Konstantin Paustovski: Wilde rozen 3

Konstantin Paustovski: Wilde rozen en andere verhalen (Rusland, 1924-1964): 120 blz: Samengesteld en vertaald door Wim Hartog (2020): Uitgeverij van Oorschot

Verhaal 4: Wilde rozen (1951): 16 blz

Een meisje is op weg naar de benedenloop van de Wolga voor haar werk.

Citaten:
- In de struiken klonk een klakkend geluid, waarna het weer stil werd. Daarna klonk het geluid opnieuw. En opnieuw werd het stil. Het leek alsof hiermee iemand de stilte en het weergavevermogen van de nacht wilde uittesten. Even later ging het klakken over in een lange triller en brak met een korte fluittoon af. Meteen antwoordden tientallen vogelstemmen op deze fluittoon en plotseling steeg uit het dichte kreupelhout nachtegalengezang op.

- Masja maakte zichzelf natuurlijk wijs dat zij alles alleen maar een beetje eng vond. Zij vond het gewoon doodeng. Zij stelde zich voor hoe ze bij het bosrevier zou aankomen en hoe de opzichter - vast zo'n helemaal onder het stof zittende, sombere man met een zwarte jekker waarvan de zakken uitgeboord waren en laarzen waar klonten klei aan kleefden - haar zou zien, met haar grijze ogen (net twee tinnen schoteltjes, vond zij zelf) en haar vlechten en bij zichzelf zou denken: Prachtig hoor! Op zulke meisjes met vlechtjes zaten we nou net te wachten! Die komt hier natuurlijk haar boekenwijsheid even luchten. Maar wij hebben wel andere zorgen aan ons hoofd! Als de verzengende steppewind richting Astrachan toeslaat, dan zul je hier weinig aan je leerboeken hebben, juffie.

- De piloot keek Masja van opzij aan. "Die zit in gedachten heel ergens anders," mompelde hij. Hij wendde zich af maar richtte meteen daarop zijn blik weer op haar. Er was hem een passage te binnen geschoten uit een roman die hij lang geleden gelezen had. Daarin stond dat er op de wereld niets mooiers is dan de ogen van kinderen en van jonge meisjes, 's morgens vroeg als de nacht er nog donker in aanwezig is maar tegelijkertijd het ochtendlicht er al in straalt. Misschien is dat lang niet dom gezegd, dacht de piloot.

- "Bravo!" zei een bekende stem achter Masja's rug. Zij draaide zich om. In de deuropening stond de acteur met over zijn schouders een badhanddoek. Hij was gehuld in een blauwe pyama met bruine omslagen aan de mouwen. "Bravo!" herhaalde hij. "Ik houd van ochtendlijke gesprekken. 's Morgens zijn onze gedachten vaak even zuiver als pasgewassen handen."

- "Neemt u mij niet kwalijk. Ongewild heb ik uw gesprek gehoord en ik wil daar nog een kleinigheid aan toevoegen in de vorm van een onweerlegbare waarheid. Iets waar ik, mogen we rustig zeggen, pas aan het eind van mijn leven achter ben gekomen." "Wat is dat dan voor grote waarheid?" vroeg de piloot. "Je ironie bevalt me niet," citeerde de acteur met de opzettelijk overdreven stem van een slechte declamator en hij lachte luid. "Het is maar een simpele waarheid, namelijk dat elke dag van het leven wel iets goeds brengt. En als u, zoals u zich verwaardigde uit te drukken, de dingen uit uw leven op een rijtje zet, dan moet u daarmee onwillekeurig vooral aan de poëtische en zinvolle inhoud ervan denken. Dat is prachtig! En wonderlijk! Alles rondom ons is vol poëzie. Gaat u daarnaar op zoek. Dat is wat ik, oude man, u meegeef voor alle eeuwigheid. Geen tegenwerpingen, punt uit."

Verhaal 5: De Iljinskikolk (1964): 13 blz

Over een majestueuze plek in de natuur vlakbij een blokhut waar een man al zijn zomers doorbrengt.

Citaten:
- Je kan je leven lang op hetzelfde lapje grond zitten en toch buitengewoon veel hebben gezien. Alles hangt af van je weetgierigheid en de scherpte van je blik.

- Wij houden kennelijk niet van pathetische taal omdat we deze niet weten te hanteren. Wij zijn eerder tot protocollaire droogheid geneigd, uit angst dat ons sentimentaliteit wordt aangewreven. Ondertussen zouden velen, onder wie ook ik, het liever niet over "de velden van Borodino" hebben, maar over "de majestueuze velden van Borodino", zoals men in vroeger tijden zonder valse schaamte over de "majestueuze zon van Austerlitz" sprak.

- Het leven in een windmolen, doordrenkt van de geur van meel en oude kruiden, moest bijzonder prettig zijn geweest. In onze molen bij Voronezj veel meer dan in de molen van Alphonse Daudet. Die van Daudet was namelijk van steen, terwijl de onze van hout was, vol lieve geuren van hars, graan en warkruid, vol luchtstromen van de steppen, licht van de wolken, jubelen van leeuwerikken en tjilpen van een bepaald slag kleine vogeltjes, misschien gorzen of goudhaantjes.

- De schedel was donkerbruin. Een sabelhouw had hem van de kruin tot het voorhoofd doorkliefd. Vermoedelijk lag hij daar al in de aarde sinds de Tataarse invasie. En vermoedelijk had hij nog gehoord hoe de deva riep, hoe de vossen tegen de bloedig ondergaande zon blaften en hoe de wielen van de Scythische karossen langzaam over de steppewegen knarsten.

- Nee, een mens kan echt niet zonder vaderland, zoals hij ook niet zonder hart kan leven.

 

Reacties op dit blog zijn meer dan welkom.