende glijbaan werden uitgestort die uit verschillende geledingen bestond. In de geledingen zaten gaten, die groter werden naarmate de glijbaan afliep. Zo werden alle tomaten naar grootte gesorteerd terwijl ze naar beneden hobbelden. Ogenschijnlijk functioneerde het gerechtelijk apparaat op dezelfde wijze, maar in de praktijk werd de werking ervan sterk beïnvloed door de willekeur, frustraties en andere eigenaardigheden van de personen die het bedienden.

 

- De lezer die op grond van mijn beschrijving van mijn jeugd misschien meent dat ik mij daarover beklaag, vergist zich. Ik ben juist blij met mijn jeugdervaringen, omdat ze mij hebben gehard. Als ik was opgegroeid als een kasplantje, zou ik in de loop van mijn leven meer geleden hebben door allerlei onaangename omstandigheden en van de plezierige minder intens hebben genoten.

- Hij zweette onechte vriendelijkheid uit als een Leger des Heils-soldate.

- "Houdt u van poëzie?" vroeg hij daarna abrupt.

 "Ja," loog ik. Ik vond (en vind) poëzie een door snobisme in stand gehouden anachronisme, en had in een artikel in Tegenstroom uitgelegd waarom door de uitvinding van de boekdrukkunst het schrijven van poëzie in krullendraaien was ontaard.

- In het Veld begon als altijd over zichzelf te praten. Hij weidde uit over de sinterklaasinkopen die hij had gedaan, en over de genoegens die zijn gezinsleven hem verschafte. Zo vertelde hij hoe heerlijk hij het vond dat zijn jonge kinderen 's avonds bij zijn thuiskomst aan zijn broekspijpen hingen.

 Wat een nachtmerrie, dacht ik: niet één maar twee blokken aan je been, maar ik antwoordde: "Dat kan ik mij voorstellen."

Over Simon Vestdijk:

- Vestdijk is nu een vergeten auteur. De kans dat zijn werk wordt herontdekt is nihil. Een schrijver die zelfs niet bij machte was ook maar een minuut mij als ontwikkelde lezer in mijn situatie van toen te boeien, is tot eeuwige vergetelheid gedoemd.

- Zeggen wat je denkt, doen wat je zegt en nooit zwichten voor dreigementen, dat is het motto waaraan ik mij daarna, op één keer na, altijd heb gehouden. Die ene keer dat ik dit niet heb gedaan en om tactische redenen voor een dreigement ben gezwicht, zit mij nog steeds dwars.

- Trouwen is in mijn ogen geen emotionele, maar een puur administratieve verrichting, als het aanvragen van een paspoort of het verlengen van een rijbewijs.

- John Updike heeft ooit in een interview opgemerkt dat voor een schrijver het beroep van huisarts ideaal is, omdat deze van zijn patiënten persoonlijke geheimen hoort waar niemand anders weet van heeft.

- Bij mijn besluit lied ik mij leiden door een raadgeving van Chamfort: "Laster is als een lastige wesp, waar je alleen naar dient te slaan als je er zeker van bent dat je hem doodt. Anders valt hij opnieuw aan, agressiever dan ooit."

- "Ik heb een hekel aan bibliofielen," zei ik. "Niet de inhoud van een boek telt voor hen, maar de zeldzaamheid. Het zijn snobs."

Over zijn moeder:

- "Het is goed dat zij dood is ... Helaas wordt de wereld er niet beter door. Zoals zij zijn er honderdduizenden huismoeders in Nederland. Een mierenplaag wordt niet verlicht door de dood van één ervan."

- Ook Vicente ging nooit naar de kerk. Ik wist dat hij atheïst was omdat hij mij dit in een gesprek over godsdienst ongevraagd had meegedeeld. Hij had daar een lapidaire uitspraak aan toegevoegd die ik mij nog letterlijk herinner: "No me gustan los curas, los policías y los militares." ("Ik houd niet van priesters, politieagenten en militairen.")

Bij de dood van zijn vader:

- " ... Mij verwekken en sterven is eigenlijk het enige goede wat mijn vader in zijn leven heeft gedaan."

- Montherlant stelt ergens dat er twee categorieën schrijvers zijn: de eerste soort schrijft wat de mensen graag willen horen, de tweede wijst hen op zaken die hun onwelkom zijn. Het was mij eindelijk duidelijk geworden dat ik tot de laatste categorie behoorde.

   

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.